Γιατί η «Μπάρτσα» δεν είναι μια απλή ομάδα, αλλά μια δύναμη για τον εθνικισμό της Καταλονίας
29/09/2017 16:47
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γιατί η «Μπάρτσα» δεν είναι μια απλή ομάδα, αλλά μια δύναμη για τον εθνικισμό της Καταλονίας

Η ομάδα ιστορικά έχει παίξει σημαντικό ρόλο στον εθνικισμό των Καταλανών, γράφει ο Simon Kuper.

"Δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να ψηφίσουμε", δήλωσε ο Ζοζέπ "Πέπ" Γκουαρδιόλα, πρώην αρχηγός και προπονητής της ποδοσφαιρικής ομάδας της Βαρκελώνης, και νυν διευθυντής της Manchester City, σε μία διαδήλωση όπου συμμετείχαν 40.000 Καταλανοί τον Ιούνιο. Η Βαρκελώνη, αναμφισβήτητα το πιο δημοφιλές αθλητικό σωματείο του κόσμου και ο μεγαλύτερος οργανισμός της Καταλονίας, υποστηρίζει το ανεπίσημο δημοψήφισμα της Κυριακής για την ανεξαρτησία της Καταλονίας.

Ο σύλλογος λέει ότι είναι ουδέτερος στο το αν οι Καταλανοί πρέπει να επιλέξουν την ανεξαρτησία τους. Αλλά όπως και ο Γκουαρδιόλα, έχει άποψη για ένα πράγμα: οι Καταλανοί πρέπει να έχουν δικαίωμα ψήφου, ενώ η κυβέρνηση της Μαδρίτης απορρίπτει το δημοψήφισμα ως παράνομο.

Εάν η Καταλονία γίνει ποτέ ανεξάρτητη, τότε η "Μπάρτσα", όπως είναι γνωστή η ομάδα, θα έχει παίξει ένα ρόλο. Η Μπάρτσα, που ιδρύθηκε το 1899, είναι εδώ και καιρό το βασικό σύμβολο της Καταλονίας: η ιδέα ότι η Καταλονία έχει μια ταυτότητα ξεχωριστή από την Ισπανία. Ο συγγραφέας Μανουέλ Βάσκες Μονταλμπάν χαρακτήρισε την Μπάρτσα "τον άοπλο στρατό της Καταλονίας". Ξεκινώντας από το 1919, ο σύλλογος υποστήριζε επανειλημμένα τους ισχυρισμούς της Καταλονίας για ένα "καθεστώς αυτονομίας". Στη δεκαετία του 1920, οι ντόπιοι κυμάτιζαν τη μπλε και κόκκινη σημαία της ομάδας σε εθνικιστικές διαμαρτυρίες ενάντια στον ισπανό δικτάτορα στρατηγό Πρίμο ντε Ριβέρα. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, καθώς η ηγεσία του φασίστα στρατηγού Φράνκο έφθινε, η απαγορευμένη καταλανική σημαία και η γλώσσα άρχισαν να επανεμφανίζονται στο στάδιο Καμπ Νόου της λέσχης. Και ο καταλανισμός της Μπάρτσα έχει ευημερήσει στην πιο ομοσπονδιακή μετά τον Φράνκο Ισπανία τα τελευταία 40 χρόνια.

Οι περισσότεροι διευθυντές της ομάδας προέρχονται ιστορικά από την καταλανική αστική τάξη της Βαρκελώνης. Συνήθως μιλούν καταλανικά στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου, αν και η κοινή γλώσσα επικοινωνίας στα πολυεθνικά αποδυτήρια είναι τα ισπανικά. Αυτή η καταλανική παράδοση αποτελεί το σύνθημα της ομάδας, "Més que un club" (Κάτι περισσότερο από ομάδα"). Στην πραγματικότητα, η Μπάρτσα έχει γίνει ένα τόσο ισχυρό εθνικιστικό σύμβολο που πολλοί Καταλανοί την υποστηρίζουν ως ένα είδος συναισθηματικού υποκατάστατου για το κράτος που δεν υπάρχει. Αυτό βοηθάει να εξηγηθούν τα έντονα πάθη που προκαλεί η ομάδα.

Η Μπάρτσα παίζει στη δεύτερη πόλη μιας μεσαίας ευρωπαϊκής χώρας και είχε πρωταγωνιστεί στην Ευρώπη μιά φορά μόνο πριν αρχίσει η περίοδος της επιτυχίας της το 2006, όμως επί δεκαετίες γέμιζε τακτικά τα μεγαλύτερα γήπεδα της Ευρώπης (Το Καμπ Νόου έχει χωρητικότητα 99.354 θέσεων). Το περιοδικό Forbes και η Hookit, μια εταιρεία που παρακολουθεί την αξία της χορηγίας σε ψηφιακά μέσα και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπολόγισαν πέρυσι ότι η Μπάρτσα είχε 145 εκατομμύρια followers στα social media, τον μεγαλύτερο αριθμό από οποιαδήποτε αθλητική ομάδα στη γη και περισσότερους από όλες τις ομάδες του αμερικανικού ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος NFL συνδυαστικά.

Η εθνικιστική διάσταση της ομάδας βοήθησε επίσης να μετατραπούν τα παιχνίδια της Μπάρτσα ενάντια στη Ρεάλ Μαδρίτης στον πιο δημοφιλή ανταγωνισμό του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Υπό τον Φράνκο, πολλοί οπαδοί της Μπάρτσα θεωρούσαν τη Ρεάλ Μαδρίτης ως απεσταλμένους της κεντρικής αρχής των Μαδριλένων. Κάποιοι θερμοκέφαλοι εξακολουθούν να τους θεωρούν.

Πολλοί Καταλανοί εκφράζουν τον εθνικισμό τους στο Καμπ Νόου τις Κυριακές ακριβώς επειδή δεν μπορούν να τον εκφράσουν μέσω ενός έθνους-κράτους. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι περισσότεροι θέλουν ένα έθνος-κράτος. Ιστορικά, οι δημοσκοπήσεις στην Καταλονία σπάνια δείχνουν υποστήριξη της πλειοψηφίας στην ανεξαρτησία. Για ορισμένους ντόπιους, οι κραυγές υπέρ της Μπάρτσα φαίνεται να είναι αρκετά απελευθερωτικές. Ωστόσο, πρόσφατα, η ομάδα βοήθησε να δοθεί προτεραιότητα στο δημοψήφισμα - τόσο στο εσωτερικό όσο και παγκοσμίως. Τις τελευταίες εβδομάδες, οι οπαδοί του Καμπ Νόου φώναζαν "Αφήστε μας να ψηφίσουμε" και μερικοί τραγουδούσαν ή κουνούσαν σημαίες για την ανεξαρτησία.

Σχεδόν κάθε πολιτική δήλωση της ομάδας - για παράδειγμα, η ταχεία καταδίκη της σύλληψης αξιωματούχων της καταλανικής κυβέρνησης που διοργανώνει το δημοψήφισμα - είναι πρώτη είδηση στα τοπικά τηλεοπτικά νέα. Όταν ο αμυντικός της ομάδας Ζεράρ Πικέ υποστηρίζει το δημοψήφισμα ή ο Γκουαρδιόλα παροτρύνει τη διεθνή κοινότητα να το υποστηρίξει, οι άνθρωποι στην Κίνα που δεν είχαν ποτέ ακούσει για την Καταλονία την μαθαίνουν.

Πριν από τον αγώνα της Μπάρτσα εναντίον της Λας Πάλμας την ημέρα του δημοψηφίσματος, η γηπεδούχος ομάδα θα κάνει ζέσταμα με μπλουζάκια με τα χρώματα της Σενιέρα, της σημαίας της Καταλονίας. Όλα αυτά έχουν σημασία, επειδή οι Καταλανοί που υποστηρίζουν την απόσχιση δεν χρειάζονται απλώς να κερδίσουν το δημοψήφισμα. Χρειάζονται επίσης υψηλό ποσοστό συμμετοχής, ώστε η Μαδρίτη και ο κόσμος να λάβουν τα αιτήματά τους σοβαρά, γι' αυτό και η Μαδρίτη κάνει ό,τι μπορεί για να εμποδίσει το δημοψήφισμα. Και εάν μια μέρα η Καταλονία κερδίσει την ανεξαρτησία της, οι φίλαθλοι της Μπάρτσα είναι σίγουροι ότι η ομάδα τους θα μπορεί να συνεχίσει να παίζει στο ισπανικό πρωτάθλημα. Εξάλλου, χωρίς τη Μπάρτσα, δεν θα έχασε μόνο το πρωτάθλημα αδύνατο, αλλά και η Ρεάλ Μαδρίτης.

ft.com