#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
30/01/2010 12:43
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ανίκητος (Invictus)



Hθοποιοί: Μόργκαν Φρήμαν, Ματ Ντέιμον

Σενάριο: Τόνυ Πέκαμ (εμπνευσμένο από το βιβλίο ‘Playing the enemy: Nelson Mandela and the game that made a nation’ του Τζον Κάρλιν)

Σκηνοθεσία: Κλιντ Ήστγουντ

Είδος: δραματική (βιογραφική, αθλητική)

Διάρκεια: 134’

 Διάλεξα να δω τον Ανίκητο επειδή ο Μόργκαν Φρήμαν είναι ένας από τους αγαπημένους μου ηθοποιούς και ο Κλιντ Ήστγουντ συνήθως δεν απογοητεύει. Η κεντρική ιδέα έχει ως εξής: στα μέσα της δεκαετίας του 1990 ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα, που πρόσφατα πέτυχε την κατάρρευση του ρατσιστικού καθεστώτος του απαρτχάιντ, αποφασίζει να αξιοποιήσει τη διοργάνωση του επερχόμενου παγκοσμίου κυπέλλου ράγκμπυ στη χώρα του ως μια ευκαιρία για να συμφιλιώσει τους μαύρους με τους λευκούς κατοίκους της. Στην προσπάθειά του αυτή θα προσεγγίσει τον αρχηγό της εθνικής ομάδας ράγκμπυ της Ν. Αφρικής Φρανσουά Πινάρ (Ματ Ντέιμον) και θα του ζητήσει να βάλει τα δυνατά του ώστε η πορεία της ομάδας να αποτελέσει πηγή παρηγοριάς και έμπνευσης για όλους τους συμπατριώτες τους.

 Αν μη τι άλλο πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα σύλληψη, που βασίζεται μάλιστα σε αληθινά γεγονότα. Ταινίες με αθλήματα έχουν γυρίσει πολλές φορές οι Αμερικανοί (αυτές με μπέιζμπολ είναι μάλλον οι καλύτερες), όμως ο Ανίκητος διαφέρει. Κι αυτό γιατί σε όλη τη διάρκεια του έργου δεσπόζει η εμβληματική μορφή του Μαντέλα, που καθηλώνει το θεατή σχεδόν με κάθε λόγο και κάθε χειρονομία του και τον υποδύεται έξοχα ο Φρήμαν (στην αρχή με ξένισε λίγο η αλλαγμένη προφορά του αλλά αυτή ήταν, βέβαια, σκόπιμη). Ο πρόεδρος της δοκιμασμένης και διαιρεμένης από το μίσος και την προκατάληψη χώρας αγωνίζεται αδιάκοπα να συνενώσει τους κατοίκους της. Με το παράδειγμά του προσπαθεί να πείσει τους ομόφυλούς του να ξεχάσουν τις αδικίες που υπέστησαν από τους λευκούς και να οικοδομήσουν όλοι μαζί ένα καλύτερο αύριο. Κι αυτό ενώ ταυτόχρονα πρέπει να εκπροσωπεί το κράτος του στο εξωτερικό, να παίρνει μέτρα για την οικονομία και να πείσει το λαό του ότι δεν είναι μόνο ανθρωπιστής αλλά και ικανός να κυβερνήσει αποτελεσματικά. Ο Μόργκαν Φρήμαν δίνει ρεσιτάλ στο ρόλο του. Δεν υποδύεται τον Μαντέλα, γίνεται ο Μαντέλα. Δε θα μπορούσα να φανταστώ κάποιον άλλον που να εκφράζει τόσο πειστικά το πάθος αυτού του ανθρώπου να φέρει την ειρήνη στην πατρίδα του, τη σπάνια σοφία που απέκτησε στη διάρκεια της πολύχρονης προσωπικής του δοκιμασίας στη φυλακή και τη γνώση του ότι κανένας νόμος αλλά μόνο η συγχώρεση μπορεί να φέρει κοντά ανθρώπους που μέχρι πρότινος χωρίζονταν από ένα χάσμα φαινομενικά απύθμενο. Εδώ πρέπει να συγχαρώ και το σεναριογράφο, που έγραψε διαλόγους απλούς και γεμάτους νόημα, χωρίς μελοδράματα και κλισέ. Επιπλέον πέτυχε να συνδυάσει οργανικά δύο πράγματα που εκ πρώτης όψεως φαίνονται παράταιρα: τον αγώνα του Μαντέλα να ξαναχτίσει τη χώρα του με την πορεία μιας αθλητικής ομάδας. Πρόκειται για τον άξονα αναφοράς της ταινίας και το βασικό στοιχείο της επιτυχίας της.

 Στην πλοκή συνεισφέρουν ουσιωδώς και οι υπόλοιποι χαρακτήρες με πρώτο ανάμεσά τους τον Πινάρ, δηλαδή τον Ντέιμον. Σεμνός, έξυπνος και αποφασιστικός,  αναλαμβάνει να πείσει τους συμπαίκτες του, που τον θαυμάζουν, ότι η ευθύνη τους πλέον επεκτείνεται κι εκτός γηπέδου και πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτή την πρόκληση με θάρρος. Ένα σημαντικό μέρος του έργου ασχολείται με τις αντιδράσεις  και την προετοιμασία τους. Μετά υπάρχει ο Τζέισον (Τόνυ Κγκορόγκε), ο επικεφαλής της σωματοφυλακής του Μαντέλα, που του είναι πλήρως αφοσιωμένος και αγωνιά μονίμως για την προστασία του. Και η Νερίν (Μάργκεριτ Γουΐτλυ), η πιστή σύμβουλος του προέδρου, η οποία τον ακολουθεί παντού παρόλο που αντιμετωπίζει ορισμένες από τις ιδέες του με σκεπτικισμό. Εμφανίζονται και πολλοί άλλοι χαρακτήρες, όπως η οικογένεια του Πινάρ, η κοπέλα του ή οι υπόλοιποι σωματοφύλακες του Μαντέλα, που προσθέτουν βάθος στην αφήγηση δείχνοντας διακριτικά πώς το παράδειγμα ενός προσώπου μπορεί να μεταμορφώσει τις ζωές χιλιάδων. Ενσαρκώνονται από ηθοποιούς που κάνουν τη δουλειά τους εξαιρετικά και εντάσσονται στην πλοκή με τρόπο έντεχνο, που δεν μπερδεύει ούτε αποπροσανατολίζει το θεατή.

 Όσον αφορά τις αθλητικές σκηνές, είναι εκτενείς σε διάρκεια, εντούτοις ποτέ δεν κουράζουν για δύο λόγους. Πρώτον, παραμένουν μέχρι το τέλος δεμένες αρμονικά με την πλοκή και την κεντρική ιδέα του έργου. Δεύτερον, είναι καλογυρισμένες: ό,τι γίνεται μέσα στον αγωνιστικό χώρο αποδίδεται ρεαλιστικά και ο Κλιντ Ήστγουντ μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το δυναμισμό του αθλήματος και, κυρίως, την ενθουσιώδη ατμόσφαιρα των κερκίδων, τις γεμάτες με φιλάθλους που παροτρύνουν την ομάδα τους. Δε μου αρέσει καθόλου το ράγκμπυ κι όμως ουδέποτε βαρέθηκα βλέποντας τις προσπάθειες του Πινάρ και των συμπαικτών του, απεναντίας χαιρόμουν με κάθε επιτυχία τους.

 Από τα παραπάνω φαίνεται ότι ο Ανίκητος δεν είναι βιογραφική ταινία ούτε όμως και καθαρά αθλητική. Χάρη στο λεπτοδουλεμένο σενάριο του συνδυάζει στοιχεία και των δύο κατηγοριών και τα παρουσιάζει επιτυχώς στηριζόμενος στην υποδειγματική ερμηνεία του Φρήμαν. Σας συνιστώ να τον δείτε όχι γιατί θα σας εντυπωσιάσει, δεν είναι αυτός ο σκοπός του, αλλά γιατί τέτοιες ιστορίες σπανίζουν στο σινεμά. Μεταδίδει όμορφες ιδέες και σκέψεις χωρίς την ψευτιά της πολιτικής ορθότητας, δείχνει πόσο πολύ βασανίστηκε ένας άνθρωπος χωρίς καθόλου σκηνές βίας και αποπνέει την ανθρωπιά, την ψυχική δύναμη και την αγάπη για τη χώρα του χωρίς τυμπανοκρουσίες και υπερβολές. Η ομορφιά του είναι απλή και απέριττη αλλά ειλικρινής.

Δημήτρης

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Jasmin avatar
    Jasmin 01/02/2010 18:57:58

    Διάβασα προχθές την πολύ καλή σου κριτική και
    είδα την ταινία. Όπως τα έγραψες, Δημήτρη!
    Εξαιρετική!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.