Σήμα κινδύνου από τους Αρχαιολόγους για τα μνημεία που εκχωρήθηκαν στο Υπερταμείο
18/01/2019 19:35
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Σήμα κινδύνου από τους Αρχαιολόγους για τα μνημεία που εκχωρήθηκαν στο Υπερταμείο

Οι αρχαιολόγοι ζητούν την ακύρωση της Υπουργικής Απόφασης Τσακαλώτου για τα μνημεία που μεταβιβάσθηκαν στο Υπερταμείο

Ο κατάλογος υπεβλήθη και στο Συμβούλιο της Επικρατείας όπου οι αρχαιολόγοι έχουν προσφύγει για την υπόθεση της μεταβίβασης των μνημείων της χώρας στο Υπερταμείο.

Η λίστα προκαλεί μεγάλη «ανατριχίλα». Κηρυγμένα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO όπως η Παναγία Αχειροποίητος στη Θεσσαλονίκη μαζί με τον Λευκό Πύργο και ολόκληρο το Δάσος Σέιχ Σου αλλά και εκατοντάδες μνημειακοί χώροι και άλλοι μικρότεροι περιλαμβάνονται στον κατάλογο των ακινήτων που πρόκειται να μεταβιβαστούν στο υπερταμείο.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων,εκπέμπει σήμα κινδύνου σημειώνοντας πως έχουν ήδη μεταβιβασθεί στο Υπερταμείο και δεν έχει προωθηθεί καμία θεσμική ρύθμιση για την εξαίρεσή τους σημαντικά μνημεία, όπως η Κνωσός και τα Ενετικά Τείχη του Ηρακλείου.

Σε ανακοίνωσή τους με χαρακτηριστικό τίτλο «Τα μνημεία δεν έχουν φωνή εμείς έχουμε» οι αρχαιολόγοι από το παράρτημα Κρήτης αναφέρουν ότι «η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας ΑΕ (ΕΕΣΥΠ-Υπερταμείο) προχωράει σε παρέμβαση στο ΣΤΕ κατά του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και των Δημάρχων Πατρέων και Σπάρτης και υπέρ της Υπουργικής Απόφασης Τσακαλώτου, δηλαδή της μεταβίβασης μνημείων!»

Οι αρχαιολόγοι ζητούν την ακύρωση της Υπουργικής Απόφασης Τσακαλώτου, τη δημοσιοποίηση του πλήρους καταλόγου αρχαιολογικών χώρων, μνημείων, μουσείων και ακινήτων αρμοδιότητας ΥΠΠΟΑ που μεταβιβάσθηκαν στο Υπερταμείο και την άμεση κινητοποίηση όλων των φορέων, αλλά και των απλών πολιτών, για την εξαίρεση όλων των μνημείων, αρχαιολογικών χώρων, μουσείων, απαλλοτριωμένων ακινήτων και άλλων κτηρίων που χρησιμοποιούνται για αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς σκοπούς.

Η ανακοίνωση των αρχαιολόγων

«ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΦΩΝΗ ΕΜΕΙΣ ΕΧΟΥΜΕ

Μετά από τέσσερεις μήνες εξαπάτησης, θεσμικής απραξίας, προφορικών διαβεβαιώσεων και αβάσιμων κατηγοριών για υπερβολική αντίδραση από πλευράς των Ελλήνων αρχαιολόγων και διασπορά «fake news», δυστυχώς οι χειρότεροι φόβοι μας επιβεβαιώθηκαν. Η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας ΑΕ (ΕΕΣΥΠ-Υπερταμείο) προχωράει σε παρέμβαση στο ΣΤΕ κατά του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και των Δημάρχων Πατρέων και Σπάρτης και υπέρ της Υπουργικής Απόφασης Τσακαλώτου, δηλαδή της μεταβίβασης μνημείων!

Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, που καλλιέργησε δυστυχώς και η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού με δηλώσεις και υποσχέσεις που υποτιμούν τη νοημοσύνη μας, εντύπωση προκαλεί η παντελής απουσία και αδράνεια των τοπικών παραγόντων της Κρήτης που, αντί να στηρίξουν και να συμμετέχουν έμπρακτα στην προσφυγή για την διαφύλαξη των μνημείων του τόπου, αρκέστηκαν σε χλιαρές δηλώσεις, επερωτήσεις και ψηφίσματα των τριών σειρών.

Για όσους δεν το έχουν αντιληφθεί έχουν ήδη μεταβιβασθεί στο Υπερταμείο και δεν έχει προωθηθεί καμία θεσμική ρύθμιση για την εξαίρεσή τους σημαντικά μνημεία όπως: η Κνωσός (όλος ο επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος του Ανακτόρου κ.α. σημαντικών μνημείων της Κνωσού. Ολόκληρη η έκταση της βίλας Αριάδνης, συμπεριλαμβανομένου του Μικρού Ανακτόρου, της Βασιλικής Έπαυλης, της Βίλα Διονύσου καθώς και της ιστορικής οικίας του Έβανς). Τα Ενετικά Τείχη του Ηρακλείου. Τα Νεώρια σε Ηράκλειο και Χανιά. Το Υστερομινωικό Νεκροταφείο των Αρμένων στο νομό Ρεθύμνου. Η Σπιναλόγκα. Τα Αρχαιολογικά Μουσεία Ηρακλείου Χανίων και Αγίου Νικολάου. Τα κτήρια των Εφορειών Αρχαιοτήτων Κρήτης συμπεριλαμβανομένων γραφείων, εργαστηρίων και αποθηκών με αρχαία και πολλά άλλα ιστορικά μνημεία, κτίρια, και αρχαιολογικοί χώροι σε όλο το νησί.

Τα παραπάνω αντιπροσωπεύουν την πανάρχαια ιστορία της Κρήτης, την εθνική μνήμη και πολιτιστική μας ταυτότητα και αποτελούν μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Διατηρήθηκαν, προστατεύθηκαν και αναδείχθηκαν με μεγάλο αγώνα από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και την τοπική κοινωνία με το υστέρημα του ελληνικού λαού. Δεν ανήκουν στην εκάστοτε κυβέρνηση να τα ξεπουλάει και να τα εκχωρεί κατά βούληση.

Μετά τις πρόσφατες δηλώσεις τόσο του Υπερταμείου, όσο και του Υφυπουργού Πολιτισμού που επιμένουν ότι κανένα μνημείο δεν έχει μεταβιβασθεί, ότι η ΕΕΣΥΠ δεν διεκδικεί την κυριότητα, και ότι ο νόμος εξαιρεί αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, μουσεία και κοινόχρηστους χώρους, υπενθυμίζουμε ότι στο νόμο 4389/2016 δεν υπάρχει πουθενά ο όρος «μνημείο» «μουσείο» ή «κοινόχρηστος χώρος». Υπάρχει όμως ο όρος «Διαχείριση» που αφορά τα περιουσιακά στοιχεία που εξαιρούνται από τη μεταβίβαση δηλ. τους αρχαιολογικούς χώρους (παρ. 4, 5 του άρθρου 196 του ν. 4389/2016). Φυσικά σε καμία δήλωση ή διαβεβαίωση των ΥΠΟΙΚ και ΥΠΠΟΑ δεν αναφέρεται ότι η ΕΕΣΥΠ δεν πρόκειται να διεκδικήσει στο μέλλον τη διαχείριση των μνημείων και των μουσείων.

Το Τοπικό Παράρτημα Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων δηλώνει την αντίθεσή του στην λεηλασία της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και απαιτούμε:

1. Την ακύρωση της Υπουργικής Απόφασης Τσακαλώτου (Φ.Ε.Κ. 2320/Β/19-6-2018)και την ψήφιση νομοθετικής ρύθμισης εξαίρεσης της μεταβίβασης κάθε δικαιώματος (κυριότητας και διαχείρισης) όλων ανεξαιρέτως των μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, αλλά και όσων αποκαλύπτονται στο μέλλον συμπληρώνοντας την πολιτιστική μας κληρονομιά.

2. Την δημοσιοποίηση του πλήρους καταλόγου αρχαιολογικών χώρων, μνημείων, μουσείων και ακινήτων αρμοδιότητας ΥΠΠΟΑ που περιλαμβάνονται στην απόφαση του ΚΥ.Σ.ΟΙ.Π. Φ.Ε.Κ. 2317/Β/19-6-2018και μεταβιβάσθηκαν στο Υπερταμείο.

3. Την άμεση κινητοποίηση και έμπρακτη εμπλοκή Δήμων, Περιφέρειας και βουλευτών όλων των κομμάτων και όλων ανεξαιρέτως των τοπικών παραγόντων αλλά και απλών πολιτών για την εξαίρεση με νομοθετική ρύθμιση από το Υπερταμείο και από τα νύχια των θεσμών, όλων των μνημείων, αρχαιολογικών χώρων, μουσείων, απαλλοτριωμένων ακινήτων και άλλων κτηρίων που χρησιμοποιούνται για αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς σκοπούς».

Αυτά είναι τα 587 από τα 2.329 μνημεία που εκχωρήθηκαν στο Υπερταμείο

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) καταγγέλλει «την επιχειρούμενη εκχώρηση της διαχείρισης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων σε τρίτους» και δηλώνει πως «δεν θα επιτρέψει την παραχώρησή τους ως εγγύηση δανείου του δημοσίου χρέους για έναν ολόκληρο αιώνα, με άγνωστη έκβαση».

Μαζί με την προσφυγή του στο Συμβούλιο της Επικρατείας ο ΣΕΑ κατέθεσε και λίστα 587 Κωδικών Αριθμών Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) από 37 νομούς της χώρας, επί συνόλου 2.329 ακινήτων πολιτιστικού ενδιαφέροντος που έχουν ταυτοποιηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με ανακοινώσεις του.

Το περιεχόμενο της λίστας σοκάρει, καθώς σε αυτήν περιλαμβάνονται και κωδικοί που αντιστοιχούν σε Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο (γνωρίζει, άραγε, το θέμα ο διεθνής Οργανισμός;), όπως είναι η Ροτόντα και το Επταπύργιο στη Θεσσαλονίκη, ο αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων, πολλά μνημεία της Κέρκυρας (παραλιακό τείχος, ανάκτορο Μιχαήλ και Γεωργίου, Νέο και Παλαιό Φρούριο, Οχυρό Αβράμη). Ούτε τα αρχαία τείχη του Πειραιά διέφυγαν την προσοχή των συντακτών της συγκεκριμένης λίστας…

Δείτε αναλυτικά την λίστα εδώ

Η διαχείριση

Επί τέσσερις μήνες ο ΣΕΑ ζητάει επίμονα την εξαίρεση και θεσμική θωράκιση των 2.329 ακινήτων πολιτιστικού ενδιαφέροντος, με νέα Υπουργική Απόφαση, σημείωσε η πρόεδρος του Συλλόγου, Σταματία Μαρκέτου, σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Ομως, το υπουργείο Οικονομικών «δεν έχει καν αποστείλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας τις απόψεις του», με αποτέλεσμα η εκδίκαση της υπόθεσης, που είχε οριστεί για τις 22 Ιανουαρίου, να κινδυνεύει με αναβολή. Κυρίαρχο θέμα παραμένει η διαχείριση των μνημείων. Ο γενικός γραμματέας του ΣΕΑ, Θέμης Βάκουλης, κατήγγειλε «απόπειρα να αλλάξει το προστατευτικό από το Σύνταγμα θεσμικό πλαίσιο, όχι ευθέως αλλά πλαγίως».

«Οι ανακοινώσεις του ΥΠ.ΟΙΚ. και του Υπερταμείου μιλούν συνεχώς και μόνο για την κυριότητα των μνημείων, η οποία, με βάση το Σύνταγμα και τον αρχαιολογικό νόμο, δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν άλλο παρά μόνο στο Δημόσιο», σημείωσε ο κ. Βάκουλης και πρόσθεσε πως αυτό που επιδιώκουν οι παραπάνω φορείς «είναι αυτό που αποσιωπούν συνειδητά, δηλαδή το θέμα της διαχείρισης».

Ετσι, ο ίδιος νόμος (4389/16) που εξαιρεί τα μνημεία από τη μεταβίβαση στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.), στην αμέσως επόμενη παράγραφο ορίζει ότι «η ΕΤΑΔ εξακολουθεί να διαχειρίζεται τα περιουσιακά στοιχεία που εξαιρούνται από τη μεταβίβαση». Γιατί συμβαίνει αυτό; «Το Υπερταμείο ενδιαφέρεται για τα έσοδα από τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα μουσεία… Γι’ αυτό ήθελαν τα μνημεία να περιλαμβάνονται στη μεταβίβαση, για να εξαιρεθούν μετά και να διεκδικήσουν τη διαχείριση. Δηλαδή να έρθουν και να ζητήσουν τα εισιτήρια της Κνωσού, τις εκδηλώσεις που θα γίνονται στη Ροτόντα…», είπε ο κ. Βάκουλης.

Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, δρομολογείται η εξαίρεση του συνόλου των ακινήτων που υπέδειξε το υπουργείο Πολιτισμού. «Στη συνέχεια θα κατατεθεί ρύθμιση η οποία θα εξασφαλίζει στο διηνεκές την πολιτιστική κληρονομιά από προσπάθειες ιδιωτικοποίησης», δήλωσε, προχθές, ο υφυπουργός Πολιτισμού Κώστας Στρατής. Στη ρύθμιση θα περιλαμβάνεται το θέμα της διαχείρισης των μνημείων;

Ο ΣΕΑ ζητάει «να διασφαλιστεί η εξαίρεση από τη μεταβίβαση της κυριότητας, της νομής και της διαχείρισης τόσο των 2.329 μνημείων όσο και των μνημείων που περιλαμβάνονται στα 72.000 ακίνητα που έχουν περάσει στην ΕΤΑΔ από το 2016, καθώς και η θεσμική κατοχύρωση όλων των ακινήτων του ΥΠΠΟΑ από δω και πέρα». Σύμφωνα με την κ. Μαρκέτου, στα 72.000 ακίνητα περιλαμβάνονται το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω και το Καστέλο της Ρόδου. Ωστόσο, «δεν είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός των μνημείων και των κτιρίων που υποστηρίζουν πολιτιστικές δράσεις».

Ορισμένοι υποστηρίζουν πως «από λάθος» συμπεριελήφθησαν τα 2.329 ΚΑΕΚ πολιτιστικού ενδιαφέροντος στη λίστα των 10.119 ακινήτων της ΕΤΑΔ Α.Ε. Σύμφωνα όμως με μέλη του Δ.Σ. του ΣΕΑ, στη διυπουργική επιτροπή του υπουργείου Οικονομικών που συστάθηκε τον Ιούλιο του 2017 «συμμετείχε εκπρόσωπος του υπουργείου Πολιτισμού και στέλεχος της Ιεραρχίας». Οπότε, οι δικαιολογίες «περί λάθους» είναι μάλλον περιττές.

Πηγή:eleftherostypos.gr