Άγκυρα – Ντόxα: Ο θανάσιμος εναγκαλισμός;
19/06/2017 10:10
Του Sukhoi
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Άγκυρα – Ντόxα: Ο θανάσιμος εναγκαλισμός;

Στην Ελλάδα έχει δοθεί μεγάλη σημασία στην διεθνή διάσταση της μεγάλης κρίσης στον αραβικό κόσμο, με επίκεντρο το Κατάρ, και την ολομέτωπη επίθεση που δέχεται από σειρά αραβικών κρατών με μπροστάρηδες τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο. Ωστόσο, έχει υποβαθμιστεί ο παράγων της τουρκικής εμπλοκής, και κυρίως οι συνέπειες που μπορεί να έχει αυτή, ειδικά στην περίπτωση που το Κατάρ αναγκαστεί τελικώς να “υποταγεί”, όπως αρκετές ενδείξεις άλλωστε καταμαρτυρούν ότι θα γίνει.

Η Τουρκία έχει επιλέξει σαφώς στρατόπεδο, υπέρ του Κατάρ, σε πείσμα μάλιστα των αμερικανικών πολιτικών, που όσο κι αν δείχνουν να μην έχουν ενιαία γραμμή και στόχευση, ήταν αυτές που άνοιξαν το δρόμο για την ολομέτωπη και εξαιρετικά σκληρή επίθεση των Σ.Αραβίας, Αιγύπτου και Εμιράτων στην Ντόχα. Διπλωματικοί κύκλοι εκφράζουν την πεποίθηση ότι εγκέφαλος της πολιτικής απομόνωσης του Κατάρ ήταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αλλά την πολιτική αυτή επισφράγισε η επίσκεψη Τραμπ στη Σαουδική Αραβία. Βέβαια, στη συνέχεια, πολλοί διείδαν διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις δηλώσεις Τραμπ, και σε αυτές του υπουργού Εξωτερικών και του υπουργού Άμυνας. Στους δυο τελευταίους, είδαν “διαλλακτικότερη” στάση. Όπως και να' χει, είτε στην πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ υπάρχουν διαφορετικές θέσεις, είτε ο Τραμπ έχει προσωπική επικοινωνιακή ατζέντα για να σώσει την καρέκλα του ως προέδρου, βέβαιο θεωρείται ότι η Ουάσιγκτον κάποια στιγμή θα στρίμωχνε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το Κατάρ.

Το πρόβλημα για την Τουρκία είναι ότι ο Ταγίπ Ερντογάν αποφάσισε να εμπλακεί σε ένα πολύ μεγάλο παιχνίδι που, κατά εκτιμήσεις, ξεπερνά, όχι μόνον τα γεωγραφικά σύνορα και την γειτονιά της, αλλά και τις δυνατότητας της χώρας. Βέβαια, λέγεται ότι ο Ερντογάν, ούτως ή άλλως θα στήριζε την Ντόχα, διότι, όπως ακούγεται ευρέως, είναι το Νο1 ή Νο2 των “Αδελφών Μουσουλμάνων”, οι οποίοι βρίσκονται στο επίκεντρο της επίθεσης εναντίον του Κατάρ. Όπως το ίδιο και η “Χαμάς” που έχει την ηγεσία της Γάζας. Είναι εξίσου γνωστό ότι η “οικογένεια Ερντογάν”, όπως και πάρα πολλά στελέχη και πρωτοκλασάτοι συνεργάτες του Τούρκου προέδρου, έχουν παχυλούς τραπεζικούς λογαριασμούς στο Κατάρ, όπως επίσης μεγάλες μπίζνες κάνουν πολλές τουρκικές εταιρείες σε αυτή την πάμπλουτη σε ενεργειακούς πόρους (φυσικό αέριο) χώρα. Αλλά το να ταχθεί ανοικτά υπέρ του ενός στρατοπέδου, αποφασίζοντας μάλιστα να στείλει στρατεύματα στο Κατάρ (αρχικώς περί τα 500-600 άτομα), ανοίγοντας μέτωπο με τη Σ.Αραβία, με την οποία η Άγκυρα διατηρούσε στενούς δεσμούς, θεωρείται μεγάλο ρίσκο. Όπως το ίδιο, και να ανοίξει μέτωπο με τον Τραμπ, ανεξαρτήτως του πολιτικού μέλλοντός του στις ΗΠΑ. Να σημειωθεί, πάντως, πως η κατασκευή της τουρκικής στρατιωτικής βάσης στο Κατάρ, που χρηματοδοτείται από την Ντόχα, δεν θα γίνει τώρα, αλλά θα ολοκληρωθεί εντός τριών ετών.

Καλά πληροφορημένες διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι σε σημαντικούς κύκλους της πολιτικής και διπλωματικής ηγεσίας στην Άγκυρα, υπάρχει δυσαρέσκεια και έντονος προβληματισμός από αυτές τις αποφάσεις Ερντογάν. Σημειώνουν μάλιστα, ότι αρχικώς άπαντες ήταν πεπεισμένοι ότι η Τουρκία θα διατηρούσε στάση ουδετερότητας απέναντι στο πρόβλημα, αλλά όλα ανετράπησαν μετά τις δηλώσεις Ερντογάν, και κυρίως μετά τις “παντελώς λάθος κινήσεις” του, όπως τις χαρακτηρίζουν, να προχωρήσει στην κατεπείγουσα κύρωση δυο διμερών συμφωνιών Άγκυρας – Κατάρ, και την αιφνιδιαστική επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, στην Τουρκία. Η τελευταία έγινε τη στιγμή που η Τεχεράνη βρίσκεται στο στόχαστρο των ΗΠΑ και του Τελ Αβίβ, ενώ ακριβώς με πρόσχημα τα πάρε – δώσε Κατάρ – Ιράν, στοχοποιήθηκε το πρώτο με σκληρά μέτρα.

Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους συμμάχων και εταίρων στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, υψηλόβαθμοι Τούρκοι αξιωματούχοι στέλνουν στις Βρυξέλλες το μήνυμα ότι ο Ερντογάν έκανε ένα ακόμα “μεγάλο σφάλμα”, εξαιτίας των προσωπικών σχέσεών του και του περιβάλλοντός του με τη βασιλική οικογένεια του Κατάρ. Μάλιστα, τονίζουν πως, δεδομένου ότι κάποια στιγμή η κρίση στον Κόλπο θα εκτονωθεί, το πιθανότερο με την υποχώρηση του Κατάρ, οι σχέσεις Ριάντ – Άγκυρας θα έχουν ψυχρανθεί με τις όποιες σοβαρές συνέπειες θα έχει αυτό για τη θέση της Τουρκίας στην περιοχή του Κόλπου. Εκτιμούν ακόμη ότι η Σαουδική Αραβία δεν πρόκειται να ξεχάσει τη μονομερή στάση της Άγκυρας, ενώ παρατηρούν ότι ο αραβικός κόσμος και η περιοχή του Κόλπου φημίζονται για τα ισχυρά “αντι-οθωμανικά” αντανακλαστικά τους.

Στο ίδιο μήκος κύματος, διπλωματικοί κύκλοι σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον εκτιμούν ότι τελικώς το Κατάρ δεν θα καταφέρει να αμυνθεί έναντι της σαουδαραβικής επίθεσης, και θα προχωρήσει σε επώδυνους συμβιβασμούς, χειρότερος εκ των οποίων θα είναι η πλήρης διάρρηξη των σχέσεων Κατάρ – Ιράν. Επιπλέον, ως ακραίο σενάριο συζητείται ακόμα και η ανατροπή και απομάκρυνση της βασιλικής οικογένειας του Κατάρ από την εξουσία. Κάτι που επίσης θα αποτελέσει πλήγμα για τον Ερντογάν και τα τουρκικά συμφέροντα, λόγω των στενών σχέσεών τους με τη βασιλική οικογένεια.

Όπως και να' χει, το σκηνικό στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο δείχνει να διαμορφώνεται πλέον περισσότερο με όρους realpolitik. Κύριος στόχος για ΗΠΑ και Ισραήλ είναι τώρα καθαρά το Ιράν. Και όποιος προσπαθήσει να κλείσει συμμαχία μαζί του, θα πληρώσει το τίμημα. Στο ίδιο πλαίσιο κινούνται για διαφορετικούς ή συγκλίνοντες λόγους η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και τα Εμιράτα. Η Σ.Αραβία, άλλωστε, το πιθανότερο ακόμα και σήμερα είναι “χορηγός” της τρομοκρατίας. Μαζί με το Κατάρ, μάλιστα, το οποίο σήμερα κατηγορεί για χρηματοδότη της τρομοκρατίας. Βέβαια, σύμμαχος με το Κατάρ (συχνά και με τη Σ.Αραβία) ήταν και είναι η Άγκυρα. Τόσο στον εμφύλιο της Συρίας, με στόχο την ανατροπή Άσσαντ, τη διάλυση της Συρίας, και την υποστήριξη της “ξαδέλφης” του ISIS, οργάνωσης “Αλ Νούσρα”, όσο και στην Αίγυπτο όπου στηρίζουν τους “Αδελφούς Μουσουλμάνους” κατά του προέδρου -με στρατιωτικό πραξικόπημα- Αλ Σίσι, καθώς και στη Λιβύη όπου χρηματοδοτούν και εξοπλίζουν τους ίδιους πολιτικούς χώρους και τους τζιχαντιστές.

Ενδιαφέρον έχει ακόμα ότι το τελευταίο διάστημα, σύμφωνα με καλά πληροφορημένους διπλωματικούς κύκλους, η Σαουδική Αραβία δεν θα έβλεπε με κακό μάτι ακόμα και την ίδρυση ανεξάρτητου Κουρδικού κράτους, προκειμένου να εμποδιστεί η πρόσβαση του Ιράν στη Μεσόγειο, μέσω της Συρίας και του Βορείου Ιράκ (ιρακινό Κουρδιστάν). Να σημειωθεί ότι εσχάτως, στο ιρακινό Κουρδιστάν εξαγγέλθηκε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της περιοχής για το Φθινόπωρο. Κάτι που προκάλεσε την ... αγανάκτηση της Άγκυρας.