Φωτο: Twitter ΥΠΕΞ
Φωτο: Twitter ΥΠΕΞ
19/02/2020 19:33
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο Ράμα ζητάει ένταξη στην ΕΕ, αλλά σφυρίζει αδιάφορα για ΑΟΖ και ελληνική μειονότητα

Ιδιαίτερα "θολές" ήταν οι δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού, Έντυ Ράμα, για τις μειονότητες στη γειτονική χώρα, και ειδικότερα για την ελληνική, στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, στις Βρυξέλλες (17-2-2020). Εκεί, πραγματοποιήθηκε επίσης και Διάσκεψη Δωρητών για την Αλβανία, μετά τους καταστροφικούς σεισμούς, καθώς και συνάντηση υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ με τον Ε.Ράμα. Και στις δυο διοργανώσεις παραβρέθηκε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας.

Τη στιγμή, λοιπόν, που, μετά τη δήλωση Μακρόν, ότι, εάν υπάρξει θετική εισήγηση της Κομισιόν, το Μάρτιο, για προένταξη της Αλβανίας και των Σκοπίων στην ΕΕ, αυτός, το πιθανότερο, θα την προσυπογράψει, ο Αλβανός πρωθυπουργός τώρα, βλέποντας προφανώς ότι διαγράφονται θετικές προοπτικές στον ορίζοντα για την χώρα του, αποφεύγει εντέxνως να ξεκαθαρίσει τι θα γίνει με τα περιουσιακά στοιχεία των Ελλήνων μειονοτικών. Κάτι, όμως, που είναι απαραίτητο κριτήριο για να πάρει η Αλβανία το προενταξιακό διαβατήριό της για την ΕΕ.

Ως γνωστόν, ήταν η Γαλλία που, προ μηνών, έβαλε βέτο στην Αλβανία και στα Σκόπια. Τότε, η νέα ελληνική κυβέρνηση, που από τη θέση της ως αντιπολίτευση είχε εμφανιστεί προεκλογικά λάβρα κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, κρύφτηκε πίσω από τον E.Μακρόν. Στη συνέχεια, ωστόσο, ακολουθώντας την τακτική της κωλοτούμπας, ανέκρουσε πρύμνα και διακήρυττε σε όλα τα μήκη και τα πλάτη ότι είναι υπέρ της ένταξης, τόσο των Σκοπίων, όσο και της Αλβανίας.

Προς το παρόν, η ελληνική κυβέρνηση ουδεμία διευκρίνιση επί αυτού του φλέγοντος -για την ελληνική μειονότητα- θέματος έχει κάνει. Ούτε, επίσης, έχει τοποθετηθεί στα ναι μεν αλλά του Ράμα, ο οποίος δήλωσε ότι υπάρχει ήδη έτοιμο σχέδιο νόμου για τις περιουσίες, αλλά προφασίστηκε ότι αγνοεί το μείζον θέμα του αυτοπροσδιορισμού. Άραγε, έχει εικόνα η Αθήνα του νέου σχεδίου νόμου του Ράμα;

Θα δώσει η Αθήνα λευκή επιταγή;

Πολύ περισσότερο, είναι αποφασισμένη να δώσει το πράσινο φως για να λάβουν τα Τίρανα το προενταξιακό εισιτήριό τους για την ΕΕ, τη στιγμή που δεν έχουν εξαλειφθεί οι διμερείς διαφορές ανάμεσα στην Ελλάδα, κράτος - μέλος της ΕΕ, και στην Αλβανία, που ζητάει να είναι υποψήφια για την ΕΕ;

Είναι δυνατόν να μην έχουν επιλυθεί συνοριακές διαφορές, όπως η διευθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Ιόνιο, αλλά και η οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) Ελλάδας - Αλβανίας, και η Αθήνα να παράσχει τη συναίνεση της;

Ως γνωστόν, μια από τις βασικότερες προϋποθέσεις για να εισέλθει μια χώρα στην ΕΕ, είναι να έχει λύσει τις διαφορές της με τα γειτονικά κράτη, και ειδικά με χώρες - μέλη της ΕΕ. Μάλιστα, στις Βρυξέλλες επανειλημμένως επικαλούνται τις διαφορές επί των θαλασσίων ζωνών Κροατίας - Σλοβενίας, ως ένα πολύ κακό προηγούμενο. Τώρα, πρόκειται να συμβεί το αντίθετο; Τουλάχιστον, στην περίπτωση των Σκοπίων, τυπικώς δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα, δεδομένου ότι διευθετήθηκαν οι ελληνο-σκοπιανές διαφορές.

Σύμφωνα με "τα Νέα", τα οποία παραβρέθηκαν σε συνάντηση που οργάνωσε ο Αλβανός πρωθυπουργός με ανταποκριτές ενός μικρού αριθμού ευρωπαϊκών μέσων, σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Ιόνιο, ο Ε.Ράμα δήλωσε : "Έχουμε ανοικτό ζήτημα με την Ελλάδα και ελπίζω ότι θα επιλύσουμε το θέμα με πολιτικό τρόπο".

Ως γνωστόν, το θέμα αυτό, σύμφωνα με τις δηλώσεις των πρώην υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας και της Αλβανίας, Νίκου Κοτζιά και Ντίτμηρ Μπουσάτι, είχε ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Από τη στιγμή, όμως, που ο Έλληνας υπουργός παραιτήθηκε, και ο Αλβανός ομόλογός του, ουσιαστικά απομακρύνθηκε από τον Ράμα, η υπόθεση φαίνεται να μπήκε στην "κατάψυξη". Άραγε, η σημερινή κυβέρνηση έχει προβεί σε κάποιες κινήσεις, προκειμένου να ξανανοίξει το θέμα;

Διότι, εάν δεν διευθετηθούν οι ελληνοαλβανικές διαφορές, και τελικώς η Αθήνα συμφωνήσει στην προένταξη των Τιράνων, τότε ουσιαστικά η Ελλάδα, αφενός μεν κινδυνεύει να χάσει το στρατηγικό πλεονέκτημα και μια τεράστια ευκαιρία για να πιέσει την Αλβανία ούτως ώστε να επιλυθούν οι διακρατικές διαφορές, αφετέρου δίνει λευκή επιταγή στα Τίρανα, τα οποία, φυσικό είναι να την εκμεταλλευτούν στο έπακρο. Πόσο μάλλον, αφού θα έχουν πάρει το εισιτήριο για την ΕΕ, να παζαρέψουν στη συνέχεια όσο γίνεται περισσότερα από την Ελλάδα.

Να σημειωθεί πως, όταν ο Ε.Ράμα ρωτήθηκε για τη συμφωνία μεταξύ Άγκυρας - Τρίπολης (Λιβύη), απέφυγε να στηρίξει την Ελλάδα. Κι' όμως, τώρα, έρχεται και ζητάει τη στήριξη της Αθήνας για να λάβει η Αλβανία ο στάτους της υποψήφιας χώρας για την ΕΕ. Είναι, βέβαια, πολύ γνωστά τα πάρε - δώσε του Αλβανού πρωθυπουργού με την Άγκυρα και η φημολογία για σχέση απόλυτης εξάρτησής του από την Τουρκία είναι εντονότατη.

Για το μνημόνιο Άγκυρας - κυβέρνησης μαριονέτας της Τρίπολης, είπε ότι δεν είναι σε θέση να σχολιάσει, διότι αποτελεί ένα πολύ σύνθετο θέμα, το οποίο είναι πράγματι πρόκληση για τις δύο πλευρές και ελπίζω ότι θα βρουν έναν τρόπο για να επιλύσουν τις διαφορές. Αστεία δήλωση, δηλαδή.

Ασαφείς δηλώσεις Ράμα

Εκτός της ΑΟΖ, εξίσου σοβαρό ζήτημα είναι τα μειονοτικά δικαιώματα στην Αλβανία. Σύμφωνα με "τα Νέα", ο Ε.Ράμα είπε ότι το σχέδιο νόμου που είναι έτοιμο για να κατατεθεί στην αλβανική Βουλή, ξεκαθαρίζει τα περιουσιακά δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας. Απέφυγε, ωστόσο, όπως σημειώνει η εφημερίδα, να απαντήσει με τον ίδιο κατηγορηματικό τρόπο όσον αφορά το ζήτημα του αυτοπροσδιορισμού της ελληνικής μειονότητας.

"Δεν γνωρίζω το ζήτημα του αυτοπροσδιορισμού, αλλά γνωρίζω ότι ο νόμος για την περιουσία, που δεν αφορά μόνο την ελληνική μειονότητα, αλλά όλους τους Αλβανούς πολίτες, είναι έτοιμος για κατάθεση στην αλβανική Βουλή", είπε χαρακτηριστικά.

Έως τώρα, οι τοποθετήσεις της Αθήνας επί του θέματος εκφράζονται από τις επανειλημμένες δηλώσεις Δένδια, όπως και η τελευταία, ότι "η Ελλάδα υποστηρίζει τη διεύρυνση, αλλά βεβαίως θα πρέπει και η αλβανική πλευρά να τηρήσει την τεθείσα αιρεσιμότητα (conditionalities)". Δήλωση, από την οποία, εμμέσως πλην σαφώς, προκύπτει ότι η Ελλάδα δεν θα συναινέσει στο να δοθεί το πράσινο φως στην Αλβανία, εάν δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις της. Μένει, τώρα, να φανεί τι θα κάνει από δω και στο εξής η ελληνική κυβέρνηση.

Το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό

Προ ετών, στην Αλβανία είχε προωθηθεί νέος νόμος για τις μειονότητες. Τότε, η Αθήνα, ναι μεν είχε δεχτεί τα αρκετά θετικά σημεία που περιείχε, πλην όμως, είχε βάλει "βέτο" σε πολλές άλλες ιδιαίτερα σημαντικές παραμέτρους.

Οι τελευταίες και πλέον αναλυτικές τοποθετήσεις επί του μειονοτικού θέματος, των περιουσιών και του αυτoπροσδιορισμού, είχαν γίνει το 2017 από τον τότε υπουργό Εξωτερικών, Ν.Κοτζιά. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια συνεντεύξεών του είχε αναφέρει:

-Ελληνοαλβανικές διαφορές: "Η διάθεσή μας είναι να τα λύσουμε (σ.σ. τα ελληνοαλβανικά προβλήματα). Δε θέλουμε να τα βρούμε μπροστά μας στη διαδικασία ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ. Αν δε λυθούν, δεν τις βλέπω να πηγαίνουν καλά οι διαπραγματεύσεις. Θα έχουν δυσκολίες πολλές. Η λύση αυτών των προβλημάτων αλλού είναι εύκολη αλλού είναι δύσκολη. Αλλού μπορεί να γίνει άμεσα, αλλού είναι χρονοβόρα. Η συμφωνία είναι, όμως, να γίνουν πακέτο".

-Προϋποθέσεις για είσοδο στην ΕΕ: "Στην Αλβανία η ευρωπαϊκή Επιτροπή έβαλε προαπαιτούμενο τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. Η Επιτροπή ήρθε στο Συμβούλιο των υπουργών και ηττήθηκε αυτή η άποψή της. Διότι προσθέσαμε άλλα τέσσερα προαπαιτούμενα. Μεταξύ των άλλων, είναι η μάχη ενάντια στο οργανωμένο έγκλημα, που αφορά το Νότο της Αλβανίας κι όλα αυτά τα ναρκοδολάρια που κυκλοφορούν, και βέβαια η προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων.

-Περιουσίες: "Επίσης, εισαγάγαμε ως κριτήριο ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, την προστασία της ιδιοκτησίας, των ανθρώπων που έχουν μικρή και μεσαία ιδιοκτησία. Και αυτός ο συνδυασμός σημαίνει προστασία της ιδιοκτησίας της μειονότητας.

Ποιο είναι το πρόβλημα: Στη δεκαετία του ’40 έγινε η κρατικοποίηση των ιδιοκτησιών. Όταν μετά έπεσε το καθεστώς του Χότζα κι έγινε η αποκρατικοποίηση, δεν αποδόθηκαν τίτλοι ιδιοκτησίας.

Η Ελλάδα παλεύει ν’ αποδοθούν οι τίτλοι ιδιοκτησίας ώστε να υπάρχουν και νομικά κατοχυρωμένα τα δικαιώματα αυτών, οι οποίοι θέλουν να πουλάνε, ή να απαλλοτριώνεται η ιδιοκτησία για λόγους πραγματικών αναγκών και όχι υποτιθέμενων, και να μπορούν να εισπράττουν και χρήματα.

Διότι εδώ δεν είναι ότι πάνε μόνο και παίρνουν την περιουσία των Χειμαρριωτών, αλλά πάνε και την παίρνουν τσάμπα, χωρίς κόστος, χωρίς ανταλλάγματα οικονομικά.

Πήραμε και ορισμένα αυστηρά μέτρα. Όπως για παράδειγμα, οι πολιτικοί οι οποίοι δεν σέβονται τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας, δεν μπορούν να κατέχουν την ελληνική ιθαγένεια. Δυστυχώς -δεν ξέρω τι έκαναν οι προηγούμενες κυβερνήσεις- ελληνική ιθαγένεια έχουν διάφοροι παράξενοι τύποι. Ανάμεσα στους οποίους είναι και ο Δήμαρχος Χειμάρρας που προωθεί αυτά τα σχέδια.

Εμείς του την πήραμε. Διότι, δεν μπορεί να είσαι Έλληνας υπήκοος και να κυνηγάς τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας. Αυτές είναι πρωτοφανείς καταστάσεις που βρήκα εγώ ως υπουργός Εξωτερικών στο χώρο αρμοδιότητάς μου".

-Ελληνική μειονότητα: Ο Ενβέρ Χότζα κοινωνικοποίησε την ατομική ιδιοκτησία και την κοινωνικοποίησε με ένα στυλ της πολιτιστικής επανάστασης του ’68 στην Κίνα. Δηλαδή κοινωνικοποίησε –σε εισαγωγικά, ή χωρίς– και μικρή και μεσαία ιδιοκτησία. Και έτσι πήρε από την ελληνική μειονότητα την ιδιοκτησία της. Επίσης έκανε μια ζαβολιά, ας το πω ευγενικά. Προσδιόρισε την ελληνική μειονότητα μόνο σε συγκεκριμένες ζώνες και επέτρεψε να καταγραφούν στα ληξιαρχεία ως ελληνική μειονότητα, μόνο όσοι ζούσαν σε αυτές τις ζώνες.

-Νέος νόμος για τις μειονότητες: "Έδωσε σειρά δικαιωμάτων, όχι σε μια μειονότητα, όπως ήταν αναγνωρισμένη από το διεθνές δίκαιο από το 1921, αλλά σε 9 μειονότητες, είτε εθνικές, είτε γλώσσες, όπως λέει ο νόμος. Και είπε ότι εμείς αναγνωρίζουμε τις μειονότητες. Είναι ένας πολύ καλός νόμος. Γι’ αυτό είπαμε εμείς ότι είναι ένα βήμα μπροστά.

Ποια είναι η αδυναμία του νόμου και για μας είναι ένα βήμα πίσω όσον αφορά τη μεγάλη μειονότητα (σ.σ. την ελληνική). Ότι διατηρεί τις ζώνες. Θα μου πει ένας Αλβανός πολιτικός δικαίως, μα ποιες ζώνες; Εμείς λέμε ότι μειονότητες παντού υπάρχουν στην Αλβανία. Ναι, αλλά κάνει ένα πράγμα. Λέει μειονότητες με βάση τον προσδιορισμό των ληξιαρχείων.

Τα ληξιαρχεία όμως, π.χ. στη Χειμάρρα, δεν επέτρεπαν να καταγραφεί η ελληνική μειονότητα. Άρα, ενώ ο νόμος είναι φιλελεύθερος και καλός, η αναγωγή του, η αφετηρία του που είναι τα ληξιαρχεία, επαναλαμβάνει το πρόβλημα που είχε η ελληνική μειονότητα με τον Ενβέρ Χότζα.

Αυτό είναι το πρόβλημα. Ότι κάνατε ένα καλό νόμο, αλλά αντί να πείτε ότι, όπως αυτοπροσδιορίζονται οι πολίτες, δηλαδή θέλει να είναι Τούρκος, Έλληνας, Αλβανός, ό,τι θέλει ο καθένας, λέτε με βάση τα ληξιαρχεία. Μα, τα ληξιαρχεία ήταν του Χότζα. Του απαγόρευε στα ληξιαρχεία έξω από τη ζώνη να καταγραφούν εκεί. Αυτό το πρόβλημα λέμε και το θεωρούμε ότι είναι άδικο".

"(...) Το ξεκαθάρισα ξανά στον ΟΗΕ, ότι αυτή η «μεταρρύθμιση» του Χότζα, δηλαδή ότι μειονότητα είσαι μόνο αν είσαι σε δυο περιοχές της χώρας, ενώ αν φύγεις από το χωριό σου και πας στα Τίρανα δεν θεωρείσαι μειονότητα, είναι ενάντια στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Η μειονότητα πρέπει ν’ αναγνωρίζεται σε όλη την έκταση, όπου κι αν βρίσκεται στην Αλβανία".

Με εξαίρεση τη διευθέτηση του θέματος των νεκροταφείων των Ελλήνων στρατιωτικών που σκοτώθηκαν κατά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, και ορισμένα ακόμα ζητήματα, όλα τα παραπάνω δεν έχουν επιλυθεί έως σήμερα.