Άσκηση «κιτρινογιλεκολογίας» στο Ελιζέ
21/03/2019 18:00
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Άσκηση «κιτρινογιλεκολογίας» στο Ελιζέ

Του Μarc Bassets (*)

Ο νεολογισμός προέκυψε αργά τη νύχτα, ενώ συνεχιζόταν ακόμα η συζήτηση ανάμεσα στον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και 64 διανοούμενους. «Επιδιδόμαστε σε μια άσκηση κιτρινογιλεκολογίας», είπε ένας από τους διανοούμενους, ο Ζιλιέν Νταμόν.

Η λέξη έκανε τον πρόεδρο να χαμογελάσει. Ισως ήταν η καλύτερη ανακεφαλαίωση όσων συνέβαιναν εκείνη τη στιγμή στο προεδρικό μέγαρο. Ορισμένοι από τους εγκέφαλους της χώρας συζητούσαν και ξανασυζητούσαν την εξέγερση της μεσαίας τάξης που έχει πληγεί από την κρίση και ανέθεσε την εκπροσώπησή της σε φωσφορίζοντα γιλέκα.

Όταν ολοκληρώθηκε η συνάντηση, ο Νταμόν, ειδικός για θέματα όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός, σχολίασε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Η λέξη κιτρινογιλεκολογία μου ήρθε όταν είδα τους αρθρογράφους και τους διανοούμενους να λένε εδώ και μήνες, τα Κίτρινα Γιλέκα είναι το ένα και τα Κίτρινα Γιλέκα είναι το άλλο. Πρόκειται σχεδόν για έναν νέο πανεπιστημιακό κλάδο».

Ο Μακρόν κάλεσε τους διανοούμενους - φιλοσόφους, ιστορικούς, κοινωνιολόγους, οικονομολόγους, επιστήμονες - ως επίλογο στη μεγάλη εθνική συζήτηση. Επί δύο μήνες, από τα μέσα Ιανουαρίου, έγιναν πάνω από 10.000 συναντήσεις σε όλη τη χώρα. Ο πρόεδρος έλαβε μέρος σε καμιά δεκαριά. Ο στόχος ήταν να δοθεί ο λόγος στους Γάλλους και να εκτονωθεί η λαϊκή δυσαρέσκεια.

Όταν όμως όλα έδειχναν ότι οι διαδηλώσεις τελείωναν, το περασμένο Σάββατο τα Κίτρινα Γιλέκα έσπειραν και πάλι το χάος στο κέντρο του Παρισιού. Η συνάντηση του προέδρου με τους διανοούμενους ξεκίνησε ενώ σε απόσταση λίγων μέτρων οι καταστροφές ήταν ακόμη ορατές και ο πρωθυπουργός ανακοίνωνε την ενίσχυση της στρατηγικής της αστυνομίας.

Ο συγγραφέας Πασκάλ Μπρικνέρ υπήρξε ιδιαίτερα δριμύς, καταγγέλλοντας την «αυξανόμενη αναρχία, που οδηγεί τη Γαλλία σε μια κατάσταση διαρκούς οιωνεί εμφυλίου πολέμου, όπου όλοι στρέφονται εναντίον όλων». Η πολιτειολόγος Ντομινίκ Σναπέρ θύμισε ότι δημοκρατία σημαίνει σεβασμός των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου και εξέφρασε την απογοήτευσή της για την επιστροφή των μύθων της ολοκληρωτικής, ευθείας και απόλυτης δημοκρατίας.

«Στη Γαλλία έχει αναπτυχθεί μια ιδεολογία κατά των διανοουμένων, κατά της επιστήμης, κατά των οικουμενικών αρχών, κατά των εκπαιδευτικών θεσμών, κατά της έρευνας και του διαλόγου», επισήμανε ο φιλόσοφος Φρεντερίκ Ουορμς.

Ούτε στη Γαλλία, τη χώρα του Διαφωτισμού, του «Κατηγορώ» του Εμίλ Ζολά και των αντιπαραθέσεων του Σαρτρ και του Καμί, είναι οι διανοούμενοι αυτοί που ήταν. Στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των fake news, η εξουσία όσων εργάζονται με το μυαλό τους έχει τρωθεί. Παρ’όλα αυτά, ο διανοούμενος διατηρεί κάτι από το παλιό του κύρος. Ο ίδιος ο Μακρόν, που είχε συνεργαστεί με τον φιλόσοφο Πολ Ρικέρ, καλλιεργεί την εικόνα του βασιλιά-φιλόσοφου. Γι’αυτό και ήταν αδιανόητο κάποια στιγμή να μη ζητήσει τη συμβουλή των φιλοσόφων.

Επί οκτώ ώρες, από τις 18.30 της Δευτέρας μέχρι τις 2.30 το άλλο πρωί, συζητήθηκαν σχεδόν τα πάντα στο προεδρικό μέγαρο. Οι ανισότητες: «Σήμερα ζούμε σε έναν καπιταλισμό των κληρονόμων, δεδομένου ότι τα δύο τρία της περιουσίας στη Γαλλία είναι κληρονομημένα, όταν το ποσοστό αυτό ήταν κάτω από 45% στις αρχές της δεκαετίας του ‘60», είπε ο οικονομολόγος Ντανιέλ Κοέν. Το περιβάλλον: «Το ιδανικό είναι να έχουμε ένα κοινό σχέδιο. Μπορεί να είναι η απελευθέρωση, η ανάπτυξη, η σοσιαλδημοκρατία», σημείωσε η οικονομολόγος Κλοντιά Σενίκ. «Η εναλλακτική λύση είναι ένας κοινός εχθρός. Όπως η κλιματική αλλαγή».

Συζητήθηκαν επίσης οι εξελίξεις στην Αλγερία, η βιοηθική και η εκπαίδευση. Όπως, φυσικά, και τα Κίτρινα Γιλέκα. «Στις μητροπόλεις δημιουργούνται αντίπαλες κοινότητες», είπε ο κοινωνιολόγος Ζαν Βιάρ. «Η μία είναι οι Παριζιάνοι, ακόμη και οι φτωχοί. Η άλλη αποτελείται από γιους προλεταρίων που πριν από πενήντα χρόνια αγόρασαν ένα σπίτι σε μια περιφερειακή ζώνη. Αυτοί εξεγείρονται. Θέλουν να εγκαταλείψουν τις ανάμικτες ζώνες (εθνοτικά και κοινωνικά), να γίνουν ιδιοκτήτες, να συνεχίσουν την κοινωνική πρόοδο των γονιών τους».

Τα δύο αυτοκίνητα και το σπίτι με κήπο ήταν σύμβολα κοινωνικής επιτυχίας, αλλά η ιστορία δεν τελείωσε εκεί. «Σε αυτόν τον κόσμο είπαν ξαφνικά, δεν αξίζεις τίποτα, πρέπει να κυκλοφορείς με ποδήλατο, πρέπει να γίνεις οικολόγος», εξήγησε ο Βιάρ. «Συγγνώμη, κύριε πρόεδρε, ξέρετε ότι σας εκτιμώ, αλλά ρίξατε αλάτι στην πληγή».

Ο Μακρόν δεν χαμογελούσε πια. Κρατούσε σημειώσεις και άκουγε με προσοχή.

(*) Ο Μαρκ Μπασέτς είναι αρθρογράφος της El Pais

Πηγή: El Pais, ΑΠΕ-ΜΠΕ