Σε «γκρίζες ζώνες» ο προϋπολογισμός για την Άμυνα το 2020
22/12/2019 10:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Σε «γκρίζες ζώνες» ο προϋπολογισμός για την Άμυνα το 2020

Σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το 2019, με αυξημένα τα κονδύλια μόλις κατά οκτώμιση εκατομμύρια, είναι ο προϋπολογισμός που εγκρίθηκε για το υπουργείο Άμυνας, για το 2020.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν από τα στοιχεία του προϋπολογισμού για το εάν θα σταθεί δυνατόν να καλυφθούν οι ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων το επόμενο έτος με τον χαμηλό για μια ακόμη χρονιά αμυντικό προϋπολογισμό, καθώς επίσης και τα εξοπλιστικά προγράμματα που "τρέχουν" ή θα "τρέξουν", είναι εύλογα.

Από τη μεριά του, ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος, έσπευσε να καθησυχάσει με δηλώσεις του. Ωστόσο, παραμένει αδιευκρίνιστο εάν τα κονδύλια είναι επαρκή για να καλυφθούν ανάγκες σε συνθήκες αυξανόμενης ετοιμότητας εξαιτίας της έντασης στην περιοχή, καθώς και της άμεσης - πλέον - εμπλοκής των ΕΔ στο Μεταναστευτικό. Κάτι που, όπως είναι φυσικό, θα αυξήσει κατακόρυφα τις δαπάνες των ΕΔ, αφού, ειδικότερα για την "αποτροπή" του Μεταναστευτικού - Προσφυγικού, ήδη χρησιμοποιούνται και κινούνται πολλά από τα στρατιωτικά μέσα (πλωτά, κ.α.).

Ο Ν.Παναγιωτόπουλος ανέφερε πως αν και "έχει διαδοθεί τελευταίως ότι ο προϋπολογισμός του υπουργείου Εθνικής Άμυνας - οι δαπάνες για την Άμυνα - είναι μειωμένος σε σχέση με το 2019, αυτό κατ’ αρχήν είναι εντελώς ψευδές και αναληθές". Ο προϋπολογισμός του 2020 για την Άμυνα ανέρχεται σε 3.397.000.000 ευρώ, ενώ πέρυσι ήταν 3.388.600.000. Δηλαδή, η διαφορά είναι 8.400.000 ευρώ. (βλέπε πίνακες προϋπολογισμών 2019 και 2020)

Ως γνωστόν, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2020 για την Άμυνα εγκρίθηκε με αυξημένη πλειοψηφία 250 βουλευτών (39 όχι, 8 “παρών”). Οι δαπάνες των υπολοίπων υπουργείων ψηφίστηκαν από 158 βουλευτές (139 κατά) με μόνη διαφοροποίηση στις δαπάνες του υπουργείου Εξωτερικών που ψηφίστηκαν από 159 βουλευτές (138 κατά).

Σε γενικές γραμμές, οι δαπάνες των διαφόρων υπουργείων κινούνται λίγο πάνω λίγο κάτω στα ίδια, περσινά επίπεδα. Εξαίρεση αποτελεί το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το οποίο έχει αρκετά αυξημένα σε σχέση με πέρυσι κονδύλια (295.850.000 περισσότερα από το 2019). Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι πλέον στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, πρακτικά υπάγεται και το "υφυπουργείο" (παραμάγαζο;) Μετανάστευσης, το οποίο το 2019 είχε προϋπολογισμό σχεδόν 79 εκ. ευρώ.

Σε «γκρίζες ζώνες» ο προϋπολογισμός για την Άμυνα το 2020 358080 photo

Κονδύλια γεμάτα ερωτηματικά

Ο υπουργός Άμυνας, λοιπόν, αφού ανέφερε ότι "ο προϋπολογισμός του 2020 για τις αμυντικές δαπάνες είναι οριακά αυξημένος", εξήγησε ότι στα αναγραφόμενα κονδύλια στον προϋπολογισμό δεν συνυπολογίζονται "οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού που ακούσαμε από το βήμα της Βουλής ότι θα διατεθούν επιπλέον κονδύλια για την Άμυνα, ύστερα από αρκετές εισηγήσεις, δικές μου και της στρατιωτικής ηγεσίας ότι τώρα είναι η κατάλληλη συγκυρία να αναβαθμιστούν οι Ένοπλες Δυνάμεις μας, δηλαδή να διατεθούν περισσότερα κονδύλια για την αναβάθμισή τους".

Ο ίδιος, επίσης, αναλύοντας τα στοιχεία του αμυντικού προϋπολογισμού, είπε ότι έχει τρία σκέλη. Τα εξής:

-"Αυτό που αφορά στις αποδοχές του προσωπικού, το οποίο είναι ελαφρώς αυξημένο".

-"Αυτό που αφορά τους Εξοπλισμούς, που κινείται στα ίδια επίπεδα (αλλά θα λάβουν χώρα και οι ενισχύσεις στα κονδύλια της Άμυνας μετά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού)".

-"Το κομμάτι του λειτουργικού προϋπολογισμού, δηλαδή τα έξοδα συντήρησης, τροφοδοσίας, υποστήριξης όλων των Ενόπλων Δυνάμεων, τα οποία εμφανίζονται μεν μειωμένα κατά 48 εκατομμύρια, πλην όμως, αυτό στην ουσία δεν θα γίνει, αφού θεσμοθετείται ένα Ειδικό Αποθεματικό του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο «τραβάει» κατά κάποιον τρόπο κάποια κονδύλια από υπουργεία που παρουσιάζουν υποεκτέλεση των πιστώσεων του προϋπολογισμού. Το μόνο υπουργείο, το οποίο μετά βεβαιότητος δεν θα παρουσιάσει υποεκτέλεση των πιστώσεων, το μόνο υπουργείο δηλαδή που απορροφά στο ακέραιο όλα τα χρήματα που του διατίθενται από τον προϋπολογισμό, είναι το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Θα «τραβήξει», όταν χρειαστεί, από το Ειδικό Αποθεματικό, όχι μόνο τα 48 εκατομμύρια τα οποία φαίνεται ότι αυτή τη στιγμή λείπουν από τον λειτουργικό προϋπολογισμό, αλλά κι ακόμα παραπάνω, εάν χρειαστεί".

Κατά την άποψη του Ν.Παναγιωτόπουλου, λοιπόν, "στην ουσία, έχουμε να κάνουμε με έναν προϋπολογισμό που είναι μεγαλύτερος ως προς τις δαπάνες για την Άμυνα σε σχέση με αυτόν του προηγούμενου έτους και ακόμα περισσότερα κονδύλια που θα διατεθούν για την αναβάθμιση της Εθνικής Άμυνας κατόπιν αποφάσεως του Πρωθυπουργού, ο οποίος εντόπισε τα προβλήματα, τις προκλήσεις - τον βοηθήσαμε εμείς να το κάνει - και στη διάρκεια του 2020 θα μας διατεθούν τα επιπλέον χρήματα που χρειαζόμαστε".

Τα παραπάνω δεν αποτελούν παρά "διαβεβαιώσεις" του υπουργού Άμυνας, σε επίπεδο ευχολογίου ωστόσο. Το βέβαιον είναι ότι υπάρχουν αυξημένες ανάγκες, εξαιτίας του Μεταναστευτικού και της τεταμένης κατάστασης στην περιοχή μας, γεγονός που συνεπάγεται θεαματικά αυξημένα έξοδα των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, πλην όμως, ο προϋπολογισμός είναι ανεπαίσθητα αυξημένος με μερικά φραγκοδίφραγκα.

Όπως και να' χει, προς το παρόν, συγκρατείται η "υπόσχεση" Παναγιωτόπουλου ότι θα φροντίσει να αποσπάσει από το υπουργείο Οικονομικών τα κονδύλια συντήρησης των ΕΔ, τα οποία, ως γνωστόν, αποτελούν ίσως το μεγαλύτερο κομμάτι του ετήσιου κόστους λειτουργίας τους. Βέβαια, είναι πασίγνωστο ότι το υπουργείο Οικονομικών είναι "σπαγκοραμμένο", και, ως εκ τούτου, θα είναι θαύμα εάν ο υπουργός Άμυνας - με τη σύμφωνη γνώμη του πρωθυπουργού, όπως ισχυρίζεται - θα καταφέρει να αποσπάσει τα απαραίτητα κονδύλια. Να σημειωθεί, πάντως, πως επανειλημμένως είχε επισημανθεί ότι η άμεση εμπλοκή των ΕΔ στο Μεταναστευτικό ενδεχομένως θα προκαλούσε νέα οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα στις ΕΔ της χώρας.

Να σημειωθεί, επίσης, η ανακολουθία των δηλώσεων του Ν.Παναγιωτόπουλου, ο οποίος μόλις στις 16 Δεκεμβρίου 2019 δήλωνε πως "στον νέο προϋπολογισμό οι αμυντικές δαπάνες κινούνται στα ίδια επίπεδα, ωστόσο σε συνεννόηση με το υπουργείο Οικονομικών εξετάζεται το ενδεχόμενο αύξησης των αμυντικών δαπανών στον προϋπολογισμό του υπουργείου, μετά και τις σχετικές προτάσεις βουλευτών, αναφορικά με την αναβάθμιση των εξοπλισμών των Ενόπλων Δυνάμεων". Όπως απεδείχθη, ουδεμία ουσιαστική αύξηση υπήρξε. Δεν τα κατάφερε να "πείσει" την ηγεσία της κυβέρνησης και του υπουργείου Οικονομικών; Κι' αν ναι, ποιος διαβεβαιώνει ότι το 2020 θα καταφέρει να πάρει, όπως ισχυρίζεται ο ίδιος, τα κονδύλια που δεν του εδόθησαν;

Σε «γκρίζες ζώνες» ο προϋπολογισμός για την Άμυνα το 2020 358081 photo

Εξοπλιστικά προγράμματα

Ανεξαρτήτως των παραπάνω, ήδη "τρέχουν" εξοπλιστικά προγράμματα, όπως μεταξύ άλλων, του εκσυγχρονισμού των ελληνικών F-16, σε F-16 Viper (2018 - 2027, άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ), και των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P3 Orion (κόστος εκσυγχρονισμού, άνω των 500 εκ. δολάρια, παράδοση πρώτου αεροσκάφους, Μάρτιος 2019, και των υπολοίπων τεσσάρων το 2022 και το 2023).

Να σημειωθεί ότι τα προηγούμενα χρόνια, η Νέα Δημοκρατία, από τη θέση της ως αξιωματικής αντιπολίτευσης, επανειλημμένως είχε ζητήσει διευκρινίσεις από την προηγούμενη κυβέρνηση, πως, με μειωμένα κονδύλια για την άμυνα, θα εξυπηρετήσει τα εξοπλιστικά προγράμματα. Τώρα, άραγε, τι άλλαξε και ουδείς διαμαρτύρεται;

Ενδεικτικό της ένδειας χρημάτων, είναι ότι εγκαταστάσεις της ΕΑΒ, όπως έγινε πρόσφατα γνωστό, είχαν τρύπες στις οροφές υποστέγου, όπου ήδη έπρεπε να έχει αρχίσει ο εκσυγχρονισμός των 84 ελληνικών F-16. Κατά πληροφορίες, το πρώτο F-16, το οποίο θα λειτουργήσει ως το "πρότυπο" - "πειραματικό" μοντέλο, πάνω στο οποίο θα "στηθεί" το καινούργιο ελληνικό F-16 Viper, έχει ήδη προσγειωθεί στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, πιθανώς βρίσκονται εκεί και άλλα δυο. Παρά ταύτα, ακόμα δεν έχει διορθωθεί ολοκληρωτικά το πρόβλημα. (βλέπε φώτο της Lockheed Martin για τις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ)

Για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών μαχητικών, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Ν.Παναγιωτόπουλος, θα προσληφθεί προσωπικό, το οποίο θα εκπαιδευτεί πάνω στο "πρότυπο" F-16 Viper. Κατά ασφαλείς πληροφορίες, το συγκεκριμένο, νέο προσωπικό υπολογίζεται ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον ένα έτος προκειμένου για να είναι έτοιμο, προκειμένου να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες εργασίες και στα υπόλοιπα αεροσκάφη (!).

Ως γνωστόν, τα τελευταία χρόνια η ΕΑΒ έχει αποψιλωθεί από προσωπικό (είχε άνω των τριών χιλιάδων ατόμων, σήμερα είναι περίπου 1500). Έτσι, τώρα προσλαμβάνει προσωπικό, το οποίο όμως θα χρειαστεί καιρό να εκπαιδευτεί και πολύ περισσότερο να εξοικειωθεί με ένα εντελώς νέο αντικείμενο όπως ο εκσυγχρονισμός των F-16. Όπως και να' χει, όλα δείχνουν ότι η ΕΑΒ εξελίσσεται σε ένα "παράρτημα" εργασιών της Lockheed Martin.

Σε «γκρίζες ζώνες» ο προϋπολογισμός για την Άμυνα το 2020 358082 photo

Υποσχέσεις για προσλήψεις

Ο Ν.Παναγιωτόπουλος, επίσης, υποσχέθηκε προσλήψεις στις ΕΔ. Ουσιαστικά, επικαλούμενος το "δίλημμα" (;) αύξηση της θητείας ή προσλήψεις, υποστήριξε ότι είναι καλύτερο το δεύτερο. Βέβαια, αντίστοιχες υποσχέσεις είχαν κατ' επανάληψη δοθεί από τον Πάνο Καμμένο όταν ήταν υπουργός Άμυνας. Το τελευταίο διάστημα, πάντως, συχνές ήταν οι διαρροές, σύμφωνα με τις οποίες το υπουργείο Άμυνας εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αύξησης της στρατιωτικής θητείας, διότι υπάρχει υποστελέχωση των μονάδων (σε αρκετές περιπτώσεις, κατά πληροφορίες, στο 50%-60%). Τώρα, αίφνης, ο Ν.Παναγιωτόπουλος δίδει υποσχέσεις για προσλήψεις αντί αύξησης της θητείας.

"Έχει εξαγγελθεί- είπε - πρόσληψη Οπλιτών Βραχείας Ανακατατάξεως (ΟΒΑ) και ΕΠΟΠ, στον αριθμό μεταξύ 1.200 και 2.000, προκειμένου να στελεχώσουν και τους τρεις κλάδους των ΕΔ και να ρίξουν και τον μέσο όρο ηλικίας των επαγγελματιών στελεχών των ΕΔ. Είναι κάτι το οποίο προτιμούμε από μία αύξηση της θητείας. Δηλαδή να έχουν οι στρατεύσιμοι το περιθώριο για άλλους επιπλέον δύο μήνες θητείας. Προτιμούμε Επαγγελματίες Οπλίτες, επιλεγμένους Οπλίτες, με κριτήρια που θα τεθούν το επόμενο χρονικό διάστημα στην προκήρυξη που θα «τρέξει», έτσι ώστε να υπάρξει μια προστιθέμενη αξία και μια ποιοτική αναβάθμιση και του στελεχιακού δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων στη χρονιά που έρχεται". Η θητεία των ΟΒΑ διαρκεί τρία χρόνια και έχουν δικαίωμα επανακατάταξης για άλλα τρία. Ακόμα, το υπουργείο Άμυνας προώθησε ρύθμιση προκειμένου οι ΟΒΑ που κατατάσσονται εκ νέου να έχουν και οικονομικό κίνητρο, αφού θα ανέβουν μισθολογική κλίμακα.

Οι προηγούμενες ηγεσίες του υπουργείου Άμυνας και των ΕΔ είχαν εξαγγείλει προσλήψεις ΕΠΟΠ. Πάμπολλες, επίσης, ήταν οι διαρροές στα ΜΜΕ ότι μελετάται αύξηση της θητείας ή ακόμα και θητεία γυναικών, στην περίπτωση που δεν υπάρξουν προσλήψεις ΕΠΟΠ. Δηλαδή, και στο παρελθόν, ακολουθήθηκε η ίδια επικοινωνιακή μέθοδος του διλήμματος προσλήψεις έναντι θητείας. Ωστόσο, όπως είναι γνωστό, διακομματικά, υπήρχαν και υπάρχουν διαφωνίες και αντιδράσεις για την αύξηση της θητείας.