Γαλλία και Βρετανία εμβαθύνουν την στρατιωτική συμμαχία
05/07/2016 13:38
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γαλλία και Βρετανία εμβαθύνουν την στρατιωτική συμμαχία

Μπορεί οι Γάλλοι να δηλώνουν δημόσια ότι το Brexit πρέπει να γίνει άμεσα, αλλά οι στρατιωτικές συμμαχίες που συνδέουν την Βρετανία με την Γηραιά Ήπειρο φαίνονται ισχυρές.

Μπορεί η Βρετανία να δήλωσε την "ανεξαρτησία" της στις 23 Ιουνίου, αλλά οι στρατιώτες μιας από τις επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες της είναι έτοιμοι να αρχίσουν να δέχονται εντολές από έναν Γάλλο. Μέσα στους επόμενους μήνες, ένας γάλλος ταξίαρχος θα διοριστεί ως αναπληρωτής διοικητής των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων της 1ης Μεραρχίας (του Ηνωμένου Βασιλείου) στο Γιορκ. Λίγο καιρό αργότερα, ένας Βρετανός αξιωματικός του ίδιου βαθμού θα γίνει ο αναπληρωτής διοικητής της πρώτης θωρακισμένης μεραρχίας των Γάλλων.

Οι Βρετανοί ψηφοφόροι δεν άκουσαν και πολλά για αυτή την ιστορική συμφωνία ανταλλαγής κατά τη διάρκεια της εκστρατείας για το δημοψήφισμα, παρότι τους είχαν προειδοποιήσει για ένα υποτιθέμενο μυστικό σχέδιο για την κατασκευή ενός "ευρωπαϊκού στρατού" που εκκολάπτεται από γραφειοκράτες των Βρυξελλών. Αλλά δεν θα είχε σημασία, ακόμη και αν οι υπερασπιστές της αποχώρησης είχαν αποφασίσει να το κάνουν ζήτημα: η γαλλο-βρετανική στρατιωτική συνεργασία, που πλαισιώνεται από τις Συνθήκες του Λάνκαστερ Χάουζ του 2010, αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια και είναι απίθανο να διαταραχθεί από το Brexit.

Αυτή, τουλάχιστον, είναι η συναίνεση για το εγγύς μέλλον. Γάλλοι και βρετανοί διπλωμάτες λένε ότι η διμερής συμφωνία για την αύξηση της συνεργασίας μεταξύ των στρατιωτικών μονάδων και των δύο χωρών - από τους πολιτικούς και στρατηγούς ως τους βιομήχανους- προχωρά, ακόμα και μετά το Brexit. Πιο μακροπρόθεσμα, διπλωμάτες και ειδικοί σε θέματα ασφάλειας βλέπουν τον κίνδυνο ότι η εταιρική σχέση - η οποία βασίζεται στην ιδέα ότι η Γαλλία και η Βρετανία, οι μόνες πραγματικές ευρωπαϊκές στρατιωτικές δυνάμεις που είναι σε θέση να προβάλουν την ισχύ του στο εξωτερικό και μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη μεταξύ τους για τα πιο ευαίσθητα θέματα - θα μπορούσε να επηρεαστεί από μια επιδείνωση των συνολικών σχέσεων μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της υπόλοιπης Ευρώπης.

"Επισήμως δεν αλλάζει τίποτα με το Brexit", δήλωσε ο Camille Grand, επικεφαλής του Fondation pour la Recherches stratégique που εδρεύει στο Παρίσι, προσθέτοντας ότι οι γαλλο-βρετανικές συνθήκες έχουν ελάχιστη σχέση με την ΕΕ. "Και οι δύο χώρες έχουν έννομο συμφέρον για τη συνέχιση της εφαρμογής τους". Τα τελευταία έξι χρόνια, η συμμαχία έχει γίνει ρουτίνα μεταξύ των στρατιωτικών μονάδων των δύο χωρών. "Αυτή είναι μια καθημερινή, έντονη συνεργασία που δεν έχει επηρεαστεί από τι συμβαίνει σε Γαλλία και Βρετανία τα τελευταία πέντε χρόνια", δήλωσε η Claire Chick, επικεφαλής άμυνας του Γαλλο-Βρετανικού Συμβουλίου στο Λονδίνο.

Οι Γάλλοι και οι Βρετανοί υπουργοί Άμυνας συνεδριάζουν μία φορά το μήνα, εν μέσω αμέτρητων συνεδριάσεων των στρατιωτικών και μη στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων, βιομηχάνων και επιστημόνων και από τις δύο πλευρές. Οι δύο χώρες έχουν τώρα μια επιχειρησιακή δύναμη κοινής δράσης - η δημιουργία της οποίας κατέστησε αναγκαία την ρύθμιση λεπτομερειών όπως "η άγνοια της γλώσσας των στρατιωτών συναδέλφων τους και η γαλλική προτίμηση στις γραπτές εντολές, που διαφέρει από την προφορική παράδοση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Αλλά οι συνθήκες - για τη στρατιωτική και την πυρηνική συνεργασία, που υπογράφηκαν για 50 χρόνια από τον Ντέιβιντ Κάμερον και τον τότε Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί - ως επί το πλείστον φαίνεται να μην επηρεάζονται από το Brexit. Αυτό συμβαίνει επειδή ευθυγραμμίζονται με τα στρατηγικά, βιομηχανικά και οικονομικά συμφέροντα των δύο χωρών.

Ισχυρότεροι εντός;

Η συγκέντρωση των πόρων σε μια περίοδο λιτότητας θεωρήθηκε ως ένα μέσο για να διατηρήσουν οι δυο πυρηνικές δυνάμεις της Ευρώπης ένα παγκόσμιο στρατιωτικό ισοδύναμο με τις φιλοδοξίες τους. Αυτό κατέστη δυνατό με τη σταδιακή εξασθένιση των επί δεκαετίες αποκλίσεων και δυσπιστίας μεταξύ Παρισιού και Λονδίνου. Οι Γάλλοι επανεντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ ως πλήρες μέλος μετά από 43 χρόνια. Και η νέα βρετανική κυβέρνηση ερχόταν πιο κοντά στην Ευρώπη, όταν ο Γούλιαμ Χέιγκ, ο οποίος αργότερα έγινε υπουργός Εξωτερικών, ζήτησε μια "σταθερή αλλά όχι δουλική" σχέση με τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της βρετανικής προεκλογικής εκστρατείας του 2010.

Οι συνθήκες του Λάνκαστερ είχαν τις ρίζες τους στο ρεαλισμό - σε αντίθεση με μία άλλη γαλλο-βρετανική πρωτοβουλία που ο Τόνι Μπλερ και ο Ζακ Σιράκ είχαν αναλάβει το 1998 με την υπογραφή της λεγόμενης δήλωσης του Saint-Malo. Η διάθεση τότε, με έναν βρετανό πρωθυπουργό που δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του για όλα τα ευρωπαϊκά πράγματα, ήταν να κερδίσουν μεγάλες πολιτικές και στρατηγικές φιλοδοξίες με στόχο τη διαμόρφωση ολόκληρης της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ. Η συμφωνία παρήγαγε κάποια περιορισμένα αποτελέσματα, αλλά τελικά δεν άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού στην ευρωπαϊκή άμυνα.

Η συμφωνία του Κάμερον με τον Σαρκοζί 12 χρόνια αργότερα επικεντρώθηκε λιγότερο σε μεγαλόστομες δηλώσεις και περισσότερο στη δράση. Όσον αφορά στο στρατιωτικό μέτωπο, οι συνθήκες του Λάνκαστερ ξεκίνησαν την έναρξη των κοινών προγραμμάτων, όπως η στενότερη συνεργασία για ναυτικές πολεμικές επιχειρήσεις, η έρευνα σχετικά με την επόμενη γενιά μαχητικών αεροσκαφών, καθώς και η από κοινού ανάπτυξη των χερσαίων δυνάμεων. Μετά από έξι χρόνια προετοιμασίας, η συνδυασμένη κοινή εξερευνητική δύναμη άρχισε να λειτουργεί τον περασμένο Απρίλιο, με στόχο την κινητοποίηση μέχρι και 10.000 στρατιωτών για μια σειρά από επιχειρήσεις, είτε ΝΑΤΟικές είτε αυστηρά διμερείς.

Η πυρηνική συνθήκη δημιούργησε μια 50ετή συνεργασία που βλέπει και τις δύο χώρες να επενδύουν σε τεράστιες υπολογιστικές δυνατότητες, να πειραματίζονται σε πολεμικά υλικά και σε εξοπλισμό που μπορούν να χρησιμοποιήσουν και οι δύο- έστω και χωριστά. Η πολιτική αλλαγή φρουράς στη Γαλλία το 2012, δεν επιβράδυνε τον ρυθμό της εφαρμογής των Συνθηκών. Ο Σοσιαλιστής Φρανσουά Ολάντ συνέχισε από εκεί που σταμάτησε ο Συντηρητικός Σαρκοζί. Τον περασμένο Απρίλιο ακόμα ο Ολάντ και ο Κάμερον - εν μέσω της κορύφωσης της εκστρατείας για το Brexit - ξεκίνησαν μια νέα σειρά διμερών σχεδίων.

Πολιτικά σύννεφα

Όσο ισχυροί και αν είναι οι λόγοι για να συνεχιστεί η στρατιωτική συμμαχία, η πολιτική μπορεί σύντομα να παρέμβει. "Οι Συνθήκες του Λάνκαστερ είχαν δηλώσει την εμπιστοσύνη μεταξύ Παρισιού και Λονδίνου σε στρατηγικά θέματα, μετά από χρόνια αποκλίσεων και αντιπαλοτήτων" είπε ένας Γάλλος διπλωμάτης. Αυτό δεν αποτελεί πλέον δεδομένο, ειδικά εάν μια παρατεταμένη διαδικασία διαπραγματεύσεων για το Brexit αρχίζει να παίρνει άσχημη τροπή.

Μια άλλη πιθανή άγνωστη σχέση που σχετίζεται με το βρετανικό δημοψήφισμα, λέει ο François Heisbourg, πρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών με έδρα το Λονδίνο, είναι το ανανεωμένο ενδεχόμενο να αποσχιστεί η Σκωτία. Η μόνη ναυτική βάση του Ηνωμένου Βασιλείου για τα βρετανικά πυρηνικά υποβρύχια Trident είναι στο Faslane, βορειοδυτικά της Γλασκώβης, και το Λονδίνο μπορεί να χρειαστεί να διαπραγματευτεί μια συμφωνία με μια ανεξάρτητη κυβέρνηση της Σκωτίας, μόνο και μόνο για να κερδίσει χρόνο και να χτίσει μια άλλη βάση. "Αυτό θα μπορούσε τουλάχιστον να εγείρει κάποιες αμφιβολίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού που συμφωνήθηκε με τους Γάλλους" δήλωσε ο Heisbourg.

Η Γαλλία δεν επιμένει πλέον στην απόλυτη προτεραιότητα να καθορίζει η Ευρώπη τη δική της στρατηγική ταυτότητα. "Δεν αναφέρομαι στην ευρωπαϊκή άμυνα, αλλά στην άμυνα της Ευρώπης" δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Άμυνας Jean-Yves Le Drian κάποτε χαριτολογώντας. Όσο για τους Βρετανούς, η επιστροφή της Γαλλίας στις στρατιωτικές δομές του ΝΑΤΟ έχει καταπραΰνει τους μακροχρόνιους φόβους ότι το Παρίσι έχει σχέδια να παρακάμψει τη συμμαχία.

Η συμφωνία αρέσει επίσης και στο Πεντάγωνο. Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι η γαλλο-βρετανική σχέση ανέκαθεν υποστηριζόταν θερμά από τις ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον βλέπει δύο ευρωπαίους συμμάχους πρόθυμους να αυξήσουν τις αμυντικές υποχρεώσεις τους, οι οποίοι έχουν σταματήσει να συρρικνώνουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους. Η Γαλλία εξακολουθεί να κινείται λίγο κάτω από το 2 τοις εκατό του ΑΕΠ όπως δεσμεύεται ως μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά ο Ολάντ έθεσε τέλος στα χρόνια περικοπών άμυνας πέρυσι. Οι στρατιωτικές δαπάνες της Γαλλίας είναι σε καλό δρόμο για να ξεπεράσουν της Ρωσίας στα επόμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με το Jane’s 360. Η βρετανική κυβέρνηση ομοίως αποφάσισε το 2015 να εξαιρέσει την άμυνα από τη γενική πολιτική λιτότητας.

Κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι η επόμενη βρετανική κυβέρνηση ή πότε ή πώς ένα Brexit θα επηρεάσει την ΕΕ. Αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει δεσμευμένο στις δεσμεύσεις τους για την άμυνα. Η παραμονή ως ένα ολοκληρωμένο, αφοσιωμένο μέλος του ΝΑΤΟ, ενώ έχει προσδεθεί στην ήπειρο με τη γαλλική συμμαχία, και η πιθανή μελλοντική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών και της Γερμανίας, ανέρχεται σε αυτό που ένας Γάλλος σύμβουλος του υπουργείου Άμυνας χαρακτήρισε "μια δέσμευση αμοιβαίων, συνυφασμένων συμφερόντων" που οποιαδήποτε κυβέρνηση θα "είναι δύσκολο να χαλάσει".

politico.eu