08/01/2009 18:22
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Το Δίλημμα του Φυλακισμένου

Μεθαύριο θα είναι Τρίτη και 13.  Όχι, δεν είμαι προληπτικός. Αλλά βολεύει να ρίχνουμε στις μαύρες γάτες και τις κακές ημερομηνίες τα προβλήματα που μας έρχονται...

Το χαρακτηριστικό μιας «κρίσης» είναι η αστάθεια που προκαλείται από απρόβλεπτες αλλαγές, όταν οι παραδοσιακοί μηχανισμοί αυτοελέγχου υπολειτουργούν. Η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι καθοριστική στην έκβαση της κρίσης.

Οι χρηματιστηριακοί δείκτες, ελάχιστη νέα πληροφόρηση παρέχουν. Μέχρι τον Απρίλιο του 2009, θα έχουμε συνειδητοποιήσει τι σημαίνει «ύφεση στην πραγματική οικονομία». Η πορεία από εκεί και  πέρα θα εξαρτηθεί από την αντίδρασή μας, σαν άτομα ή σαν ομάδες, τόσο στις «παρεμβολές» (π.χ. διακοπές αερίου), ή στις συνειδητές οικονομικές επιλογές.

Αυτό που παίζει σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πως διαφορετικές ομάδες, ή κράτη, θα καταφέρουν, αν καταφέρουν, να συνεννοηθούν. Αν υπάρξει συνεννόηση, η συλλογική ζημιά θα είναι μεγάλη.  Αν δεν υπάρξει, θα είναι μεγαλύτερη.

Αυτό είναι το «δίλημμα του φυλακισμένου»:  Δύο ύποπτοι έχουν συλληφθεί από την αστυνομία και ανακρίνονται χωριστά. Η αστυνομία γνωρίζει ότι είναι ένοχοι, αλλά η έκβαση εξαρτάται από το ποιος θα καρφώσει τον άλλο. Αν κανείς δεν μιλήσει, θα φάνε και οι δύο από 1 χρόνο. Αν ένας καρφώσει (και ο άλλος δεν μιλήσει), το καρφί απαλλάσσεται, και ο άλλος τρώει 10 χρόνια. Αν και οι δύο καρφώσουν, τρων και οι δύο από 5 χρόνια. Τι θα κάνουν;  Η παραδοσιακή έκβαση είναι ότι και οι δύο καρφώνουν, γιατί δεν έχουν συνεννοηθεί, και δεν τους έχει ξανασυμβεί.  Μόνο αν οι δύο ύποπτοι έχουν περάσει αυτοί την άσκηση πολλές φορές, μπορεί να υπάρξει άλλη «ισορροπία», π.χ. να μάθουν να μην μιλάνε.

Αυτή η ισορροπία λέγεται, «υπο-παιγνιακή τέλεια ισορροπία Nash», στα αγγλικά, "suboptimal perfect Nash equilibrium", όπου οι φυλακισμένοι έχουν πια μάθει να μην καρφώνουν ο ένας τον άλλο, και ελαχιστοποιούν την συλλογική ποινή τους.

Δυστυχώς, ακόμα και αν η θεωρία είναι γνωστή στα κράτη (και τους φυλακισμένους), οι εγωισμοί και οι πολιτικές πιέσεις δεν οδηγούν πάντα σε ορθολογική συμπεριφορά...

Τον John Forbes Nash, μαθηματικό και οικονομολόγο και Νόμπελ 1994, τον είδαμε, λίγο εκλαϊκευμένο, στο έργο "A Beautiful Mind"

Archaeopteryx

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ο Ιθαγενής avatar
    Ο Ιθαγενής 08/01/2009 18:35:39

    Αγαπητέ φίλε το μεγαλύτερο πρόβλημά μας είναι ότι δεν επιλέγουμε συνειδητές οικονομικές επιλογές αλλά θα προσπαθούμε να διαχειριστούμε την καθημερινότητα.
    Πρωταρχική επιλογή είναι η αναχρηματοδότηση του χρέους και όχι η καταπολέμησή του.
    Κανείς ποτέ, για ψηφοθηρικούς λόγους, δεν έχει προχωρήσει σε μεταρρυθμιστικές τομές, παρά μόνο σε λογιστικές αλχημείες για τις μεταβολές των μεγεθών.
    Θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι αν δεν μεταβάλουμε τις δομές της οικονομίας απλά θα μας τις επιβάλλουν.
    Δεν υπάρχει πρόβλημα να μην μας δανείσουν, να μας δυσκολέψουν ναι, (προειδοποιητικές βολές) να πληρώσουμε ακριβότερα σίγουρα, αλλά το € θα το στηρίξουν.
    Αν όμως για να μιλήσουμε απλά το σαπιοκάραβο (οικονομία) περάσει την καταιγίδα (διεθνή οικονομική κρίση)πάλι σαπιοκάραβο θα είναι.
    Η μεγάλη πρόκληση είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο σκαρί για να ταξιδεύουμε....
    Πως όμως αν δεν μας κατατεθεί πρόγραμμα -τρόπος υλοποίησης - κόστος - πρόσωπα?
    Οι ληστές ξέρουν τις 3 επιλογές, εμείς απλά αλλάζουμε ...πολιτικούς δεσμώτες, καρτερώντας μοιρολατρικά την Θεία λύτρωση

  2. donaE avatar
    donaE 08/01/2009 18:54:54

    Θα στηριξουν το Ευρω,αλλα μηπως γιναμε κιολας αχιλλειος πτερνα της ΕΕ και τι συνεπειες θα εχει αυτο και ποσα θα ειναι τα εξωθεν 'κτυπηματα'.

  3. greekpoliticalreview avatar
    greekpoliticalreview 08/01/2009 19:03:02

    Αδερφέ , για να φτιαχτεί καινούργιο σκαρί πρέπει να χάσουν πολλά λίγοι κι αυτό είναι ένα δόγμα (οι λίγοι δίνουν στους πολλούς) που δεν υπήρξε ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία .

    Δεν είναι εφικτό να μπουν οι κανόνες που "θα κατασκευάσουν το καινούργιο σκαρί" αφού είναι σημαδεμένη η τράπουλα .

  4. minister avatar
    minister 08/01/2009 19:09:58

    @Ιθαγενής
    Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μονο στο δικό μας καράβι αλλα γενικά σε ΟΛΑ τα κρατικα ομόλογα. Τα 'σπρέντς' μπορεί να έχουν γίνει μόδα αλλα χθές η Γερμανία κατάλαβε τι θα πεί βύσσινο (αποτυχία πληστηριασμού). Στη Αγγλία να δείτε τι έχει να γίνει και ας έχουν και οι δυο χώρες πολύ χαμηλότερο χρέος απο την Ελλάδα.

    @ Archaeopteryx
    Δε συμφωνώ μαζί σου - πιο πολύ σα γραμμή μου ακούγεται παρά σα παρατήρηση. Πάντως σχετικα με τα 'παιχνίδια' και την 'συννενόηση' που απαιτούν οι καιροί μου θα το προτιμούσα αν είχες διαλέξει τη Λύση που μας προσέφερε ο Νας σε 'cooperative games' από τα 'non-cοoperative'. Ισώς τελικά εκεί να είναι και η ρίζα του προβλήματος.

  5. somis avatar
    somis 08/01/2009 19:56:01

    Χρόνια πολλά αρχαιοπτέρυγα !
    Τι να λέμε πάλι και πάλι ! Στη φυλακή αυτή (συγγνωμη, πατρίδα ήθελα να πω), η συνεννόηση και η ισορροπία έχει χαθεί προ πολλού.
    Λέω, μήπως .. αν το σκαρί οδεύσει στο πάτο (μια εθνική καταστροφή, ρε παιδί!), καινούργιο καρνάγιο φανεί. Το κόστος, λοιπόν, ας είναι δικό μας (μεγάλε !), ως άλλες Ιφιγένειες.
    Λυπάμαι για τα σκοτάδια που γράφω, είναι και αρχή χρονιάς.

  6. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 20:01:57

    Χρόνια πολλά!

    Minister,

    έχεις απόλυτα δίκιο, όχι απλά γραμμή, είναι "textbook". Αυτό που δεν έιναι «γραμμή» είναι ότι ενώ στο πείραμα, μετά πολλές φορές μαθαίνουν οι φυλακισμένοι, στην υδρόγειο, δεν μαθαίνουν, και εκεί που πάνε να μάθουν, ...μπαμ! τρώμε κάποιον αρχιδούκα και φτου πάλι από την αρχή.

  7. Προβοκατωρ. avatar
    Προβοκατωρ. 08/01/2009 20:04:08

    Δεν ειναι παντα ετσι.Αμα δηλαδη, διοριζει αβερτα η καθε κυβερνηση, δικους της, που δεν τους χρειαζεται,και σπαταλαει τα λεφτα, που μπορουν να μειωσουν το χρεος, αν δεν ξοδευτουν,τοτε πρεπει απλως να μην τους διορισει, αλλα τοτε, ο μπαμπας σουμ θα φωναζει και θα απειλει το βολευτη, γιατι δεν του διοριζει το καμαρι.
    "Διορισε μου τωρα το Γιαννη, και μετα σταματα να διοριζεις", λεει.

  8. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 20:14:06

    επιτέλους και ένας ωραίος άντρας ανάρτηση στο Antinews

  9. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 20:20:57

    Karyd min mas poulas tetia ora tha mas diabasi o factorx ke to allo miso ke tha dis meta archeopteryx kalo ....aite tora i mishofori na se apokodikopiisun tha plirosoun iperories ena soro

  10. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 20:28:01

    και φαντάσου να βάζαμε και τις εξισώσεις...

    ή την φωτο του Nash στα νειάτα του...

  11. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 20:28:35

    Άτακτε: τι έχεις πάθει με τα greeklish, τι έχει το PC σου, ήταν αυθόρμητο, δεν σκόπευα να βραχυκυκλώσω τη συζήτηση.

    Έχω και μια απορία: γιατί μεταφράζεται "υπο-παιγνιακή τέλεια ισορροπία Nash», στα αγγλικά, “suboptimal perfect Nash equilibrium”;
    suboptimal υποπαιγνιακή;

  12. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 20:33:26

    Afou sou egrapsa oti simera mou ehoun kolisi logo anashimatismou olla ta ilektronika hrisimopio ena tou heriou tou engonou

  13. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 20:35:37

    Επίσης archeopteryx να σου πω ότι μου άρεσε πολύ και το παράδειγμα με τον τίτλο. Είναι μια πολύ ωραία ανάρτηση συνολικά.
    Γι' αυτό και ασχολήθηκα όπως είδες.
    Έχω και μια άλλη απορία: είναι δικό σου το παράδειγμα με τους 2 φυλακισμένους;

  14. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 20:42:13

    Karyd avrio se perimeno gia to mathima den perno komistro ola sta plesia tou antinews.gr opou thelis boria ellada

  15. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 20:44:05

    λέγεται και sub-game perfect.

    To παράδειγμα με τους 2 φυλακισμένους είναι κλασσικό σε κάθε πρωτάρη σε μάθημα «λήψη αποφάσεων με αβεβαιότητα», ή καμιά φορά στατιστική για αρχάριους υποψήφιους επιχειρηματίες, ή πρωτοετής σε θεωρία πιθανοτήτων.

    Ο Nash έγινε γνωστός από τις οικονομικές και κοινωνικές εφαρμογές που ανέλυσε με εφαρμοσμένη θεωρία πιθανοτήτων.

    Τα οικονομικά, είναι ακρως βαρετά και ανούσια. Το άλλο προσπαθεί να περιγράψει με μαθηματικά την ανθρώπινη και κοινωνική συμπεριφορά.

    Αν θέλεις συνοπτική ενημέρωση (χωρίς πολλά μαθηματικά) κάνε google το "prisoners dilemma" μπες στο λήμμα της Wikipedia, και ταξίδεψε... Φυσικά και ΔΕΝ είναι δικό μου... Το έμαθα στο ...σχολείο.

    Αν θες επιστημονική φαντασία με τα μαθηματικά μοντέλα της κοινωνικής και ανθρώπινης συμπεριφοράς, Isaak Asimov: The Foundation Series.

    Αν θες τον Russel Crow σε εκδοχή macho, Maximus, the Gladiator.

    (δεν έχεις παράπονο, σου έχω γεμίσει το σαββατοκύριακο)

  16. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 20:47:29

    Άψογος archeopteryx. Πολύ σοφιστικέ ανάρτηση.

  17. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 20:47:45

    και αφού ρώτησες... Σκύλιασα να βρώ πως λέγεται το suboptimal game equilibrium στα Ελληνικά. Τίποτα στο google. Τηλεφώνησα σε απόφοιτο μαθηματικό του ιδιίου πανεπιστημίου που ήταν ο Nash. Και τώρα... Θάυμα! Το antinews, και ο όρος, πρώτα πρώτα στο Gooogle (στα ελληνικά...)

  18. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 20:49:22

    Είδες archeopteryx, τα φαινόμενα απατούν καμιά φορά.

  19. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 20:50:58

    τα φαινόμενα ποτέ δεν απαντούν. Το μυαλό μας δεν μπορεί να επεξεργαστεί τυχαία (heuristic) μη γραμμικά (non linear) γεγονότα. Ξανά στην θεωρία του χάους.

  20. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 20:51:30

    «απατούν»

  21. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 21:02:05

    Ηeuristic όχι ευριστικά; από τα ευρήματα δηλαδή; πολύ ωραία ελληνική λέξη; ή κάνω λάθος;

  22. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 21:08:10

    @ataktos #9: ha ha ha

  23. Προφήτης avatar
    Προφήτης 08/01/2009 21:36:47

    Αρχ-ρυξ, κλίνω στο @6.
    Αν η Ιστορία διδάσκει κάτι είναι ότι κανένας δεν διδάσκεται από την Ιστορία.
    Και κάθε θεωρία καταρρίπτεται από ένα γεγονός.

    Κάποιος το είπε και αλλοιώς : όλοι οι άνθρωποι διεκδικούν το θεϊκό προνόμιο του σφάλλειν - και δη ατιμωρητί.

    Αυτό που άλλαξε δραματικά τα δεδομένα ήταν
    - η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού με πρωτοφανή ρυθμό (~ 3 δις το 1970, ~7 δις το 2010)
    - ο "σύντομος 20ος Αιώνας" στη Δύση, που έφερε τον μέσο άνθρωπο σε διανοητική και υλική κατάσταση πρωτόγνωρη για την Παγκόσμια Ιστορία.

    Όμως το Σύστημα απλά δεν αντέχει 7 δις ανθρώπους να ζουν με υλικοτεχνικές συνθήκες όπως αυτές του Αμερικανού ή του Δυτικοευρωπαίου.

    Ή, αντέχει, εφόσον η ελίτ παραιτηθεί από την φρενιτιώδη απληστία, οι μεσαίες τάξεις των δυτικών χωρών από το "κατακτημένο επίπεδο ζωής", και επιβληθεί ένας ιδιότυπος "κομμουνισμός" που θα παρέχει σε όλους ένα standard εισόδημα, κάτι σαν κατώτατη σύνταξη.

    Στην προκειμένη περίπτωση το ποσόν υπολογίζεται σε
    62 τρις $ (Παγκόσμιο ΑΕΠ) / 7 δις (παγκόσμιος πληθυσμός) =
    = ~ 9.000 $ ή ~6600 € ή 550 €/μήνα.

    Για Ασιάτες, Αφρικανούς, Νοτιαμερικανούς, Ανατολικοευρωπαίους μια χαρά.
    Για τον μέσο Δυτικοευρωπαίο αδιανόητο.

    Γι’ αυτό ο αγώνας για τους πόρους θα συνεχίζεται λυσσαλέος.
    Η Γάζα είναι μια γεύση. Ας ελπίσουμε όχι πρόγευση ….

  24. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 21:38:51

    Karyd to biblio tou kosta filini theoria ton pegnion kai politiki stratigigi ine sta bibliopolia ine aristo ke to sinisto se olous epanegdosi

  25. KaryID avatar
    KaryID 08/01/2009 21:42:53

    @ataktos: na ta poume sta greeklish na min thimosoun. Antres san ton Russel Crow sto Monomacho - Maximus - den xreiazontai tin theoria ton paignion kai ton paignion rolon gia na mathoun pos na min karfonoun stin astynomia
    Den karfonoun, kai as fane 10.

  26. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 21:47:40

    Profiti pes se mas tous ellines katanalotes ti spatali kanoume pantu ftani na doume ta soupidia pou paragoumu kathimerina sto revma sti venzini klp

  27. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 21:47:41

    Profiti pes se mas tous ellines katanalotes ti spatali kanoume pantu ftani na doume ta soupidia pou paragoumu kathimerina sto revma sti venzini klp

  28. έλλην καταναλωτής avatar
    έλλην καταναλωτής 08/01/2009 21:52:32

    @27
    Πολλά εξοχικά, νόμιμα παράνομα. Πολλά φουσκωτά. Πολλά αυτοκίνητα, μονά, ζυγά, μονόζυγα, υβριδικά. Πολλές υπουργικές, τεωςυπουργικές, βολευτικές και τεωςβολευτικές μερσεντές. Πολλά Καγιέν. Πολύ ουϊσκι.

  29. ataktos avatar
    ataktos 08/01/2009 21:55:44

    Karyd afou mehri tora den katavan tin diafora n newtn ke gr as tous banoun kai deka ti na kano ego o ataktos simera ides na ehoun tsipa

  30. t avatar
    t 08/01/2009 21:59:44

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμα συμφωνήσει με τη Ρωσία όσον αφορά την επανάληψη παράδοσης ρωσικού αερίου προς την Ουκρανία, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο αρμόδιος για την Ενέργεια Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος Αντρις Πιμπάλγκς.

    Ο υπουργός Ενέργειας της Τσεχίας, Μάρτιν Ρίμαν, η χώρα του οποίου ασκεί το παρόν εξάμηνο της προεδρία της ΕΕ, και ο οποίος μετείχε στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες με τον πρόεδρο της ρωσικής Gazprom επιβεβαίωσε ότι δεν έχει επιτευχθεί προς το παρόν συμφωνία με τη Ρωσία.

  31. fantomas avatar
    fantomas 08/01/2009 23:03:07

    archaeopteryx

    ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΟΥΜΕ ΛΙΓΟ, ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ ΑΡΘΡΟ ΣΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ ΜΕ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΟ ''Μεθαύριο θα είναι Τρίτη και 13''
    ΜΠΩΡΕΙΣ ΝΑ ΜΟΥ ΠΕΙΣ (ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ 1453) ΠΟΙΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΙΚΗ (ΑΣΧΕΤΩΣ ΜΗΝΑ) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΕΡΑ Τρίτη και 13 ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΓΙΝΕ ΚΑΙ ΤΙ?

  32. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 23:27:29

    εκτός από την άλωση της Πόλης και την μεθαυριανή δημοπρασία ομολόγων (άκου μέρα που διάλεξαν!) δεν ξέρω.

    Βέβαια, για τους παγανιστές και τους αρχαίους, το 13 δεν ήταν γρουσούζικο...

    Και χρόνια πολλά!; Κρατάει για 40 μέρες νομίζω...

  33. fantomas avatar
    fantomas 08/01/2009 23:37:55

    archaeopteryx

    την 13/12/1967 εγινε η ''αποτυχημενη αντεπανασταση'' κατα υα λεγομενα καποιον !!!!!
    ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ!!!

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ !!!

    ΕΥΧΟΜΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΑΛΛΗΘΕΥΤΗΣ!!!
    (ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΙΛΑΩ!!)

  34. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 08/01/2009 23:47:25

    σωστά και το θυμάμαι...

    Φοβάμαι ότι το 2009 δεν θα είναι εύκολο και αυτό που δεν ξέρω είναι πότε τελειώνει.

  35. ΣΟΒΟΚΑΗΣ avatar
    ΣΟΒΟΚΑΗΣ 09/01/2009 09:52:40

    αχ αυτό το βαρέλι στη Πλατεία με φωτιά να καίει και να μας ζεσταίνει και λίγος καφες πείνα και τσιγαρο στα τρία...να συζηταμε πιο ανθρώπινα και πιο ουσιαστικά

  36. leon avatar
    leon 09/01/2009 15:03:17

    Τα Foundation Series (6 το νουμερο) ειναι πραγματι απο τα καλυτερα γραμμενα μαθηματικά μοντέλα της κοινωνικής και ανθρώπινης συμπεριφοράς. Ειδικα το τριτο βιβλιο οπου οι κατοικοι του πλανητη επονομαζομενου "Γαια" λειτουργουν συλλογικα σε παγκοσμιο επιπεδο (μεσω εξελιξης της τηλεπαθειας) διαμορφωνοντας ενα κοινο νου για να λαβουν ακομα και την πιο απλη αποφαση του αν πρεπει να βρεξει, να χιονισει η να εχει ηλιο εκεινη την μερα δινουν κατευθυνσεις για το πως θα μπορουσε να εξελιχθει το ανθρωπινο ειδος καταργωντας εννοιες που σημερα ουτε να φανταστουμε μπορουμε. Στην παραπανω κοινωνια πχ. δεν υπαρχει πολιτευμα ουτε φυσικα εκλογες κομματα και τα συναφη.

  37. leon avatar
    leon 09/01/2009 16:08:06

    Επανω της ειμαστε...πως να μας λειψει?

  38. leon avatar
    leon 09/01/2009 16:44:26

    μαλλον δεν μαθαμε ποτε εως σημερα...

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.