Πώς οι τηλεοπτικές σειρές μας βοηθούν να κατανοήσουμε τη γεωπολιτική
29/03/2015 13:44
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Πώς οι τηλεοπτικές σειρές μας βοηθούν να κατανοήσουμε τη γεωπολιτική

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι τηλεοπτικές εκπομπές είναι για την εποχή μας ότι ήταν οι λογοτεχνικές σειρές του 19ου αιώνα: μια ανεξάντλητη πηγή ψυχαγωγίας και συζητήσεων. Κατά τα «αστικά δείπνα», έχει γίνει υποχρεωτικό να αποδείξει κάποιος ότι γνωρίζει αυτό το νέο πολιτιστικό μέτωπο, γράφει ο πολιτικός επιστήμονας Dominique Moïsi.

«Πες μου ποια σειρά παρακολουθείς να σου πω ποιος είσαι». Εκτός από την ειρωνεία, αν όχι τον σνομπισμό, το είδος έχει από καιρό επιτύχει αναγνώριση υψηλότερου επιπέδου. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι τηλεοπτικές σειρές έχουν γίνει απαραίτητα κλειδιά για την κατανόηση του κόσμου στον οποίο ζούμε, από την εσωτερική πολιτική ως τη γεωπολιτική.

Για παράδειγμα, για να κατανοήσουμε τις διαφορές πολιτικής μεταξύ του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου και του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα σχετικά με το ζήτημα των πυρηνικών του Ιράν, η αναφορά στα τηλεοπτικά δράματα αποδεικνύεται ότι είναι η πιο χρήσιμη συντόμευση. Αρκεί να πούμε ότι ο «Μπίμπι» είναι ακόμα στην τρίτη σεζόν του «Homeland», ενώ ο Ομπάμα έχει ήδη προχωρήσει στην τρίτη σεζόν του «House of Cards» και έχει ως εκ τούτου ενσωματώσει τη ρωσική απειλή στα στρατηγικά συστήματά του.

Στην πραγματικότητα, οι τηλεοπτικές σειρές είναι τόσο ένας δείκτης των συζητήσεων που ζυμώνονται στις κοινωνίες μας, όσο και ένας καθρέφτης που μας θυμίζει τους φόβους και τις ελπίδες μας. Αυτές οι σειρές μπορεί να είναι ένα προμήνυμα για το μέλλον μας, αλλά και μια εξιδανικευμένη ανακατασκευή του παρελθόντος μας. Ο Julian Fellowes, ο συγγραφέας της πιο δημοφιλούς ίσως σειράς σήμερα, του «Downton Abbey», πρόσφατα μελέτησε τους λόγους πίσω από την επιτυχία της δημιουργίας του. Γιατί εκατομμύρια τηλεθεατές στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ασία, είναι τόσο παθιασμένοι με τις περιπέτειες της οικογένειας Crawley και των υπηρετών τους; Είναι η λαχτάρα για το παρελθόν ή απλά μια γοητεία για τις κοινωνικές σχέσεις που θα μπορούσε να υπάρχει μέσα σε ένα αγγλικό κάστρο;

Ο Fellowes πιστεύει ότι υπάρχει μια νοσταλγία για μία τάξη στον χαοτικό κόσμο μας και ιδίως μια ασυνείδητη ανάγκη για αυστηρότερους κανόνες. Αυτό προσφέρει το «Downton Abbey» σε ένα αποπροσανατολισμένο, αν όχι αλλόφρον, κοινό. Η τηλεοπτική σειρά χρησιμεύει ως ένα εξωτικό καταφύγιο, στο διάστημα - ένα αγγλικό κάστρο και ο χρόνος - από το 1912 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1920. Όπως και οι χαρακτήρες του, είμαστε επίσης παγιδευμένοι ανάμεσα σε δύο κόσμους, αγνοώντας τις βαθιές αλλαγές που πρόκειται να συμβούν και πεινασμένοι για ένα καταφύγιο που θα μας προστατεύσει από το παρόν, για να μην αναφέρουμε και το μέλλον.

Καλό εναντίον κακού

Η αντίθεση μεταξύ του «West Wing» και του «House of Cards» είναι ίσως η καλύτερη δυνατή εισαγωγή στην τρέχουσα δυσλειτουργία της αμερικανικής πολιτικής. Το «West Wing» περιγράφει με νοσταλγία την προεδρία, όπως θα έπρεπε να είναι, υπό την ηγεσία ενός καλλιεργημένου και ανθρωπιστή ανθρώπου. Με το «House of Cards» αφήνουμε τον κόσμο των ιδανικών για έναν όπου ο χαμός και η κατήφεια είναι μόλις υπερβολικά. Έχουμε μείνει Πιέρ Κορνέιγ για τον Ζαν Ρασίν.

Στη Γαλλία, το ερευνητικό δράμα «Engrenages» (η αγγλική έκδοση ονομάζεται «Spiral») προετοίμασε τους τηλεθεατές του για τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Ιανουαρίου του 2015. Στην πέμπτη σεζόν του, ιδίως, η σειρά έδειξε στους θεατές την αυξανόμενη ανησυχία στο εσωτερικό της γαλλικής κοινωνίας, την κλινική περιγραφή της αποξένωσης στα προάστια. Απεικόνισε τον απόλυτο κυνισμό και τη λεκτική βία μεταξύ του δικαστικού συστήματος και της αστυνομίας και τους διαλόγους που θα μπορούσαν σχεδόν να προέρχονται απευθείας από τους διαδρόμους της εξουσίας στο Παρίσι.

Στη Δανία, εν τω μεταξύ, έχει γίνει κοινό να ακούς ότι η σημερινή πρωθυπουργός της χώρας απέχει πολύ από τις ικανότητες της Μπριγκίτε Νάιμποργκ, του κεντρικού χαρακτήρα και εξιδανικευμένης πρωθυπουργού της πολύ δημοφιλούς σειράς «Borgen», που παρουσιάζει μια γυναίκα στην εξουσία.

Αλλά υπάρχει μια τηλεοπτική σειρά ιδιαίτερα που αποτελεί το αντικείμενο πολύ σοβαρών συζητήσεων στις υπηρεσίες διεθνών σχέσεων σε ολόκληρο τον αγγλόφωνο κόσμο, η σειρά μεσαιωνικής φαντασίας «Game of Thrones». Μήπως μας ενθαρρύνει να υιοθετήσουμε μια πιο ρεαλιστική άποψη για τον κόσμο, εστιάζοντας στο ρόλο που διαδραματίζει η βία στην πιο κτηνώδη εμφάνισή της; Θα μπορούσε ακόμη και να έχει ενθαρρύνει τους τζιχαντιστές στις βάρβαρες μεθόδους αποκεφαλισμού τους; Ή, αντίθετα, αυτή η σειρά μας κάνει να προβληματιστούμε σχετικά με τα όρια της δύναμης; Μάλιστα, το «Game of Thrones» καταφέρνει να αποτυπώσει μάλλον πιστά ένα μείγμα γοητείας και φόβου απέναντι στο σημερινό διεθνές τοπίο.

Οι τηλεοπτικές σειρές δεν είναι ένα αμερικανικό μονοπώλιο, και όμως, δεν είναι ο καθρέφτης που παρουσιάζουν στον κόσμο παραμορφωμένος από την αδιαμφισβήτητη αγγλοσαξονική κυριαρχία σε αυτόν τον τομέα; Δεν ξέρω κατά πόσον οι κινέζοι ή οι ρώσοι ηγέτες έχουν χρόνο να παρακολουθήσουν τέτοιες σειρές, για να κατανοήσουν την εξέλιξη της σκέψης των αντιπάλων τους. Αλλά ξέρω ότι οι στενοί σύμβουλοί τους σίγουρα τις παρακολουθούν. Πολλοί από αυτούς γνωρίζουν πολύ καλά τις ανατροπές σε αυτές τις σειρές και κρύβουν την προσπάθειά τους για ψυχαγωγία πίσω από τα «επαγγελματικά» τους συμφέροντα (εκτός και αν συμβαίνει το αντίθετο). Όμως, οι τηλεοπτικές σειρές έχουν καταστεί ένας από τους τρόπους για να ερμηνεύσουμε και να κατανοήσουμε την γεωπολιτική σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

www.lesechos.fr

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Pgm avatar
    Pgm 29/03/2015 14:54:34

    Για το Game of Thrones πιστεύω πως ταιριάζει στην περίπτωση των μνηστήρων της αρχηγίας της ΝΔ. Με τη μόνη διαφορά, όμως, ότι οι μνηστήρες ξεχνούν ή παραβλέπουν το βασικό συστατικό του σεναρίου. Στο τέλος όλοι πεθαίνουν (δυό-δυό σε κάθε σεζόν).. winter is coming

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.