Ολυμπιακοί Αγώνες: Ποιος είναι ο μεγαλύτερος Ολυμπιονίκης όλων των εποχών;
13/08/2016 21:20
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ολυμπιακοί Αγώνες: Ποιος είναι ο μεγαλύτερος Ολυμπιονίκης όλων των εποχών;

Οι συζητήσεις για το ποιος είναι ο "καλύτερος" δεν σταματούν ποτέ στα "πηγαδάκια" του Ολυμπιακού Χωριού στο Ρίο. Είναι ο Μάικλ Φελπς ο σπουδαιότερος Ολυμπιονίκης όλων των εποχών; Τα 22 χρυσά μετάλλια του αμερικανού κολυμβητή φαίνεται να δίνουν0 τέλος στο εν λόγω ερώτημα, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά… Είναι σα να υποτιμούμε τα θαύματα των τελευταίων 120 χρόνων, λένε κάποιοι.

Τα μετάλλια σε αριθμούς

Αν θέλουμε να μετατρέψουμε τον "διαγωνισμό" σε ένα καθαρό παιχνίδι αριθμών, ιδού μερικοί από τους κορυφαίους υποψηφίους για το βάθρο: η γεννημένη στην Ουκρανία αθλήτρια της γυμναστικής Λάρισα Λατίνινα (18 μετάλλια, εννέα εκ των οποίων χρυσά), ο Σοβιετικός αθλητής της ενόργανης Νικολάι Αντριάνοφ (15 μετάλλια, επτά χρυσά) και ο μουστακαλής αμερικανός κολυμβητής Μαρκ Σπιτς (εννέα χρυσά, ένα αργυρό και ένα χάλκινο).

Αλλά δεν έχουν όλοι οι αθλητές τις ίδιες ευκαιρίες σε όλα τα αθλήματα. Ο αθλητής Τζέσι Όουενς, νικητής τεσσάρων ένδοξων χρυσών μεταλλίων στο Βερολίνο το 1936, αρνήθηκε άλλη μια ευκαιρία εξαιτίας της παγκόσμιας σύρραξης και των διακρίσεων απέναντι στους μαύρους Αφροαμερικανούς, όταν επέστρεψε στις ΗΠΑ από τη Γερμανία του Χίτλερ.

Κατά τον ίδιο τρόπο, ο δρομέας μεγάλων αποστάσεων Πάαβο Νούρμι (εννέα χρυσά και τρία αργυρά μεταξύ 1920 και 1928) θα μπορούσε επίσης να έχει κερδίσει περισσότερα, αν οι Φινλανδοί δεν είχαν αποκλειστεί από τα 10.000 μέτρα στο Παρίσι, για λόγους υγείας, και στη συνέχεια από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1932 για τη μη τήρηση των αυστηρών κανόνων που διέπουν την ερασιτεχνική ιδιότητα, αφού έλαβαν πληρωμές για έξοδα ταξιδιού σε ένα μίτινγκ.

Υπάρχουν επίσης εκείνοι που κέρδισαν πολλά, αλλά, λόγω του όταν αγωνίστηκαν σε μια περίοδο που δεν υπήρξαν πολλές προκλήσεις.

Ο αμερικανός αθλητής των αλμάτων Ρέι Γιούρι ξεπέρασε την πολιομυελίτιδα της παιδικής ηλικίας του και τις μεγάλες περιόδους που έμεινε καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι για να κερδίσει τρία χρυσά μετάλλια στο Παρίσι το 1900, τρία ακόμα στο Σεν Λούις τέσσερα χρόνια αργότερα και στη συνέχεια δύο ακόμη το 1908, αλλά το να συγκρίνουμε τα κατορθώματά του με εκείνα των ηρώων του 21ου αιώνα, όταν στην εποχή του τα άλματα γινόταν χωρίς φόρα, είναι μια ανακριβής επιστήμη, στην καλύτερη περίπτωση.

Και τι γίνεται με όσους έχουν βρεθεί σε πολλές Ολυμπιάδες και κατάφεραν να κερδίσουν ένα μόνο χρυσό; Ο Βρετανός Ντάλεϊ Τόμσον αποδείχθηκε δύο φορές ο μεγαλύτερος δεκαθλητής στον κόσμο, πρώτα στη Μόσχα το 1980, σε ηλικία μόλις 22 και στη συνέχεια στο Λος Άντζελες, τέσσερα χρόνια αργότερα, ξεπερνώντας τους μεγαλύτερους και ισχυρότερους αντιπάλους του. Δεν είναι όλα τα μετάλλια ίσα. Δεν μπορούν όλοι οι Ολυμπιονίκες να αγωνιστούν στην ίδια απόσταση σε διαφορετικά στυλ. Μόνο λίγοι μπορούν να ανταγωνιστούν σε σκυταλοδρομίες. Η αριθμητική δεν αρκεί.

Ο ανταγωνισμός: Αθλητές με διάρκεια

Το ρεκόρ του Νούρμι στον στίβο δεν μπορεί να συγκριθεί, αν μη τι άλλο επειδή έτρεχε σε μια εποχή πριν από τον ανταγωνισμό των Ανατολικοαφρικανών. Αυτό δεν υποβαθμίζει τις επιτυχίες του - είχε μόλις 26 λεπτά για να ξεκουραστεί μεταξύ της νίκης στον τελικό των 1.500 μ. και των 5.000 μ. το 1924 - αλλά ήταν σε ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον από αυτό του ΧισάμΕλ Γκερούζ, όταν σημείωσε την ίδια διπλή νίκη το 2004.

Στη συνέχεια, είναι και ο Καρλ Λιούις, με τα εννέα χρυσά του σε τέσσερις διοργανώσεις μέσα σε πάνω από 12 χρόνια, επτά εκ των οποίων είναι σε ατομικά αγωνίσματα. Όταν ο Αμερικανός σπρίντερ και άλτης κυριάρχησε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες το 1984, το μποϊκοτάζ του Ανατολικού Μπλοκ αποδεκάτισε τα αγωνίσματα που θα έτρεχε. Αλλά είχε καταταγεί στο νούμερο ένα στον κόσμο στα 100 μέτρα κατά τις τρεις προηγούμενες σεζόν και είχε κερδίσει τα 100, τα 4x100 και το άλμα εις μήκος κατά το εναρκτήρια Παγκόσμιο Πρωτάθλημα το προηγούμενο έτος, ενάντια στους καλύτερους από όλο τον κόσμο.

Εκείνοι που διαρκούν στις εποχές, οι οποίοι διατηρούν την υπεροχή τους σε Ολυμπιάδες και ενάντια σε διαφορετικές γενιές αντιπάλων, αξίζουν τη δική τους δόξα: ο βρετανός κωπηλάτης σερ Στιβ Ρέντγκρεϊβ, με πέντε χρυσά μετάλλια σε πέντε αγώνες, η γερμανίδα αθλήτρια του καγιάκ Μπριργκίτ Φίσερ που κέρδισε οκτώ σε έξι Ολυμπιακούς Αγώνες, ο ούγγρος ξιφομάχος Αλατνάρ Γκερεβιτς, ο οποίος κέρδισε μετάλλια στο ίδιο αγώνισμα έξι φορές, με 28 χρόνια διαφορά από το πρώτο στο τελευταίο χρυσό.

Ο αντίκτυπος: Επιτεύγματα που υπερβαίνουν τον αθλητισμό

Όχι μόνο δεν έχουν κερδηθεί όλα τα μετάλλια με τον ίδιο τρόπο, αλλά και δεν έχουν την ίδια απήχηση σε όλο τον κόσμο. Ο Όουενς φημίζεται όχι μόνο για τον αριθμό των χρυσών του, αλλά και για το μήνυμα που έστειλε στους Ολυμπιακούς Αγώνες τους οποίους είχαν καταλάβει τα "ιδεώδη" του Εθνικοσοσιαλισμού και το αποτρόπαιο δόγμα του Χίτλερ περί Άριας υπεροχής.

Η ολλανδέζα αθλήτρια του στίβου Φανή Μπλάνκερς-Κοέν είχε πάρει αυτόγραφο από τον Όουενς όταν αγωνίστηκε στο Βερολίνο στα 18 της. Στους πρώτους μεταπολεμικούς Ολυμπιακούς Αγώνες στο Λονδίνο το 1948 επέστρεψε για να κερδίσει τέσσερα χρυσά, ως μητέρα δύο παιδιών, αλλά δεν της επετράπη να δείξει όλες τις ικανότητές της (δεν της επέτρεψαν να αγωνιστεί στο άλμα εις ύψος και στο άλμα εις μήκος, επειδή οι αθλητές είχαν τη δυνατότητα κατ 'ανώτατο όριο τεσσάρων αγωνισμάτων). Κατάφερε όμως να προωθήσει σημαντικά τον γυναικείο αθλητισμό.

Και ο θρύλος του σπριντ από την Τζαμάικα Γιουσέιν Μπολτ, ο οποίος κέρδισε το πρώτο χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο του στους Αγώνες του Πεκίνου, όπου ο Φελπς κέρδισε οκτώ;

Κανείς δεν είχε τρέξει σαν τον Μπολτ ποτέ πριν και κανείς δεν θα μπορούσε να ονειρευτεί το πόσες ακόμα φορές θα έτρεχε έτσι. Σε μια εποχή που ταλανίζεται από σκάνδαλα ντόπινγκ, όταν σε όλους τους άλλους τέσσερις ταχύτερους άνδρες όλων των εποχών έχουν επιβληθεί κυρώσεις για ντόπινγκ, έχει επαναπροσδιορίσει το άθλημά του. Ο Μπολτ, όπως και ο άλλος χαρισματικός Ολυμπιονίκης πριν από αυτόν, Μοχάμετ Άλι, είχε αντίκτυπο σε όλο τον κόσμο περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Μέχρι το τέλος των Αγώνων στο Ρίο μπορεί να έχει πάρει εννέα χρυσά. Αλλά αυτός ο αριθμός είναι μικρός μπροστά στην τεράστια επίδραση που έχει.

Το στυλ είναι βασικό…

Δεν είναι μόνο η νίκη, αλλά και το στυλ έπειτα από μια νίκη. Η Ρουμάνα γυμνάστρια Νάντια Κομανέτσι δεν ξεχώρισε μόνο για τα πέντε χρυσά της, τα τρία αργυρά και το ένα χάλκινο, αλλά και για το περίφημο τέλειο δεκάρι της. Με τα σημερινά κριτήρια, δεν θα είχε το ίδιο σκορ. Αυτά που μπορεί να κάνει η Αμερικανίδα Σιμόν Μπάιλς στη δοκό, για παράδειγμα, ξεπερνούν τις δυσκολίες της Κομανέτσι, αλλά χωρίς την ίδια αριθμητική ανταμοιβή, η οποία αναδεικνύει ένα άλλο ελάττωμα στις συγκρίσεις μεταξύ των γενεών.

Αλλά αυτό δείχνει πόσο κρίσιμο είναι το ταλέντο στον θαυμασμό μας για τους σπουδαίους Ολυμπιονίκες. Κάποιοι ήταν αρκετά χαλαροί… Ο τσέχος δρομέας μεγάλων αποστάσεων Εμίλ Ζατοπέκ όταν κέρδισε το τρίτο χρυσό του στους Όλυμπιακούς του 1952 στον μαραθώνιο, στον οποίο έτρεχε για πρώτη φορά, πέρασε δίπλα από το φαβορί, τον Βρετανό Τζιμ Πίτερς και ρώτησε αν έτρεχαν αρκετά γρήγορα.

Υπάρχουν και τα κότσια, η αποφασιστικότητα που φτάνει στα όρια της τρέλας -ο Αμερικανός Αλ Έρτερ, νικητής στη δισκοβολία σε τέσσερις διαδοχικούς Αγώνες παρά το αυτοκινητιστικό δυστύχημα που παραλίγο να τον σκοτώσει, απαντώντας σε έναν γιατρό ο οποίος του είπε να αποσυρθεί για ιατρικούς λόγους, είπε: "Για τους Ολυμπιακούς Αγώνες μιλάμε. Μόνο πεθαμένος παραιτείσαι".

Κάποιες φορές το αδύνατο φαίνεται βαρετό. Ο Μπολτ έχει καταρρίψει παγκόσμια ρεκόρ τρώγοντας για μεσημεριανό κοτομπουκιές, με λυτά κορδόνια και τρέχοντας τα τελευταία 10 μέτρα με τα χέρια του απλωμένα και ένα τεράστιο χαμόγελο στο πρόσωπό του. Είναι μοναδικός.

Η κληρονομιά: ο θρύλος που διαρκεί

Για να ενδιαφερθεί το κοινό πραγματικά για τις πράξεις ενός Ολυμπιονίκη, να ξεχωρίσει από τόσους άλλους που έχουν πετύχει τόσα πολλά, η λάμψη του χρυσού θα πρέπει να διαρκέσει. Ο Λιούις βρέθηκε θετικός για απαγορευμένες ουσίες τρεις φορές πριν από τους Ολυμπιακούς του 1988 και αρχικά του απαγορεύθηκε να συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ -τελικά του επιτράπηκε η συμμετοχή με μια προειδοποίηση. Για κάποιους, οι εν λόγω αναδρομικές αποκαλύψεις άμβλυναν την λάμψη όλων αυτών των μεταλλίων.

Ο Φελπς, στην πέμπτη Ολυμπιάδα του, είναι ένα σημαντικά διαφορετικό άτομο από εκείνο των Ολυμπιακών του Λονδίνου το 2012. Είναι πιο ανοικτός, πιο κοινωνικός και σαφώς πολύ πιο ευτυχισμένος. Αυτό τον κάνει πιο προσιτό. Επειδή ο μόνος τρόπος για να μπεις κάποιος στο πάνθεον των Ολυμπιονικών είναι να κάνει τις επιλογές του, για τους λόγους του. Το μεγαλείο μπορεί να προέρχονται από τα δημόσια έργα, αλλά εξασφαλίζεται από τις προσωπικές επιλογές.

bbc.com