01/10/2009 15:55
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Roman Polanski: Διαχωρίζοντας τον άνθρωπο από το έργο του.



Ήμουν ανέκαθεν, μεγάλος λάτρης των ταινιών του Roman Polanski. Τη πρώτη φορά που παρακολούθησα το Chinatown, εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ, που το ξαναείδα την επομένη. Η ταινία του The Pianist, είναι κατά την άποψή μου, η καλύτερη φανταστική απόδοση του ολοκαυτώματος. που έχει γίνει ποτέ στον κινηματογράφο. Ο Polanski έχει εξερευνήσει το άγχος, την παράνοια, την απομόνωση και τη συνομωσία,  μέσα από  ταινίες που είναι σκοτεινά διασκεδαστικές, και τεχνικά άψογες.

Η ζωή του όμως δεν ήταν εξίσου άψογη. Πριν 30 χρόνια, ο Polanski ομολόγησε την ενοχή του στη κατηγορία της  αποπλάνηση ενός 13χρονου κοριτσιού, και στη συνέχεια διέφυγε, όταν αντιλήφθηκε ότι θα τιμωρηθεί. Αυτή τη βδομάδα, ο Polanski συνελήφθη και αμέσως έψαξα στο διαδίκτυο, και βρήκα τη κατάθεση του κοριτσιού το οποίο είχε αποπλανήσει. Η ανάγνωσή της δεν  είναι καθόλου ευχάριστη. Σύμφωνα με το έγγραφο, ο σκηνοθέτης τη παρέσυρε στο σπίτι του ηθοποιού Jack Nicholson, υποσχόμενος πως θα φωτογραφηθεί για περιοδικά μόδας,και στη συνέχεια αφού την έπεισε να γδυθεί και να καταναλώσει αλκοόλ, τη βίασε.

Οι αντιδράσεις για τη σύλληψή του ήταν έντονες τόσο στη Γαλλία όσο και στη Πολωνία. Οι άνθρωποι εκεί αναρωτιούνται για το ποιο θα είναι το όφελος της σύλληψης ενός ανθρώπου, που προφανώς έχει προ πολλού αναμορφωθεί και τη δίωξη του οποίου δεν επιθυμεί πλέον ούτε το θύμα της πράξης του.

Με το ντοκιμαντέρ Roman Polanski: Wanted and Desired, έχουν τεθεί στο παρελθόν,  σοβαρά ερωτήματα αναφορικά με τη δίκαιη αντιμετώπισή του σκηνοθέτη κατά τη πρώτη δίκη. Η πρόσφατη σύλληψη του γεννά επιπλέον ερωτήματα όσον αφορά στα πολιτικά της κίνητρα, τη στιγμή που ο Polanski, έχει ζήσει ελεύθερος και έχει ταξιδέψει σε ολόκληρη την Ευρώπη επί δεκαετίες. Όλα αυτά είναι κρίσιμα ερωτήματα, αλλά για μένα το κυριότερο είναι το αν μπορώ να διαχωρίσω τον καλλιτέχνη από τη τέχνη του.

Προφανώς και ο Polanski δεν είναι ο πρώτος ανήθικος καλλιτέχνης. Ο ζωγράφος Michelangel Merisi,  γνωστός και ως Caravaggio, έμπλεκε διαρκώς σε φασαρίες και κάποτε μάλιστα, είχε σκοτώσει έναν άνδρα με τον οποίο είχε διαφωνήσει για ένα παιχνίδι  του τένις. Στη συνέχεια διέφυγε στη Ρώμη για να αποφύγει τη σύλληψη. Ο άνθρωπος αυτός ήταν κατά γενική ομολογία, οξύθυμος και όχι ιδιαίτερα συμπαθής. Οι πίνακες του όμως έχουν μια τέτοια ομορφιά που τους κάνει ιδιαίτερα δημοφιλείς. Οι περισσότεροι άνθρωποι αγνοούν τις λεπτομέρειες της ζωής του, όταν αντικρίζουν τους πίνακες του Caravaggio, αλλά ακόμη και αυτοί που ξέρουν πως ο καλλιτέχνης ήταν και δολοφόνος, το αποδίδουν σε κάποια εκκεντρικότητα ή σε μια  συναισθηματική εκτροπή που συνήθως χαρακτηρίζει τις διάνοιες. Ίσως αν οι λεπτομέρειες της περίπτωσής του ήταν τόσο προσβάσιμες όσο αυτές του Polanski, τότε ίσως και οι απόψεις των θαυμαστών του να ήταν διαφορετικές. Αυτό που όμως μας δείχνουν οι άνθρωποι όπως ο Polanski και ο Caravaggio, είναι πως τα έργα τέχνης μπορούν να είναι αριστουργήματα, άσχετα με το ποιος τα φιλοτέχνησε. Ότι η τέχνη δεν χρειάζεται να καθρεφτίζει τη προσωπική ζωή του δημιουργού.

 Όσο για εμένα, θα συνεχίσω να λατρεύω τις ταινίες του Polanski, και θα συνεχίσω να τον θεωρώ ως ένα μεγάλο δημιουργό. Ποτέ μου όμως δεν θα μπορέσω να παρακολουθήσω μια ταινία του χωρίς να έρθουν στο νου μου τα λόγια της ανήλικης κοπέλας όπως τα έχει διατυπώσει στην αρχική της κατάθεση.

 Marc Bain (Newsweek)

ΣΧΟΛΙΑ

  1. donaE avatar
    donaE 01/10/2009 16:19:06

    Οπως ειπε καποιος,το σκοταδι ειναι κοντα.Δεν θελει πολυ,μολις κλεισεις τα ματια σου.
    Οποιος το ζητα το βρισκει.

  2. αλλενάκι avatar
    αλλενάκι 01/10/2009 19:00:22

    Ο Πολάνσκι μάλλον είναι ανεπίστροφη περίπτωση παιδεραστή.
    Επί του πρακτέου γενικότερα, οι καλλιτέχνες βιώνουν εντάσεις και πάθη, λίγο δύσκολο να είναι "επίπεδοι" χαρακτήρες.

    Η σύγκριση που επιχειρεί το άρθρο είναι άστοχη και στα δύο επίπεδα, τόσο στο ηθικοπλαστικό όσο και στο καλλιτεχνικό. Ενδεχομένως κάποια κυκλώματα επιδιώκουν για δικούς τους λόγους τον αποκαθαρμό του ονόματός του Πολάνσκι από μια βαριά σκιά.

    Ο Καραβάτζιο υπήρξε απλώς ένας οξύθυμος και ασφυρηλάτητος χαρακτήρας που έμπλεκε σε καυγάδες και πάνω σε ένα καυγά σκότωσε κάποιον. Θα μπορούσε να τον είχε σκοτώσει ο άλλος. Συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες.

    Η παράλληλη αναφορά των δύο είναι άνιση και στο καλλιτεχνικό επίπεδο.
    Αδικεί τον Καραβάτζιο.
    Διαφορετικό το εύρος και η ποιότητα της καλλιτεχνικής παραγωγής του ενός (εκατοντάδες πίνακες) και του άλλου.
    Δεν ξέρω ποιος είναι ο Marc Bain που υπογράφει το άρθρο, αλλά άλλο το καλλιτεχνικό μέγεθος του μάστορα του chiaroscuro εν έτει 1500 και άλλο του σημερινού σκηνοθέτη Πολάνσκι που σκηνοθετούσε έχοντας στη διάθεσή του όλα τα τεχνολογικά εργαλεία που του παρείχε η βιομηχανία του θεάματος.

    Ο Καραβάτζιο είναι ζωγράφος επιπέδου Ρέμπραντ. Έχει δώσει πίνακες απαράμιλλης έντασης. Αποκαλείται όχι άδικα ο μαιτρ της φωτοσκίασης και της δημιουργίας φωτός από το μαύρο φόντο, παραδίδοντας από το 1600 μ.Χ. μαθήματα κοντράστ στους σύγχρονους φωτογράφους. Αν φωτογραφία είναι η σύλληψη του φωτός και του σκοταδιού με τη βοήθεια κάμερας και χημικών υγρών, ο ζωγράφος αυτός συνέλαβε το φως και το σκοτάδι στις άκρες των χρωστήρων του. Η έκφραση έτη φωτός μπροστά αποκτά την αληθινή της υπόσταση σε κάθε πίνακα του Καραβάτζιο.

  3. τσώφλι πασατέμπου avatar
    τσώφλι πασατέμπου 01/10/2009 21:43:25

    Άν η τέχνη δέν πρέπει να καθρεφτίζει την προσωπική ζωή του καλλιτέχνη, δηλ. την ψυχή, την προσωπικότητα, τα πιστεύω του, την κοσμοθεωρία του, τότε απο πού πηγάζει ; Ποιό μπορεί να είναι το καλλιτεχνικό κίνητρο ; Χαμένο κάπου στο υποσυνείδητο ;

    Σάν πολύ "ελαφρά τη καρδία" δέν γίνεται αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ του καλλιτέχνη και του έργου του ;

    • Σπύρος avatar
      Σπύρος @ τσώφλι πασατέμπου 02/10/2009 03:41:16

      Kαλά και ο Miles Davis στην πρέζα τοχε ριξει αλλά έκανε τομή στην Τζάζ.
      Και πάμπολλοι άλλοι Μεγάλοι Καλλιτέχνες ήσαν ΄Καταραμένοι΄
      Θα καταδικάσουμε το έργο τους??
      Aμα ηταν έτσι θα θεωρούσαμε Καλλιτέχνες τον Ρομπερτ Ουλλιαμς και τον Μπακαλάκο ,που ο ένας εφτιαξε τον Υμνο της Ν.Δ. και ο αλλος τά Αιμνηστα Αγροτικά(πρωτος κάδος δεξιά).

  4. tsamp avatar
    tsamp 02/10/2009 03:30:13

    LYPAMAI POU TON YPOSTHRIZEIS. H AMERIKH PANTWS DEN EINAI MPANANIA KAI MOIAZEI API8ANO NA TH GLITWSEI ETSI EFKOLA. OSO GIA TO AN EXEI ANAMORFO8EI, GIATI NA MH ZHTHSOUN KI ALLOI NA ANAMORFO8OUN STO SPITI H TO KOTERO TOUS?

  5. τσώφλι πασατέμπου avatar
    τσώφλι πασατέμπου 02/10/2009 10:25:58

    Σπύρο, είναι ¨κατάκτηση" των τελευταίων χρόνων η άποψη οτι η τέχνη βρίσκεται απλά στο DNA και δέν έχει σχέση με οτι αποτελεί την προσωπικότητα ή τις εμπειρίες ή το περιβάλλον ενός ανθρώπου.

    Στο έργο Αμαντέους, ο Μότσαρτ εμφανίζεται σάν ένα χαζοχαρούμενο μικρομέγαλο παιδί που "έχει τη μουσική στο κεφάλι του" και που του βγαίνει έτσι απλά, σάν το σάλιο, και την γράφει μηχανικά, χωρίς διορθώσεις, σβησίματα, παλινωδίες. Ενα ρομπότ ! Κάτι σάν αυτισμός, δηλαδή. Συμφωνείς ;

    • Σπύρος avatar
      Σπύρος @ τσώφλι πασατέμπου 02/10/2009 19:13:09

      Το Αμαντεους ηταν Μια σαχλή ταινια.
      Ο Mozart δεν ήταν έτσι και φυσικά ούτε ο Σαλιέρι,ο οποιος χωρις ναναι ταλαντούχος ιδιαίτερα,ειχε βοηθήσει πολλούς Μουσικούς τής Εποχής.
      Η μεγάλη Τεχνη σπάνια παράγεται υπο συνθήκες ευζωίας.
      Πολλές φορές οι Μεγάλοι Τεχνίτες εκφράζουν εσωτερικές ΄ανησυχίες΄και ιδιαιτερότητες συχνά συνδυασμένες μέ Εξωτερικά Ερεθισματα.
      Απαιτείται μεγάλο Ψυχικός Κάματος γιά να παραχθεί Τέχνη..
      Και οταν μιλάμε για Τέχνη δεν αναφερόμαστε σε διάφορες Μετα-Μοντερνιές.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.