#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
03/08/2012 10:45
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Μια πόλη κάτω από τα κύματα

(Η αρχαιότερη βυθισμένη πόλη στον κόσμο…)



Παρακολούθησα στο BBC4 ένα ντοκυμαντέρ για την αρχαιότερη υποθαλάσσια πόλη στον κόσμο. Μαντεύετε που βρίσκεται; Κάποιοι, ίσως, να το γνωρίζετε. Στη νότια Λακωνία, κοντά στη Νεάπολη, απέναντι από την Ελαφόνησο, βρίσκεται το Παυλοπέτρι, η πιο παλιά βυθισμένη πόλη του κόσμου. (Οι πιο ευφάνταστοι μιλούν για την Ατλαντίδα αλλά ας είμαστε συγκρατημένοι!). Ας δούμε πως ξεκίνησε η ιστορία,,,

Το 1967 ο ωκεανολόγος Nic Flemming του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον ανακάλυψε τυχαία  κάποια βυθισμένα ερείπια μιας αρχαίας πόλης λίγο έξω από την νοτιοανατολική ακτή της Λακωνίας στον κόλπο των Βατίκων απέναντι από την Ελαφόνησο.

Το 1968 μια ομάδα από το πανεπιστήμιο του Cambridge ερεύνησε τα ερείπια για έξι εβδομάδες. Η ομάδα έφτιαξε ένα σχέδιο μιας προϊστορικής πόλης, η οποία εκτιμήθηκε ότι ανήκε στη Μυκηναϊκή εποχή, η οποία κάλυπτε μια περιοχή 300Χ150 μέτρων και κείτονταν από ένα έως τέσσερα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ταυτοποιήθηκαν πάνω από 15 ξεχωριστά κτίρια με δωμάτια, αυλές, οδούς, δύο θολωτούς τάφους και τουλάχιστον 37 κιβωτόσχημους τάφους. Η υποθαλάσσια τοποθεσία φαινόταν ότι συνεχιζόταν νότια προς το νησί Παυλοπέτρι  από την κρυφή του οποίου ήταν ορατά τα ερείπια τοίχων κτισμάτων καθώς και άλλου αρχαιολογικού υλικού. Η ομάδα συνέλεξε μια μικρή ποστότητα ευρημάτων από τον πυθμένα (κυρίως αγγεία, λίθινα εργαλεία και ένα χάλκινο ειδώλιο) τα οποία υποδήλωναν μια ηλικία από την πρώιμη έως την ύστερη εποχή του Χαλκού (2800-1180 π.Χ.). Σε σύγκριση με άλλες γνωστές, ανάλογες, αρχαιολογικές ανακαλύψεις, τα βυθισμένα κτίσματα στο Παυλοπέτρι υπολογίστηκε ότι προέρχονταν κυρίως από τη Μηκυναϊκή περίοδο (1650-1180 π.Χ.) παρόλο που δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί η χρονολόγηση από τα υπάρχοντα, τότε, στοιχεία.



Ως μια πιθανή Μυκηναϊκή πόλη, η τοποθεσία παρείχε στους ερευνητές τη δυνατότητα καλύτερης κατανόησης της Μυκηναϊκής κοινωνίας, η ερμηνεία της οποίας βασιζόταν έως τότε στα ευρύματα που βρέθηκαν στα πολύ γνωστά παλάτια και κάστρα της περιόδου. Το Παυλοπέτρι έχει μεγάλη σημασία γιατί ήταν ένας παραθαλάσσιος οικισμός όπου υπήρχε η πιθανότητα ύπαρξης λιμανιού από το οποίο οι κάτοικοι συντόνιζαν το τοπικό αλλά και το ευρύτερο εμπόριο – η αμμώδης και πολύ καλά προστατευμένη ακτή θα ήταν ιδανική βάση για τα πλοία της Εποχής του Χαλκού. Παρόλη τη σημασία των ευρημάτων, δεν έγιναν περαιτέρω εργασίες στην περιοχή που πρωτο-χαρτογραφήθηκε το 1968.

Το 2007, σαράντα σχεδόν χρόνια μετά από την αρχική έρευνα μια μεταπτυχιακή ερευνήτρια του Τμήματος Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου του Νόττινγχαμ, η Δρ. Χρυσάνθη Γάλλου, ξεκίνησε μια  επανεξέταση των ευρημάτων του 1968 από το Παυλοπέτρι ως τμήμα της ευρύτερης έρευνάς της για την προϊστορική Λακωνία. Ξεκίνησε συζητήσεις με τον Δρ. Jon Henderson, Διευθυντή στο Κέντρο Έρευνας Υποθαλάσσιας Αρχαιολογίας που είχε την έδρα του στο ίδιο τμήμα του πανεπιστημίου, για τη δυνατότητα επιστροφής στην τοποθεσία ώστε να διεξαχθούν περαιτέρω αρχαιολογικές έρευνες.

Το 2008 ο Δρ. Jon Henderson, η Δρ. Χρυσάνθη Γάλλου και ο Δρ. N. C. Flemming επισκέφτηκαν την τοποθεσία και έκαναν μια οπτική εξέταση των ερειπίων στον πυθμένα. Το βασικό περίγραμμα των τοίχων των κτισμάτων, των οδών και των πετρόχτιστων τύμβων ήταν ακόμα ορατό. Κατάλαβαν γρήγορα ότι έπρεπε να γίνει μια νέα υποθαλάσσια έρευνα σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού για να  προσδιοριστεί με ακρίβεια η κατάσταση της περιοχής και να ταυτοποιηθεί το μελλοντικό επίπεδο απειλής της τοποθεσίας από τα κύματα και τα θαλάσσια ρεύματα.



Το 2009 το πανεπιστήμιο του Νόττινγχαμ ξεκίνησε ένα πρόγραμμα συνεργασία με την Εφορεία Υποθαλάσσιων Αρχαιοτήτων για την περαιτέρω διερεύνηση των βυθισμένων υπολειμμάτων στο Παυλοπέτρι. Το έργο έχει διάρκεια πέντε χρόνια και έχει ως τελικό σκοπό τον προσδιορισμό της ιστορίας και της διαχρονικής ανάπτυξης της πόλης. Μέσω λεπτομερούς ψηφιακής υποθαλάσσιας αρχαιολογικής έρευνας (2009-2010) και στοχευμένων υποθαλάσσιων ανασκαφών (2010-2013) θα τεκμηριωθεί πότε κατοικήθηκε η τοποθεσία, για ποιο σκοπό χρησιμοποιήθηκε και μέσω της συστηματικής μελέτης της γεωμορφολογίας της περιοχής πως, τελικά,  βυθίστηκε η πόλη.

Τελικά οι αρχαιολόγοι που ερευνούν την αρχαιότερη βυθισμένη πόλη του κόσμου βρήκαν κεραμικά αγγεία που χρονολογούνται από την ύστερη νεολιθική εποχή. Η ανακαλυψή τους σημαίνει ότι το Παυλοπέτρι κατοικήθηκε περίπου 5000 χρόνια πριν, τουλάχιστον 1200 χρόνια απ’ ότι αρχικά πιστευόταν…

Περισσότερα στο ντοκυμαντέρ του BBC (που δε νομίζω να έχει προβληθεί από την Ελληνική Τηλεόραση). Αξίζει να το δει κάθε Έλληνας…

Γιάννης Φαίλτωρ

ΣΧΟΛΙΑ

  1. η Dimi avatar
    η Dimi 05/08/2012 22:02:29

    Γιάννη, Θερμές Ευχαριστίες για το Παυλοπέτρι, την Ελληνική «υποθαλάσσια Πομπηία» την ύπαρξη της οποίας αγνοούσα.

  2. Εύα avatar
    Εύα 05/08/2012 22:33:08

    Έχετε δίκιο, πρέπει να το δει κάθε Έλληνας...

  3. Aris avatar
    Aris 16/10/2012 10:16:42

    To Παυλοπέτρι Ελαφονήσου είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Λακωνίας

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.