«ΝΟΜΟ…τέλια»: ΜΕ ΤΟ… ΔΙΚΙΟ ΤΟΥ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟΥ!
25/12/2019 22:03
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

«ΝΟΜΟ…τέλια»: ΜΕ ΤΟ… ΔΙΚΙΟ ΤΟΥ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟΥ!

Πάνε χρόνια αφότου η συντροφιά μας άκουγε μια κομπανία δικηγόρων στα Καμίνια του Πειραιά. Ούτε ξέρω τί απέγινε. Ο φίλος, μαέστρος Γιώργος Διαμαντόπουλος μου μίλησε για μια ρεμπέτικη κομπανία με το περίεργο και πολύ ευρηματικό όνομα «ΝΟΜΟ…τέλια». Προφανέστατα συγκλίνουν παντελώς αταίριαστα πράγματα: Ο νόμος και του μπουζουκιού τα τέλια ακουστικά παραπέμποντας για τους πιο αδαείς από μας και στην Νομοτέλεια. Επειδή γουστάρω ως γνωστόν τα καινούρια, ιδιαίτερα όταν ακούγονται και λιγάκι… αιρετικά, δεν χάνω την ευκαιρία αμέσως να τους παρουσιάσω. Συναντήθηκα με τον Βαγγέλη Χαλή, που επιμελείται του συγκροτήματος και είπαμε πολλά και διάφορα. Κάποια απαντήθηκαν γραπτά. Σημειώνω ότι τα ΝΟΜΟ…τέλια είναι χαρακτηριστικό δείγμα της αίγλης και επιρροής, που ασκεί το Ρεμπέτικο και στον επιστημονικό κόσμο, της μοναδικής διαχρονικής του ενέργειας, όσο τα χρόνια διαβαίνουν, της ικανότητας να κερδίζει, να εμπνέει, να μεταμορφώνει τον κόσμο, να δίνει αλησμόνητες εικόνες χαράς, κεφιού, απαντοχής υψηλής τέχνης, εκπέμπει διέξοδο, ψυχαγωγία, διασκέδαση, με την αρχαία λυτρωτική σημασία των ως άνω λέξεων.Η ρεμπέτικη κομπανία «ΝΟΜΟ…τέλια», δημιουργείται το 2015 από εν ενεργεία δικηγόρους, που είναι και ερασιτέχνες μουσικοί. Αγαπούν το ρεμπέτικο τραγούδι και επιθυμούν την καταγραφή, διατήρηση και διάδοση, ως μέρος της πολιτιστικής μας παράδοσης και κληρονομιάς:

Λευκή Χατζηδάκη,τραγούδι
Χρύσα Λουρίκα,τραγούδι
Αλέξης Σεραφείμ,τραγούδι
Δημήτρης Μπιλής,κιθάρα, τραγούδι
Γιάννης Καράμπελας,ακορντεόν, ποτηράκι, τραγούδι
Βαγγέλης Χαλής,μπουζούκι, μπαγλαμάς, τραγούδι

Έχουν ήδη συμμετάσχει σε μουσικές εκδηλώσεις στους Δήμους Καλλιθέας και Νέας Σμύρνης, στην σχολή Χιλ και σε μουσικές σκηνές, έχοντας αποκτήσει δικό τους κοινό απαιτητικό. Η δράση τους εκτείνεται και σε κοινωνικές δράσεις, σε σωφρονιστικά ιδρύματα (παράσταση στις γυναικείες φυλακές Ελαιώνα Θηβών σε συνεργασία με τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών), φιλανθρωπικές εκδηλώσεις (Δεσμοί Αλληλεγγύης στην Αγ. Παρασκευή) κ.ά. Την τελευταία διετία συμπράττουν με τον ερευνητή, συγγραφέα, ραδιοφωνικό παραγωγό Πάνο Σαββόπουλο. Εμφανίστηκαν στο «Κελάρι Atheneum», Θησείο, σε σειρά παραστάσεων με τίτλο «Ρεμπέτικη αναδρομή από... δικηγόρους» με αυθεντικές εκτελέσεις ρεμπέτικων τραγουδιών από την ανώνυμη δημιουργία και μέσω της Τετράδας της Ξακουστής, σε γνωστούς συνθέτες μέχρι το 1955. Φέτος κάνουν αφιερώματα: Στον Κώστα Μπέζο, σε τραγούδια του Μ Βαμβακάρη με περιεχόμενο «ρεπορταζιακό», σε επιλεγμένα ρεμπέτικα διαφόρων συνθετών. Η αρχή έγινε την Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου στον πολυχώρο «Αίτιον», Μακρυγιάννη και συζητάνε ήδη προτάσεις για παραστάσεις σε άλλους χώρους, αλλά και φιλανθρωπικές εκδηλώσεις. Να και η συνομιλία μας:

art83b

- Πώς ξεκίνησε η κομπανία και γιατί;

Ξεκινήσαμε το φθινόπωρο του 2015 και μας ένωσε η αγάπη για την μουσική και ειδικότερα το ρεμπέτικο τραγούδι. Η εσωτερική ανάγκη να εκφραστούμε μέσα από το μουσικό αυτό είδος και η επιθυμία να βάλουμε κι εμείς ένα μικρό λιθαράκι στην διάδοσή του, μας οδήγησε στη δημιουργία του σχήματος «ΝΟΜΟ…τέλια».

- Συνδυάζονται οι νόμοι και τα… τέλια ή απλώς πρόκειται για καλλιτεχνικό ευφυολόγημα ή και εμπορικό τρικ;

Εμπορικό τρικ σε καμία περίπτωση, γιατί το ρεμπέτικο τραγούδι δεν εμπορεύεται, είναι η παράδοσή μας, είναι η μουσική μας κληρονομιά, είναι η εξέλιξη της μουσικής μας με τους μεγάλους δημιουργούς τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Μίκη Θεοδωράκη, το Σταύρο Ξαρχάκο κι όλους τους άλλους μεγάλους συνθέτες και δημιουργούς. Απλά ο τίτλος του σχήματος περιέχει κι αναδεικνύει ταυτόχρονα την επαγγελματική μας ενασχόληση και τον βιοπορισμό μας ως δικηγόροι, που ασχολούμαστε με το νόμο και το μεράκι μας, που βγαίνει από τα τέλια.

- Με σαρκαστική διάθεση, βλέπω ότι σήμα σας είναι η παλάντζα της δικαιοσύνης, ο ένας δίσκος με το κλειδί του σολ. Έτσι… ισορροπεί καλύτερα το σύστημα, που είναι παντελώς ανισόρροπο; Τελικά από το λεγόμενο δίκαιο λείπει η μουσική, εν γένει η τέχνη;

Η τέχνη και η μουσική λείπουν γενικά από τις ψυχές των ανθρώπων, γιατί δεν καλλιεργείται από το σύστημα, ίσως γιατί δεν το βολεύει. Άλλως, η μουσική και οι τέχνες θα ήταν βασικό και πρωτεύον μάθημα στο σχολείο όπως στην αρχαία Ελλάδα. Ευτυχώς λειτουργούν μουσικά γυμνάσια, λύκεια και πανεπιστήμια. Ωστόσο, οφείλω να πω ότι η ενασχόληση με τη μουσική ανοίγει ορίζοντες, ανοίγει δρόμους και βοηθά να συντηρείς και να διευρύνεις την ψυχική σου ισορροπία. Κι επειδή όλοι είμαστε μαχόμενοι δικηγόροι, το επακόλουθο είναι ότι εμφανίζεσαι στο δικαστήριο, που πολλές φορές έχει ν’ αντιμετωπίσεις δύσκολες υποθέσεις, με ισορροπημένη ψυχική διάθεση, πιο καθαρό μυαλό, με εσωτερική ηρεμία.

art83c

- Εσείς και το ρεμπέτικο. Γιατί συνηγορείτε υπέρ του;

Το παραδοσιακό τραγούδι των ανώνυμων δημιουργών, η Σμυρναίικη σχολή και η μετεξέλιξη της με τα μπουζούκια και τους μπαγλαμάδες, είναι ο θεμέλιος λίθος της μουσικής που αναπτύχθηκε αργότερα μετά το 1955 από τους μεγάλους συνθέτες και δημιουργούς. Τα περισσότερα τραγούδια ακολουθούν τους παραδοσιακούς δρόμους που μάθαμε από τον Τούντα, το Σκαρβέλη τον Γιοβάν Τσαούς, τον Μάρκο, τον Χατζηχρήστο, τον Τσιτσάνη κι όλους αυτούς τους μεγάλους συνθέτες του ρεμπέτικου. Οι μουσικοί δρόμοι ραστ, χιτζάζ, χουζάμ, νιαβέντι, ουσάκ και λοιπά, είναι πλέον στο DNA μας, άλλωστε κι βυζαντινοί αυτούς τους δρόμους ακολουθούσαν μουσικά. Κι αυτό, που μας ελκύει περισσότερο απ’ όλα, στα ρεμπέτικα τραγούδια, είναι η απλότητα των μουσικών φράσεων και των στίχων, η λιτότητα των παιξιμάτων, κυρίως όμως το ύφος, η εκφραστικότητα, μάλιστα το διαφορετικό ύφος κάθε συνθέτη ή τραγουδιστή. Η αυθεντικότητα του ρεμπέτικου τραγουδιού, είναι αυτό, που κυρίως το χαρακτηρίζει και γι’ αυτό τραγουδιούνται σήμερα τραγούδια των αρχών του 20ού αιώνα, αντέχουν στο χρόνο, ο κόσμος γλεντά ακόμα μ’ αυτά. Εκατοντάδες καταστήματα, ταβέρνες, μεζεδοπωλεία, έχουν ας πούμε ένα μπουζούκι και μια κιθάρα, που παίζουν ρεμπέτικα.

- Σημαίνει τίποτα για σας ότι δικηγόροι και μηχανικοί και άλλοι επιστήμονες ρέμβονται ή «ρεμπετίζουν»;

Το πιο σημαντικό, που συμβαίνει και σημαίνει για μας, είναι ότι το ρεμπέτικο διαδίδεται κι όσο ασχολούνται μ’ αυτό «επιστήμονες» διαφόρων κλάδων φανερώνει τη δύναμη, που έχει να σε βγάλει από τα επαγγελματικά σου καλούπια και να δεις λίγο παραπέρα.

art83d

- Τί βρίσκουν οι επιστήμονες στα τραγούδια των «αγράμματων», κατά τεκμήριο, βάρδων; Στοιχεία παρελθοντολαγνείας;

Τί βρίσκουν; ΣΟΦΙΑ. Να το γράψεις με κεφαλαία γράμματα! Λαϊκή σοφία μέσα από στιχάκια, που δεν χρειάζεται να είσαι επιστήμονας για να τα γράψεις. Σου λέει ας πούμε ο Μάρκος «βάσανα, πίκρες, φαρμάκια, καραβοτσακίσματα» ή ο Χατζηχρήστος «Απ’ τα φτωχά μου όνειρα, ένα σωστό δεν βγαίνει/ όλα τα σκόρπισες εσύ, φτώχεια κατηραμένη» και φτιάχνουν κοινωνικό τραγούδι. Σου λέει ο Τσιτσάνης «Κουράστηκα για να σε αποχτήσω, αρχόντισσά μου, μάγισσα τρελή», φτιάχνει ερωτικό τραγούδι και την λέξη «τρελή» μπορεί να την μεταφράσει διαφορετικά ο καθένας. Μπορεί να σημαίνει αγαπημένη, ακριβή, πονηρή, μπαμπέσα, άτιμη και άλλα πολλά. Να τί βρίσκουμε οι επιστήμονες σ’ αυτά τα τραγούδια. Μεράκι, πάθος, πόνο, νταλγκά, ξενιτιά και φτώχεια (σημεία των καιρών) και τόσα άλλα. Ωστόσο, η μουσική είναι παγκόσμια και οι συναντήσεις διαφορετικών ειδών δεν είναι δα και σπάνιες. Βλέπε μπλουζ και ροκ, μπλουζ και ρεμπέτικο, μουσικές μεσογειακών χωρών που συναντώνται και συνθέτουν νέα ακούσματα. Κι αν μεν μείνεις κολλημένος στο ρεμπέτικο, τότε ναι μπορεί εύκολα να χαρακτηρισθείς «ρεμπετολάγνος», όμως οι δισκοθήκες των μελών του σχήματος είναι γεμάτες από δίσκους κλασσικής μουσικής, ροκ, μπλουζ, έθνικ, Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Λοΐζου και νεότερων ακόμα όπως ο Θ. Παπακωνσταντίνου, ο Μάλαμας και άλλοι. Μην ξεχνάμε ότι οι δικηγόροι θεσμικά έχουν το ρόλο της υπεράσπισης κυρίως αδύνατων και κατατρεγμένων, ιδίως από το σκληρό και παντοδύναμο σαρωτικό σύστημα και οι ρεμπέτες ανήκαν στην κατηγορία των ευαίσθητων και αδύναμων ανθρώπων, θύματα διαδοχικών ιστορικών γεγονότων και πολιτικών κρίσεων, θύματα του άκαμπτου συστήματος σε μια χώρα χωρίς υποδομές, χωρίς κοινωνική μέριμνα, χωρίς παιδεία. Πως μπορείς, άραγε, να μην αφουγκραστείς το μουσικό έργο, που άφησαν σε μας τους νεότερους, ζώντας και δημιουργώντας μέσα σ’ αυτές τις αντίξοες συνθήκες;

- Πώς σας αντιμετωπίζει ο κόσμος;

Η αντιμετώπιση του κόσμου είναι περισσότερο θετική απ’ όσο περιμέναμε και ειδικότερα στον δικό μας χώρο, τον χώρο της δικαιοσύνης (συνάδελφοι, δικαστές, γραμματείς, δικαστικοί επιμελητές κ.ά.). Μας ενθαρρύνουν να συνεχίσουμε κι αυτό που διακρίνω (μας το λένε άλλωστε), είναι ότι ευχαριστιούνται όταν ακούσουν ένα ωραίο αλλά άγνωστο σ’ αυτούς τραγούδι και ρωτούν να μάθουν ποιος το συνέθεσε, ποιος το πρωτοείπε κ.λπ. Θέλουν να μάθουν κι άλλα, εκτός από τα πολυπαιγμένα κομμάτια κι αυτό είναι το μεγαλύτερο κέρδος για μας, η διάδοση δηλαδή αυτού του μουσικού πλούτου.

art83e

- Αυθεντικές εκτελέσεις ή διασκευές και μέχρι ποιου βαθμού;

Προσπαθούμε να προσεγγίσουμε το ρεμπέτικο με σεβασμό σ’ όλους αυτούς, που δημιούργησαν αυτά τα λαϊκά διαμάντια, είτε είχαν μουσική μόρφωση είτε ήταν πρακτικοί μουσικοί. Προσπαθούμε, αν και ερασιτέχνες μουσικοί, με επαγγελματική προσέγγιση να πλησιάσουμε την αισθητική, που εκπέμπει ένα τραγούδι στην αυθεντική του πρώτη εκτέλεση και μάλιστα αν οι εκτελέσεις είναι δύο ή τρεις (συμβαίνει αυτό πολλές φορές), επιλέγουμε την εκτέλεση που μας ταιριάζει περισσότερο π.χ. παιξίματα, φωνές, ενορχήστρωση.

- Έχετε στόχο να δισκογραφήσετε την δουλειά σας;

Υπάρχει σαν σκέψη, όμως η ηχογράφηση, αν θες να βγει κάτι καλό κι όχι πρόχειρο, απαιτεί πολλές ώρες, τις οποίες δεν έχουμε λόγω της δικηγορίας, που ασκούμε.

- Γράφετε και δικά σας τραγούδια;

Υπάρχουν κάποια δικά μου στο συρτάρι, ως σχήμα όμως, όχι δεν έχουμε ασχοληθεί με τη δημιουργία. Ακόμα …..

- Μάλλον προτιμάτε τα θεματικά αφιερώματα στις εμφανίσεις και το ρεπερτόριό σας ή κάνω λάθος; Γιατί συμβαίνει αυτό;

Για την ακρίβεια, κάνουμε θεματικά αφιερώματα στο πρώτο μέρος της παράστασης και τραγούδια διαφόρων συνθετών στο δεύτερο μέρος. Τα θεματικά αφιερώματα έχουν σχέση με δημιουργούς και τραγουδιστές άγνωστους στο ευρύ κοινό κι ο στόχος είναι να αναδειχθούν σε περισσότερο κόσμο. Εφέτος ας πούμε έχουμε αφιέρωμα στον Κωστή Μπέζο για τον οποίο ο κόσμος δεν γνωρίζει ότι τραγούδησε το «Ήσουνα ξυπόλητη ή Παξιμαδοκλέφτρα» ή την «Υπόγα», παρότι μπορεί να ξέρει τα κομμάτια. Με την βοήθεια και την σύμπραξη του φίλου και ερευνητή του ρεμπέτικου Πάνου Σαββόπουλου, θα κάνουμε ιστορικές αναφορές στον Κωστή Μπέζο, θα δείξουμε στον κόσμο φωτογραφίες, θα τραγουδήσουμε κομμάτια του και μέσα απ’ αυτό πιστεύουμε ότι θα αναδειχθεί σε πιο ευρύ κοινό. Θα κάνουμε ακόμα αφιέρωμα στον «ρεπόρτερ» Μάρκο Βαμβακάρη με αναλόγου περιεχομένου τραγούδια, που έγραψε. Τραγούδια, που ο πολύς κόσμος δεν γνωρίζει, όπως «Ο δερβίσης», «Η πλημμύρα». Είναι σημαντικό για μας να μαθαίνει ο κόσμος όσα περισσότερα γι’ αυτούς τους μεγάλους δημιουργούς και το έργο τους.

***

Ήταν, κυρίες και κύριοι, τα «ΝΟΜΟ…τέλια»!.Ξέρετε τί μ’ αρέσει σε όλα αυτά, πλην της επαφής, της επικοινωνίας; Αυτό το μεράκι, που ξεχειλίζει στις ψυχές μας και θέλει, απαιτεί το ίδιο βασανιστικά να εκφράζεται πρωτότυπα! Κάθε βράδι και με διαφορετικό τρόπο. Κάθε ώρα και κάτι άλλο, εξάπαντος λυτρωτικό και εμπνευσμένο! Όσα χρόνια και να περάσουν τα τραγούδια μας ομορφαίνουν την ζωή. Και μάλιστα όσο περισσότερο δημοσιογράφοι, γιατροί, δικηγόροι και πολλοί άλλοι της εξουσίας παρατρεχάμενοι την χαρχαλεύουν με την συνενοχή του καθενός, τόσο το τραγούδι ανθεί εκεί, που δεν το σπέρνεις…. Αυτό κι αν είναι… νομοτέλεια! Όσο κι αν γύρω μας πιθηκίζουν!

Πηγή: mousapolytropos.gr