Νευροπολιτική: Πώς οι πολιτικοί διαβάζουν το μυαλό μας
04/11/2015 23:00
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Νευροπολιτική: Πώς οι πολιτικοί διαβάζουν το μυαλό μας

Στο λόμπι ενός κτιρίου γραφείων στην Πόλη του Μεξικού, άνθρωποι πηγαινοέρχονται και κοιτούν για λίγο στην ψηφιακή πινακίδα που υποστηρίζει έναν υποψήφιο για το Κογκρέσο, για τις εκλογές του Ιουνίου. Πιθανώς δεν γνωρίζουν ότι και η πινακίδα… τους διαβάζει. Μέσα στη διαφήμιση, μια φωτογραφική μηχανή «πιάνει» τις εκφράσεις του προσώπου τους και τις τροφοδοτεί μέσω ενός αλγόριθμου, διαβάζοντας τις συναισθηματικές αντιδράσεις όπως η ευτυχία, η έκπληξη, ο θυμός, η αηδία, ο φόβος και η θλίψη.

Με την εν αγνοία ανατροφοδότηση, οι υπεύθυνοι της εκστρατείας στη συνέχεια θα μπορούν να λάβουν το μήνυμα - τις εικόνες, τους ήχους ή τις λέξεις - για να καταλήξουν σε μια έκδοση που μπορεί να αρέσει καλύτερα στους ψηφοφόρους. Σε όλο τον κόσμο, οι πολιτικές εκστρατείες αναζητούν δεδομένα των ψηφοφόρων και γνώσεις που θα τους ωθήσουν στη νίκη. Το όλο θέμα αφορά τον επίμαχο τομέα του «νευρομάρκετινγκ» - ή στην περίπτωση αυτή, της «νευροπολιτικής».

Τεχνολογίες όπως η κωδικοποίηση του προσώπου, η βιοανάδραση και η απεικόνιση του εγκεφάλου χρησιμοποιούνται εδώ και πολύ καιρό από τις επιχειρήσεις με την ελπίδα να πιέσουν τα όρια του μάρκετινγκ και της ανάπτυξης προϊόντων. Αλλά η χρήση τους από τα πολιτικά κόμματα και τις κυβερνήσεις είναι ένα αυξανόμενο φαινόμενο, προκαλώντας φουτουριστικές σκηνές από την ταινία «Minority Report», στην οποία παράξενες, καλά ενημερωμένες πινακίδες σκανάρουν τα μάτια όσων κοιτάζουν και τους αποκαλούν με το όνομά τους.

Η πρακτική έχει δεχθεί πολλές επιθέσεις, κυρίως από ακαδημαϊκούς οι οποίοι κατηγορούν το νευρομάρκετινγκ για πώληση ψευδο-επιστήμης. Αλλά ο σκεπτικισμός δεν αποθαρρύνει τα πολιτικά κόμματα σε πολλά μέρη του κόσμου. Σύμφωνα με στοιχεία, οι υπεύθυνοι εκστρατειών των προέδρων και πρωθυπουργών σε τουλάχιστον τρεις ηπείρους έχουν προσλάβει επιστημονικούς συμβούλους για να σκανάρουν τα μυαλά των ψηφοφόρων, τα σώματα και τα πρόσωπά τους, με στόχο να αυξήσουν τη συναισθηματική απήχηση στους ψηφοφόρους.

Στο Μεξικό, οι υπεύθυνοι της εκστρατείας του Προέδρου Ενρίκε Πένια Νιέτο και του κόμματος του, του Θεσμικού Επαναστατικού Κόμματος (PRI), χρησιμοποίησαν εργαλεία για τη μέτρηση των κυμάτων του εγκεφάλου των ψηφοφόρων, τη διέγερση του δέρματος, τον ρυθμό της καρδιάς και τις εκφράσεις του προσώπου κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2012. Πιο πρόσφατα, το κόμμα έχει χρησιμοποιήσει την κωδικοποίηση του προσώπου για να έχει καλύτερους υποψηφίους. Ορισμένοι αξιωματούχοι μιλούν ανοιχτά για την χρήση νευροπολιτικών τεχνικών, και όχι μόνο για την προεκλογική εκστρατεία, αλλά και για τη διακυβέρνηση.

«Στην κυβέρνησή μου, έχουμε χρησιμοποιήσει μια ποικιλία από εργαλεία έρευνας και έρευνες της κοινής γνώμης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των κυβερνητικών προγραμμάτων, την επικοινωνία και τα μηνύματά μας», δήλωσε ο Φρανσίσκο Ολβέρα Ρουίς, κυβερνήτης της μεξικανική πολιτείας Χιντάλγκο και διοικητικό μέλος του κόμματος. «Η νευροεπιστήμη» προσθέτει, «είναι ιδιαίτερα πολύτιμη γιατί μας επέτρεψε να ανακαλύψουμε με περισσότερη ακρίβεια και αντικειμενικότητα τί σκέφτονται οι άνθρωποι, τί αντιλαμβάνονται και αισθάνονται».

Στην Πολωνία, η πρωθυπουργός Εύα Κόπατς και το κόμμα της, η Πλατφόρμα των Πολιτών, συνεργάστηκαν στενά με μία εταιρία νευρομάρκετινγκ εν όψει των κοινοβουλευτικών εκλογών τον περασμένο μήνα (που έχασαν), και στην Κολομβία, η ομάδα επανεκλογής του προέδρου Χουάν Μανουέλ Σάντος το 2014 αξιοποίησε τους ίδιους νευροπoλιτικούς συμβούλους με το κυβερνών κόμμα του Μεξικού (που κέρδισε).

Στην Τουρκία, ο πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου και το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης προσέλαβαν μια τουρκική εταιρεία νευρομάρκετινγκ για τις εκλογές του Ιουνίου του 2015, σύμφωνα με τον συν-ιδρυτή της εταιρείας και διευθύνοντα σύμβουλο. Χρησιμοποιώντας ένα μείγμα από τεχνικές - όπως η παρακολούθηση των εγκεφαλικών κυμάτων, τα μάτια, το δέρμα και οι χτύποι της καρδιάς σε εθελοντές στο εργαστήριό της στην Κωνσταντινούπολη - η εταιρεία ανακοίνωσε ότι είχε προειδοποιήσει πως ο Νταβούτογλου δεν έλκυε συναισθηματικά τους ψηφοφόρους στις ομιλίες του. Το κόμμα δέχθηκε ένα σημαντικό πλήγμα στις εκλογές του Ιουνίου, αλλά στη συνέχεια κέρδισε τις πρόσφατες εκλογές.

Οι σύμβουλοι νευρομάρκετινγκ λένε ότι διεξάγουν έρευνα όπως αυτή σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, ανάμεσά τους η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Κόστα Ρίκα, το Ελ Σαλβαδόρ, η Ρωσία, η Ισπανία και, σε πολύ μικρότερο βαθμό, οι Ηνωμένες Πολιτείες. Μία εταιρία νευρομάρκετινγκ λέει ότι έχει εργαστεί για την Χίλαρι Ρόνταμ Κλίντον, στην επιτροπή προεκλογικής εκστρατείας, για να βοηθήσει να βελτιωθεί η στόχευση και τα μηνύματά της. Ο Τζόελ Μπένενσον, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής της εκστρατείας της Κλίντον, αρνήθηκε να συζητήσει το θέμα, λέγοντας ότι δεν θα μιλήσει «για τις μεθοδολογίες που χρησιμοποιούν ή δεν χρησιμοποιούν». Ο Τζον Γουίβερ, ο οποίος συμμετείχε σε πολλές προεδρικές εκστρατείες των Ρεπουμπλικανών, συμπεριλαμβανομένης και του Τζον Μακέιν, και είναι τώρα ο επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής για την προεδρική υποψηφιότητα του Τζον Κέισικ, είπε ότι είχε χρησιμοποιήσει νευροεπιστημονικά εργαλεία κατά το παρελθόν, αλλά ότι η υιοθέτηση του τομέα στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν «πολύ περιορισμένη».

Οι νευροσύμβουλοι και μερικοί από τους πολιτικούς προστάτες τους υποστηρίζουν ότι τα οφέλη είναι προφανή: οι ομάδες εστίασης και οι έρευνες μπορεί να είναι αναξιόπιστες, επειδή οι ψηφοφόροι συχνά δεν ξέρουν, δεν μπορούν να εκφράσουν ή διστάζουν να πουν πώς αισθάνονται πραγματικά για έναν υποψήφιο. Τα εγκεφαλικά κύματα, οι εκφράσεις του προσώπου και η νευροβιολογία, αντίθετα, μπορούν να προδώσουν τα συναισθήματά του εκλογέα και τις απόψεις, καθιστώντας πιο εύκολη την πρόβλεψη της συμπεριφοράς στις δημοσκοπήσεις.

Αλλά κάποιοι νευροεπιστήμονες είναι έντονα επικριτικοί όσον αφορά τις υπερβολικές προσδοκίες. Υποστηρίζουν ότι μόνο και μόνο επειδή ένας υποψήφιος ή μια ομιλία προκαλούν αντιδράσεις σε μια συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου, δεν σημαίνει και ότι οι ερευνητές μπορούν να είναι σίγουροι για το τι σκέφτονται οι ψηφοφόροι. «Στην πλειοψηφία τους, νομίζω ότι οι εταιρείες που πωλούν εργαλεία βασισμένα στη νευροεπιστήμη για την έρευνα αγοράς εκμεταλλεύονται τη φυσική τάση των ανθρώπων να πιστεύουν ότι οι μετρήσεις του εγκεφάλου είναι κάπως πιο ‘πραγματικές’ από τις μετρήσεις της συμπεριφοράς», δήλωσε ο Ράσελ Πόλντρακ, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

Πολλά πολιτικά κόμματα και εκστρατείες δεν θέλουν να μιλήσουν για την εισβολή της νευροπολιτικής, ενώ πολλοί την αποκηρύσσουν ή λένε ότι δεν πιστεύουν πως η έρευνα χρησιμοποιείται ευρέως. Ακόμη και αν λειτουργούν οι τεχνικές, η πιθανή επίπτωση από το να συνδεθούν με τέτοιες μεθόδους θα μπορούσε να είναι σημαντική. «Φανταστείτε πρωτοσέλιδα στην Daily Mail ή στη Sun για πλύση εγκεφάλου, πειραματόζωα και πράξεις χειραγώγησης», αναφέρει πρόσφατο άρθρο σχετικά με τις τεχνικές που παρουσιάστηκε στην Mediatel, η οποία επικεντρώνεται στο βρετανικό Τύπο.

Οι τρεις κορυφαίες εταιρείες έρευνας αγοράς στον κόσμο - Nielsen, Kantar και Ipsos – διεξάγουν έρευνες νευρομάρκετινγκ για μεγάλα brand names. Αλλά και οι τρεις είπαν ότι ακολουθούν την πολιτική να μην κάνουν αυτό το είδος της έρευνας για πολιτικούς. Κάποιοι νευροσύμβουλοι μιλούν ανοιχτά για αυτό που κάνουν. Ο Δρ Τζέιμι Ρομάνο Μίχα, ένας μεξικάνος νευροφυσιολόγος, εδώ και δεκαετίες προσπαθεί να κατανοήσει τον ανθρώπινο εγκέφαλο και βοηθά τα παιδιά με νευρολογικές και ψυχολογικές διαταραχές. Μια κλινική που ίδρυσε αναφέρει ότι έχει περιθάλψει πάνω από 30.000 ασθενείς. Η εργασία του Δρ Ρομάνο Μίχα τελικά εξαπλώθηκε στο μάρκετινγκ των καταναλωτών και, στη συνέχεια, πιο πρόσφατα, στην πολιτική, όταν τον προσέγγισαν μεξικάνοι πολιτικοί.

Ο Δρ Ρομάνο Μίχα είπε ότι το κυβερνών κόμμα του Μεξικού προσέλαβε την εταιρεία του, την Neuropolitika, στην πορεία προς τις εθνικές εκλογές του 2012 για την αξιολόγηση των υποψηφίων και τις ευκαιρίες του Πένια Νιέτο να συνδεθεί με του μεξικανούς πολίτες. Ο Νταν Χιλ, ο οποίος ειδικεύεται στην «αποκωδικοποίηση» προσώπων στις ΗΠΑ, είπε ότι οι υπεύθυνοι της εκστρατείας του ανέθεσαν να αναλύσει τις εκφράσεις στα πρόσωπα των ψηφοφόρων του Μεξικού και των υποψηφίων κατά τη διάρκεια των προεδρικών συζητήσεων. Και οι δύο είπαν ότι ενημέρωσαν την ομάδα του Πένια Νιέτο να λάβει πιο σοβαρά υπόψη του τον αριστερό υποψήφιο, απ’ ό,τι τον συντηρητικό υποψήφιο. Ο Πένια Νιέτο κατέληξε να κερδίσει τις εκλογές κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον αριστερό υποψήφιο. Ο συντηρητικός υποψήφιος τερμάτισε τρίτος.

Από το 2008, το πεδίο νευρομάρκετινγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει παγιωθεί, αφήνοντας μεγάλο μέρος του έργου στα χέρια λίγων μεγάλων επιχειρήσεων έρευνας. Στη Λατινική Αμερική και στην Ευρώπη, είναι πιο εύκολο για τις μικρότερες νεοσύστατες επιχειρήσεις νευρομάρκετινγκ να μπουν στην αγορά, κάτι που αντανακλάται στην αύξηση των επιχειρήσεων νευρομάρκετινγκ και της δραστηριότητας εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Το νευρομάρκετινγκ, που συχνά αποκαλείται και «νευροεπιστήμη των καταναλωτών» ως απάντηση στις επικρίσεις του τομέα, έχει εξελιχθεί αθόρυβα σε πολλά μέρη του κόσμου. Οι περισσότεροι πωλητές νευροέρευνας κάνουν πλέον μεγάλες προσπάθειες για να τονίσουν την προσήλωσή τους στα επιστημονικά και βιομηχανικά πρότυπα, τη διαφάνεια και τη δεοντολογία.

Σήμερα, τα νευροπολιτικά projects είναι συχνά μια διεθνής επιχείρηση. Μια ισπανική εταιρεία ερευνών, η Emotion Research Lab, λέει ότι διεξάγει αυτοματοποιημένη κωδικοποίηση του προσώπου για τους μεξικανούς υποψήφιους σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης. Μια πολωνική εταιρεία, η Neurohm, αναφέρει ότι έχει ενημερώσει τις αμερικανικές προεδρικές εκστρατείες κατά τη διάρκεια αρκετών εκλογικών κύκλων. Ένας υπεύθυνος πολιτικής στρατηγικής από τη Βραζιλία, ο Πάουλο Μούρα, λέει ότι έχει εφαρμόσει πρόσφατα νευροπολιτικές τεχνικές για ανώτερα κυβερνητικά στελέχη στη Ρωσία.

Στο Μεξικό, η Emotion Research Lab χρησιμοποίησε κάμερες ενσωματωμένες σε ψηφιακές πινακίδες για να αναλύσει τις αντιδράσεις του προσώπου των θεατών, ώστε η εκστρατεία να προσαρμοστεί άμεσα στο μήνυμα. Μπορεί να ακούγεται σαν δυστοπική φαντασία, αλλά η Μαρία Ποκόβι, ιδρύτρια της εταιρείας, υποστηρίζει ότι η εταιρεία έχει βοηθήσει το PRI να επιλέξει πέντε υποψηφίους ανάλογα με το πόσο καλά συναισθήματα εκπέμπουν τα πρόσωπά τους.

Οι νευροσύμβουλοι υποστηρίζουν ότι το πολιτικό ενδιαφέρον για τον τομέα τους αυξάνεται, αλλά αναγνωρίζουν ότι εξακολουθεί να θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ταμπού.

«Οι πολίτες δεν γνωρίζουν τι είναι το νευρομάρκετινγκ», λέει ο Ορχάν Κιλίντς Ερντεμίρ, συν-ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Neuro Discover, ο οποίος δήλωσε ότι εργαζόταν για το κυβερνών κόμμα της Τουρκίας στις εκλογές του 2015. «Το θεωρούν ως μια τεχνική χειραγώγησης του μυαλού. Έτσι, οι πολιτικοί φοβούνται να μιλάνε γι 'αυτό».

Αρκετοί αμερικανοί πολιτικοί σύμβουλοι λένε ότι η νευροπολιτική μπορεί να διαδοθεί περισσότερο στην προεκλογική εκστρατεία του 2016. Ο Ντέιβιντ Πλουφ, πρώην διευθυντής της εκστρατείας του προέδρου Ομπάμα, δήλωσε ότι τα εργαλεία «θα είναι το νέο έδαφος για τις πολιτικές εκστρατείες». Και προσθέτει: «Ο πλούτος των εν λόγω στοιχείων σε σχέση με αυτά που συγκεντρώνονται σήμερα από τις διαφημίσεις ή την αξιολόγηση ομιλιών και συζητήσεων, που είναι τα παλιά έμπιστα τηλεφωνικά τεστ και οι πρωτόγονες ποιοτικές μέθοδοι, είναι δύσκολο να κατανοηθεί. Αφορά περισσότερο στο συναίσθημα, την ένταση και μια πιο περίπλοκη κατανόηση του πώς οι άνθρωποι αντιδρούν».

nytimes.com

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.