Αδιέξοδο στις πρώτες συνομιλίες ΕΕ-Βρετανίας για το Brexit
21/07/2017 10:00
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Αδιέξοδο στις πρώτες συνομιλίες ΕΕ-Βρετανίας για το Brexit

Ο πρώτος ουσιαστικός γύρος των διαπραγματεύσεων του Brexit ολοκληρώθηκε την Πέμπτη με την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο να φτάνουν σε αδιέξοδο στα βασικά ζητήματα του "διαζυγίου", αφήνοντας τους αξιωματούχους προφανώς απαισιόδοξους για την επίτευξη μιας προθεσμίας τον Οκτώβριο για την μετάβαση στην επόμενη φάση των συνομιλιών.

Οι αξιωματούχοι ελπίζουν σε μια αστραπιαία συμφωνία σχετικά με τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και αντίστροφα - ένας τομέας όπου οραματίστηκαν μία ευρεία συμφωνία - έτσι ώστε να μπορέσουν να επιδείξουν κάποια δυναμική στους ψηφοφόρους πριν από το καλοκαιρινό διάλειμμα. Αντ' αυτού, δεν κατέληξαν πουθενά και οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο φαίνονται πιο απομακρυσμένοι από ποτέ.

Η Βρετανία όχι μόνο απέρριψε το αίτημα της ΕΕ να προσφέρει μια μεθοδολογία για τον υπολογισμό του οικονομικού διακανονισμού, όπως έκανε η ΕΕ, αλλά και ο βασικός διαπραγματευτής του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Ντέιβις αρνήθηκε να αναγνωρίσει ακόμη ότι ο τελικός υπολογισμός του λεγόμενου λογαριασμού του Brexit θα οδηγούσε σε μια καθαρή πληρωμή του Λονδίνου στις Βρυξέλλες. "Είμαστε μια χώρα που αναγνωρίζει τις διεθνείς ευθύνες και τα δικαιώματά της", δήλωσε ο Ντέιβις σε συνέντευξη Τύπου με τον κύριο διαπραγματευτή της ΕΕ Μισέλ Μπαρνιέ. Αλλά ο Ντέιβις πρόσθεσε κατηγορηματικά: "Δεν αναγνωρίζω τη φράση 'καθαρή ροή', αναφερόμενος σε μια ερώτηση σχετικά με τις πληρωμές στις Βρυξέλλες μετά τον Brexit. Ο Μπαρνιέ παρομοίως εξέφρασε ελάχιστη διάθεση υποχώρησης σε κάποιο από τα σημαντικά ζητήματα του διαζυγίου.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου τους, οι διαπραγματευτές έμοιαζαν κουρασμένοι και ανήσυχοι. Και, αντί να δείξουν ότι οι δυο πλευρές αγωνίζονται για μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία, τα πενιχρά αποτελέσματα αυτής της εβδομάδας κατέστησαν σαφές ότι αυτό δεν είναι μια διαπραγμάτευση ανάμεσα σε φίλους, όπως είχαν διακηρύξει οι πλευρές, αλλά ένας διαγωνισμός αντιπάλων που αναζητούν πλεονέκτημα εις βάρος του άλλου. Ένας βρετανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει εκτίμηση του λογαριασμού του Brexit (ο οποίος κατά τις Βρυξέλλες ότι θα μπορούσε να ανέλθει συνολικά στα 100 δισ. ευρώ), κάτι που συμφωνήθηκε πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.

Αντί να προτείνουν τη δική τους μεθοδολογία για τον οικονομικό διακανονισμό, οι διαπραγματευτές του Ηνωμένου Βασιλείου πέρασαν αυτή την εβδομάδα κάνοντας συνεχώς ερωτήσεις στην πλευρά της ΕΕ για την πρότασή της. "Η απαίτηση για τον Οκτώβριο είναι επαρκής πρόοδος", δήλωσε ένας Βρετανός αξιωματούχος μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών. "Δεν διευθετεί τον οικονομικό διακανονισμό. Σε ορισμένα μέρη υπήρξε κάποια παρεξήγηση γι' αυτό". Αλλά η θέση της Βρετανίας σχετικά με τον οικονομικό διακανονισμό άφησε τους διπλωμάτες της ΕΕ απογοητευμένους και να εκφράζουν βαθιά απαισιοδοξία για τις προοπτικές επίτευξης αυτής της "επαρκούς προόδου" - προχωρώντας από τη φάση του διαζυγίου στις συζητήσεις για μια μελλοντική εμπορική σχέση.

Ένα άτομο που γνωρίζει καλά τη βρετανική θέση δήλωσε ότι η πλευρά του Ηνωμένου Βασιλείου πιστεύει ότι οι διαπραγματευτές αποδέχτηκαν την πραγματικότητα ότι το Λονδίνο δεν θα έχει κανένα ποσό διακανονισμού γι 'αυτούς μέχρι τον Οκτώβριο, ούτε μια φόρμουλα για να φτάσει σε ένα ποσό, διότι θα ήταν "πολιτικά αδύνατο" για την πρωθυπουργό Τερέζα Μέι να παρουσιάσει έναν λογαριασμό στον βρετανικό λαό προτού υπάρξει συμφωνία για κάποιες εμπορικές δεσμεύσεις. Η ΕΕ έχει τελείως διαφορετική άποψη, καθώς οι αξιωματούχοι κατηγορούν το Ηνωμένο Βασίλειο επειδή προσπαθεί να αποφύγει μια συζήτηση σχετικά με τις οικονομικές υποχρεώσεις που οι Βρυξέλλες θεωρούν ως αυτονόητες και αναμφισβήτητες. "Οι Βρετανοί δεν θέλουν να ξεκινήσουν συζήτηση επειδή γνωρίζουν ότι στο τέλος θα είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί η ίδια η ύπαρξη δημοσιονομικών και νομικών δεσμεύσεων", δήλωσε ένας ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ.

Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ κατήγγειλε: "Δεν μπορούμε να συζητήσουμε σοβαρά τη χρηματοοικονομική διευθέτηση, εφόσον δεν έχουμε διευκρινίσεις σχετικά με το πού βρίσκεται το Ηνωμένο Βασίλειο". Αντίθετα, ο εν λόγω αξιωματούχος δήλωσε ότι οι βρετανοί διαπραγματευτές "είχαν πολλές ερωτήσεις και εμείς ήμασταν σε θέση να απαντήσουμε σε όλες".

Νέοι γύροι διαπραγματεύσεων

Ένας άλλος ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ έθεσε το ενδεχόμενο να χρειαστεί να προστεθούν δύο ακόμη γύροι διαπραγματεύσεων στις μηνιαίες συνόδους που προγραμματίζονται τον Αύγουστο, τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο για να αποφευχθεί η κατάρρευση των συνομιλιών. Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο Μπαρνιέ παραπονέθηκε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο σκότωσε τις ελπίδες του να εντοπιστούν τομείς συμφωνίας και διαφωνίας στις συνομιλίες αυτής της εβδομάδας και ότι οι στόχοι της Βρετανίας στις διαπραγματεύσεις παρέμειναν ασαφείς. "Είπα την περασμένη εβδομάδα ότι ήθελα να προσδιορίσω τα σημεία στα οποία συμφωνούμε και τα σημεία στα οποία διαφωνούμε", δήλωσε ο Μπαρνιέ. "Αυτό ήταν δυνατό αυτή την εβδομάδα στα θέματα για τα οποία υπήρχε μια σαφής βρετανική θέση".

Ωστόσο, γρήγορα κατέστησε σαφές ότι δεν υπήρχε αρκετή σαφήνεια. Σχετικά με το ζήτημα της οικονομικής διευθέτησης, ο Μπαρνιέ δήλωσε έντονα: "Η διευκρίνιση της θέσης του Ηνωμένου Βασιλείου είναι απαραίτητη για να διαπραγματευτούμε και για να μπορέσουμε να σημειώσουμε ικανοποιητική πρόοδο σε αυτόν τον οικονομικό φάκελο, ο οποίος είναι αδιαχώριστος από τους άλλους φακέλους υπαναχώρησης". Όσον αφορά τα δικαιώματα των πολιτών, οι διαπραγματευτές βρέθηκαν σε αδιέξοδο σε σχέση με το αίτημα της ΕΕ να αποφασιστούν οποιεσδήποτε μελλοντικές διαφορές από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) - το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο.

Ένας βρετανός αξιωματούχος διαμαρτυρήθηκε μετά το πέρας των συνομιλιών ότι η απαίτηση της ΕΕ για το ΔΕΕ αντιπροσώπευε μια "άνευ προηγουμένου" προσπάθεια να επιβληθεί η βούληση ενός αλλοδαπού δικαστηρίου σε μια τρίτη χώρα. Και οι εντάσεις ήταν μεγάλες σε αυτό που ορισμένοι στο Λονδίνο θεωρούν ως "δικαστικό ιμπεριαλισμό" από την πλευρά της ΕΕ.

Ενώ η αντίθεση του Ηνωμένου Βασιλείου σε ένα ρόλο για το ΔΕΕ ήταν γνωστή, προέκυψαν νέες διαμάχες για τα δικαιώματα των πολιτών αυτή την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης της βρετανικής πλευράς να διεξάγει ποινικούς ελέγχους στους περισσότερους από 3 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο εάν ζητήσουν να παραμείνουν κάτω από οποιαδήποτε συμφωνία Brexit. Το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίστηκε επίσης ότι η άρνηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας στους πολίτες του στην ήπειρο μετά το Brexit σημαίνει άδικη μεταχείριση.

Νέο ζήτημα

Το Ηνωμένο Βασίλειο, σε κάποιο σημείο, προσπάθησε επίσης να εισάγει ένα νέο θέμα στη συζήτηση για τα δικαιώματα των πολιτών, θέτοντας το ζήτημα των αποσπασμένων εργαζομένων, ενοχλώντας την πλευρά της ΕΕ. Θεώρησε την κίνηση ως μια προσπάθεια να προωθηθεί γρήγορα η συζήτηση για μια μελλοντική εμπορική σχέση, επειδή αυτοί οι προσωρινά απασχολούμενοι συνήθως δεν αντιμετωπίζουν τα προβλήματα διαμονής των πολιτών που ζουν και εργάζονται μόνιμα έξω από τη χώρα καταγωγής τους.

Οι διαφωνίες αυτές υπονόμευσαν τις προσπάθειες για να φανεί τουλάχιστον κάποια πρόοδος. Για παράδειγμα, όσον αφορά τα δικαιώματα των πολιτών, οι διαπραγματευτές είχαν επεξεργαστεί ένα "σύστημα φωτεινού σηματοδότη" με στόχο να απεικονίσουν τον τρόπο με τον οποίο προχωρούν, ανέφεραν οι βρετανοί αξιωματούχοι. Από τα 44 ξεχωριστά ζητήματα, όρισαν οκτώ ως κίτρινα, 14 κόκκινα και 22 πράσινα - πράγμα που σημαίνει ότι υπήρχε συναίνεση στο μισό μέρος του φακέλου, αλλά απέχουν πολύ από μια γρήγορη συμφωνία.

Δεν υπήρξε ουσιαστικά καμία πρόοδος όσον αφορά τα περίπλοκα ζητήματα γύρω από την Ιρλανδία και τα σύνορα της με τη Βόρεια Ιρλανδία, καθώς και τις ιδιαίτερες ανησυχίες που σχετίζονται με την προστασία της συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής - ένας στόχος που και οι δύο πλευρές είπαν ότι πρέπει να έχουν πρωταρχική σημασία. Ο Μπαρνιέ έδωσε μια ζοφερή εκτίμηση, λέγοντας ότι το ζήτημα της Ιρλανδίας "σε όλες τις διαστάσεις του απαιτεί πιο λεπτομερείς συζητήσεις". Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο Ντέιβις προσπάθησε να δώσει μια θετική νότα στα πράγματα. "Είχαμε έντονες αλλά εποικοδομητικές συνομιλίες αυτή την εβδομάδα", είπε. Και πρόσθεσε: "Δεν πρέπει να περιμένουμε βαθμιαία πρόοδο σε κάθε γύρο". Σε αυτό το τελευταίο σημείο τουλάχιστον, φαίνεται πώς όλοι συμφώνησαν…

politico.eu