Γιατί ο Πούτιν μπορεί να πιστεύει ότι ήρθε ο χρόνος για μια ακόμα εισβολή
11/08/2016 16:09
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γιατί ο Πούτιν μπορεί να πιστεύει ότι ήρθε ο χρόνος για μια ακόμα εισβολή

Η κρίση στην Κριμαία ήρθε από το πουθενά, αλλά ο Ρώσος πρόεδρος έχει σχέδια για στρατιωτικές περιπέτειες στην χρονιά των Ολυμπιακών.

Η κατάσταση στην Κριμαία μοιάζει δυσοίωνη. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας (FSB) δήλωσε την Τετάρτη ότι είχε αντιμετωπίσει μια σειρά επιθέσεων από ένοπλους Ουκρανούς στη χερσόνησο. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Βλαντιμίρ Πούτιν κατηγόρησε την φιλοδυτική κυβέρνηση του Κιέβου ότι επιλέγει την τρομοκρατία έναντι της ειρήνης. Εν τω μεταξύ, κάτι που πέρασε σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητο από τον υπόλοιπο κόσμο, η Ρωσία ναυλώνει ύπουλα στρατιωτικά οχήματα για την Κριμαία, την οποία ο Πούτιν προσάρτησε την άνοιξη του 2014.

Τι συμβαίνει; Όπως πάντα στον αδιαφανή κόσμο της νεο-Κρεμλινολογίας, κανείς δεν ξέρει. Όμως, δύο χρόνια αφότου ο Πούτιν έστειλε "μικρά πράσινα ανθρωπάκια" - στην πραγματικότητα μυστικές ρωσικές ειδικές δυνάμεις- να καταλάβουν την Κριμαία, μια άλλη στρατιωτική επίθεση φαίνεται ευδιάκριτα πιθανή. Το "κοινοβούλιο" της Κριμαίας δήλωσε ότι η Ουκρανία είχε ήδη ξεκινήσει έναν ακήρυχτο πόλεμο. Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι οι ισχυρισμοί της FSB είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας.

Η νέα κρίση στην Κριμαία ήρθε από το πουθενά. Στα ανατολικά της περιοχής υπήρξαν καθημερινές συγκρούσεις μεταξύ των φιλορώσων ανταρτών και των ουκρανικών κυβερνητικών δυνάμεων, στο Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ, με μια αναζωπύρωση κατά τις τελευταίες εβδομάδες. Αλλά στον ισθμό του Περεκόπ, τη λωρίδα του εδάφους μεταξύ της Κριμαίας και τη νότιας επαρχίας Κέρσον της Ουκρανίας, υπήρχε ησυχία. Εκεί δεν υπήρξαν μάχες ούτε και το 2014, όταν ο Πούτιν οργάνωσε την αρπαγή γης.

Όλα αυτά οδηγούν στην υποψία, που εκφράστηκαν από τον Καρλ Μπιλντ, πρώην πρωθυπουργό της Σουηδίας και άλλους, ότι η Ρωσία μπορεί να είναι έτοιμη να εισβάλει ξανά. Όσον αφορά τον μήνα Αύγουστο, ο Πούτιν έχει παρελθόν. Οι προηγούμενες επιδρομές του συνέπεσαν με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, σε μια στιγμή που η διεθνής κοινότητα είχε στρέψει αλλού την προσοχή της ή έκανε διακοπές - στη Γεωργία το 2008, μετά το Πεκίνο, και στην Ουκρανία το 2014, μετά τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στο Σότσι.

Υπάρχουν και άλλες ευνοϊκές συνθήκες αυτό το καλοκαίρι. Οι προεδρικές εκλογές παραλύουν τις ΗΠΑ, και ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος Ντόναλντ Τραμπ έχει υπαινιχθεί ότι ως πρόεδρος μπορεί να αναγνωρίσει την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Δεν είναι και πολύ σίγουρος για το που βρίσκεται η Ουκρανία στην πραγματικότητα. Η Ευρώπη εν τω μεταξύ είναι σε σύγχυση, στον απόηχο της απόφασης του Brexit και της συνεχιζόμενης μεταναστευτικής κρίσης.

Η κατάληψη της Κριμαίας φάνηκε μια καλή ιδέα το 2014 και επιτεύχθηκε με αξιοσημείωτη ευκολία. Όπως το έθεσε ο Ρώσος συγγραφέας Λεονίντ Καγκάνοφ, ωστόσο, ήταν λίγο σαν να κλέβεις ένα ακριβό τηλέφωνο χωρίς τον φορτιστή του. Η περιοχή που ήταν κάποτε χερσόνησος, είναι πλέον στην ουσία ένα νησί. Ο Πούτιν έχει ανακοινώσει σχέδια για να χτίσει μια γέφυρα στα Στενά του Κερτς, συνδέοντάς την με τη ρωσική ενδοχώρα, αλλά έχει αναθέσει το έργο σε έναν παιδικό του φίλο, τον Αρκάντι Ρότενμπουργκ, και είναι απίθανο να ολοκληρωθεί σύντομα.

Εν τω μεταξύ, οι κάτοικοι της Κριμαίας, οι περισσότεροι από τους οποίους εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη Ρωσία, έχουν υποστεί μια σειρά από διακοπές ρεύματος και άλλες ταπεινώσεις. Τον περασμένο Νοέμβριο, Ουκρανοί ακτιβιστές ανατίναξαν ενεργειακούς αγωγούς στην Κριμαία, βυθίζοντας τα σπίτια στο σκοτάδι. Οι άνθρωποι έτρωγαν δείπνο στο φως των κεριών, τα εργοστάσια έκλεισαν και για τις πρώτες λίγες μέρες ακόμα και τα φανάρια σταμάτησαν να λειτουργούν. Η ύδρευση της χερσονήσου είναι επίσης ευάλωτη. Λαμβάνει όλο το νερό της μέσω του βόρειου καναλιού της Κριμαίας, που σήμερα ανήκει στην Ουκρανία.

Σε αυτό το σημείο φαίνεται να υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια. Το ένα είναι ότι ο Πούτιν θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει αυτή την τελευταία κρίση για να πείσει τις χώρες της ΕΕ να αποσύρουν τις κυρώσεις που της επιβλήθηκαν εξαιτίας της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Ένα άλλος σενάριο είναι ότι ετοιμάζει μια περιορισμένη στρατιωτική εισβολή, ενδεχομένως για να δημιουργήσει ένα διάδρομο ασφαλείας, ο οποίος αναμφίβολα θα περιλαμβάνει το σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας στην κοντινή πόλη Κέρσον της Ουκρανίας. Ένα τρίτο είναι ότι σχεδιάζει κάτι μεγαλύτερο.

Την άνοιξη του 2014 υπήρξαν εικασίες ότι θα επιδιώξει να χαράξει ένα πέρασμα, που θα συνδέει το αυτονομιστικό Ντόνετσκ και το Λουχάνσκ με την Κριμαία. Αυτό θα περιελάμβανε πολλές ουκρανικές δυνάμεις στο λιμάνι της πόλης της Μαριούπολης και την προώθησή τους κατά μήκος της ακτής. Το Κρεμλίνο πρόβαλε επίσης την ιδέα της Νοβορωσία, μιας ιστορικής ψευδο-οντότητας που θα περιελάμβανε νότιες και νοτιο-ανατολικές ρωσόφωνες περιοχές της Ουκρανίας.

Τίποτα από αυτά δεν συνέβη, αλλά ένα πέρασμα θα ήταν σίγουρα μια ελκυστική λύση στα τρέχοντα δεινά της Κριμαίας και θα έλυνε μεμιάς τα μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα προβλήματα στις υποδομές της Ρωσίας. Θα πρέπει να υπάρχουν και πολιτικά κέρδη επίσης. Από την πλευρά του Κρεμλίνου, μια ακόμα περιπέτεια στην Ουκρανία θα αποδείξει την αδυναμία και την ανικανότητα της Δύσης.

Σε μια εποχή που οι αμερικανοί κολυμβητές χλευάζουν ανοιχτά τους ρώσους αντιπάλους τους στην πισίνα, θα ήταν επίσης μια εκδίκηση για το σκάνδαλο ντόπινγκ και τις διεθνείς προσπάθειες για τον αποκλεισμό των ρώσων αθλητών από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο Πούτιν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τον αθλητισμό. Η έκθεση της Wada για το ντόπινγκ με κρατική επιχορήγηση έχει παρουσιαστεί στο εσωτερικό της Ρωσίας ως μια δυτική συνωμοσία. Ο Πούτιν μπορεί να δείχνει ποιος είναι το αφεντικό.

theguardian.com