Φωτο: ΑΠΕ - ΜΠΕ
Φωτο: ΑΠΕ - ΜΠΕ
29/04/2020 16:01
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Αφγανιστάν: Μια διαδικασία ειρήνευσης που κρέμεται από μία κλωστή

Δύο μήνες μετά την υπογραφή μιας συμφωνίας μεταξύ των Ταλιμπάν και των ΗΠΑ για την απομάκρυνση των ξένων στρατευμάτων από το Αφγανιστάν, η βία στη χώρα ολοένα και αυξάνεται και η διαδικασία ειρήνευσης μεταξύ των ανταρτών και της Καμπούλ κινδυνεύει να καταρρεύσει.

Αν και δεν στοχοθετούν τους Αμερικανούς, οι αντάρτες έχουν διπλασιάσει τις επιθέσεις τους εναντίον των αφγανικών δυνάμεων, με δεκάδες θύματα. Αγνοούν με αυτό τον τρόπο τις εκκλήσεις για εκεχειρία που απευθύνουν η Καμπούλ ή οι ΗΠΑ, την ώρα που η επιδημία του κορονοϊού εξαπλώνεται στη χώρα.

Η διαδικασία ειρήνευσης “δεν είναι νεκρή, αλλά βρίσκεται σε αναπνευστική υποστήριξη”, σχολίασε η Άσλεϊ Τζάκσον, ερευνήτρια στο Overseas Development Institute. “Κανείς δεν γνωρίζει πόσος χρόνος μένει μέχρι να αρχίσει να καταρρέει για τα καλά”.

Από τις 29 Φεβρουαρίου, όταν Ταλιμπάν και Ουάσινγκτον υπέγραψαν ειρηνευτική συμφωνία, και μετά οι αντάρτες εξαπολύουν σχεδόν καθημερινά επιθέσεις, συνολικά 55, και έχουν σκοτώσει ή τραυματίσει 15 αμάχους, σύμφωνα με Αφγανό αξιωματούχο των υπηρεσιών ασφαλείας.

Από την πλευρά τους οι αφγανικές δυνάμεις έχουν σκοτώσει το πρώτο τρίμηνο του 2020 σχεδόν διπλάσιο αριθμό παιδιών από τους Ταλιμπάν, κυρίως εξαιτίας των αεροπορικών επιδρομών, ανέφερε τη Δευτέρα σε έκθεσή του ο ΟΗΕ.

Η αύξηση της βίας ήταν προβλέψιμη, δηλαδή αναπόφευκτη, εξαιτίας της συχνά ασαφούς διατύπωσης του κειμένου της συμφωνίας με τους Αμερικάνους και λόγω των πολλών υποχωρήσεων που έκαναν οι ΗΠΑ, εκτιμούν αναλυτές.

Η “Συμφωνία για την Ειρήνευση στο Αφγανιστάν” προβλέπει επίσης πλήρη απόσυρση των ξένων δυνάμεων από τη χώρα, χωρίς να προβλέπει σε αντάλλαγμα την κήρυξη εκεχειρίας ή έστω μείωση της βίας από την πλευρά των ανταρτών.

Καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν σταματά να επαναλαμβάνει ότι θέλει να επιστρέψουν στη χώρα το συντομότερο δυνατό τα αμερικανικά στρατεύματα, οι Ταλιμπάν κατάλαβαν ότι μπορούν να συνεχίσουν τον πόλεμό τους εναντίον της αφγανικής κυβέρνησης, εφόσον δεν στοχοθετούν ξένες δυνάμεις, σημειώνουν ερευνητές.

“Να σωθούν τα προσχήματα”

Οι αντάρτες θεωρούν τη συμφωνία με την Ουάσινγκτον ως “συμφωνία για το τέλος της κατοχής”, εκτίμησε ο Μπιλ Ρότζιο του Foundation for the Defense of Democracies, ενός αμερικανικού think tank. “Οι ΗΠΑ επιθυμούν να φύγουν από το Αφγανιστάν. Υποχώρησαν σε όλα τα αιτήματα των Ταλιμπάν”, πρόσθεσε.

Για τον Νίσανκ Μοτουάνι, ειδικό σε θέματα στρατηγικής και ασφάλειας με έδρα την Καμπούλ, η συμφωνία της Ντόχα σκλήρυνε τη στάση των ανταρτών και ενίσχυσε τη νομιμοποίησή τους, καθώς “πιστεύουν ότι ουσιαστικά κέρδισαν” και μπορούν να επαναφέρουν το καθεστώς τους.

“Η συμφωνία μεταξύ Αμερικανών και Ταλιμπάν δεν έγινε για να φέρει ειρήνη στο Αφγανιστάν, αλλά για να διευκολύνει την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων σώζοντας τα προσχήματα”, εξήγησε.

Με αντάλλαγμα ασαφείς εγγυήσεις από τους Ταλιμπάν για την ασφάλεια και μια δέσμευση να μην επιτρέψουν σε τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η αλ Κάιντα να απειλήσουν την ασφάλεια των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, τα ξένα στρατεύματα θα αποχωρήσουν από το Αφγανιστάν ως τον Ιούλιο του 2021.

Η αποχώρηση έχει ήδη ξεκινήσει και οι Αμερικανοί είναι αποφασισμένοι να εγκαταλείψουν το Αφγανιστάν “με κάθε τρόπο”, υπογράμμισε ο Μάικλ Ρούμπιν, ερευνητής του American Enterprise Institute. “Και αν αυτό σημαίνει να θυσιάσουν τους Αφγανούς, δεν πειράζει”.

Βάσει της συμφωνίας αυτής η κυβέρνηση του προέδρου Άσραφ Γάνι, που δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις λόγω του βέτο που άσκησαν οι Ταλιμπάν, οφείλει να απελευθερώσει 5.000 αντάρτες που κρατά, ανάμεσά τους και σκληρούς μαχητές. Σε αντάλλαγμα οι Ταλιμπάν δεσμεύθηκαν να αφήσουν ελεύθερους 1.000 μέλη των αφγανικών δυνάμεων.

Η ανταλλαγή αυτή θα έπρεπε να γίνει στις 10 Μαρτίου, ημερομηνία κατά την οποία θα ξεκινούσαν και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ταλιμπάν και Καμπούλ για το μέλλον της χώρας.

Κρίσιμες συζητήσεις

Όμως οι διαφωνίες καθυστέρησαν τη διαδικασία αυτή, προκαλώντας και την αναβολή του ενδοαφγανικού διαλόγου.

Οι Ταλιμπάν, σύμφωνα με ένα μέλος τους, αρνούνται να ξεκινήσουν τις συνομιλίες αυτές ή να περιορίσουν τις επιθέσεις τους εφόσον δεν έχουν απελευθερωθεί τα 5.000 μέλη τους που κρατούνται.

“Η κυβέρνηση Γάνι προσπαθεί να δοκιμάσει τα νεύρα μας, αλλά θέλουμε να τους πούμε ότι δεν είμαστε κουρασμένοι, εξακολουθούμε να είμαστε φρέσκοι και έτοιμοι να πολεμήσουμε”, τόνισε αυτός.

Ακόμη ένα εμπόδιο στην πρόοδο της διαδικασίας: η διχόνοια στην Καμπούλ καθώς ο Αμπντουλά Αμπντουλά, βασικός αντίπαλος του Γάνι, έχει αυτοανακηρυχθεί νικητής των προεδρικών εκλογών του Σεπτεμβρίου του 2019.

“Αναμένουμε η πολιτική διαμάχη να καταλήξει σε συμφωνία και να τερματιστεί (…) προκειμένου να παρουσιάσουμε κοινό μέτωπο στις συζητήσεις”, εξήγησε ο Φαουζία Κούφι μέλος της αφγανικής αποστολής που θα διαπραγματευθεί με τους Ταλιμπάν.

Απευθείας συναντήσεις μεταξύ της Καμπούλ και των ανταρτών πραγματοποιήθηκαν πριν περίπου ένα μήνα με θέμα την ανταλλαγή κρατουμένων.

Μια ένδειξη ότι δεν έχουν χαθεί τα πάντα και ότι ο ενδοαφγανικός διάλογος ενδέχεται τελικά να ξεκινήσει, σημείωσε ο Άντριου Ουάτκινς αναλυτής στη μη κυβερνητική οργάνωση International Crisis Group.

Και πρόσθεσε: “το πιο σημαντικό για την επιτυχία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων είναι οι δύο πλευρές να συνεχίσουν να συζητούν, συνεχώς, ακόμη και όσο μαίνονται συγκρούσεις”.

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ