Φωτο: ΑΠΕ - ΜΠΕ
Φωτο: ΑΠΕ - ΜΠΕ
06/02/2020 18:15
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Εξωτερική πολιτική: Life style και φωτογραφίες, χωρίς κοινές δηλώσεις και δημόσιες δεσμεύσεις

Στην τροχιά της λουστραρισμένης life style εξωτερικής πολιτικής, με επικοινωνιακές -ως επί το πλείστον- στοχεύσεις, είναι ολοφάνερο ότι κινείται η κυβέρνηση.

Εκείνο που εντυπωσιάζει, ωστόσο, και παράλληλα δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα, είναι ότι σε πολλές διεθνείς, ιδιαιτέρως σημαντικές, επαφές του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, όσο και των αρμοδίων χειριστών των θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής, απουσιάζουν παντελώς οι κοινές δηλώσεις της ελληνικής με την όποια άλλη πλευρά συναντώνται.

Ως γνωστόν, ένας από τους βασικούς κανόνες στις διεθνείς σχέσεις και τη διπλωματία, είναι να εμφανίζονται από κοινού οι δυο πλευρές, και ενώπιον των Μέσων Ενημέρωσης, δημόσια να δεσμεύονται για όσα συζήτησαν ή συμφώνησαν. Να υπόκεινται στην βάσανο των δημοσιογραφικών ερωτήσεων και, από εκεί να διαπιστώνονται τα όποια σημεία σύγκλησης ή απόκλησης υφίστανται. Αυτό το αντικείμενο, άλλωστε, είναι ένα από όσα σημαντικά συμφωνούν οι συναντώμενες πλευρές: Εάν θα υπάρχει δημόσια, κοινή, ή μη εμφάνιση.

Συνήθως, στις περιπτώσεις παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, είναι που δεν δίδονται δημόσιες διευκρινίσεις. Αντίθετα, στις υπόλοιπες επαφές, θεωρείται ότι είναι προς όφελος (αν και όχι πάντα) των δυο πλευρών να εκθέσουν δημόσια τις θέσεις τους.

Γι' αυτό, άλλωστε, και τόσος θόρυβος πρόσφατα ως προς την απουσία κοινής συνέντευξης Τύπου του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ. Διότι, ο πολιτικός και διπλωματικός στόχος της Ελλάδας έπρεπε να είναι η δημόσια δέσμευση του Τραμπ απέναντι στην Ελλάδα και η τοποθέτησή του για την κατάσταση στην περιοχή μας. Όπως επίσης, εννοείται, να υποβαλλόταν σε ερωτήσεις ο Έλληνας πρωθυπουργός, προκειμένου να δημοσιοποιούσε τις ελληνικές θέσεις. 'Η και να στριμωχνόταν, όπως είχε γίνει με τον Αλέξη Τσίπρα, το 2017, από Αμερικανούς δημοσιογράφους, στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου που είχε δώσει ο πρώην πρωθυπουργός με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Φωτογραφίες στα χρυσοποίκιλτα -κιτς- παλάτια

Αντίθετα, εκτός από τις life style παρουσιάσεις στα ελληνικά ΜΜΕ των εμφανίσεων, με τον τάδε ή τον δείνα ενδυματολογικό "κώδικα" (!), της συζύγου του πρωθυπουργού, στις ΗΠΑ πλάϊ στη Μελάνια, ή στις χώρες του Περσικού κόλπου με το ριγμένο... χαλαρά τσεμπέρι της, και τις φωτογραφήσεις του πρωθυπουργού στα χρυσοποίκιλτα σαουδαραβικά παλάτια -αν και πολλά κιτς- με τους σεΐχηδες, τους διάφορους πρίγκηπες, κ.ο.κ., και τον Άδωνι στην άκρη, ουδέν επί της ουσίας.

Ό,τι άλλο "πληροφορείται" (;) η κοινή γνώμη, περί των "άκρως επιτυχημένων επαφών" του πρωθυπουργού, είναι αποκλειστικά διαρροές από επικοινωνιακό επιτελείο του μεγάρου Μαξίμου. Επί της ουσίας της πληροφόρησης, όμως, άκρα του τάφου σιωπή.

Είναι κατανοητό, βεβαίως, ότι οι Αμερικανοί επικοινωνιακοί σύμβουλοι του πρωθυπουργού αυτά του εισηγούνται. "Αμερικανιές". Άλλωστε, μάλλον τους είναι αδιάφορο ότι εδώ ζουν Βαλκάνιοι, και, πιθανώς, να μην γνωρίζουν καν ότι η χώρα δεν συνορεύει ούτε με τον Καναδά, ούτε και με την Ελβετία.

Εννοείται, ουδείς ανέμενε να κάνει ο πρωθυπουργός κοινή συνέντευξη Τύπου με τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας, Αλ Σαούντ, έναν υπέργηρο άνθρωπο, ο οποίος είναι αμφίβολο αν μπορεί να σταθεί στα πόδια του. Είχε, όμως, πολλές άλλες ευκαιρίες να "αναγκάσει" την σαουδαραβική πλευρά (για παράδειγμα τον πρίγκηπα διάδοχο, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν) να δεσμευτεί απέναντι στην Ελλάδα. 'Η, έστω, να το κάνει με τους Εμιρατιανούς αξιωματούχους. Εξάλλου, η Ελλάδα έχει σπεύσει να παράσχει στην Σ.Αραβία και αντιαεροπορικά "Πάτριοτ", και ενδεχομένως μια φρεγάτα. (βλέπε: «Τρύπες» στην άμυνα στο Αιγαίο - Εκτός από «Πάτριοτ» και ελληνική φρεγάτα στον Περσικό;).

Τελευταία φορά που ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε σε κοινή συνέντευξη Τύπου, ήταν με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δημόσια τοποθετήθηκε κατηγορηματικά υπέρ των ελληνικών θέσεων, ειδικά στην περίπτωση της Τουρκίας και της συμφωνίας Άγκυρας - κυβέρνησης - μαριονέτας, στην Τρίπολη. Κάτι που αποτέλεσε θετικό διεθνές μήνυμα.

Λαλίστατος

Την εικόνα των επαφών για τις φωτογραφίες και για να φαίνεται ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε κινητικότητα συχνά αναδύει και ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας. Μακάρι, βέβαια, στο παρασκήνιο να κάνει "big business" και να είναι "Σφίγγα" δημόσια. Αντίθετα, είναι ιδιαίτερα λαλίστατος στα ελληνικά ΜΜΕ, όπου σχεδόν καθημερινώς δίνει και από μια συνέντευξη.

Έτσι, εντύπωση προκάλεσε ότι προχθές, στη διάρκεια μιας σημαντικής επίσκεψής του, στην Ιταλία, δεν έδωσε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιταλό ομόλογό του. Κατά πληροφορίες, πάντως, γι' αυτό δεν ευθύνεται ο υπερλαλίστατος, κ.Δένδιας, αλλά ο Λουΐτζι Ντι Μάϊο(παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος των "5 αστέρων"), ο οποίος σχεδόν μονίμως ακολουθεί αυτή την πρακτική.

Ο κ.Δένδιας, λοιπόν, προέβη σε μια ξεχωριστή δική του δήλωση προς Έλληνες δημοσιογράφους, και το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε την δική του, ξεχωριστή ανακοίνωση για τη συνάντηση. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών περιορίστηκε σε δηλώσεις προς τα ελληνικά ΜΜΕ και στη Μάλτα,όπου μετέβη μετά την Ιταλία.

Εδώ ΑΟΖ, εκεί ΑΟΖ ...

Οι απορίες που γεννώνται ειδικά στην περίπτωση της Ιταλίας είναι εύλογες, δεδομένου ότι με τη χώρα, εταίρο στην ΕΕ, εκκρεμεί ένα μείζονος σημασίας θέμα: Η οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Κάτι πολύ σημαντικό, δεδομένου ότι είναι μια από τις πρώτες κινήσεις που επιβάλλεται να γίνουν, ούτως ώστε να ακολουθήσει η -ενδεχόμενη- οριοθέτηση με την Αίγυπτο, την Αλβανία, κ.λ.π.

Στις ξεχωριστές δηλώσεις του, ο Ν.Δένδιας ουδέν ανέφερε για το θέμα της ελληνοϊταλικής ΑΟΖ. Αντίθετα, στην ανακοίνωσή του, το ιταλικό υπουργείο ανέφερε ότι "οι δύο υπουργοί επανέλαβαν την προθυμία τους να ανανεώσουν τις διαπραγματεύσεις για μια διμερή συμφωνία με στόχο την ταχεία οριοθέτηση των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών τους". Κάτι που, κατ΄ αρχήν, κρίνεται θετικό. Κατά ασφαλείς πληροφορίες, πάντως, η ελληνική κυβέρνηση αφήνει διακριτικά να εννοηθεί ότι δεν αποκλείεται, τελικώς, ίσως και εντός του έτους, να κλείσει η συμφωνία.

Ουδεμία, όμως, σχετική διευκρίνιση υπήρξε (και λογικό είναι, αφού δεν έγινε συνέντευξη Τύπου) για το εάν έχουν ξεκινήσει οι διεργασίες, σε ποιο σημείο βρίσκονται, και σε ποιο βάθος χρόνου εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν. Πολύ περισσότερο, εάν επιμένουν οι Ιταλοί στις θέσεις τους για τη μετατροπή του Ιονίου σχεδόν σε αποκλειστική ζώνη αλιείας τους.

Εκτός αυτού, η Ρώμη δείχνει να τηρεί μια αμφιλεγόμενη τακτική απέναντι στην Τουρκία, αφού, εξαιτίας κυρίως των οικονομικών σχέσεών της, δεν δείχνει διατεθειμένη να ακολουθήσει μια αυστηρή τακτική απέναντι στην Άγκυρα. Κάτι, εξάλλου, που φάνηκε πέρυσι και στην κυπριακή ΑΟΖ, οπότε ερευνητικό σκάφος της ιταλικής ενεργειακής εταιρείας, ΕΝΙ, όταν εμφανίστηκε στον ορίζοντα τουρκικό πολεμικό, ετράπη εις άτακτον φυγή. Ένα από τα πολλά γεγονότα που έχουν σημειωθεί, και κάνει τον καθένα να είναι αρκετά επιφυλακτικός ως προς την αξιοπιστία της Ρώμης.

Εκτός αυτού, στην Ιταλία παρατηρείται ρευστή πολιτική κατάστασή, ενώ αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμα και εκλογές. Ωστόσο, κοινή πεποίθηση είναι ότι, μετά την απομάκρυνση του Ματέο Σαλβίνι από την ιταλική κυβέρνηση, οι σχέσεις Αθήνας και Ρώμης έχουν περάσει σε πολύ καλύτερο επίπεδο. Πόσο μάλλον, που, ως έναν βαθμό, υπάρχει σύμπτωση συμφερόντων των δυο χωρών στο Λιβυκό, δεδομένης της εμφάνισης της Τουρκίας στην περιοχή. Κάτι που ουδόλως δείχνει να ευχαριστεί τη Ρώμη.

Προ ετών, πάντως, επί πρωθυπουργίας Ρέντσι, υπήρχε μια συγκρατημένη αισιοδοξία ως προς την υπογραφή οριοθέτησης της ΑΟΖ, και είχαν προχωρήσει ως ένα βαθμό οι ελληνοϊταλικές επαφές. Ωστόσο, η επίλυση κωλυσιεργούσε, εξαιτίας αντιδράσεων του "λόμπυ" των Ιταλών ψαράδων. Επιπρόσθετα, περίπου την ίδια περίοδο συγκρούονταν τα "λόμπυ" των Γάλλων και των Ιταλών ψαράδων για τις ζώνες αλιείας στην άλλη πλευρά της Μεσογείου, στα ιταλογαλλικά θαλάσσια όρια.

Με την άνοδο της νέας κυβέρνησης στην Ιταλία, των "5 αστέρων" και "Λέγκας του Βορρά" (η δεύτερη, πλέον, αποχώρησε), και την ύπαρξη σε αυτήν τότε του επικεφαλής της "Λέγκα", Μ.Σαλβίνι, το θέμα φαίνεται πάγωσε. Ο ίδιος, επίσης, φαίνεται να στήριζε και την κυβέρνηση - μαριονέτα της Τρίπολης, στη Λιβύη.

Επιφυλάξεις

Όσον αφορά τη συμφωνία Άγκυρας - Τρίπολης, ο Ν.Δένδιας δήλωσε ότι Ελλάδα και Ιταλία "έχουν την κοινή αντίληψη ότι τα memoranda αυτά είναι παράνομα και ανυπόστατα". Το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών σημείωσε ότι "το memorandum είναι απαράδεκτο, ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν είναι σύμφωνο με το δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να παράξει καμία νομική συνέπεια για τρίτες χώρες". Βέβαια, στα διεθνή νομικά δεδομένα, άλλο το "παράνομο" και άλλο το "απαράδεκτο" και το "μη σύμφωνο με το δίκαιο της θάλασσας".

Τέλος, ο Ν.Δένδιας είπε ότι, με τον Ιταλό ομόλογό του, Ντι Μάϊο συμφώνησαν στο ζήτημα της συμφωνίας Τουρκίας - Τρίπολης (Λιβύη) και στην αξία του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, East Med, για τον οποίο, προ μηνός, όπως είναι γνωστό, Μητσοτάκης, Αναστασιάδης, Νετανιάχου, υπέγραψαν συμφωνία προθέσεων.

Μάλιστα, σημείωσε ότι "εύλογα, περιμένουμε ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα η Ιταλία θα υπογράψει τη σχετική συμφωνία". Μια δήλωση, η οποία, ωστόσο, δεν ξεκαθάριζε αν θα προβεί σε αυτή την κίνηση η Ρώμη ή όχι, παρ' ότι έχει δηλώσει ότι στις προθέσεις της είναι να την προσυπογράψει. Το ερώτημα, όμως, κι' εδώ παραμένει, δεδομένου ότι στην Ιταλία υπάρχουν ισχυροί πολιτικοί και οικονομικοί κύκλοι που διαφωνούν με τον East Med και προκρίνουν την εκδοχή του υγροποιημένου αερίου.