WSJ: Στόχος των Ελλήνων πλέον μόνο η επιβίωση…
13/01/2017 17:47
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

WSJ: Στόχος των Ελλήνων πλέον μόνο η επιβίωση…

Ο νέος γύρος λιτότητας και οι περικοπές στις συντάξεις έχουν κάνει πολλούς Έλληνες της μεσαίας τάξης να ενδιαφέρονται πλέον μόνο για την επιβίωσή τους, γράφει σε κεντρικό άρθρο της η Wall Street Journal.

Η Έφη Κωστάκη, μια 48χρονη καθαρίστρια, είναι άνεργη τρία χρόνια. Ο σύζυγός της, εργαζόμενος σε εργοστάσιο με υαλικά, δύο χρόνια. Έχουν χάσει την ελπίδα να βρουν οποιαδήποτε εργασία μέσα σε αυτά τα οκτώ χρόνια ύφεσης στην Ελλάδα, όπου μόνο 3,7 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εργασία σε μια χώρα 11 εκατομμυρίων. Το ζευγάρι και η 23χρονη κόρη τους, μια σερβιτόρα, ζούσαν μέχρι τώρα μόνο με το συνταξιοδοτικό εισόδημα της ηλικιωμένης μητέρας της κυρίας Κωστάκη. Αλλά η μητέρα της πέθανε πριν από τρεις μήνες, μετά από μία λοίμωξη σε ένα από τα ερειπωμένα δημόσια νοσοκομεία της Ελλάδας, αφήνοντας την οικογένεια της αντιμέτωπη όχι μόνο με το πένθος, αλλά και την ένδεια.

Η σταθερή πτώση στα οικονομικά των ελληνικών νοικοκυριών, που επί χρόνια τα έβγαζαν πέρα από τις αποταμιεύσεις και τις στενές οικογενειακές σχέσεις, αποτελούν το σκηνικό για μια επικείμενη αναμέτρηση μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των πιστωτών της.

Η κυβέρνηση, γνωρίζοντας την εξάντληση των ψηφοφόρων, είναι ανένδοτη στο ότι δεν θα νομοθετήσει το πολυετές πακέτο των περικοπών στις συντάξεις και τις αυξήσεις φόρου εισοδήματος, που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θεωρεί ως μόνο τρόπο για να πετύχει η Ελλάδα τους στόχους του προϋπολογισμού της. Το ΔΝΤ λέει ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει σε πρόγραμμα διάσωσης στην Ελλάδα χωρίς ένα τέτοιο πακέτο -ή, εναλλακτικά, χωρίς μεγάλης κλίμακας ελάφρυνση του χρέους από τη γερμανική ηγεσία της Ευρωπαϊκής πιστωτές στην Ελλάδα. Η Γερμανία λέει ότι το ΔΝΤ πρέπει να συμμετέχει, αλλά ότι ο χρόνος δεν είναι σωστό για την ελάφρυνση του χρέους.

Η τριμερής σύγκρουση σιγόβραζε όλο το 2016, γράφει η εφημερίδα. Οι πολιτικοί της Ευρωζώνης λένε ότι δεν μπορούν να αναβάλουν το ψήφισμα των μέτρων πολύ περισσότερο. Ο Τσίπρας εξετάζει την επιλογή των πρόωρων εκλογών, εάν οι πιστωτές δεν κάνουν πιο ήπιες τις θέσεις τους. Το ΔΝΤ κρατάει μια σκληρή γραμμή, εν μέρει για να ασκήσει πίεση στην ευρωζώνη για να ελαφρύνει το βάρος του χρέους στην Ελλάδα, λένε οι άνθρωποι που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις. Αξιωματούχοι του ΔΝΤ έχουν πει ότι στην Ελλάδα υπάρχει ήδη υπερφορολόγηση.

Οι νέοι φόροι που εφαρμόστηκαν από 1ης Ιανουαρίου συμπιέζουν περαιτέρω τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Οι οικονομολόγοι λένε ότι ακόμα και οι φόροι στα υψηλότερα εισοδήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην συσσώρευση των απλήρωτων φόρων. Οι Έλληνες σήμερα οφείλουν στο κράτος 94 δις ευρώ, που ισοδυναμεί με το 54% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, και οι φόροι που δεν μπορούν να πληρώσουν αυξάνονται. Τρεις στους τέσσερις Έλληνες δεν μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς του νοικοκυριού στην ώρα τους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση Πληρωμών Καταναλωτών του 2016, μια έρευνα του ιδιωτικού τομέα.

Οι οικογένειες συχνά βασίζονται στις συντάξεις των παππούδων. Περαιτέρω περικοπές στην εν λόγω σανίδα σωτηρίας θα μπορούσαν να δώσουν τέλος στις ελπίδες για την επιστροφή στην οικονομική ανάπτυξη. Η ανεργία παραμένει πάνω από το διπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωζώνης στο 23%. Περίπου το 74% των ανέργων ήταν εκτός εργασίας για περισσότερο από ένα χρόνο και έτσι δεν λαμβάνουν επιδόματα.

Οι οικονομικές πιέσεις εκτείνονται ακόμη και στα πλουσιότερα προάστια της Αθήνας. Οι συνταξιούχοι Ιωάννα και ο Πέτρος Κόκκαλης ποτέ δεν είχαν χρέη, ούτε το φόβο να χάσουν το σπίτι τους. Αλλά τώρα, ο 87χρονος πρώην οικονομολόγος και η 81χρονη γυναίκα του δεν είναι σε θέση να εξοφλήσουν το φόρο ακίνητης περιουσίας που επιβλήθηκε στο 70 ετών σπίτι τους, μια οικογενειακή κληρονομιά. Ο ετήσιος φόρος είναι περίπου 33.000 ευρώ, αλλά η σύνταξη του κυρίου Κόκκαλη -που ήδη έχει κοπεί στο μισό- είναι 28.000 ευρώ ετησίως.

Το ζευγάρι δανείστηκε χρήματα όταν επιβλήθηκε ο φόρος, αρχικά ως προσωρινό μέτρο λιτότητας το 2011. Αλλά είναι ήδη χρωστούν σχεδόν 200.000 ευρώ σε πληρωμές φόρων και δεν μπορούν να δανειστούν περισσότερα. Ο κ. Κόκκαλης αναφέρει ότι το κράτος έχει υπολογίσει τον φόρο με βάση τις ξεπερασμένες τιμές των ακινήτων που πλέον έχουν καταρρεύσει, και ότι αν προσπαθούσε να πουλήσει το σπίτι τώρα κανείς δεν θα ενδιαφερόταν. "Επιβάλλουν φόρους σε μία φανταστική αξία", λέει ο κ. Κόκκαλης. "Αυτή είναι δήμευση".

Τα ταμειακά διαθέσιμα στις οικογένειες λιγοστεύουν. Σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της χώρας, οι Έλληνες χρησιμοποίησαν περίπου 6,5 δις ευρώ το προηγούμενο έτος για να πληρώσουν τις φορολογικές υποχρεώσεις, από τα 22 δις ευρώ μετρητά που σήκωσαν από το ετοιμόρροπο τραπεζικό σύστημα κατά τη διάρκεια της κρίσης του καλοκαιριού του 2015.

Οι φορολογικές αυξήσεις σε προηγούμενους γύρους λιτότητας έχουν κάνει τον τρόπο ζωής της μεσαίας τάξης απρόσιτο για πολλούς. "Ο μόνος στόχος μας τώρα είναι η επιβίωση", λέει η καθηγήτρια Τέχνης Μιμή Μπονάνου. Μέχρι τα τελευταία χρόνια έβγαζε τα προς το ζην ως καλλιτέχνης, πουλώντας τα έργα της στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αλλά η όλο και πιο βαριά φορολογία στους αυτοαπασχολούμενους Έλληνες, με βάση συχνά τις φιλόδοξες προβλέψεις της πολιτείας για τα εισοδήματά τους, την ανάγκασαν να βασίζεται στη διδασκαλία και μόνο. Ο μισθός της μειώθηκε κατά περίπου 40%. Λέει ότι δεν μπορεί πλέον να διαθέτει χρήματα για να ταξιδεύει και να βλέπει εκθέσεις, που κάποτε ήταν η κύρια ενασχόληση της. "Η προσωπικότητα μου δεν είναι πια ίδια", λέει.

Ο επιχειρηματικός τομέας στην Ελλάδα συνεχίζει να συρρικνώνεται παρά τις κυβερνητικές προβλέψεις περί ανάκαμψης. Ο αριθμός των εταιρειών στην Ελλάδα έχει μειωθεί κατά 27% από το 2008, όταν ξεκίνησε η ύφεση, σύμφωνα με το εθνικό μητρώο των επιχειρήσεων. Ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος-Δασκαλάκης έχει κλείσει τρία από τα πέντε καταστήματα ένδυσης του τα τελευταία χρόνια. Τα άλλα δύο παλεύουν να επιβιώσουν. "Αυτή είναι η πρώτη μέρα των μεγάλων εκπτώσεων του χειμώνα", είπε, ενώ περιμένει πελάτες στο κατάστημά του στον Πειραιά. "Είναι ήδη μεσημέρι, και ούτε ένας πελάτης δεν έχει μπει". Η οικογένειά του έχει πουλήσει ακίνητα και έχει χρησιμοποιήσει προσωπικές αποταμιεύσεις για να κρατήσει την 86χρονο επιχείρηση ζωντανή. Η οικογένεια θα είχε κλείσει την επιχείρηση, "αν ήμασταν λιγότερο συναισθηματικοί και ενεργούσαμε όπως οι απλοί άνθρωποι των επιχειρήσεων" λένε. "Αν όλοι έκλεινα τις ασύμφορες επιχειρήσεις τους, τότε τίποτα δεν θα ήταν ζωντανό στην Ελλάδα σήμερα".

wsj.com