Γιατί ο Ραχόι κατάφερε να επικρατήσει
23/10/2016 21:30
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γιατί ο Ραχόι κατάφερε να επικρατήσει

Ο Μαριάνο Ραχόι, ένας… εξέχων στόχος της αντικαθεστωτικής θέρμης που αυξάνεται σε όλη την Ευρώπη, θα επανεκλεγεί πρωθυπουργός καθώς οι Σοσιαλιστές αντίπαλοί του παραδέχθηκαν την ήττα τους, λήγοντας έτσι το πολιτικό αδιέξοδο της Ισπανίας εδώ και 10 μήνες. Οι σοσιαλιστές ηγέτες, σε μια αλλαγή κατεύθυνσης, ανέθεσαν σε βουλευτές του κόμματός τους να απέχουν από την ψηφοφορία του Ραχόι στο Κοινοβούλιο το επόμενο Σαββατοκύριακο, στερώντας από άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης τις ψήφους που απαιτούνται για να συνεχίσουν να μπλοκάρουν το συντηρητικό κατεστημένο. Οι Σοσιαλιστές δήλωσαν ότι φοβούνται μεγαλύτερες απώλειες εάν γινόταν τρίτες εκλογές, μετά και τα αποτελέσματα των δύο τελευταίων ψηφοφοριών. Η επιτροπή της σοσιαλιστικής ηγεσίας έλαβε την απόφασή της την Κυριακή, με ψήφους 139 υπέρ-96 κατά. Ο Ραχόι ήταν επικεφαλής κατά την διαδικασία ανάπτυξης της Ισπανίας μετά τη χειρότερη μεταπολεμική ύφεση, αλλά συνάντησε μια λαϊκίστικη αντίδραση για τις πολιτικές λιτότητας και τα σκάνδαλα διαφθοράς. Το αδιέξοδο άφησε τον 61χρονο ηγέτη σε μια κατάσταση μεταξύ νίκης και ήττας, μειώνοντας τις εξουσίες του ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Την Κυριακή, εμφανίστηκε ως ο απόλυτος "επιζών", αποδεικνύοντας τις άνισες επιπτώσεις των αντικαθεστωτικών κομμάτων διαμαρτυρίας της ηπείρου.

Απέχοντας πολύ από μια σαρωτική εντολή, ο Ραχόι θα έχει μια κυβέρνηση ευάλωτης μειονότητας. Είπε σε μια πρόσφατη ομιλία του ότι θα πρέπει να "εργάζομαι καθημερινά, με ταπεινοφροσύνη και υπομονή" για να κερδίσει την νομική στήριξη που χρειάζεται η ηγεσία του. Ο Ραχόι θα γίνει ο δεύτερος επικεφαλής κυβέρνησης της ευρωζώνης, μετά τον Ιρλανδό Έντα Κένι, που κερδίζει την επανεκλογή μετά την πραγματοποίηση οδυνηρών περικοπών του προϋπολογισμού που απαιτούνται από τους πιστωτές. Δύο πρωθυπουργοί που ακολούθησαν αυτή την ορθόδοξη πορεία, διαχειριζόμενοι τη διεθνή διάσωση, έχασαν τις εκλογές του περασμένου έτους από αριστερά κόμματα (στην Ελλάδα και την Πορτογαλία).

Οι αντικαθεστωτικές δυνάμεις αλλού εκμεταλλεύονται την αγωνία για την οικονομική κρίση, την εισροή προσφύγων και τις τρομοκρατικές επιθέσεις, με διάφορους βαθμούς επιτυχίας. Οι επικείμενες επαναληπτικές εκλογές της Αυστρίας τον Δεκέμβριο πιθανόν να αναδείξουν έναν δεξιό λαϊκιστική πρόεδρο. Το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία, το Κίνημα των Πέντε Αστέρων της Ιταλίας και το Εθνικό Μέτωπο της Γαλλίας, στις δημοσκοπήσεις φαίνεται να απέχουν πολύ από τις εθνικές πλειοψηφίες, αλλά απειλούν την παραδοσιακή πολιτική με ισχυρά κέρδη στις τοπικές και περιφερειακές εκλογές.

Η παλιά φρουρά της Ισπανίας έχει ξεπεράσει την αναταραχή για αρκετούς λόγους. Το Λαϊκό Κόμμα του Ραχόι, με μια σταθερή βάση αξιόπιστων ηλικιωμένων ψηφοφόρων, δεσπόζει στη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος της Ισπανίας. Δεν έχει ανταγωνισμό από κάποιο ευρωσκεπτικιστικό κίνημα κατά των μεταναστών -ένας λόγος που έχει διασπάσει τους συντηρητικούς στη Γαλλία και στη Γερμανία. Οι Ισπανοί στηρίζουν συντριπτικά την ένταξη στην ΕΕ και γενικότερα ανέχονται τους μετανάστες. Η χώρα δεν έχει υποστεί θανατηφόρα τρομοκρατική επίθεση αυτή τη δεκαετία.

Η ανάκαμψη από την ύφεση του 2008, αν και απέχει πολύ από την ολοκλήρωσή της, έχει ισχυρά ευρωπαϊκά πρότυπα: η οικονομία της Ισπανίας αναμένεται να αναπτυχθεί 3,2% το τρέχον έτος. Ο Ραχόι, όμως, αμφισβητήθηκε για τη διαφθορά, την υψηλή ανεργία και την εισοδηματική ανισότητα. Δύο κόμματα διαμαρτυρίας -το ακροαριστερό Podemos και το κεντρώο Ciudadanos- είχαν ισχυρά αποτελέσματα στις βουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου.

Το Λαϊκό Κόμμα, με τρία εκατομμύρια λιγότερες ψήφους από ό,τι είχε στην συντριπτική του νίκη το 2011, έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και δεν διέθετε αρκετούς συμμάχους για να την αποκτήσει. Αλλά στους επόμενους μήνες του κοινοβουλευτικού αδιεξόδου, το κόμμα διαμορφώθηκε ως πυλώνας δύναμης που επέτρεψε στον Ραχόι να εκμεταλλευτεί το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο προς όφελός του και να διευρύνει το προβάδισμά του στις επαναληπτικές εκλογές του Ιουνίου. Οι αντίπαλοί του κατ' επανάληψη μπλόκαραν την επανεκλογή του από το Κοινοβούλιο, αλλά απέτυχαν να συγκεντρώσουν δικές τους κυβερνητικές πλειοψηφίες. Οι Σοσιαλιστές και το Podemos συναγωνίζονται για να κυριαρχήσουν στην αριστερά και έλαβαν αντίθετες θέσεις στο αυτονομιστικό αίτημα της Καταλονίας. Εσωτερικές διαμάχες μαστίζουν τα δύο κόμματα.

"Γνωρίζαμε για την διάβρωση της υποστήριξης στο κόμμα μας και στην κυβέρνηση", δήλωσε ο Πάμπλο Κασάδο, στέλεχος του Λαϊκού Κόμματος. Αλλά καθώς το αδιέξοδο παρατεινόταν, πρόσθεσε, "η διάβρωση έγινε χειρότερη για τα άλλα κόμματα". Ο αυστηρός έλεγχος του Ραχόι στο κόμμα βοήθησε να αποκρούσει τις εκκλήσεις για αλλαγή ηγεσίας, όταν κλονίστηκε από καταγγελίες για παράνομη χρηματοδότηση. Οι ιδρυτές του κόμματος το 1989 έδωσαν σημαντικές εξουσίες σε έναν μόνο ηγέτη. Ο Ραχόι, τον οποίο υπέδειξε ο προκάτοχός του, κρατά την ηγεσία του κόμματος από το 2003, παρά την απώλεια δύο εθνικών εκλογών. Μόλις τέσσερις ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ έχουν υπηρετήσει περισσότερο ως αρχηγοί κόμματος. "Το γεγονός ότι είναι ένας ισχυρός ηγέτης που μπόρεσε να εξευμενίσει τις διαφωνίες και να κρατήσει το κόμμα ενωμένο, παρά τα σκάνδαλα, του επέτρεψε να παρουσιάσει μια συνεκτική εναλλακτική λύση" για να νικήσει τους αντιπάλους στην αριστερά, δήλωσε ο Αντόνιο Μπαρόζο, αναλυτής στην εταιρεία πολιτικών συμβούλων Teneo Intelligence.

wsj.com