28/01/2011 13:33
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τροπολογία ΝΔ για το Άσυλο



Την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου ζητά επισήμως η ΝΔ με τροπολογία που κατάθεσε στο Σχέδιο Νόμου "Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης" και θα συζητηθεί στη Βουλή την προσεχή Τρίτη.

Στην αιτιολογική έκθεση η ΝΔ υποστηρίζει ότι "σήμερα, είκοσι εννέα έτη έπειτα από τη θέσπισή του, το πανεπιστημιακό άσυλο συνιστά έναν αμφιλεγόμενο με εκφυλιστικές τάσεις θεσμό" και προσθέτει ότι "η ιστορία καταδεικνύει ότι το πανεπιστημιακό άσυλο δεν διασφαλίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την απρόσκοπτη εκπαίδευση και έρευνα, αλλά δημιουργεί μία "νησίδα" πρόσφορη για την τέλεση κάθε είδους παράνομων πράξεων και διευκολύνει τις εξωτερικές επεμβάσεις από οποιουσδήποτε εξω-πανεπιστημιακούς". Επικαλείται δε τα πρόσφατα γεγονότα στη Νομική και επισείει τον κίνδυνο να μετατραπούν οι πανεπιστημιουπόλεις σε χώρους ανομίας που προστατεύει παραβατικές συμπεριφορές. Υποστηρίζει ακόμη ότι "πλέον το άσυλο σε τίποτα δεν θυμίζει και σε τίποτα δεν εξυπηρετεί το σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε μεταπολιτευτικά για το λόγο αυτό κρίνεται αναγκαία η κατάργηση του άρθρου 3 του ν. 3549/2007 (ΦΕΚ Α΄ 69)".

Η ΝΔ ζητά να διατηρηθούν μόνο οι γενικές αρχές του πανεπιστημιακού ασύλου υπό την αυτονόητη μορφή της διασφάλισης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, οι οποίες, ούτως ή άλλως, προστατεύονται από το άρθρο που προτείνει η ΝΔ με τίτλο "Ακαδημαϊκές Ελευθερίες - Ακαδημαϊκό άσυλο" ως εξής:

1. Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.

2. Δεν επιτρέπεται η επιβολή ορισμένων μόνον επιστημονικών απόψεων και ιδεών και η διεξαγωγή απόρρητης έρευνας.

3. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των Α.Ε.Ι. και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.

4. Το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του Α.Ε.Ι. στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι.

Η ΝΔ τάσσεται υπέρ της κατάργησης του πανεπιστημιακού ασύλου, θέση, την οποία είχε εκφράσει πρόσφατα ο Αντώνης Σαμαράς με αφορμή και την πρότασή του για αναθεώρηση του Συντάγματος. Τα γεγονότα στη Νομική έφεραν στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας και δημιούργησαν συνθήκες πολιτικού ανταγωνισμού με το ΛΑΟΣ του Γιώργου Καρατζαφέρη που θέλησε να πιστωθεί εκείνος την πρόταση για την κατάργηση του ασύλου στο κεντροδεξιό κοινό, σπεύδοντας να καταθέσει μια μέρα νωρίτερα στη Βουλή σχετική πρόταση νόμου.


Η ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ

Στο Σχέδιο Νόμου «Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης»

Aιτιολογική έκθεση

Ι. Γενικά

Το πανεπιστημιακό άσυλο στην Ελλάδα είναι ταυτισμένο όχι με την έννοια της διασφάλισης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, όπως θα έπρεπε να είναι, αλλά ταυτίζεται με το δια νόμου αποκλεισμό ή τον περιορισμό της επέμβασης οργάνων της δημόσιας τάξης στους χώρους που καλύπτει το ακαδημαϊκό άσυλο.

Σήμερα, είκοσι εννέα έτη έπειτα από τη θέσπισή του, το πανεπιστημιακό άσυλο συνιστά έναν αμφιλεγόμενο με εκφυλιστικές τάσεις θεσμό. Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι, εάν η θέσπιση του πανεπιστημιακού ασύλου επέφερε θετικά παρά αρνητικά αποτελέσματα. Οι καιροί έχουν αλλάξει και τα γεγονότα μας ξεπέρασαν. Ουδέποτε ο νομοθέτης του νόμου περί ασύλου πριν από τριάντα χρόνια μπορούσε να προβλέψει ότι ο θεσμός αυτός τόσο βάναυσα θα εκφυλιζόταν. Το Πανεπιστήμιο σήμερα έχει μετατραπεί όχι μόνον σε χώρο πρόσβασης στη γνώση, αλλά και σε εργαλείο άμεσης οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ωφελιμότητας, εξαιτίας της ιστορικότητάς του και της συμβολής του στην επιστήμη, στην κοινωνικοπολιτική και οικονομική μετεξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας. Θεωρείται δε ως ο πλέον ελεύθερος και ανοιχτός κοινωνικός θεσμός και, για το λόγο αυτό, είναι ευάλωτο σε εξωτερικές παρεμβάσεις. Το πανεπιστημιακό άσυλο, θεωρητικά τουλάχιστον, θεσπίστηκε για να αποτελέσει την άμυνα του Πανεπιστημίου στις εν λόγω ανεπιθύμητες εξωτερικές παρεμβάσεις.

Δυστυχώς σήμερα συμβαίνει το εντελώς αντίθετο.

Η ιστορία καταδεικνύει ότι το πανεπιστημιακό άσυλο δεν διασφαλίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την απρόσκοπτη εκπαίδευση και έρευνα, αλλά δημιουργεί μία «νησίδα» πρόσφορη για την τέλεση κάθε είδους παράνομων πράξεων, οι οποίες προσβάλλουν πολλαπλά έννομα αγαθά, (πρωτίστως διαστρεβλώνουν και εκφυλίζουν τον ίδιο το θεσμό του πανεπιστημιακού ασύλου), πλην όμως παραμένουν ατιμώρητες. Εν τέλει το πανεπιστημιακό άσυλο προάγει και διευκολύνει τις εξωτερικές επεμβάσεις από οποιουσδήποτε εξω-πανεπιστημιακούς.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί εδώ είναι, εάν το πανεπιστημιακό άσυλο, τελικώς, εξασφαλίζει την προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας ή εάν οδηγεί στον περιορισμό της, ως προκάλυμμα τέλεσης εγκληματικών ενεργειών. Η απάντηση πλέον και μετά τα πρόσφατα γεγονότα της εισβολής 237 μεταναστών στη Νομική Σχολή Αθηνών, γίνεται ξεκάθαρη. Ελλοχεύει ο κίνδυνος οποιασδήποτε εγκληματική συμπεριφορά, η οποία διαπράττεται εντός των χώρων του Πανεπιστημίου, να στερείται παράνομου χαρακτήρα και να καθαγιάζεται στο όνομα της προστασίας της ακαδημαϊκής ελευθερίας. Δηλαδή, ουσιαστικά, ελλοχεύει πάντοτε ο κίνδυνος να μετατραπούν οι πανεπιστημιουπόλεις σε χώρους ανομίας που προστατεύουν παραβατικές συμπεριφορές. Γίνεται δε αναντίρρητα δεκτό ότι η παραβίαση του νόμου κυρίως από εξωτερικούς ταραξίες έχει δημιουργήσει στην κοινή γνώμη την εντύπωση ότι, ο νόμος περί πανεπιστημιακού ασύλου αποτελεί τη βασική αιτία της εγκληματικότητας που εκδηλώνεται εντός των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Κατά τον τρόπο αυτό τα πανεπιστήμια μεταβάλλονται από κέντρα επιστημονικής έρευνας και γνώσης σε κέντρα ανομίας χωρίς να συλλαμβάνονται, χωρίς να τιμωρούνται οι υπαίτιοι τέλεσης παραβατικών πράξεων, αλλά και δίχως να αποκαθίστανται οι ζημίες.

Τα φαινόμενα αυτά έχουν εξαντλήσει την ανοχή της κοινωνίας, υποβιβάζουν την  ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και εν τέλει βάλλουν κατά του ίδιου του Συντάγματος, το οποίο στο άρθρο 16 προστατεύει την ελεύθερη ανάπτυξη και προαγωγή των τεχνών, επιστημών, της έρευνας και της διδασκαλίας. Πλέον το άσυλο σε τίποτα δεν θυμίζει και σε τίποτα δεν εξυπηρετεί το σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε μεταπολιτευτικά με τους νόμους 1268/1982 και 1403/1093, όταν δηλαδή το πανεπιστημιακό άσυλο εκφράστηκε νομοθετικά ως σύμβολο της άρρητης αξίας του συνταγματικού μας πολιτισμού.

Για το λόγο αυτό κρίνεται αναγκαία η κατάργηση του άρθρου 3 του ν. του ν. 3549/2007 (ΦΕΚ Α΄ 69).

Από το καταργούμενο άρθρο διατηρούνται οι γενικές αρχές του πανεπιστημιακού ασύλου υπό την αυτονόητη μορφή της διασφάλισης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, οι οποίες, ούτως ή άλλως, προστατεύονται από θεμελιώδεις διατάξεις του Συντάγματος.

ΙΙ. Κατ’ άρθρο

Με το προτεινόμενο άρθρο «ακαδημαϊκές ελευθερίες – ακαδημαϊκό άσυλο» καταργείται το άρθρο 3 του ν. 3549/2007. Διατηρούνται οι γενικές αρχές του πανεπιστημιακού ασύλου υπό την αυτονόητη μορφή της διασφάλισης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, οι οποίες, ούτως ή άλλως, προστατεύονται από θεμελιώδεις διατάξεις του Συντάγματος

Ρητά προβλέπεται ότι δεν επαναφέρονται σε ισχύ οι διατάξεις των άρθρων 2 του ν. 1268/1982 και 2 και 7 του ν. 1404/1983.

Κατόπιν των ανωτέρω, προτείνεται να συμπεριληφθεί στο προαναφερόμενο σχέδιο νόμου άρθρο … με τον τίτλο «Ακαδημαϊκές Ελευθερίες – Ακαδημαϊκό άσυλο» ως εξής:









Τροπολογία στο Σχέδιο Νόμου «Σύσταση Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης»

«Άρθρο ….

Ακαδημαϊκές ελευθερίες – ακαδημαϊκό άσυλο

Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.
Δεν επιτρέπεται η επιβολή ορισμένων μόνον επιστημονικών απόψεων και ιδεών και η διεξαγωγή απόρρητης έρευνας.
Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των Α.Ε.Ι. και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.
Το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του Α.Ε.Ι. στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι.
Το άρθρο 3 του ν. 3549/2007 (ΦΕΚ Α΄ 69) καταργείται. Δεν επαναφέρονται σε ισχύ οι διατάξεις των άρθρων 2 του ν. 1268/1982 και 2 και 7 του ν. 1404/1983.

Αθήνα, 28.1.2011





















ΣΧΟΛΙΑ

  1. ψυχραιμια avatar
    ψυχραιμια 28/01/2011 13:36:17

    Καθυστερησαν.

    • Bodinus1576 avatar
      Bodinus1576 @ ψυχραιμια 28/01/2011 14:13:42

      Ψυχραιμία,
      άλλο πράγμα μια πρόταση νόμου και άλλο τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Πρόκειται για θεσμικό κείμενο, πρέπει να μελετηθεί και να κατατεθεί τεκμηριωμένα. Άλλωστε η πρόθεση κατάργησης είχε ανακοινωθεί. Αλλά και τώρα ακόμα θετική επίδραση έχει, αφού οι Πασοκοι είναι ακόμα και σήμερα που μιλάμε ταμπουρωμένοι πίσω από τις ιδεοληψίες τους. Αν η Αστυνομία είχε εκκενώσει τον χώρο θα είχαν βγει από πάνω, λέγοντας ότι αν εφαρμοστεί σωστά δεν υπάρχει λόγος κατάργησης του ασύλου.

    • Orestios avatar
      Orestios @ ψυχραιμια 28/01/2011 15:13:05

      Καθόλου δεν καθυστέρησαν ψυχραιμία.
      Απεναντίας μετά το φιάσκο της Νομικής και την αποδεδειγμένη αδυναμία της κυβέρνησης να εφαρμόσει τους Νόμους η πρόταση της ΝΔ είναι όαση μέσα στην έρημο της ανομίας που χαρακτηρίζει την πιο βρώμικη κυβέρνηση που πέρασε ποτέ.

    • Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης avatar
      Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης @ ψυχραιμια 28/01/2011 22:31:02

      Υπερβάλλεις κι είσαι άδικος.

  2. BABIS avatar
    BABIS 28/01/2011 13:58:14

    Έχω σπουδάσει στην Γερμανία, στο πολυτεχνείο της πόλης Darmstadt. Μια μέρα είδα αστυνομικούς να κάνουν έφοδο και να πιάνουν μερικούς Αμερικανούς στρατιώτες που πιθανώς να αγόραζαν απαγορευμένες ουσίες. Ούτε γάτα ούτ ζημιά. Φαντάζομαι εάν αυτό γινόταν στην Ελλάδα θα είχαν ξεσηκωθεί όλες οι ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ (ΑΛΑΒΑΝΟΣ , ΤΣΠΡΑΣ & ΣΙΑ ) για το άσυλο!!!

  3. ΒΙΣ avatar
    ΒΙΣ 28/01/2011 14:05:56

    Τα άρθρα 3-5 είναι παντελώς άχρηστα. Τα δύο πρώτα άρθρα αρκούν για την κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
    Και πάλι μπορούν τα άρθρα 3-5 να επιδέχονται παρερμηνειών.

    • Bodinus1576 avatar
      Bodinus1576 @ ΒΙΣ 28/01/2011 14:20:47

      ΤοΑρ. 1 κατοχυρώνει και την έκφραση και την διακίνηση ιδεών, δηλ. την εκφορά πολιτικού λόγου, ενώ τα Αρ. 3-5, που θεμελιώνουν το άσυλο, αναφέρονται μόνο σε ακαδημαϊκές δραστηριότητες εξαιρώντας την έκφραση και διακίνηση ιδεών του Αρ. 1, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως παραθυράκι, για να έχουν άσυλο και οι πολιτικοποιημένες δραστηριότηες. Επομένως, εκτιμώ ότι ορθά βάλανε τα Αρ. 3-5

      • ΒΙΣ avatar
        ΒΙΣ @ Bodinus1576 28/01/2011 14:51:35

        Από τη στιγμή που κατοχυρώνονται οι ακαδημαϊκές ελευθερίες, (έρευνας, γνώμης κλπ), υπάρχει λόγος να επιστρέφουμε πάλι στην έννοια του ασύλου και στον καθορισμό των χώρων που αυτό ορίζει; Τί νόημα έχει το άσυλο σε μία κοινωνία όπου η ελευθερία γνώμης είναι και συνταγματικά κατοχυρωμένη;
        Ο καλός αριστερούλης θα βρει νομικίστικο πάτημα. Πρόκειται για κλασικό νομικό παραθυράκι.
        Πιστεύω πως η λέξη "άσυλο" πρέπει να απαλειφθεί τελείως από το σχέδιο νόμου.

        • Bodinus1576 avatar
          Bodinus1576 @ ΒΙΣ 28/01/2011 16:00:50

          Και μόνο που γίνεται λόγος για "ακαδημαϊκό" αντί για "πανεπιστημιακό" άσυλο είναι κέρδος, καθώς τονίζεται ότι άσυλο έχει η άποψη και όχι ο χώρος. Στην τελική το Σύνταγμα από το 1975 ορίζει ότι "ουδείς εξαιρείται από την εφαρμογή των Νόμων" οπότε θέμα ασύλου δεν τίθεται, καθώς το Σύνταγμα υπερισχύει των κοινών νόμων, όπως αυτός που καθιέρωσε το "άσυλο". Συμφωνώ ότι είναι νομοτεχνικός τσαρλατανισμός να χρησιμοποιείται σε Νόμο ο όρος "άσυλο", αλλά εδώ είναι Ελλάδα, που ο,τι δηλώσεις είσαι

  4. φωτεινη avatar
    φωτεινη 28/01/2011 14:15:16

    αυτο το ασυλο το εχουμε γιατι ζουμε στον τριτο δρομο του α.παπανδρεουκαι συνεχιζουμε στον ...τεταρτο του γιωργακη.σε καμμια χωρα στην ευρωπη δεν υπαρχει γιατι ειναι αυτονοητο οτι η εξουσια σεβεται την ελευθερια ιδεων.εμεις μ αυτους τους δρομους φαινεται οτι οι πολιτικοι μας δεν ειναι σιγουροι.μαλλον σε αυτους χρειαζεται για να υπαρχει δικλιδα ασφαλειας εναντι της αυταρχικοτητας τους και των παρεκτροπων τους/

  5. man8os avatar
    man8os 28/01/2011 14:16:34

    Νομιζω οτι το ασυλο δεν πρεπει να καλυπτει χωρους αλλα ατομα. Το προσωπικο και τους σπουδαστες. Επισης θα πρεπει να μπορουν οι αστυνομικοι να μπαινουν μεσα η να βρισκονται και μεσα ωστε να διευθετουν κοντρες μεταξυ φοιτικων παραταξεων και να βοηθουν στην διατηρηση της ομαλοτητας και της καλης ταξης.

    • loretta avatar
      loretta @ man8os 28/01/2011 14:59:07

      ...μου εξηγεις τι ενοεις να καλυπτει φοιτητες προσωπικο και καθηγητες??? δηλ παλι πολιτες δυο ταχυτητων θα εχουμε???

      • man8os avatar
        man8os @ loretta 28/01/2011 15:34:47

        Οσο εγω ο φοιτητης ειμαι στο πανεπσιτημιο να εχω ασυλο. Το ιδιο ο καθηγτης μου και τα ατομα που ασχολουνται με την διοικηση του ιδρυματος.

        • Orestios avatar
          Orestios @ man8os 28/01/2011 15:54:24

          Για όση ώρα είσαι στο κτήριο και εφ' όσον δεν έκανες κάποιο αδίκημα.
          Άλλο πράγμα το άσυλο και άλλο η ασυλία.
          Άλλωστε η ελευθερία διακίνησης ιδεών προβλέπεται από το Σύνταγμα. Δεν χρειάζεται κάποιος νόμος επιπλέον για να προστατεύει την ελευθερία αυτή.

  6. Στεγόσαυρος avatar
    Στεγόσαυρος 28/01/2011 18:04:19

    "1. Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών."Εκτός αυτών τα παραπάνω απαγορεύονται

  7. μετρό-στάση γουδί avatar
    μετρό-στάση γουδί 28/01/2011 19:44:52

    το ασυλο δε χρησιμευει τίποτα σήμερα και προκαλεί τριβές......οπως και οι παρελάσεις. διαφωνω με την κατάργηση του ασύλου ,όπως και των παρελάσεων, αφήστε άθικτα τα ιδεολογικά καταφύγια και τις συνήθειες των ανθρώπων

  8. kiki avatar
    kiki 28/01/2011 20:08:50

    Εσκασε και η Μαριεττα ,

  9. o βουνίσιος avatar
    o βουνίσιος 28/01/2011 21:03:05

    Όλο 'πάσες' κάνει η ΝΔ, με την κατάθεση αυτής της τροπολογίας εξασφαλίστηκε η είσοδος της Δημοκρατικής συμμαχίας στην επόμενη βουλή.

    • man8os avatar
      man8os @ o βουνίσιος 28/01/2011 22:51:07

      Τι ειναι αυτα που λες?

  10. Μανώλης Μενεγάκης avatar
    Μανώλης Μενεγάκης 28/01/2011 23:12:36

    Ευσεβείς πόθοι

    • o βουνίσιος avatar
      o βουνίσιος @ Μανώλης Μενεγάκης 28/01/2011 23:41:33

      Aν το 'Ευσεβείς πόθοι' απευθύνεται σε μένα, οφείλω να σου απαντήσω ότι, έχεις ρηχή σκέψη και, καλό θα είναι, για εσένα, να αρχίσεις να βλέπεις και παραπέρα απο την άξονα σου,

  11. Μανώλης Γ. Μενεγάκης avatar
    Μανώλης Γ. Μενεγάκης 28/01/2011 23:13:45

    Ευσεβείς πόθοι. 2 % είναι κακή αφετηρία

  12. Aggelos avatar
    Aggelos 29/01/2011 23:05:43

    τι σημαινει ασυλο?

    ο νομος επρεπε να αναφερει οτι στα πανεπιστημια θα ισχυουν οι ιδιοι νομοι περι αστυνομιας οπως και οπουδηποτε αλλου στα δημοσια κτηρια της Ελλαδος..

    τι διαφορετικο εχει ενα Λυκειο απο το πανεπιστημιο?

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.