#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
06/02/2011 08:17
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

«Το Κρυφό Σχολειό»



Του Κώστα Ροδινού

Παρακολούθησα τη σειρά του ΣΚΑΙ για το 1821. Και εξοργίστηκα  με  την χοντροκομμένη προσπάθεια  των συντελεστών της  να μας πείσουν  ό,τι  τάχαμου βλέπουν την ιστορία  αντικειμενικά, ενώ τη παραμορφώνουν. Θα μείνω μόνο  στην  αγωνιώδη προσπάθειά του κ. Τατσόπουλου να καταρρίψει τους «εθνικούς μύθους»  με τους οποίους μεγαλώσαμε. Ενας τέτοιος μύθος  είναι το «κρυφό σχολειό».

«Δεν υπήρχε κρυφό σχολειό», απεφάνθη ο ….ειδικός! Η Οθωμανική Αυτοκρατορία  ήταν ανεκτική.

Θα μου επιτρέψει  μια μικρή ιστορία.  Φοιτητής, πήγα με κάτι φίλους  στο Nashville  του Τennessee,  για να δούμε το «Παρθενώνα», που κοσμεί την «Αθήνα του Νότου» και κτίστηκε το 1897 για να τιμηθεί η εκατοστή επέτειος από την ίδρυση της πόλης.

Μετά την περιήγηση,  καθίσαμε  για φαγητό σε μια Dinner. Παραγγείλαμε κάτι  triple-deck cheeseburger και χαζολογούσαμε στα ελληνικά, όταν η …Μενεγάκη που μας σερβίρισε έκανε τη διαπίστωση. «You are not speaking English! And what language is this?” ρώτησε όλο  νάζι.

«Greek»,  βιαστήκαμε να απαντήσουμε  όλοι μαζί.   «Oh really!  Our chef is from …Greek!”

Σε  λίγο εμφανίστηκε ένας θεόρατος τύπος με κάτασπρα μαλλιά μέχρι τους ώμους και ένα τεράστιο μουστάκι.

«Εσείς μωρέ κοπέλια είστε από την πατρίδα, μου λέει η κουζουλή;»

Μείναμε με τα burger στα χέρια.

“Take the μαλακίες, μωρή. They πατρίδα.  I  cook  real  food!»

Εσπρωξε τα πιάτα από το τραπέζι και η σερβιτόρα τα μάζεψε αγχωμένη. Μας οδήγησε σε μια άκρη του εστιατορίου, σ’ έναν κλειστό χώρο. Τέσσερα άτομα καθίσαμε  σε μια τεράστια ροτόντα που  χωρούσε 15! Δυο ζευγάρια από τα  διπλανά τραπέζια τα έβγαλε έξω, σχεδόν με το ζόρι,  και τη δικαιολογία ότι είχε «VIP guests». Μας έριξαν μια ματιά όλο φθόνο. Μόνο για VIP  δεν μοιάζαμε!

«Για μπακούρια σας κόβω; Φοιτητές; Θα έχετε καιρό να φάτε πράμα. Τι τραβάει η ψυχή σας;» Αλληλοκοιταχθήκαμε, χωρίς να μιλήσει κανένας.

«Κρίνετε μωρέ, τι θέλετε; Εγώ κάνω κουμάντο εδώ και δε βλέπω πατριώτες κάθε μέρα!»

«Γιουβαρλάκια»,  είπα εγώ,  «παστίτσιο», ένας άλλος,  «στιφάδο», μουρμούρισε ο  τρίτος.

«Ο.Κ. Θα σας στείλω κάτι μεζέδες για αρχή και θα δώ τι μπορώ να κάνω, που κοντεύετε να ρέψετε από την πείνα!». Χάθηκε στη κουζίνα.

Σε λίγο ήρθε  η ξανθιά σερβιτόρα μαζί με τρείς βοηθούς και γέμισαν το τραπέζι με πιατάκια, πιάτα και πιατέλες!  Εφταναν για  ένα  …λόχο!
Μετά από μισή ώρα περίπου, εμφανίστηκε ο Σήφης με μια τεράστια μπουκάλα ρακί  στο ένα χέρι και μια κρητική λύρα στο άλλο.

Αρχίσαμε τις ρακές και τα ριζίτικα!  Όταν ήρθε στο κέφι αυτοσχεδίαζε και ματινάδες!  Γράφεις βιβλίο ολόκληρο με την ιστορία του! Και ήξερε  τον «Ερωτόκριτο» απ’ έξω!

Κατά τις πέντε  το απόγευμα, λες και τον κτύπησε κεραυνός, αφήνει τη λύρα, σηκώνεται, σουλουπώνεται. «Θα λείψω για καμιά ώρα. Μη το κουνήστε ρούπι. Θα γυρίσω» Και εξαφανίστηκε.

Ρώτησα τη σερβιτόρα. Ηταν διστακτική, αλλά με τα πολλά την έπεισα.

Με  οδήγησε, αθόρυβα, στο υπόγειο. Εμεινα  άφωνος. Σε ένα μικρό χώρο είχε τέσσερα  θρανία. Στον ένα τοίχο κρεμόταν ένας  μαυροπίνακα, όπου ήταν γραμμένες με λευκή κιμωλία μερικές ελληνικές λέξεις και κάποιες σύντομες προτάσεις. Το τμήμα αποτελούσαν 5 μαθητές, όλοι μαύροι.

Τους μάθαινε ελληνικά!

Δεν ήθελα να  διακόψουμε τέτοια ιερή στιγμή και απομακρυνθήκαμε προσεκτικά, για να μη μας πάρει είδηση. Μια ηλικιωμένη σερβιτόρα μου αποκάλυψε  ότι κάνει αυτή τη δουλειά πέντε-έξη χρόνια τώρα.

«Και πώς έπεισε τα παιδιά να μάθουν ελληνικά;»

Γέλασε. «Είναι πολύ απλό. Τους αφήνει να φάνε ότι θέλουν και τους δίνει και από μια μερίδα για το σπίτι! For a poor family that some kind of a deal!”

Όταν τελείωσε το μάθημα, ήρθε με τις  παραγγελίες, αλλά στο μεταξύ είχαμε φάει του σκασμού και έτσι  τις  συσκεύασε  για το ταξίδι της επιστροφής στη Νέα Υόρκη.  Καθώς τον αποχαιρετούσαμε, με κράτησε παράμερα. «Σας πήρα με το μάτι μου που κατεβήκατε. Ντράπηκα να σας το πώ καθότι εσείς είστε γραμματιζούμενοι, ενώ εγώ μόλις και με το ζόρι έμαθα κάτι κολλυβογράμματα σ’ ένα νυχτερινό….»

«Και τι μαθαίνετε στα παιδάκια;»

«Δεν υπάρχει άνθρωπος να μιλήσω ελληνικά! Φοβήθηκα ότι θα τα ξεχάσω! Ετσι μάζεψα τα παιδάκια, μου έστειλαν από την πατρίδα κάτι παλιά αναγνωστικά και ένα βιβλίο ιστορίας. Και μαθαίνουμε μαζι! Εδώ έχουν τον Παρθενώνα και ξέρουν για την Ελλάδα! Προσπαθώ να τους μάθω και πεντοζάλη, αλλά δεν τόχω ακόμα! Αλλά που θα πάει!»

Ο  Σήφης, ούτε πτυχία απένειμε, ούτε βαθμούς έδινε, ούτε τάξεις είχε, ούτε πρόγραμμα!  Εφτιαξε ένα  «κρυφό σχολειό», στο υπόγειο του εστιατορίου που δούλευε ως σέφ!

Δεν ήθελε να ξεχάσει την προγονική του γλώσσα. Το  θεωρούσε υποχρέωση  «να μη χαθεί η λαλιά μας» για αυτό και τη μάθαινε στα παιδάκια.

Α, και η Αμερική είναι απολύτως ανεκτή στην εκπαίδευση! Ο καθένας, μπορεί να διδάξει ότι θέλει!

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ avatar
    ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ 06/02/2011 08:39:26

    "ένα μονάχα θα σας πω δεν έχω άλλο κανένα, μεθύστε με τ' αθάνατο κρασί του εικοσιένα". Ας μείνουμε στο πνεύμα της ρήσης του αθάνατου Καραισκάκη: "όσο είμαι ζωντανός θα σας ΓΑΜΗΣΩ. Αν πεθάνω, θα μου κλάσετε τον ΠΟΥΤΣΟ".

    • δημης avatar
      δημης @ ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ 06/02/2011 15:52:50

      Συμφωνώ ....να πρόσθετα μιά φράση του ΓΕΡΟΥ "εγώ δεν βάνω κεφάλια Τούρκικα στον ντορβά γιατί βρωμάνε...Εγώ θα λευτερώσω το Μοριά όπως τοθελε και Πατέρας"
      ΚΑΛΟ ΑΓΩΝΑ...

  2. DELTA avatar
    DELTA 06/02/2011 08:45:38

    Είναι γερό το DNA του Έλληνα δεν μεταλλάσεται ότι και να κάνουν.
    Μόνο που μπαίνει σε λειτουργία όταν φανεί ο κίνδυνος...
    Όταν νοιώθουμε ότι κινδυνεύουμε τότε με μιάς ξυπνάμε και τα φέρνουμε όλα τούμπα.
    Έτσι θα γίνει και τώρα.

    • TopGunZ avatar
      TopGunZ @ DELTA 06/02/2011 10:17:57

      Είμαστε των άκρων. Αν μας αφήσεις χαλαρούς "χυλώνουμε". Θέλουμε συνεχώς...ανακάτεμα για να μην...κόψουμε.

  3. Ωκεανός avatar
    Ωκεανός 06/02/2011 08:58:30

    Αφού περίμενες τόσα χρόνια να μάθεις απο το ντοκυμαντέρ την αλήθεια δεν εκπλήσομαι που δεν σου αρέσει.Αυτά έχουν γραφτεί απο ιστορικούς εδω και πολλά χρόνια.
    Το παράδειγμα που αναέφερες είναι για γέλια.
    Καλημέρα.

    • Γ.Κ avatar
      Γ.Κ @ Ωκεανός 06/02/2011 12:41:37

      ενώ εσύ είσαι για κλάματα!

  4. τσώφλι πασατέμπου avatar
    τσώφλι πασατέμπου 06/02/2011 09:01:09

    Μετά απ'όλα αυτά που διάβασες, αυτές τις λέξεις αισθάνθηκες την ανάγκη να τονίσεις με κεφαλαία ;

    Με παράξενη διάθεση "σηκώθηκες" πρωϊ πρωϊ, φίλε. Υποψιάζομαι οτι εκτός απ'το πνεύμα σ'ενδιαφέρει κομάτι και το γράμμα της ρήσης του Καραϊσκάκη...

  5. Αρματιστής avatar
    Αρματιστής 06/02/2011 09:09:35

    Αγαπητέ Κώστα καλημέρα

    Είδα και εγώ ένα μέρος από το πρώτο επεισόδιο της εκπομπής για την επανάσταση του 21 και ειδικά το κομμάτι για την "ειρηνική συνύπαρξη Χριστιανών και Μουσουλμάνων" ... και έκλεισα διακόπτη. Τα ίδια πρεσβεύει και ο Νταβούτογλου... «Οι αναμνήσεις των λαών της Βαλκανικής από την Οθωμανική κυριαρχία, είναι αγαθές….»

    Είναι φανερή η συντονισμένη προσπάθεια κάποιων, που σιτίζονται από άγνωστα πρυτανεία, να εξαλείψουν τις αιχμές και τις γωνίες στην συνεχιζόμενη, εδώ και 700 χρόνια, Ε-Τ αντιπαράθεση. Τα συμφέροντα είναι μεγάλα, τα χρήματα άφθονα και οι «πρόθυμοι» πολλοί. Στη προσπάθεια αυτή δεν χωρούν Διάκοι, σουβλίσματα, βίαιοι εξισλαμισμοί, κεφαλικοί φόροι, σφαγές, παιδομάζωμα και κρυφά σχολειά, κατοχή της Κύπρου, αγνοούμενοι….κλπ. Για τα συμφέροντα και τους υπαλλήλους τους, θα πρέπει να εξαφανιστεί ότι μας συνδέει με την ιστορική μας αυτογνωσία.
    «Το Ελληνικό έθνος, είναι κάτι που προέκυψε από παρθενογένεση, έτσι ξαφνικά, από ένα καπρίτσο της ιστορίας, το 1821…».
    «Οι ένοπλες δυνάμεις είναι κάτι το αναχρονιστικό στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, θα πρέπει να κλείσουν… και η Ελλάδα και η Τουρκία να προβούν σε ειρηνική συνεκμετάλλευση του Αιγαίου και της περιοχής του Καστελόριζου…».
    "Θα πρέπει να προβούμε σε αμοιβαία μείωση των εξοπλισμών, ενώ οι Τούρκοι υπερεξοπλίζονται".

    Συνηθισμένα λόγια, που ακούγονται και γράφονται όλο και συχνότερα το τελευταίο καιρό.

    Κατάγομαι από ένα ιστορικό χωριό, με μεγάλη προσφορά στα γράμματα κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Όταν ήμουν πιτσιρίκος, η αγράμματη γιαγιά μου, μου έδειχνε τα ερείπια του κρυφού σχολειού στην άκρη ενός γκρεμού. Ήταν ένα ερειπωμένο μοναστήρι, κτισμένο πριν 1050 χρόνια.

    Και η παράδοση, είναι ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία της ιστορίας μας.

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ Αρματιστής 06/02/2011 09:55:36

      Ο παππούς μου τραυματίστηκε στο Εσκή Σεχίρ.
      Επέστρεψε στον Εβρο περπατώντας.
      Μέχρι που πέθανε, μας έλεγε ιστορίες για την "Κοκκινη Μηλιά" και οτι ο έλληνας με τον τούρκο δεν γίνονται φίλοι γιατί "αυτοί μένουν στα σπίτια των παππούδων μας".
      Ο παππούς μου ήταν πατριώτης.
      Σήμερα, ο κ. Τατσόπουλος, θα τον χαρακτήριζε επικίνδυνο εθνικιστή.

  6. Μιχαήλ Μανωλόπουλος avatar
    Μιχαήλ Μανωλόπουλος 06/02/2011 09:10:20

    Κοιτάξτε και αυτό, μαρτυρία για σύγχρονο κρυφό σχολειό!
    http://users.sch.gr/amalsk/Vivlioparousiaseis/PaideiaAftognwsia.htm

  7. ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΣ avatar
    ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΣ 06/02/2011 09:16:05

    Κώστα, φοβερή η ιστορία σου με τον σύντεκνο τού Τennessee! Γιατί δείχνει ανάγλυφα πώς ένας θεωρητικά αγράμματος (αλλά όχι και αμόρφωτος), μπορεί να παραδώσει μαθήματα σε θεωρητικά εγγράμματους (αλλά όχι και μορφωμένους). Και φυσικά, με το τελευταίο δεν αναφέρομαι στα μαυράκια του Nashville, αλλά σε κάτι μαυρόψυχους τής Nowhereville τής ελληνικής (sic) διανόησης (sic στο τετράγωνο).

    Και επειδή σε έχουν κατηγορήσει ότι "γράφεις σχετικά καλά", το μόνο ψεγάδι που βρήκα στο κείμενό σου είναι ότι ξεκινάει με μιά απότομη επίδειξη μαζοχισμού: "Παρακολούθησα τη σειρά του ΣΚΑΙ για το 1821"...

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΣ 06/02/2011 09:59:50

      Αυτή η πατρίδα, σε μεγάλο βαθό, σώθηκε από κάτι....αγράμματους!
      Στη συνέχεα ανέλαβαν να την διοικήσουν οι ...εγγράμματοι και τα είδαμε τα χαϊριά τους!

      • Σοσιαληστής avatar
        Σοσιαληστής @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 11:07:56

        Ναι πρέπει να έχεις Ντοκτορά για να κάνεις επανάσταση... στις τελική πάντως νομίζω ότι αυτός που εξέφρασε μπορεί να ξέρει γράμματα αλλά παρέμεινε αμόρφωτος

        • Σοσιαληστής avatar
          Σοσιαληστής @ Σοσιαληστής 06/02/2011 11:08:36

          Για την ακρίβεια μορφοποιήθηκε σε γαιδούρι.

  8. kiki avatar
    kiki 06/02/2011 09:43:05

    Το θεωρημα περι ανεκτικης Οθωμανικης αυτοκρατοριας, το ξεκινησε, εδω και καμμια σαραντα χρονια επιχουντας ο Κιτσικης, και οι πηγες του ηταν το Υπουργειο Εξωτερικων , που του ειχαν παραχωρησει το αρχειο.Επισης και για πρωτη φορα στα χρονικα και το αρχειο του υπουργειου Εξωτερικων της Τουρκιας.
    Αυτο το βιβλιο στην δεκαετια του 80 και μετα εγινε ευαγγελιο, για τεχνοκρατες Ελληνες υπαλληλους της ΕΟΚ, τοτε και για ετοιμους ιθαγενεις που ειχαν ηδη προφανως προσχωρησει στην ιδεα της ομοσπονδιοποιησης της χωρας μας με την γειτονα.Πολλα ιδρυματα κυριως γερμανικα, που δραστηριοποιουνταν στην χωρα, ας πουμε αντιστοιχα του σορος, χρηματοδοτουσαν τους οπαδους της ιδεας αυτης.Οι γαλλοι σοσιαλιστες μεσα στην θολουρα που ειχαν και εχουν ηταν απο μεγαλυτερους υπερασπιστες του δογματος της ειρηνικης συνυπαρξης.
    Εχοντας και τις θεωριες του Κισσινγκερ, αλλο ευαγγελιο, οι δικοι μας συνεργατες της εξωτερικης πολιτικης της Τουρκιας, γιατι φαι δεν ειχαν οι τουρκοι αλλα λεφτα για προπαγανδα παντα ,γιαυτο τους αποκαλω συνεργατες,περασαν αυτες τις ιδεες σε μεγαλο μερος των εκσυγχρονιστων των δυο κομματων του ΠΑΣΟΚ και της ευρυτερης θολης αριστερας.
    Απο εκει και περα με συνεχιζομενες χρηματοδοτησεις κατοπιν εντολων Αμερικανων, Σορος, τουρκων αυτη η θεωρια για το ποσο καλα περναγαμε επι αυτοκρατοριας, και καναμε Επανασταση γιατι ειμασταν αφρονες και ανοητοι, επι υπουργειας ΓΑΠ στο Εξωτερικων πια , οι σκοτεινες και διατρητες ΜΚΟ, ηταν στο απωγειο τους, και συνεχιστηκε επι Ντορας, οπου και αυτη συμπεριφεροταν ως μελος ΜΚΟ.
    Κιτσικης λοιπον ο αρξας.

    • Μιχαήλ Μανωλόπουλος avatar
      Μιχαήλ Μανωλόπουλος @ kiki 06/02/2011 16:23:38

      Σωστά όσα γράφεις. Γιατί άφησες όμως απέξω τη γνωστή νεοδημοκράτισα υπουργό παιδείας που υπερασπίστηκε μέχρι "θανάτου" το βιβλίο της Ρεπούση;

  9. ΚΟΙΝΟΣ ΝΟΥΣ avatar
    ΚΟΙΝΟΣ ΝΟΥΣ 06/02/2011 09:51:48

    Ήταν Μεγάλη Εβδομάδα, πριν 3 ή 4 χρόνια όταν έτυχε να παρακολουθήσω στο νεοσύστατο τότε τηλεοπτικό σταθμό του Αλαφούζενμπεργκ ένα ιστορικό (υποτίθεται) ντοκυμαντέρ ισραηλινής παραγωγής. Κάτι ... περίεργοι τύποι που δεν κατάλαβα, αν ήταν αρχαιολόγοι ή δημοσιογράφοι( πράκτορες μήπως;) ισχυρίζονταν ,κατόπιν "ενδελεχούς έρευνας "και αφού έσπασαν μία τσιμεντένια πλάκα που βρισκόταν ανάμεσα σε δύο οικήματα, ότι βρήκαν με μαθηματική πιθανότητα που προσεγγίζει το 99%, τον .... τάφο του Χριστού, ενώ είχαν... αδιάσειστα στοιχεία ότι ήταν παντρεμένος με τη Μαγδαληνή. Αυτές τις ασχήμιες βρήκαν πασχαλιάτικα να τις προβάλλουν οι ανθέλληνες και αντίχριστοι. Δε με εξέπληξε καθόλου λοιπόν η ανθελληνική προπαγάνδα του σταθμού, που εκτός των άλλων φιλοξενεί και τον αρχιπράκτορα και ανταποκριτή της λέσχης Μπίλντεμπεργκ. Τυχαίο;

  10. Γιωργος avatar
    Γιωργος 06/02/2011 09:59:31

    Τρομερα ψεμματα ..
    Γιατι το κανουν ,παραμενει ερωτημα..

  11. Κώστας Ροδινός avatar
    Κώστας Ροδινός 06/02/2011 10:16:46

    Η φωτογραφία είναι από τον γνωστό πίνακα του Γύζη (1888), αν ενθυμούμαι καλώς.
    Αλλος .....εθνικιστής και αυτός, που ζωγράφιζε.....μύθους!

    • Κάποιος avatar
      Κάποιος @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 12:05:43

      Ο Γύζης ζωγράφισε τον συγκεκριμένο πίνακα το 1885-6 στο Μόναχο, δηλαδή μισόν αιώνα σχεδόν μετά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.
      Στην Τήνο όπου γεννήθηκε, θρυλείται η ύπαρξη κρυφού σχολείου, απ' το οποίο θρύλο πιθανόν εμπνεύστηκε αργότερα ο μεγάλος Ελληνας ζωγραφος τον πίνακα του.
      Ωστόσο στην Τήνο υπήρχε σχεδόν καθολική απουσία Τούρκων.
      Η μετάβαση το 1715 από τη Βενετική στην Τούρκικη κυριαρχία έγινε ήπια και ομαλά. Οι Τήνιοι δεν τιμωρήθηκαν για την εχθρική στάση τους απέναντι στους Τούρκους, αντίθετα τους παραχωρήθηκαν προνόμια και εξασφαλίστηκε η αυτοδιοίκησή τους.

      Ο Λίνος Πολίτης έχει γράψει:"Ίσως ο ρομαντικός εραστής των γλυκερών ιστορικών φαντασιώσεων ν' απογοητευθεί όταν μάθει πως το περίφημο κρυφό σχολείο της τουρκοκρατίας είναι απλούστατα ένα ιστορικό ψέμα».

  12. Strange Attractor avatar
    Strange Attractor 06/02/2011 10:25:17

    Κάτι παρόμοιο με τον Σήφη τον μάγειρα πήγε να κάνει και η Τζούλια, κάτι σαν κρυφό σχολειό για Σομαλούς, και πέσανε να τη φάνε οι ανιστόρητοι.
    (Μόνο που οι σπουδές που τους παρέχει είναι πιο προχωρημένες και πιο εξειδικευμένες: Διοίκηση Οργάνωση Παρτούζας).

  13. Κάποιος avatar
    Κάποιος 06/02/2011 10:33:16

    Εγώ δεν έχω να συνεισφέρω στο μύθο του κρυφού σχολειού, γλαφυρές διηγήσεις για κρυφά σχολεία στο Νάσβιλ των ΗΠΑ, παρά μόνο βαρετές ιστορικές μαρτυρίες και πηγές.

    Γιάννης Βλαχογιάννης: «καμιά ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη του κρυφού σχολείου»

    Μ.Γεδεών (Χρονογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Μέγας Χαρτοφύλαξ του Πατριαρχείου καθώς επίσης και Υπομνηματογράφος της Εκκλησίας Ιεροσολύμων):
    "Μέχρι σήμερον ουδαμού ανέγνων εν ομαλή καταστάσει πραγμάτων Βεζύρην ή Αγιάννην εμποδίσαντα σχολείου σύστασιν ή οικοδομήν, τουθ’όπερ ηδύνατον να συμβη κατόπιν καταγγελίας Χριστιανού τινός…"
    Επίσης:
    "Το τρίωρον έξω της Κων/πόλεως χωρίον Πύργος, αρκετόν πληθυσμόν ελληνικόν αριθμούν, είχε όχι σχολείον και διδάσκαλον, αλλ’οικοδόμημα σχολείου το 1782. μοι επιβάλλεται να φρονώ ότι, ουδεμία κωμόπολις εστερείτο σχολείου και διδασκάλου.”
    Και:
    "η τουρκική κυβέρνησις, ανεχομένη την χριστιανικήν θρησκείαν, εγίνωσκεν ότι εις τους ναούς αναγινώσκουσι και ψάλλουσιν οι παπάδες και οι ψάλται, και ότι τα αναγινωσκόμενα και ψαλλόμενα έπρεπε να διδαχθώσιν εγκαίρως και συνεπώς ουδέποτε εν ομαλή καταστάσει πραγμάτων εμπόδισε την εν νάρθηξι και κελλίοις διδασκαλίαν".

    Μιχαήλ Οικονόμου(γραμματικός του Κολοκοτρώνη και ιστορικός του Αγώνα) :
    "η λατρεία των χριστιανών εξησκείτο ελευθέρως και δημοσία και επροστατεύετο μάλιστα και από τους Τούρκους …επροστατεύετο δε και ελευθέρως ενηργείτο και η εκπαίδευσις".

    Ο ίδιος ο Κοσμάς ο Αιτωλός αναφέρει το 1779: “…έως τριάκοντα επαρχίας περιήλθον. δέκα σχολεία ελληνικά εποίησα, διακόσια δια κοινά γράμματα..”

    Ο Νεόφυτος Βάμβας, ένας από τους διδασκάλους του Γένους επίσης αναφέρει: "Είτε από αδιαφορία, είτε ως αρχή, η Υψηλή Πύλη ποτέ δέν εναντιώθηκε στήν αναγέννηση τών γραμμάτων στήν Ελλάδα. Οι πιό πραγματικοί εχθροί σ' αυτήν τήν ευτυχισμένη αποκατάσταση βρίσκονται μέσα στούς κόλπους μας. Κι άν οι προσπάθειές μας κατορθώσουν νά δαμάσουν τίς προκαταλήψεις ή τήν αδιαφορία αυτού τού πανίσχυρου κλήρου, πού αποτελεί σήμερα τό πρώτο σώμα τού ελληνικού έθνους, πολύ λίγα θά απομένουν νά γίνουν προκειμένου γιά τούς Τούρκους".

    Από τον 16ο αι λειτουργούσαν βεβαιωμένα από ιστορικές πηγές ελληνικά σχολεία, στην Χίο , στην Κων/πολη (Πατριαρχική σχολή), στην Αθήνα ,στην Θεσσαλονίκη, στη Πάτμο, στα Ιωάννινα(σχολή των Φιλανθρωπινών), στην Κύπρο και γενικώς κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.
    Στα μετέπειτα χρόνια έχουμε την ίδρυση Φροντιστηρίων,Ελληνομουσείων,Λυκείων, Παιδαγωγείων, σχολείων Μουσικής κτλ.

    Βέβαια υπάρχουν και παραδείγματα όπου εμποδίζονταν η διδασκαλία της φιλοσοφίας και των θετικών επιστημών.

    Το 1724 ο λόγιος παιδαγωγός και μαθηματικός Μεθόδιος Ανθρακίτης αφορίστηκε από την Πατριαρχική Σύνοδο, του απαγορεύτηκε να διδάσκει και τα συγγράματα του κάηκαν στην πυρά.
    Αναφέρει ο ίδιος: "«Γενομένης συνόδου παρεστάθηκα έμπροσθέν τους. Πόσοι ήσαν δεν δύναμαι να μετρήσω. Μου παρουσίασαν τα τετράδια διδασκαλίας μου με γνώμες από αρχαίους φιλοσόφους και την Γεωμετρίαν του Ευκλείδου. "Είναι δικά σου;"... "Δεν είναι δικές μου γνώμες, είναι γνώμες των φιλοσόφων." Τα κατεδίκασαν και τα έκαυσαν. Την άλλην Κυριακήν άναψαν φωτιά εις τρία μέρη της αυλής των Πατριαρχείων. Ολόγυρα, δια να ευχαριστηθούν το σωτήριον θέαμα, ευρίσκοντο κληρικοί και λαός άπειρος, γεμιτζήδες, παπουτσήδες, ραφτάδες. Συναθροίζουν Λογικές, Φυσικές, Ευκλείδην και έτερα Μαθηματικά και τα ρίπτουν στις πυρές. Οι φλόγες αντιφέγγισαν στα πρόσωπά τους, όχι όμως το φως μα τα σκοτάδια (...) Μου ζήτησαν να ομολογήσω, ότι παρεκινήθην από σατανικήν συνεργίαν, εθελοκακίαν και φρενοβλάβειαν και να τα αναθεματίσω ως δυσσεβή και γέμοντα πάσης βλασφημίας και ότι ουδέποτε πλέον θα διδάξω, ειδάλλως θα είμαι υπόδικος τω αιωνίω αναθέματι» -30 Νοεμβρίου 1723- κρυμμένος σ΄«ανήλιον γούβαν» [14] στην Κωνσταντινούπολη.

    Το ίδιο περίπου συνέβη και με τον Στέφανο Δούγκα, λόγιο κληρικό από τον Τύρναβο, διευθυντή της Μεγάλης του Γένους Σχολής στην Κωνσταντινούπολη, που αναγκάστηκε να υπογράψει «ομολογία πίστεως» επειδή προσπάθησε να συμβιβάσει τις φυσικές επιστήμες με την θεολογία.

    Το 1820 επίσης κατ’εντολήν του Γρηγορίου Ε’ συγκεντρώνονται και καίγονται στο Πατριαρχείο όλα τα αντίτυπα του φυλλαδίου «Κρίτωνος στοχασμοί» που έψεγε τον μητροπολίτη Αδριανουπόλεως ότι είχε δαπανήσει 70.000 γρόσια από καταβολές κατοίκων για να κτίσει μητροπολιτικό μέγαρο, όταν το σχολείο είχε εισόδημα μόνο 7.000 γρόσια.

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ Κάποιος 06/02/2011 10:36:14

      Ευχαριστούμε για την επανάληψη.
      Το έχουμε ...εμπεδώσει!

      • Κάποιος avatar
        Κάποιος @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 10:42:33

        Παρακαλώ!
        Γρήγορα πάντως τα διάβασες, μόνο μέσα σε 3 λεπτά.
        Εμένα , να σου πω την αλήθεια, μου πήρε πολύ περισσότερο χρόνο να συγκεντρώσω ενδεικτικά αυτά τα στοιχεία.
        Αξίζει νομίζω να τους ρίξεις λίγο περισσότερο προσοχή.

        • Κώστας Ροδινός avatar
          Κώστας Ροδινός @ Κάποιος 06/02/2011 10:49:05

          Πρώτον, τα είχατε παραθέσει και σε μια άλλη ανάρτηση.
          Δεύτερον, από κακή συνήθεια διαβάζω γρήγορα.
          Τρίτον δεν έχω καμιά αμφιβολία οτι θα σας πήρε πολύ χρόνο να τα συγκεντρώσετε.
          Τέταρτον, έχω διαβάσει πολλά περισσότερα από τους όσους εναντιώνονται στο κρυφό σχολείο.

          • Κάποιος avatar
            Κάποιος @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 11:10:20

            Δεν είναι θέμα εναντίωσης.
            Είναι θέμα ιστορικής συνέπειας που βασίζεται σε πάμπολλες ιστορικές πηγές και σε άμεσες μαρτυρίες.

          • Αρράκις الراقص avatar
            Αρράκις الراقص @ Κάποιος 06/02/2011 12:36:54

            Ξέρετε ποιό είναι το πρόβλημα; Η ταύτιση των αρνητών του κρυφού σχολειού με τη γενικότερη τάση αναθεωρητισμού της ιστορίας. Δηλαδή να με συγχωρείτε, αλλά αν όντως το κρυφό σχολειό είναι ένας χαριτωμένος μύθος, με διαπρύσιοι κήρυκες της ανυπαρξίας του, τους αξιότιμους κυρίους και κυρίες, Τατσόπουλο, Δραγώνα, Ηρακλείδη, Φραγκουδάκη, χίλιες φορές προτιμώ να πιστέψω τα παραμύθια της γιαγιάς μου η οποία μεταξύ άλλων μου έλεγε "κάποιο λάκκο έχει η φάβα"

          • hellasatt avatar
            hellasatt @ Κάποιος 06/02/2011 12:48:10

            Το κρυφό σχολειό δεν ήταν κάποιο μπουντρούμι όπου κρυφά μαθλήτευαν τα ελληνόπουλα. ¨Ηταν συνήθως ο πρόναος μίας εκκλησίας όπου ο παπάς του χωριού (συνήθως ο μόνος εγγράμματος του χωριου) μάθαινε από την οκτώηχο στα παιδιά πέντε γράμματα. Ασφαλώς και υπήρχαν σχολεία που άνοιγαν μετά και από κάποιο μπαξίσι στο δυνάστη. Αλλά το να φτάνουμε στο σημείο να λέμε ότι δεν υπήρξε ποτέ 'κρυφό σχολειό' , είναι επίσης ακραίο. Η συνύπαρξη με τους Τούρκους, επί αιώνες, δημιούργησε και σχέσεις φιλίας σε κάποιες περιπτώσεις. Αλλά ακόμα και με το στρατό κατοχης του Β' ΠΠ αναπτύχθηκαν (μεμονωμένες) σχέσεις φιλίας και μάλιστα καταδιωκόμενοι Ιταλοί, μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, φυγαδεύθηκαν από τους ¨Ελληνες. ¨Ηταν όμως κατακτητές και δεν απώλεσαν τον τίτλο επειδή στη συνέχεια συνθηκολόγησαν...

      • ΚΜ avatar
        ΚΜ @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 18:09:57

        Άλλα λένε οι πηγές, κύριε προοδευτικέ δεσμοφύλαξ:

        http://www.antibaro.gr/node/395

        • sanderson avatar
          sanderson @ ΚΜ 06/02/2011 21:35:47

          Και αυτό:
          http://palio.antibaro.gr/religion/diakonia_krufosxoleio.php

    • anonymous avatar
      anonymous @ Κάποιος 06/02/2011 12:48:54

      Σαφώς και υπήρχαν σχολεία, μόνο που υπήρχε και κάτι άλλο. Ο παράγων ανασφάλεια και ο παράγων διώξεις. Όποτε γούσταρε στους Τούρκους τα έκλειναν και τα έκαιγαν και γενικά έκαναν ότι ήθελαν. Το βλέπεις και σήμερα με τα σχολεία της Πόλης. Δεν τα καίνε αλλά με τον τρόπο τους τα έχουν καταστρέψει.

      • Κάποιος avatar
        Κάποιος @ anonymous 06/02/2011 13:22:59

        Εχεις ιστορικά παράδείγματα για κλείσιμο ή κάψιμο ελληνικών σχολείων κατά την τουρκοκρατία ;

        • victoria avatar
          victoria @ Κάποιος 06/02/2011 21:35:01

          Πες μας ότι πιστεύεις πως κι οι εκκλησίες λειτουργούσαν με κάθε ελευθερία και κλείσαμε.

          • anonymous avatar
            anonymous @ victoria 06/02/2011 22:41:26

            Σχολεία κι εκκλησίες είχαν το ίδιο καθεστώς. Ανασφάλεια. Και για να μη γίνονται στόχος πήγαιναν στα πιο απόμερα μέρη και σε σημεία που να μην προκαλούν. Η ζωή του Χριστιανού στην Τουρκία ήταν γενικά η ζωή του να μην προκαλέσω τον Τούρκο διότι θα χάσω το κεφάλι μου.
            Βασικά οι Τούρκοι μόλις έβλεπαν ότι κάτι ενδεχομένως να τους ενοχλήσει το κατέστρεφαν.
            Αυτές τις δομές έχει μέχρι και σήμερα το ΠΑΣΟΚικό κράτος και με τον ίδιο τρόπο λειτουργεί και η αριστερά. Μόλις τους μπεις στο ρουθούνι κάνουν character assassination.

        • anonymous avatar
          anonymous @ Κάποιος 06/02/2011 22:24:56

          Το πόσο δίκιο είχε σε αυτήν την τοποθέτησή του ο Κούμας το απέδειξαν τα όσα συνέβησαν στο Ρέθυμνο και στα Χανιά τον Μάρτη του 1821, όπου ο μανία του βάρβαρου και ανεξέλεγκτου τουρκικού όχλου οδήγησε στο κλείσιμο των αλληλοδιδακτικών σχολείων που λειτουργούσαν στις δυο αυτές πόλεις, και στην εκτέλεση ενός από τους δασκάλους.

          Κι άλλο

          «Πρό τινος καιρού είχαν συστηθή εν ταις πρωτευούσαις των Χανίων και της Ρεθύμνης δύο αλληλοδιδακτικά σχολεία. Αν και η περί της συστάσεως αυτών άδεια ηγοράσθη διά αδράς δαπάνης, και η διδασκαλία ήτον η συνήθης, τα σχολεία ταύτα εθεωρήθησαν σχολεία αποστασίας και πολέμου, εκλείσθησαν μεσούντος του Μαρτίου, και οι διδάσκαλοι εφυλακίσθησαν»[214].

          Κι άλλο

          Δηλαδή, με απλά λόγια: Οι ταλαίπωροι Έλληνες ραγιάδες είχαν καταφέρει να ιδρύσουν στα Χανιά και στο Ρέθυμνο δύο αλληλοδιδακτικά σχολεία, αφού πρώτα πλήρωσαν ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσό για να πάρουν την σχετική άδεια. Όμως, πολύ γρήγορα τα σχολεία αυτά θεωρήθηκαν από τον τουρκικό όχλο ως εστίες αναταραχής και επαναστατικής δραστηριότητας, ενώ τους εξαγρίωνε ιδιαίτερα και αυτή η ίδια η αλληλοδιδακτική μέθοδος! Με αποτέλεσμα κάποια στιγμή ο όχλος αυτός να ορμήσει μανιασμένος και ανεξέλεγκτος ενάντια στα σχολεία, να συλλάβει τους δύο δασκάλους τους, τον Καλλίνικο στα Χανιά και τον Γεώργιο Βάο στο Ρέθυμνο και να τους ρίξουν στην φυλακή. Μαζί συνέλαβαν και τον επίσκοπο Κισάμου Μελχισεδέκ.

          Κι άλλο

          4) Κρυφά σχολεία ήταν και τα σχολεία τα οποία ίδρυσε στις αρχές του 18ου αιώνα ο μεγάλος δραγουμάνος της Πύλης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος διότι, όπως αναφέραμε, η άδεια που δίνονταν γι’ αυτά δεν ήταν άδεια για σχολεία, αλλά για φυλακές. Αυτό δεν το έκαναν οι Τούρκοι τυχαία, αφού ακόμη και αν κάποια στιγμή αποκαλύπτονταν πως η συγκεκριμένη φυλακή ήταν τελικά σχολείο, αυτό δεν θα άλλαζε και πολύ τα πράγματα. Διότι αν κάποτε το συγκεκριμένο σχολείο έκλεινε, όπως γίνονταν συνήθως, με την βία ή από έλλειψη χρημάτων, δεν θα μπορούσε αργότερα να ξαναλειτουργήσει, διότι η άδεια που είχε δεν ήταν για σχολείο, αλλά για φυλακή.
          Πηγή Διάβασε από εκεί που λέει ''Ποιοι δίωκαν την παιδεία και έκλειναν τα σχολεία επί τουρκοκρατίας.'' Παραπέμπει ακόμη και Ράνσιμαν που ουσιαστικά λέει αυτά που σου είπα εγώ. Ότι η παιδεία ήταν υπό διωγμό ανάλογα με τις ορέξεις των Τούρκων.

        • anonymous avatar
          anonymous @ Κάποιος 06/02/2011 22:30:50

          Κάποιε εσύ και οι ομοϊδεάτες σου έχετε καταντήσει προκλητικοί και κουραστικοί. Μου έφαγε μια ώρα να κάθομαι να ψάχνω για να διαπιστώσω πως ότι έγραψα πιο πάνω το έχει γράψει και ο Ράνσιμαν. Τι σας χρωστάμε ρε να τρώμε την ώρα μας για να αντικρούουμε τις αρλούμπες που αμολάτε;
          Αν συνεχίσετε έτσι θα ξεπεράσετε τα όρια και όταν ξεπερνιούνται τα όρια πληρώνεται ο λογαριασμός.

          • Κάποιος avatar
            Κάποιος @ anonymous 07/02/2011 01:22:24

            Για αρχή μάθε τις αρχές του διαλόγου, που υποδεικνύουν να μην προσβάλλεις με χαρακτηρισμούς τον συνομιλητή σου και μετά θα πάμε στα πιο βαθιά νερά να μιλήσουμε για τον Ράνσιμαν.

  14. Georgios Lavdas avatar
    Georgios Lavdas 06/02/2011 11:10:27

    "All in all, the Greeks of the Peloponnese did not fare too badly under Turkish rule, at least till the close of the sixteenth century, when the Turkish government was still conducted with efficiency and tolerance. But they were desperately conscious of being second-class citizens under an infidel power, and they had two
    specific grievances. The Turks firmly discouraged the setting up of Christian schools...the second cause of resentment was the child tax, the paidomazoma..."

    Steven Runciman "Lost Capital of Byzantium-The History of Mistra and the
    Peloponnese"

  15. Orestios avatar
    Orestios 06/02/2011 11:36:13

    χο χο χο
    Αν σε πιάσουν από την μύτη θα σκάσεις.

  16. Γεωργιος Παξινος avatar
    Γεωργιος Παξινος 06/02/2011 11:36:40

    You are not speaking English! And what language is this?”
    ==
    She could say: These sound to me like Greek.
    Τι διαολο,ο κρητικαρος μαθαινε τα αραπακια Ελληνικα και δεν εμαθε την ..Μενεγακη??

  17. Orestios avatar
    Orestios 06/02/2011 11:41:39

    Κώστα Ροδινέ, εξαιρετική η βιωματική εμπειρία σου.
    Δυστυχώς, όπως και τότε, οι "λόγιοι" έχοντας απομακρυνθεί από τα τεκταινόμενα στην κοινωνία υιοθετούν μόνο την "καταγεγραμμένη" άποψη.

  18. Κοντη Λιζα avatar
    Κοντη Λιζα 06/02/2011 11:41:54

    @Georgios Lavdas

    Τι να μας πει κι ο Runciman απο την ζωή του; Εδώ μας τα έχουν πει Πηλιοί, Τεωδορίδηδες, Ρετουσηδες μέχρι και ο Δαυλός! Άκου Ρανσιμαν...

  19. Κοντη Λιζα avatar
    Κοντη Λιζα 06/02/2011 12:07:38

    Με μια απλή ανάγνωση έχουμε να κάνουμε τις εξής παρατηρήσεις:

    α. Ο Μανουήλ Γεδεών θεωρεί ως "στοιχειώδη" σχολεία κάθε θρησκευτικό ναό. Άρα σίγουρα οι ναοί ήταν και σχολεία. Και οι παπάδες ήταν κατά κύριο λόγο και δάσκαλοι. Αυτή βέβαια η μαρτυρία συναντιέται πολλές φορές. Ας ανατρέξετε και στη μαρτυρία για τη σχολή της Κοζάνης. Εκεί αναφέρει:

    β. ο κ Άλκης Αγγέλου έχει ανατρέψει χρονολογικά τις μαρτυρίες του Μανουήλ Γεδεών. Έτσι κατορθώνει να αλλάξει πλήρως, κατά την άποψή μου, το νόημα των λεγόμενων του. Η διαπραγμάτευσις του Γεδεών Μανουήλ, είναι αν το Πατριαρχείο βοήθησε συνέχεια την παιδεία των υπόδουλου γένους, ή αυτό αφέθηκε στους κατά τόπους επισκόπους. Άρα για τον Γεδεών Μανουήλ ισχύει η ισότητα Εκκλησία = Παιδεία. Ιδιαίτερα δείτε την αναφορά στην 1η παράγραφο της σελίδας 179, για την παιδεία και των άλλων εθνών, που συναπαρτίζαν το ορθόδοξο γένος.

    γ. ο Μανουήλ Γεδεών, όταν αναφέρεται στην πολιτική των Τούρκων τονίζει ιδιαίτερα και κατ' επανάληψη την "ομαλή κατάστασει των πραγμάτων". Αυτό γίνεται σε δύο συνεχόμενους παραγράφους, ενώ η παράγραφος που παραθέτει ο κ Αγγέλου είναι η πρώτη και όχι η δεύτερη που είναι και συμπερασματική. Βέβαια για να δεχτούμε την ανυπαρξία κρυφού σχολείου, θα πρέπει σύμφωνα με τον Γεδεών Μανουήλ, να αποδεχτούμε ομαλή πολιτική κατάσταση. Στα χρόνια που δεν υπήρχε ομαλή πολιτική κατάσταση, η πολιτική των Τούρκων είναι ενάντια στα Χριστιανορθόδοξα σχολεία. Κι όπως είδαμε η παιδεία των Ελλήνων ήταν συνεχόμενη. Άρα, σε μη ομαλές πολιτικές καταστάσεις, η παιδεία ήταν μη σύννομη. Αν γινόταν στα φανερά, αυτό το αφήνω στην κρίση του αναγνώστη.
    Ήταν όμως η πλειοψηφία των χρόνων ομαλά πολιτικά; Αυτό δεν είναι ένα εύκολο συμπέρασμα. Σίγουρα οι αντιτουρκικές ενέργειες των υπόδουλων ήταν και συχνές και αιματηρές. Αναφέρονται 17 γενικευμένες επαναστάσεις κατά των Τούρκων, ενώ υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες για Σουλτάνους που ήθελαν να εξαλείψουν το Χριστιανικό γένος, παρά την αντίθεση του κορανίου.

    δ. Θα πρέπει επίσης να μην ξεχνούμε ότι ο Μανουήλ Γεδεών ζούσε στην Κωνσταντινούπολη, κι οπωσδήποτε δε θα ήταν εύκολο να καταφερθεί ανοικτά ενάντια στην τότε Τουρκική κυβέρνηση. Αρκεί να δει κάποιος και τις σημερινές ανακοινώσεις του Πατριαρχείου και θα καταλάβει.

    Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η μαρτυρία του Μανουήλ Γεδεών συνιστά στην ύπαρξη "κρυφών" σχολείων σε μη ομαλές καταστάσεις πραγμάτων, όπως τονίζει ο ίδιος. Αυτό βέβαια, όπως έχουμε δείξει τονίζεται από πλήθος αναφορών, τόσο Ελλήνων όσο και ξένων ιστορικών.

    Κρυφό σχολειό Revisited
    Κρυφό σχολειό Revisited - Μέρος 2ον
    Κρυφό σχολειό Revisited - Μέρος 4ον κι Ελληνικόν

    Εγώ πάντως θα συνεχίσω να αναζητώ προεπαναστατικές μαρτυρίες και να τις παραθέτω. Θα ήθελα δυσμενώς να σχολιάσω την "επιστημονικότητα" του παραπάνω χωρίου του βιβλίου του κ Αγγέλου. Ελπίζω τα υπόλοιπα επιχειρήματά του να αντέχουν στην ιστορική μαρτυρία πιο καλά.
    h--p://cacofonix-cacofonix.blogspot.com/2007/10/blog-post_5455.html

  20. Εύμηλος avatar
    Εύμηλος 06/02/2011 12:09:30

    Σημειώνω ότι τόσο ο "κάποιος" όσο και προπάντων ο Κώστας Ροδινός συμμετέχουν στον ιστοτόπο με λόγο θετικό, αναλυτικό και κατανοητό. Ο πρώτος επιμένει για το ζήτημα που ανέκυψε σε μια αυστηρά στενή ερμηνεία των πηγών. Η προσέγγιση του Ροδινού έβαλε στην κουβέντα κι άλλους παράγοντες, τον ψυχολογικό, την ανάγκη επικοινωνίας και τις πραγματικές προϋποθέσεις για την πραγματοποίησής της.
    Επανέρχομαι όμως στο θέμα της εκπαίδευσης στην Τουρκοκρατία. Δεν είμαι ειδικός. Αλλά φιλομαθής. Μία πρώτη παρατήρηση. Πότε γενικεύεται η εκπαίδευση στη δυτική Ευρώπη και στο δικό μας απ' τους Οθωμανούς κατακτημένο χώρο; Με την Αντιμεταρρύθμιση. Ποιοί πρωτοστατούν κατά κανόνα; Ο ΚΛΗΡΟΣ, οι ΚΑΛΟΓΕΡΟΙ πιο συγκεκριμένα. Για πολλούς λόγους. Ο απλούστερος διέθεταν χρόνο και είχαν λύσει το πρόβλημα της επιβίωσης με την ένταξή τους στην αδελφότητα. Τα σχολεία ήταν αλληλοδιδακτικά. Ιδρύονταν σε μοναστήρια, ενορίες. Ακόμη και οι Σχολές οι περίφημες των Ιωαννίνων, της Καστοριάς, της Σμύρνης, των Κυδωνιών, η Ακαδημία της Μοσχόπολης ιδρύθηκαν από εκκλησιαστικούς άνδρες.
    Αλλά αυτές ως εκπαιδευτικά ιδρύματα συνδεδεμένα με τον αναδυόμενο κόσμο του εμπορίου, απέκτησαν εξωστρεφή χαρακτήρα και το διδακτικό προσωπικό τους με την προοδευτική αύξηση των λαϊκών λογίων απέκτησαν κοσμικό χαρακτήρα. Ο αστικός χώρος όμως στη Τουρκοκρατία ήταν περιορισμένος. Κι αυστηρά ελεγχόμενος για τους "απίστους". Ενδεχομένως στην καθημερινότητά τους οι ραγιάδες να τα πήγαιναν καλά με τον μουσουλμάνο γείτονά τους, αλλά ήσαν πάντα νομικά και ηθικά στην αντίληψή του κατώτεροί του. Κι αυτό δεν άλλαζε. Ας μην έχουμε καμιά ψευδαίσθηση.
    Στα μικρά μέρη, στους οικισμούς κι εγκαταστάσεις των ορεινών τόπων που για να πάει κανείς απ' τον ένα στον άλλο ήθελε μέχρι και μισή μέρα, τα σχολειά ήταν υπόθεση του κοσμοκαλόγερου, του παπά. Όσα λεέι ο Κοσμάς ο Αιτωλός περιγράφουν την πραγματικότητα και ανταποκρίνονται στο γενικότερο ιστορικό πλαίσιο.
    Οι κορυφαίες μορφές του Νεοελληνικού Διαφωτισμού Άνθιμος Γαζής, Ιγνάτιος Ουγγροβλαχίας, Θεόκλητος Φαρμακίδης, ο πολύς Νεόφυτος Δούκας κι ο κατάλογος συνεχίζεται, αλλά δεν έχει νόημα τώρα εδώ.
    Δείτε τον πίνακα του Γκύζη. Προσεκτικά. Έκφραση ρομαντισμού. Ιδεατή αναπαράσταση της πραγματικότητας της εκπαίδευσης των πολλών στην Τουρκοκρατία θα έλεγα. Διαβάσαμε τα τεκμήρια που παρέθεσε ο "κάποιος". Υπάρχουν βέβαια πολύ περισσότερα. Έχουν όλα έναν κοινό παρανομαστή. Ο δάσκαλος κατά κανόνα ήταν παπάς, καλόγερος για την ακρίβεια. Ασφαλώς και μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη γενεαλογία του κρυφού σχολειού. Ακόμη κι ως ρομαντικής επινόησης. Πρέπει να αναρωτηθούμε όμως, γιατί αυτή η επινόηση; Ποιάς διαδικασίας αποτέλεσμα ήταν; Υποθέτω ότι η απάντηση δεν βρίσκεται σε κάποια μυθοπλαστική διάθεση της εθνικής έκφρασης κι ιδεολογίας. Τουλάχιστο όχι μόνο. Αποδίδει και συνοψίζει ρεαλιστικά τον φορέα της εκπαίδευσης στους χρόνους της δουλείας. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι παραπάνω περιώνυμες Σχολές πυρπολήθηκαν και έκλεισαν απ΄τον Οθωμανό Σουλτάνο. Τα κελιά του ενοριακού ναού, τα μοναστήρια ήταν πάντα ανοιχτά για να φιλοξενήσουν σχολειά για τα βλαστάρια των ραγιάδων για να μάθουν γραφή, ανάγνωση κι αριθμητική. Κι εκεί που δεν πατούσε το πόδι του ο Οθωμανός δεν υπήρχε ανάγκη να΄είναι κρυφά. Αλλά εκεί που οι διώξεις των "απίστων ραγιάδων", ναι, συνέρχονταν κρυφά. Κάτω απ' το φως των κεριών, της καντήλας. Δεν είχαν βλέπετε την πολυτέλεια του ηλεκτρικού.
    Μία συλλογικότητα ανθρώπων, στην περίπτωσή μας το Έθνος, το Γένος, χρειάζεται τους μύθους του. Σ' αυτούς αντανακλώνται και εμπεριέχονται τα ιδεώδη του. Αλίμονο αν δεν τους έχει. Θα έπρεπε να τους επινοήσει. Προσωπικά πιστεύω ότι το κρυφό σχολειό συγκαιφαλαιώνει ακριβώς όλες αυτές τις ανάγκες του Νέου Ελληνισμού για ελευθερία, καλλιέργεια του ελεύθερου πνεύματος κι αποτίναξη κάθε δουλείας μέσω της παιδείας και της πίστης. Συστατικά στοιχεία της διαχρονικής ιδιοπροσωπίας του. Οπότε η εμμονή στην κατάρριψή του, στην αποδόμησή και περιφρόνησή του, μπορεί να γίνει μόνο είτε από εθελόδουλους είτε ιδεολογικά τυφλωμένους . Οι άλλοι νομίζω ότι οφείλουμε να διαβάζουμε κριτικά την υπόθεση και να την κατανοούμε σε όλες της τις διαστάσεις. Να ξέρουμε την απαρχή, το περιεχόμενο αλλά και τους λόγους για τους οποίους αποδεχόμαστε ακόμη και το μύθο.
    Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι οι μύθοι των Ελλήνων αρδεύουν μέχρι σήμερα τα ανθρωπιστικά ιδεώδη του πολιτισμένου κόσμου. Ας πιστέψουμε κι εμείς οι Έλληνες στους δικούς μας και να μην αυτοοικτιρόμαστε.
    Διότι το εύψυχον ελεύθερον εστί!

    • Κάποιος avatar
      Κάποιος @ Εύμηλος 06/02/2011 13:20:21

      "Οπότε η εμμονή στην κατάρριψή του, στην αποδόμησή και περιφρόνησή του, μπορεί να γίνει μόνο είτε από εθελόδουλους είτε ιδεολογικά τυφλωμένους".

      Δηλαδή οι Γ.Βλαχογιάννης,Μ.Γεδεών,Ν.Βάμβας,Μ.Οικονόμου και πολλοί άλλοι ιστορικοί, λόγιοι και μελετητές, που καταρρίπτουν τον μύθο του "κρυφού σχολείου" και αναφέρουν ότι οι Οθωμανοί δεν παρεμπόδιζαν την ίδρυση σχολείων και την διδασκαλία των γραμμάτων και των επιστημών, ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία ;

      Επίσης η αντιμεταρρύθμιση που αναφέρεις, ως ιστορικός όρος αναφέρεται στην ρωμαιοκαθολική εκκλησία και το κίνημα του Λούθηρου και δεν έχει σχέση με το θέμα μας.
      Μάλλον αναφέρεσαι στον Διαφωτισμό.

      Αναμφίβολα η αφετηρία της εκπαιδευτικής κίνησης στον ελλαδικό χώρο κατά τον 16ο αι. είναι συνδεδεμένη με κληρικούς ή μοναχούς λογίους .
      Ωστόσο ο παράγοντας που έδωσε στην συνέχεια την ώθηση και τα "φώτα" και θα παγιώσει την ευρύτερη ανάπτυξη της παιδείας, ήταν ο απόδημος ελληνισμός της Δύσης.
      Επίσης η πορεία της εκπαίδευσης ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, οποίος δέχθηκε σοβαρές επιθέσεις στην συνέχεια από την Εκκλησία.
      Το Πατριαρχείο πολλές φορές είχε καλέσει λόγιους και διδασκάλους να αποκηρύξουν τις θεωρίες και τις διδασκαλίες τους υπό την απειλή του αφορισμού, που συνήθως συνοδεύονταν με κάψιμο των "αιρετικών" συγγραμμάτων.
      Υπήρχε δε και εκκλησιαστικός επιστημονικός αντίλογος με συγγράμματα όπως για παράδειγμα το:"Τρόπαιον Κατά Του Κοπερνικού Συστήματος".
      Το τελικό πλήγμα στην προσπάθεια ελέγχου της εκπαίδευσης από την ηγεσία της Εκκλησίας θα δώσουν οι Φαναριώτες.

    • Apollonios avatar
      Apollonios @ Εύμηλος 07/02/2011 01:46:43

      "Εθνικό είναι το αληθές" Δ.Σολωμός.
      Άλλο πράγμα οι μύθοι κι άλλο τα παραμύθια. Δεν χρειαζόμαστε παραμύθια για να γίνουμε πατριώτες, η αλήθεια μας αρκεί.
      Μια ματία και στη Μεγάλη (και μεγαλεώδη) του Γένους Σχολή στην Κωνσταντινούπολη, που ιδρύθηκε λίγο μετά ...την άλωση. Και που δεσπόζει με μεγαλείο στο Φανάρι ως σήμερα:
      h**p://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%93%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CF%85%CF%82_%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%AE

  21. Κώστας Ροδινός avatar
    Κώστας Ροδινός 06/02/2011 12:22:37

    Εύμηλε,
    Ούτε εγώ είμαι ιστορικός για αυτό και δεν επιχείρησα μια συζήτηση με αναφορές σε πηγές.
    Ομως, ούτως ή αλλως, οι ιστορίες ολων των εθνών, από κτίσεως κόσμου, είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό διαμορφωμένες και απο του λεγόμενους εθνικούς μύθους.

  22. Τζώννη Μπη Γκουντ avatar
    Τζώννη Μπη Γκουντ 06/02/2011 12:24:45

    Για το Κρυφό Σχολειό υπάρχει αυτό το πλήρως εμπεριστατωμένο άρθρο με πάνω από 300 παραπομπές

    http://www.antibaro.gr/node/395

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ Τζώννη Μπη Γκουντ 06/02/2011 13:14:55

      εξαιρετικό άρθρο.

  23. Αρράκις الراقص avatar
    Αρράκις الراقص 06/02/2011 12:29:09

    Πώς μπορείτε να είστε τόσο σίγουροι πως σε 400-450 έτη Οθωμανικής κατοχής, δηλαδή χονδρικά διάρκεια 12-13 γενεών, δεν υπήρξε κρυφό σχολειό; Ειδικά στους σκοτεινούς αιώνες (17ος-18ος); Ποιά είναι τα ατράνταχτα στοιχεία και οι πηγές που μας κάνουν ν'απορρίπτουμε μετα βδελυγμίας την πιθανότητα, έστω γιά ένα μικρό χρονικό διάστημα το κρυφό σχολειό όντως να υπήρξε; Συνήθως η συλλογική μνήμη δεν σφάλλει, γιατί να το κάνει τώρα;

    • Κάποιος avatar
      Κάποιος @ Αρράκις الراقص 06/02/2011 13:21:39

      Τα αναφέρω λίγα ποστ παρακάτω.

      • anonymous avatar
        anonymous @ Κάποιος 06/02/2011 22:26:32

        Είσαι λάθος. Σωστά τα λέει ο Αρρακίς

  24. TASSOS IA avatar
    TASSOS IA 06/02/2011 12:33:54

    Kαλές είναι οι ανταλλαγές απόψεων αλλά μέσα στο σχέδιο (δεκαετιών) των νεοταξιτών που είναι πίσω από τους Τατσόπουλους, Βερεμήδες, Δραγώνες και όλο αυτό το σκ.....λόι, είναι και η αναπαραγωγή των θέσεων τους μέσα από τον αντίλογο. Τζάμπα διαφήμιση. Αν κάποιος μας πει ότι τον Παρθενώνα τον έχτισαν απόγονοι των Σουμερίων θα ανατρέξουμε όλοι στις ιστορικές μας πηγές για να τους αντικρούσουμε? Σαφώς είναι λεπτή η γραμμή από το να τους αφήσεις να λένε ότι τους έχουν διατάξει να λένε και να μην υπάρχει αντίλογος αλλά.......

  25. Αρράκις الراقص avatar
    Αρράκις الراقص 06/02/2011 12:37:36

    ...συγγνώμη, "με διαπρύσιους"

  26. occultist avatar
    occultist 06/02/2011 12:37:50

    Κώστας Ροδινός είπε:
    ''Παρακολούθησα τη σειρά του ΣΚΑΙ για το 1821. Και εξοργίστηκα...."

    ΚΑΛΑ ΝΑ ΠΑΘΕΙΣ. ΔΕΝ ΗΞΕΡΕΣ, ΔΕΝ ΡΩΤΑΓΕΣ;;;

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ occultist 06/02/2011 12:43:17

      Εχω οπλιστεί με ανεξάντλητη υπομονή!
      Θα παρακολουθήσω όλα τα επεισόδια της...σειράς!

      • hellasatt avatar
        hellasatt @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 12:53:58

        Μόνο όταν αντιμετωπίσεις τον αντίλογο, μπορείς να είσαι σίγουρος γαι τις θέσεις σου. Πολλά από τα δήθεν 'φοβερά ντοκουμέντα' είναι γραμμενα στα βιβλία της Ιστορίας και κάποιοι τα πασσάρουν σαν 'αποκαλύψεις' για λόγους εντυπωσιαμού και προπαγάνδας. Εκμεταλλεύονται βέβαια και την ημιμάθειά μας.

        • Κώστας Ροδινός avatar
          Κώστας Ροδινός @ hellasatt 06/02/2011 12:58:03

          Πάντως στο δεύτερο επεισόδιο της σειράς τους είδα απολογητικούς.
          θα πρέπει να κατακλύσθηκαν από διαμαρτυρίες.

          • Ο Ιθαγενής avatar
            Ο Ιθαγενής @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 13:09:03

            ...το ισοζύγιο τηλεθέασης - διαφημίσεων ενδιαφέρει όχι τα ...λοιπά.

          • Κώστας Ροδινός avatar
            Κώστας Ροδινός @ Ο Ιθαγενής 06/02/2011 13:12:10

            πάντα!

  27. engineer avatar
    engineer 06/02/2011 12:56:05

    Ένα συναισθηματικό άρθρο Κώστα Ροδινέ που αναρωτιέμαι τι εξυπηρετεί. Καλοί οι εθνικοί μύθοι, αλλά ευτυχώς το εθνος μας δεν επιβίωσε με αυτούς. Ούτε με την παλικαριά ούτε με τη συγκίνηση ούτε με την ορμή, ούτε με τα τσίπουρα, τη ρακή και τους μεζέδες ή τις ωραίες παρέες. Αντίθετα οποτε μεγαλούργησε το έκανε με την οργάνωση, τη στρατιωτική ικανότητα και τεχνολογία, τη μόρφωση και την οικονομική δύναμη. Ηττήθηκε όποτε ξεπεράστηκε στα προηγούμενα από άλλους λαούς!

    Οι Παρθενώνες είναι προϊόν πλούτου και δύναμης. Οι περσικοί πόλεμοι κερδήθηκαν γιατί οι Πέρσες δεν είχαν βαρύ πεζικό ανάλογο των οπλιτών και όχι επειδή οι Πέρσες δεν ήταν παλικάρια και ωραίοι τύποι όπως οι έλληνες. Πράγμα το οποίο προσωπικά με κάνει το ίδιο περήφανο για τον ελληνισμό.

    Φοβάμαι ότι το άρθρο σου αυτό που λέει, ειδικά στη νέα γενιά, είναι ότι εμείς οι έλληνες είμαστε από γεννησιμιού μας οι πιό ωραίοι τύποι και δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε και πολύ! Έχουμε τα γλέντια μας, τα τραγούδια μας, τη μαγκιά μας.

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ engineer 06/02/2011 13:08:36

      Το έγραψα και πιο πάνω. Δεν είμαι ιστορικός για να καταθέσω επιστημονικές απόψεις στο θέμα αυτό.
      Το άρθρο αυτό δεν εξυπηρετεί καμιά σκοπιμότητα.
      Μια απλή ιστορία είναι. Οχι ιστορικό πόνημα!
      Τίποτα παραπάνω και τη αναφέρω με αφορμή τη συζήτηση που άρχισε ο ΣΚΑΙ.
      Επι τη ευκαιρία, τα τραγούδια ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης στην εποχή που αναφέρεσθε.

      • Makedonas Thessalonikios avatar
        Makedonas Thessalonikios @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 14:00:04

        Aderfia afiste ton paiktara stin isyxia tou ,exoume dyskolo paixnidi sto wikelidis,me to gawro,kai prepei na einai 100% sygentromenos,opos sto paixnidi me ta xanoumakia.

      • engineer avatar
        engineer @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 17:52:49

        @Κ. Ροδινό,
        εννοώ ποιό το νόημα, δεν αναφέρομαι σε σκοπιμότητα!

    • Ο Ιθαγενής avatar
      Ο Ιθαγενής @ engineer 06/02/2011 13:28:32

      Οι Περσικοί πόλεμοι κερδήθηκαν γιατί από την μια πλευρά υπήρχαν πολίτες με παιδεία και από την άλλη υπήκοοι.
      Γιατί η παιδεία συνεπικουρούσε την εκπαίδευση έτσι ώστε να παραχθούν πολίτες με δικαιώματα και υποχρεώσεις. Γιατί κάποιος μάθαινε πρόσθεση γραφή και ανάγνωση αλλά άκουγε παιάνες έπη και μύθους για την καταγωγή και τις ρίζες του.
      Δες ποιο κάτω τι έγραψα, το κρυφό σχολειό δεν ήταν γενικευμένο φαινόμενο. Είναι όμως η παράδοση μας και οι ρίζες μας.
      Ο Διγενής πχ δεν πάλεψε ποτέ ως άτομο σε μαρμαρένια αλώνια οι ακρίτες όμως είναι η ιστορία που γέννησε την παράδοση του τραγουδιού του Ακρίτα.
      Η εξάλειψη της παράδοσης είναι πριόνισμα στις ρίζες μας.
      Η εκπαίδευση πρέπει να συνεπικουρεί έτσι ώστε να μην είμαστε προσκολλημένοι στην παράδοση αλλά μαζί της να πορευόμαστε προς το αύριο.

      • engineer avatar
        engineer @ Ο Ιθαγενής 06/02/2011 17:44:01

        Είμαι σύμφωνος με την τελευταία σου φράση.
        Φοβάμαι όμως ότι η παράδοση που μας μεταφέρεται είναι περισσότερο παιάνες, έπη και μύθοι παρά κάτι άλλο χρησιμότερο. Σαν να λέμε στο νέο άνθρωπο, πίνε ήσυχος το φραπέ σου, όταν έρθει η ανάγκη θα μεγαλουργήσεις με το ηθικό σου και την παληκαριά σου!

      • aal avatar
        aal @ Ο Ιθαγενής 05/03/2013 21:25:49

        Οι Περσικοί πόλεμοι ήταν μεγάλη νίκη για την Ελλάδα - αλλά μια μικρή ήττα για την Περσία. Ήταν αστεία ποσότης η Ελληνική χερσόνησος μπροστά στο γιγάντιο Περσικό κράτος.

        Kατά τα λοιπά: Είναι μεγάλο λάθος η υποτίμηση του Περσικού πολιτισμού. Οι Πέρσες, ένας αδελφός ινδοευρωπαϊκός λαός (Ιραν="χώρα των Αρείων" στα Περσικά), έχουν μια μακρά αδιάσπαστη πολιτιστική παράδοση απολύτως συγκρίσιμη με τη δικιά μας (και μη συγκρίσιμη με το 99.9% των λαών της γης). Η Περσική Αυτοκρατορία ήταν ένα ιδιαίτερα ανεκτικό και ανεξίθρησκο κράτος, με πολύ ανεπτυγμένη τεχνολογία, μέσα στο οποίο πολλοί Έλληνες λόγιοι της Μικράς Ασίας έζησαν και μεγαλούργησαν. Ο Ζωροάστρης, ο πρώτος ίσως φιλόσοφος στην ιστορία (περί το 1700 π.χ.) δημιούργησε ένα σύστημα αξιών που επηρέασε και την Ελληνική φιλοσοφία...και, μολονότι κατά την αραβοκρατία του μεσαίωνα οι περισσότεροι Πέρσες εξισλαμίστηκαν με το ζόρι, διατηρούν ακόμα και σήμερα τις αξίες του Ζωροαστρισμού, κι ας μην τον ασπάζονται σαν θρησκεία. Η Περσία και η Ελλάδα είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, και πτυχές της μίας είναι μπλεγμένες μέσα στην άλλη από χιλιετίες. Είναι κρίμα που αναλώθηκαν σε τσακωμούς, αντί να αντιμετωπίσουν από κοινού τον πραγματικό κίνδυνο - την επέλαση Μογγόλων και Αράβων...

  28. Ο Ιθαγενής avatar
    Ο Ιθαγενής 06/02/2011 13:06:38

    Μερικοί μπερδεύουν την παιδεία με την εκπαίδευση. Την παράδοση με την απόδειξη. Τα ντοκτορά με την μόρφωση.
    Το κρυφό σχολειό δεν ήταν η γενίκευση, ο κανόνας. Η μη καθολική του εμφάνιση δεν σημαίνει την μη ύπαρξή του. Υπήρχαν χρονικοί περίοδοι που απαγορεύονταν σε ορισμένες περιοχές η διδαχή. Όχι για να μείνουν αμόρφωτοι αλλά για να εξαφανίσεις το φρόνημα χτυπάς την παράδοση. Όσοι επιθυμούσαν και επιθυμούν διαχρονικά την υπακοή τις μνήμες προσπαθούν να εξαφανίζουν τις συλλογικές. Για αυτό για παράδειγμα και η Ελληνική πολιτεία ακολουθώντας τα παραδείγματα άλλων μνημείο δεν θεωρεί μόνο τις ...πέτρες αλλά και τους τόπους όπου διαδραματίζονταν γεγονότα συνδεδεμένα με την καθημερινότητα το θυμικό των τοπικών κοινωνιών....για αυτό πχ όπου μαζεύονται και χορεύουν οι Σαρακατσαναίοι είναι τόπος μνήμης και ιστορίας ή το Πήλιο θα είναι πάντα και το βουνό των Κενταύρων...
    Υπάρχουν τοπικά διατάγματα που απαγόρευαν την εκπαίδευση από φανατικούς πασάδες όπως υπήρχαν αλλού σχολεία που ενισχύθηκαν από πασάδες. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει γενίκευση, συλλογική ευθύνη και ενοχές είναι για όσους φορούν τον μανδύα του πολιτικά ορθού του life style.
    Σε τελική ανάλυση περισσότερο κατατρεγμό έζησαν οι Ανατολικοί από τους Ενετούς πχ σε θρησκευτικό επίπεδο ή οι Τούρκοι ποτέ δεν βομβάρδισαν την Ακρόπολη.
    Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι περνούσαμε καλά, οι προύχοντες οι κοτζαμπάσηδες οι δραγουμάνοι και καλαμαράδες σίγουρα ναι. μόνο που οι κάθε τατσόπουλοι δεν είναι και δεν πρέπει να ταυτίζονται με το σύνολο. Ο καθρέπτης τους δεν αντανακλά την κοινωνία αλλά το εγώ τους.
    Το κρυφό σχολειό λοιπόν, έστω και ένα να υπήρξε σε όλη την ιστορία, είναι παράδοσή μας, όπως και η κολακεία της κάθε ευκαιριακής ορθότητας δεν είναι ούτε ιστορία ούτε κανόνας.

  29. Λίζα Αλεξίου avatar
    Λίζα Αλεξίου 06/02/2011 13:07:11

    Κρυφά σχολιά υπήρχαν σ΄όλα τα χωριά στην Μ Ασία όπου ζούσαν Έλληνες. Στίς πόλεις είχαν περισσότερες ελευθερίες, γι αυτό τα παιδιά φοιτούσαν σε κανονικά σχολεία.Δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και στην ύπαιθρο.Τα Ελληνικά σπίτια ήταν χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο κολλητά και μπροστά μπροστά, ώστε πίσω να υπάρχει χώρος για να κάνουν δραστηριότητες τα παιδιά τους. Οι αυλές τους ενωνόταν και οι Τούρκοι δεν μπορούσαν να δούν άν υπήρχαν παιδιά ή όχι σε αυτά τα σπίτια. Στις αυλές τους μάθαιναν γράμματα και τους δίδασκαν όποιοι γνώριζαν και δεν ήταν λίγοι αυτοί που γνώριζαν τα Ελληνικά γράμματα.Άλλοι προσλάμβαναν δασκάλους άν ήταν οικονομικά εύποροιΟι Έλληνες δεν δήλωναν τα παιδιά τους όταν γεννιόντουσαν γιατί φοβόταν το παιδωμάζωμα, και έκαναν κάθε τί για να τα προστατέψουν ιδίως τα αγόρια οταν ήταν σε μικρή ηλικία. Κι όμως αυτά τα παιδιά έμαθαν τα Ελληνικά γράμματα και έμαθαν να αγαπάνε την πατρίδα τους ίσως γιατί την αγάπη αυτή, την πλήρωναν ακριβά.Οι μαρτυρίες είναι των προγόνων μου και από τους δύο γονείς.
    Θέλω να ρωτήσω όμως αυτούς που λένε οτι βλέπουν αντικειμενικά τα ιστορικά γεγονότα:Σε τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς είναι δυνατόν να επιβιώσει ο πολιτισμός ενός λαού, έστω και με αυτήν την μορφή, άν δεν περάσει από την μία γενιά στην άλλη;Η ύπαρξη κρυφών σχολειών δεν αμβισβητείται, αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων.

    • Κάποιος avatar
      Κάποιος @ Λίζα Αλεξίου 06/02/2011 13:29:59

      Θέλω να ρωτήσω όμως αυτούς που λένε οτι βλέπουν αντικειμενικά τα ιστορικά γεγονότα:Σε τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς είναι δυνατόν να επιβιώσει ο πολιτισμός ενός λαού, έστω και με αυτήν την μορφή, άν δεν περάσει από την μία γενιά στην άλλη;Η ύπαρξη κρυφών σχολειών δεν αμβισβητείται, αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων.

      Yπάρχει και άλλη εξήγηση.
      “Μέχρι σήμερον ουδαμού ανέγνων εν ομαλή καταστάσει πραγμάτων Βεζύρην ή Αγιάννην εμποδίσαντα σχολείου σύστασιν ή οικοδομήν..." Μ.Γεδεών.
      ¨"η λατρεία των χριστιανών εξησκείτο ελευθέρως και δημοσία και επροστατεύετο μάλιστα και από τους Τούρκους [...] επροστατεύετο δε και ελευθέρως ενηργείτο και η εκπαίδευσις" Μ.Οικονόμου.
      "η Υψηλή Πύλη ποτέ δέν εναντιώθηκε στήν αναγέννηση των γραμμάτων στήν Ελλάδα" Ν.Βαμβάς.

      • Λίζα Αλεξίου avatar
        Λίζα Αλεξίου @ Κάποιος 06/02/2011 14:23:50

        "Πρέπει νά σημειώσουμε ότι ο τρόπος επιβολής της οθωμανικής εξουσίας διέφερε από τόπο σέ τόπο, ανάλογα μέ τό "γινάτι" του κάθε τοπικού δυνάστη ή τίς εκάστοτε παρορμήσεις του μεγάλου βεζίρη καί του σουλτάνου, καθ'όλη τή μακρά χρονική διάρκεια της οθωμανοκρατίας. Έτσι ενώ θεωρητικά η εκπαίδευση ήταν επιτρεπτή, υπήρχαν περιπτώσεις πού κάποιος πασσάς ή μπεηλέρμπεης έκλεινε τά σχολειά μέ αποτέλεσμα τό βάρος της εκπαίδευσης νά τό αναλαμβάνουν κάποιοι ιερείς, γιά νά μάθουν τά παιδιά τά "κολυβογράμματα" μέσα στά κρυφά σχολειά."
        Οι Έλληνες μπορούσαν να πιστεύουν την θρησκεία τους και να ομιλούν την γλώσσα τους, και ο λόγος δεν ήταν ασφαλώς η αγάπη τους για τους Έλληνες,αλλά το χαράτσι, ο κεφαλικός δισβάστακτος φόρος που τον πλήρωναν οι άπιστοι δηλ οι Χριστιανοί.Όλο το βάρος της συντήρησης του τουρκικού στρατού, έπεφτε στις πλάτες των Ελλήνων,και επειδή κατα τα πρώτα χρόνια μετα την άλωση παρατηρήθηκε μεγάλο ρεύμα εξισλαμισμού εκ μέρους των Ελλήνων με σκοπό την αποφυγή του φόρου, γι αυτό λοιπόν δόθηκαν αυτές οι ελευθερίες στους Έλληνες, για να μπορούν οι Έλληνες να παραμείνουν άπιστοι και να πληρώνουν φόρους.Υπό αυτές τις τραγικές συνθήκες εξαθλίωσηςτου Ελληνισμού, δημιουργήθηκαν τα κρυφά σχολειά που η διδασκαλία άν και κρυφή, κατάφερε να κρατήση ζωντανό το Ελληνικό στοιχείο.

  30. thpr avatar
    thpr 06/02/2011 13:29:53

    Στο τελικό επαναστατικό Σύνταγμα της Τροιζήνας, του Μαΐου του 1827, στο άρθρο 6:
    6. Έλληνες είναι
    α. Όσοι αυτόχθονες της Ελληνικής Επικράτειας πιστεύουσιν εις Χριστόν.
    β. Όσοι από τους υπό τον Οθωμανικόν ζυγόν πιστεύοντες εις Χριστόν, ήλθαν και θα έλθωσιν εις την Ελληνικήν Επικράτειαν

  31. Θεσσαλονικιός avatar
    Θεσσαλονικιός 06/02/2011 14:46:31

    Ασφαλώς και δεν υπήρχαν κρυφά σχολειά! Βρέθηκε πουθενά κατατεθειμένο το καταστατικό ιδρύσεως, έστω και ενός εξ αυτών; Συνάντησε ποτέ κανείς στα φορολογικά κατάστιχα της Τουρκοκρατίας αναφορές για κρυφό σχολειό; Ά, όλα κι όλα, εχώ μόνο τις πρωτογενείς αδιάψευστες πηγές δέχομαι!

    • Κώστας Ροδινός avatar
      Κώστας Ροδινός @ Θεσσαλονικιός 06/02/2011 19:09:51

      ωραίο!

    • Κάποιος avatar
      Κάποιος @ Θεσσαλονικιός 06/02/2011 20:28:12

      Ο μύθος του κρυφού σχολειού υποδηλώνει ότι, η εκπαίδευση και η διδασκαλία ήταν απογορευμένη ή διώκονταν από τους Οθωμανούς επί Τουρκοκρατίας και άρα τα ελληνόπουλα μορφώνονταν μόνο στα κρυφά από παπάδες και καλόγερους.
      Οταν όμως κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας λειτουργούσαν αποδεδειγμένα φανερά και όχι εν κρυπτώ, Παιδαγωγεία,Φροντιστήρια, Ελληνομουσεία, Λύκεια, Γυμνάσια,Ακαδημίες και Σχολές στον ελλαδικό χώρο, ποιος ο λόγος ύπαρξης των κρυφών σχολείων ;
      Εδρες ελληνικών Ανωτέρων Σχολών υπήρχαν στην Μοσχόπολη,Καστοριά,Κοζάνη,Σιάτιστα,Μέτσοβο,Ιωάννινα,Αρτα,Αμπελάκια,
      Τίρναβο,Αθήνα,Δημητσάνα,Χίο.Πάτμο,Κωνσταντινούπολη,Κυδωνίες,Σμύρνη κ.α.

      Γράφει έπίσης το 1808 ο Π.Κοδρικάς (βιβλιογράφος του 18ου αιώνα):"Από την Βλαχία και την Μολδαβία ως την Αίγυπτο και από την Σμύρνη ως την Κέρκυρα δεν υπάρχει πόλη, δεν υπάρχει νησί όπου δεν θα βρείτε ένα δημόσιο σχολείο για δωρεάν παιδεία με δαπάνες της κοινότητας".
      Αλλη μια ιστορική μαρτυρία μέσα στις άλλες που προανέφερα.

      Αυτές τις πληροφορίες για την κατάσταση της παιδείας επί Τουρκοκρατίας, τις δίνουν μελετητές και ιστορικοί που έζησαν εκείνα τα χρόνια ή λίγο μετά και δεν ήταν ούτε αριστεριστές, ούτε άθεοι, ούτε ανθέλληνες.

  32. ΠΟΡΤΑ ΠΟΡΤΑ avatar
    ΠΟΡΤΑ ΠΟΡΤΑ 06/02/2011 16:26:35

    οι Τουρκοι ειναι "κλανιαρηδες".....

    ΠΠ

  33. Αφροδίτη avatar
    Αφροδίτη 06/02/2011 16:48:03

    Αγαπητέ Κώστα Ροδινέ, η ιστορία που μας διηγήθηκες και που βίωσες ο ίδιος είναι εκπληκτική και πολύ χρήσιμη η δημοσιοποίησή της, ακριβώς επειδή οι λάτρεις της παγκοσμιοποίησης και οπαδοί της παγκόσμιας διακυβέρνησης που μας προέκυψαν ως κυβερνήτες, αγωνίζονται από την πρώτη μέρα που ανέλαβαν να μας «απογαλακτοποιήσουν». Κάνουν τα πάντα, για να μας ξεκόψουν από όσα συνιστούν την Εθνική μας συνείδηση και στοχεύουν με επιμέλεια στη Νέα Γενιά και για αυτό επιβάλλεται να αντιδράσουμε. Δεν με νοιάζει και ούτε με αφορά, που η υπουργός της Παιδείας απαξιώνει το Δημόσιο σχολείο για τον κανακάρη της. Με νοιάζει και με κόφτει που προσπαθεί να αφήσει εκτός Ελληνικής Παιδείας τα δικά μας παιδιά και παρεμβαίνει στην ύλη του δημοσίου σχολείου, που το χρηματοδοτεί ο φορολογούμενος πολίτης, αφαιρώντας διδακτική ύλη που είναι αδιαμφισβήτητο στήριγμα για τη διαμόρφωσή των αντιστάσεών τους.
    Ο κρητίκαρος Σήφης αυτό που έκανε στην μακρινή ξενιτιά του, το έκανε για να μην ξεχάσει ο ίδιος, γιατί αρνιόταν να αφομοιωθεί. Εμείς ας τον μιμηθούμε και ας το κάνουμε για να μάθουν – όσα εντέχνως τους αφαιρούν- τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας, που θα φοιτήσουν στο «νέο σχολείο» που σχεδίασαν οι εχθροί μας και καλούνται να υλοποιήσουν οι σύγχρονοι εφιάλτες μας.
    Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι το μάθημα της Ιστορίας το έκαναν προαιρετικό στο Νέο Λύκειο. όπως δεν ήταν καθόλου τυχαίο ότι πριν καλά-καλά ορκιστεί η κυβέρνησή τους, αφαίρεσαν από τον τίτλο του υπουργείου τον ορισμό της Παιδείας ως "Εθνικής". Ξέρουν πάρα πολύ καλά, το πού πρέπει να κτυπήσουν τον ατίθασο Έλληνα, που εμμένει να μιλάει ακόμα για Πατρίδα!
    Το κάθε σπίτι λοιπόν, είναι αναγκαίο να γίνει ένα σύγχρονο κρυφό σχολειό για τη νέα γενιά, εκείνες τις ώρες που είμαστε μαζί τους, για να μην περάσουν οι ρεπουσοπαρέες και οι τατσόπουλοι στο μυαλουδάκι τους εκείνη τη διδακτική ύλη, που τους επιβάλουν οι εντολείς τους και γαλαντόμοι χρηματοδότες τους. Αφύπνιση λοιπόν και διαρκής επαγρύπνηση με αυτούς, τους κακής ποιότητας και κακών προθέσεων, διεθνιστές που μπλέξαμε.

  34. athamas avatar
    athamas 06/02/2011 18:29:04

    Οι περισσότεροι αποφεύγουν να κοιτάξουν ευθέως τον λύκο και ψάχνουν τα ίχνη του ……Γνωστόν τις πάση το παπαδαριό ήταν οι τοποτηρητές του σουλτάνου, κατά τα κατοχικά από τους Οθωμανούς χρόνια. Και σήμερα κατοχή έχουμε αλλά οι πληροφορίες φθάνουν σε εμάς μέσω διαδικτύου , στο παρελθόν ήταν πιο αργά τα πράγματα, αλλά οι πληροφορίες μεταδίδονταν από στόμα σε στόμα , και κάποιοι τις γράφανε κιόλας .. Απλά οι πληροφορίες και τότε και σήμερα θέλουν λίγο ξεσκόνισμα~

    • Αρράκις الراقص avatar
      Αρράκις الراقص @ athamas 06/02/2011 21:45:52

      Ακριβώς! Το παπαδαριό ήταν οι τοποτηρητές του σουλτάνου ενώ ο λαός περίμενε τους Ελ με το αστρόπλοιό τους το Νουμπίρου νά'ρθουν να τον ξεσηκώσουν χρησιμοποιώντας το Μπέβατρον το μυστικό παλμικό όπλο σκέψης ώστε να τους μεταδώσουν τη διάθεση γιά επανάσταση. Σοβαρά τώρα, τίποτα πιο πρωτότυπο έχετε να μας πείτε;

  35. Ανώνυμος avatar
    Ανώνυμος 06/02/2011 20:40:13

    Δέν βλέπω η παραπάνω ιστορία να εξυπηρετεί τον σκοπό τον οποίο όλοι μας προσμέναμε. Θα προτιμούσα αναφορά στις συνθήκες διαβίωσης του γένους.

    Αλλά, εάν λησμονήσαμε τις κακουχίες και την απόλυτη υποταγή του γένους μπορούμε να διαβάσουμε την ιστορία του Frederique Douglass, γεννημένου σκλάβου στίς φυτείες του Νότου. Εκεί βλέπουμε ότι δεν επιτρέπεται στους σκλάβους να μαθαίνουν γράμματα, την απαγωγή των παιδιών τους κτλ.

    Τα λαμόγια των αναθεωρητών της ιστορίας μας ας τολμήσουν να πούν ότι οι μαύροι στον νοτο περνούσαν καλά. Επίσης αυτοί που κοροιδεύουν τον Κολοκοτρώνη ώς γκέι (στο κατω κατω με γεια του με χαρά του) ας τολμήσουν να υπονοήσουν το ίδιο π.χ. για τον προφήτη των μωαμεθανών ή τον πατέρα των τούρκων. Τολμάτε ρε λαμόγια;

  36. victoria avatar
    victoria 06/02/2011 21:49:05

    Πολύ ωραία ιστορία και συγκινητικός ο Κρητικός ο ξενιτεμένος κ.Ροδινέ.
    Στη θέση σας θα ήμουν ικανοποιημένη με το διαχωρισμό σε ποιους άρεσε και σε ποιους όχι... (εννοώ αναλόγως με τις απόψεις που εκφράζουν και για το θέμα). Και σε αυτούς που δεν άρεσε, take it as a compliment.

    Τέλος, επειδή διαβάζω ότι κάποιοι δεν εννοούν να πεισθούν ούτε με ιστορικές πηγές και αυτές ο καθένας όπως θέλει τις διαβάζει, ιστορικός δεν είμαι, αλλά εδώ επιχειρείται διαστρέβλωση της λογικής επιστήμης, όχι μόνο της ιστορίας:

    δλδ κανείς δεν είπε ότι «υπήρχε κρυφό σχολείο» ισούται με «δεν υπήρχε πουθενά κανένα σχολείο», άρα «υπήρχε σχολείο» δεν ισούται με «δεν υπήρχε κρυφό σχολειό»!!!

  37. Κώστας Ροδινός avatar
    Κώστας Ροδινός 06/02/2011 22:04:16

    Γειά σου Victoria,

    Ξέρεις, δεν έγραψα αυτή την ....ιστορία για να συνεισφέρω στην .....ιστορία.
    Απλά, καθώς παρακολουθούσα τονκ. Τατσόπουλο να λέει κάτι που προδηλως ήταν εναντίον της λογικής, σκέφτηκα ο,τι θα ήταν χρήσιμο να τη μοιραστώ μαζί σας, περισσότερο ως φόρο τιμής σε ανθρώπους που κάνουν αυτό που θεωρούν ως χρέος τους χωρίς να τους το συζητήσει κανένας!
    Εχω ζήσει πολλές τέτοιες ιστορίες ταξιδεύοντας.
    Είπα, λοιπόν, οτι δεν μπορεί να μην γινόταν κάτι παρόμοιο στην εποχή της τουρκοκρατίας!

    Τέλος, καμιά φορά απ' αυτούς που διαφωνούν μαζί σου μαθαίνεις περισσότερο!

    • victoria avatar
      victoria @ Κώστας Ροδινός 06/02/2011 22:11:35

      Αυτό να λέγεται. Σε αναγκάζουν να ψαχτείς και να διαβάσεις!

      • anonymous avatar
        anonymous @ victoria 06/02/2011 23:50:51

        Δε γίνεται να ψαχνόμαστε κάθε μέρα ούτε μπορούμε να ασχολούμαστε με πομφόλυγες. Τώρα τελευταία τις αμολάνε με ρυθμούς πολυβόλου.

        • victoria avatar
          victoria @ anonymous 07/02/2011 13:55:58

          Κι αυτό σωστό.
          Αναπτύσσουμε αντανακλαστικά όμως. Τώρα πια ξέρεις ποιος λέει τι και γιατί, χρήσιμο είναι αυτό...
          Γιατί μη μου πείτε πώς τους έπιασε ο πόνος να δουν αντικειμενικά την ιστορία, με τα συμφέροντα από τη 'φιλική συνύπαρξη/συνεκμετάλλευση' να παρουσιάζονται ανάγλυφα γύρω μας περισσότερο από ποτέ... Δεν θέλω να είμαστε θανάσιμοι εχθροί με τους γείτονες, αλλά πρώτα να μη μας απειλούν και μετά να γίνουμε φίλοι. Και χωρίς παραγραφές.

  38. Νικηφόρος Ουρανός avatar
    Νικηφόρος Ουρανός 06/02/2011 22:18:30

    Η σύγχυση προκλήθηκε από το σχετικό ποίημα που ονόμασε τον σχετικό εκπειδευτικό θεσμό ως κρυφό σχολειό. Η όλη συζήτηση , έχω την εντύπωση ότι είναι "περί όνου σκιάς". Εξηγούμαι. Πράγματι ποτέ δεν απαγορεύθηκε η λειτουργία σχολείων στην οθωμανοκρατία. Οι δυσκολίες παρουσιαστήκανε λόγω των γεγονότων της Άλωσης και την φοβερή περίοδο των διωγμών. Τώρα επί του θέματος.
    Οι εκκλησιαστικοί παράγοντες που υποστηρίζουν μετά μανίας το κρυφό σχολειό φοβούνται ότι μέσω της άρνησής του διατυπώνεται και η άρνηση ότι η Εκκλησία είχε την ευθύνη των σχολείων . Αυτό είναι τό λάθος. Την ευθύνη της εκπαίδευσης την είχε η Εκκλησία , η οποία είχε και την ευθύνη του μιλλιέτ των χριστιανών έναντι της Υψηλής Πύλης. Δηλαδή είχε ένα ιδιότυπο πολιτικό ρόλο και ήταν η μόνη συντεταγμένη δύναμη του Γένους.Τον 16ο αιώνα η Σύνοδος του Πατριαρχείου προέτρεψε κάθε επίσκοπο να κάνει κάθε ενέργεια για την ίδρυση σχολείων. το αποτέλεσμα ήταν η ίδρυση σχολείων σε κάθε περιοχή , ήταν τα λεγόμενα Αλληλοδιδακτικά τα οποία λειτούργησαν στους νάρθηκες των εκκλησιών. Βιβλία είχαν τα λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας. Γι' αυτό στις παλιές εκδόσεις , Βενετίας, Τεργέστης κλπ, των λειτουργικών βιβλίων προτάσσεται η αλφαβήτα. Έγιναν και μεγαλύτερα σχολεία Ακαδημίες υπό την ευθύνη της Εκκλησίας. Και αργότερα και από άλλους φορείς , όπως οι κοινότητες, ή οι ηγεμόνες στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Όλα όμως φανερά , τίποτα κρυφό. Στον 18ο αιώνα ο πατριάρχης Σαμουήλ Χατζερής( 1763-1775) έστειλε εγκύκλιο και προτρέπει τους πάντες να βοηθήσουν στην ίδρυση σχολείων . Ωφείλουμε γράφει να μην αμελούμε αυτή την διακονία διότι "ημείς εσμέν των πάλαι σοφών οι απόγονοι¨. Πουθενά δεν υπάρχει σκέψη κρυφού χολείου. Όλα φανερά. Αυτά έπρεπε να προβάλλουν οι εκκλησιαστικοί παράγοντες και όχι τους μύθους. Κι οι αρνητές ας λάβουν υπόψη τους αυτά κι ας στασματήσουν να προσπαθούν να εξαγάγουν συμπεράσματα από ψεύτικες αιτίες.
    Θέλετε και ιστορική ύπαρξη Κρυφού Σχολειού; Στα Δωδεκάνησα επί Ιταλοκρατίας. Οι Ιταλοί ήταν που απαγόρευσαν την χρήση και διδασκαλία της ελληνικής στα σχολεία και τότε στις εκκλησιές λειτούργησε εν κρυπτώ σχολείο όπου οι ιερείς και οι δάσκαλοι δίδασκαν τα ελληνικά.
    Αυτά στον 20ο αιώνα στην περίοδο της Ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα.

  39. Κάποιος avatar
    Κάποιος 06/02/2011 23:05:24

    Μια γρήγορη παρατήρηση πάνω στις πηγές.
    Οι περισσότερες αναφορές που γίνονται σχετικά με την ίδρυση σχολείων κρυφίως επί Τουρκοκρατίας ανάγονται χρονικά στις πρώτες δεκαετίες του νεοελληνικού κράτους (1830-1880) δηλαδή την εποχή που διαμορφώνονταν το ιδεολογικό περίβλημα της Μεγάλης Ιδέας.
    Δεν είδα καμιά ιστορική αναφορά υπέρ της ύπαρξης ή δημιουργίας κρυφών σχολείων που να ανάγεται χρονικά πριν την επανάσταση του '21, δηλαδή επί Τουρκοκρατίας.
    Αυτό άξιολογείται ανάλογα.

    Ακόμα κι αν δεχθούμε μεμονωμένες περιπτώσεις δημιουργίας τέτοιων σχολείων, λόγω απαγορεύσεων ή διώξεων από τους Τούρκους, μάλλον αποτελούν τοπικό φαινόμενο και όχι καθολικό, ώστε να υποστηρίζεται καθολικά ο μύθος του κρυφού σχολείου.

    Θέλω ωστόσο να ξεκαθαρίσω, ότι σαφώς δεν υποστηρίζω πως επί Τουρκοκρατίας άνθιζαν τα γράμματα και οι τέχνες και πως οι Τούρκοι ενδιαφέρονταν για την μόρφωση των ραγιάδων.Εδώ δεν ενδιαφέρονταν για την δική τους.

    • anonymous avatar
      anonymous @ Κάποιος 06/02/2011 23:17:20

      Σου έχει απαντήσει ο Ράνσιμαν. Απλά σου χάλασε τη σούπα. Όσο για τον καθολικό η μη χαρακτήρα, όταν κινδυνεύεις να χάσεις το κεφάλι σου από τον Αγά γιατί δε γουστάρει το σχολείο σου αυτό αρκεί.

    • ελλην της εσπεριας avatar
      ελλην της εσπεριας @ Κάποιος 07/02/2011 01:46:18

      Εισαι απλως και μονον ημιμαθης!

  40. anonymous avatar
    anonymous 06/02/2011 23:12:53

    Αυτή είναι η μια όψη των γεγονότων και δεν την αμφισβητεί κανείς. Υπήρχε όμως και η άλλη όψη, αυτή της δημιουργίας υπερβολικών δυσχερειών στην εκπαίδευση των Ραγιάδων για να μην ξυπνήσουν και γίνουν επικίνδυνοι. Βασικά η όλη λογική των Τούρκων ήταν να μας κρατάνε σε μια κατάσταση ημιπαράλυσης. Αφήνουμε μεν σχολεία, αλλά όχι πολλά, με μέτρο και αν κάπου χάσουμε τον έλεγχο τα κλείνουμε. Το ίδιο έκαναν και με τις εκκλησίες. Οι πηγές περιγράφουν τη ζωή των Ραγιάδων και δεν ήταν καθόλου ρόδινη. Πως διάβολο αφού είχαν τόσες ελευθερίες, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, είχαν μαύρη ζωή;

  41. karenin avatar
    karenin 07/02/2011 01:54:01

    Το πρόβλημα της παιδείας τα χρόνια αυτά ηταν ότι στην ίδια την αυτοκρατορία δεν ευημερούσε γενικά η φιλομάθεια, η δε εκπαιδευση των ελλήνων εκπορεύονταν απο την εκκλησία, γι αυτό μετα την επανάσταση, σε σχέση με την άλλη ευρώπη, προέκυψε έθνος σχεδον αγράμματο. Το κρυφό σχολειό προέκυψε αργότερα για να δικαιολογήσει αυτές τις αδυναμίες, και να τονίσει ότι σε αυτές τις συνθήκες πάλι καλά που σώθηκαν η πίστη, και η γλώσα εν μέρει.

  42. ελλην της εσπεριας avatar
    ελλην της εσπεριας 07/02/2011 03:06:33

    Το ντοκυμαντερ του Σκαι δεν περιεχει τιποτε το ιδιαιτερως αξιον λογου.Ειναι ενα τυπικο ντοκυμαντερ σαν αυτα που συχνα παραγονται και προβαλλονται απο το Σκαι παγκοσμιως.Ολα εχουν πολλα κοινα στοιχεια>
    Αυτοαποκαλλουνται επιστημονικα αλλα συνηθως δεν ειναι φτιαγμενα απο ειδικους.Εαν φερειπειν το θεμα του ντοκυμαντερ ειναι Η Ελλαδα κατα τους Ρωμαικους χρονους,τον σχολιασμο του ντοκυμαντερ θα κανει καποιος ιστορικος ο οποιος εχει ειδικοτητα στην Ελληνικη ιστορια της Μυκηναικης περιοδου!Εαν το ιστορικο γεγονος αφορα το Βυζαντιο μετα την αλωση της Πολης απο τους Σταυροφορους,ο σχολιαστης θα ειναι ειδικος στην Ελληνικη ιστορια απο συστασεως του Ελληνικου κρατους !Και ουτω καθ εξης.Οι περισσοτεροι τηλεθεατες στεκονται στον τιτλο του καθηγητου που αναγραφεται διπλα στον σχολιαστη και τους διαφευγει οτι η πανεπιστημιακη τους εδρα
    δεν εχει σχεση με το θεμα στο οποιο αναφερονται.
    Πολλοι σχολιαστες ειναι ξενοι συγγραφεις οπως στην περιπτωση του Αγγλου συγγραφεως που μιλουσε για την Φιλικη Εταιρεια.
    Γινεται προσπαθεια ερμηνειας της ιστοριας συμφωνα με τα σημερινα κριτηρια με αποτελεσμα να διαμορφωνει αποψεις πολυ μακρινες απο την ιστορικη πραγματικοτητα.
    Οι ιστορικες αναπαραστασεις ειναι ανιστορητες!Οταν αναφερονται στους κλασσικους χρονους ειναι οι πιο απροσεχτες, ετεροχρονισμενες γελοιες και παει λεγοντας. Αρχης γενομενης απο τα κουστουμια και την συμπεριφορα των πρωταγωνιστων.
    Καποτε ειχα την ευκαιρια να θαυμασω τον Μ.Αλεξανδρο να να φωναζει εξοργισμενος εξω απο τα τειχη της Τυρου: Εισαστε Μαλακες!Οπως το ακουτε.Σε αμερικανικο ντοκυμαντερ του Σκαι.
    Αυτου του ειδους τα προιοντα απευθυνονται σε ενα κοινο που γνωριζει ιστορια ελαχιστα η καθολου.Επιφανειακα φαινονται πειστικα αλλα δεν αντεχουν μια δευτερη αναγνωση.
    Ετσι και τωρα με το ταλαιπωρο το 21.

  43. ΝΙΚΟΣ ΜΩΒ avatar
    ΝΙΚΟΣ ΜΩΒ 09/02/2011 08:45:38

    Υπάρχει ακόμη κόσμος που βλέπει ελληνική τηλεόραση και ειδικότερα <> σειρές? Εφόσον για το περιεχόμενο αποφασίζουν θολοκουλτουριάρηδες και απάτριδες τι περιμένατε?Παραδείγματα πάμπολα ρεπούση,δραγώνα κ.τ.λ. Όλοι τους αγωνίζονται για το ποιός θα πεί-γράψει το πιο ανθελληνικό απόφθευγμα για να γίνει αρεστός σ'αυτούς που μας φθονούν........γενικότερα.Η απλή λογική λέει πως αν δεν περνάς καλά αντιδράς και επαναστατείς (1821) Αν δεν ήταν ΕΚΕΙΝΟΙ οι ολίγοι και <> τώρα τα ονόματα όσων από εμάς υπήρχαν θα ήταν χασαν,αχμετ,αϊσε κ.τ.λ. όσο για ΙΝΤΕRNET και τα σχετικά θα το συζητούσα.....επειδή οι οθωμανοί είναι(και ήταν) ανεκτικοί

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.