#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
18/07/2010 09:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

«Τούρκος»... με ελληνική ψυχή



Η γέννησή του χάνεται στα βάθη των αιώνων, με αρκετές εκδοχές να έχουν διατυπωθεί πάνω σε αυτό το θέμα. Τούρκος ή Έλληνας; Το ερώτημα αυτό ακολουθεί χρόνια τώρα τον γνωστό σε όλους μας Καραγκιόζη και το φίλο του, Χατζηαβάτη. Και μπορεί η UNESCO να απεφάνθη επί του θέματος και να βάφτισε τους δύο ήρωες Τούρκους, με κύριο σύμμαχο την απουσία των ελληνικών επιχειρημάτων επί του θέματος, ωστόσο ο Έλληνας θα συνεχίσει να γελά, να μοιράζεται, να προβληματίζεται και να μαθαίνει την ιστορία του, μέσα από τα κωμικοτραγικά παθήματα των πιο διάσημων φιγούρων του θεάτρου σκιών. Σε πείσμα ίσως της τραγικής αδιαφορίας που δείχνει η επίσημη πολιτεία για την πολιτιστική κληρονομιά μας, την ίδια μας την ταυτότητα δηλαδή.

Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές φιγούρες της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς δεν ανήκει πλέον στην Ελλάδα, σύμφωνα με την UNESCO.Ο εκπαιδευτικός, επιστημονικός και πολιτιστικός οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών έκρινε ότι τόσο ο Καραγκιόζης όσο και ο φίλος του, ο Χατζηαβάτης, είναι Τούρκοι, ενώ έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον το πώς φτάσαμε σε αυτήν την απίστευτη απόφαση!

Ουσιαστικά η UNESCO ήρθε τώρα να επικυρώσει παλαιότερη απόφαση μίας υποεπιτροπής της, στην οποία μετείχαν οι εξής χώρες: Τουρκία(!), Εσθονία, Μεξικό, Β. Κορέα, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κένυα. Η υποεπιτροπή είχε κάνει δεκτή μία εισήγηση του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, η οποία έλεγε ότι τόσο ο Καραγκιόζης όσο και ο Χατζηαβάτης είναι Τούρκοι.

Πλήθος ερωτημάτων προκαλεί η στάση της Ελλάδα όλο αυτόν τον καιρό, καθώς, όπως φαίνεται, δεν υπήρξε καμία επίσημη αντίδραση το διάστημα που βρίσκονταν σε εξέλιξη οι μεθοδεύσεις από πλευράς Τουρκίας.

Ο υπουργός Πολιτισμού, Παύλος Γερουλάνος, ζήτησε ενημέρωση για το θέμα, ενώ σχετικά ερωτήθηκε και ο πρωθυπουργός στο περιθώριο του Συμποσίου της Σύμης, για να δώσει την απάντηση: «Ας έχουν οι Τούρκοι το δικό τους Καραγκιόζη και εμείς το δικό μας».

«Το θέατρο σκιών αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Γρηγόρης Δελαβέκουρας, και πρόσθεσε ότι οι τελικές αποφάσεις για το θέμα θα ληφθούν τον Οκτώβριο σε ειδική συνεδρίαση της UNESCO στην Κένυα.

Η ιστορία του Μαυρομάτη

Είναι αλήθεια ότι η ιστορία του αγαπημένου μας Καραγκιόζη δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένη. Η πιο διαδεδομένη προφορική παράδοση αναφέρεται στο θρύλο του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη, ο οποίος είχε αναλάβει να χτίσει το σαράι του πασά, και ζούσαν στην Προύσα.

Υπάρχει όμως και ακόμα ένας θρύλος για τον Καραγκιόζη, που αναφέρεται στην ιστορία ενός Έλληνα από την Ύδρα, του Γ. Μαυρομάτη, και τοποθετείται χρονολογικά περίπου το 18ο αιώνα. Ο Μαυρομάτης λέγεται ότι ήλθε στην Τουρκία από την Κίνα με το θέατρο σκιών του. Αποφασίζοντας να εγκατασταθεί πλέον μόνιμα στην Πόλη, προσάρμοσε τόσο τη ζωή του, όσο και το θέατρό του στα ήθη των Τούρκων. Έτσι, ονόμασε τον πρωταγωνιστή του Καραγκιόζ, προέκταση στα ελληνικά Καραγκιόζης, που στα τούρκικα σημαίνει μαυρομάτης. Ο Μαυρομάτης πέθανε στην Τουρκία και πληροφορίες αναφέρουν ότι είχε βοηθό του τον Γιάννη Μπράχαλη, τον πρώτο καλλιτέχνη του είδους που έφερε τον Καραγκιόζη στην Ελλάδα.

Οι πρώτες ιστορικά βεβαιωμένες πληροφορίες για το θέατρο του Καραγκιόζη εντοπίζονται στα μέσα του 17ου αιώνα και μας τον παρουσιάζουν να εκφράζει εικόνες από τη ζωή των Τούρκων.

Κάποιοι υποστήριξαν ότι ο Καραγκιόζης ήταν τουρκικό θέατρο, όμως πολλοί επιμένουν ότι η εντύπωση αυτή δημιουργήθηκε γιατί μετά την εμφάνιση του Καραγκιόζη η τουρκική κυριαρχία απλώθηκε σε όλες τις χώρες της βυζαντινής αυτοκρατορίας και επόμενο ήταν το θέατρο σκιών να πάρει μορφή και έκφραση σύμφωνα με τις νέες κοινωνικές συνθήκες, δηλαδή, οθωμανική.

Ήταν, επομένως, λογικό οι επόμενοι τέσσερις σχεδόν αιώνες της τουρκοκρατίας να έχουν ως αποτέλεσμα να ξεχαστεί τόσο πολύ η ελληνικότητά του, ώστε οι περισσότεροι ερευνητές να χαρακτηρίζουν τον Καραγκιόζη σαν τουρκικό θέατρο σκιών. Παρουσίαζε την τουρκική ζωή ο Καραγκιόζης, επειδή μέσα στην τουρκοκρατία διαμορφώθηκε και προς τους Τούρκους κυρίως απευθυνόταν. Ήταν ανάγκη, επομένως, να καλυφθεί με τουρκικό όνομα ο κεντρικός του ήρωας, γιατί διαφορετικά ήταν αδύνατον να ελέγχει τα φαινόμενα και τους τύπους της τουρκικής κοινωνικής ζωής.

Γ.Μ.

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Γιούσεφ avatar
    Γιούσεφ 18/07/2010 09:09:19

    ο καραγκιόζης και το θέατρο σκιών κατάγεται απο τη Συρία... για να λέμε την αλήθεια

    • Γιάννης Σ. avatar
      Γιάννης Σ. @ Γιούσεφ 18/07/2010 11:29:44

      Το θέατρο σκιών κατάγεται από την Κίνα.

    • Φωτεινή avatar
      Φωτεινή @ Γιούσεφ 18/07/2010 16:37:02

      Άλλο θέατρο σκιών και άλλο Καραγκιόζης - καμία σχέση το κινέζικο θέατρο σκιών με αυτό που είναι ο Καραγκιόζης.

  2. Γιάννης Χριστόπουλος ΤΝΣ avatar
    Γιάννης Χριστόπουλος ΤΝΣ 18/07/2010 10:27:06

    Μεγάλωσα βλέπωντας Καραγκιώζη, κυρίως βλέπωντας Μ. Αθηναίο στο θέατρο του στην Πλάκα και άκουγα κασέτες του Ε. Σπαθάρη.
    Τον αγαπώ, πιστεύω όμως ότι μάλλον δεν είναι Ελληνικός. Σίγουρα οι Έλληνες πρέπει να έχουν παίξει ιδιαίτερο ρόλο στην Εξέλιξη του αλλά ένα προϊόν που διαπερνά τους λαούς μιας Αυτοκρατορίας δεν είναι δυνατόν να έχει Εθνική ταυτότητα σαφώς προσδιορισμένη. Μάλλον οι Κινέζοι πρέπει να φωνάζουν περισότερο από εμάς.
    Οι Έλληνες δεν είμαστε σαν τους ΓυφτοΣκοπιανούς...

    • Φωτεινή avatar
      Φωτεινή @ Γιάννης Χριστόπουλος ΤΝΣ 18/07/2010 16:42:55

      Αυτά που διατύπωσες, φίλε μου, σχετικά με "τα προϊόντα που διαπερνούν τους λαούς μιας αυτοκρατορίας και δεν είναι δυνατόν να έχουν εθνική ταυτότητα", αυτά ακριβώς χρησιμοποιούν και οι σκοπιανοί ως επιχείρημα, για να στηρίξουν τις κλεψιές τους.

      Έχουμε μάθει να παραδίδουμε αμαχητί οτιδήποτε αγαπάμε σε όποιον κλέφτη έχει το θράσος να το διεκδικήσει - σε λίγο, θα λέμε τα ίδια και για τα νησιά του Αιγαίου και τη Μακεδονία...

      • Γιάννης Χριστόπουλος ΤΝΣ avatar
        Γιάννης Χριστόπουλος ΤΝΣ @ Φωτεινή 19/07/2010 00:07:05

        Άλλο πράγμα η Εθνική υπόσταση ενός λαού, κι άλλο η μουσική ή το θέατρο ο Καραγκιόζης κ.τ.λ. Οι Σκοπιανοί παραχαράσουν την ιστορική πραγματικότητα. Θέλεις να μου πεις ότι η Συμφωνική μουσική έχει "Εθνικότητα";
        Οι αυτοκρατορίες επί παραδείγματι ευνοούν την άρση των διακρίσεων, δεν λέω ότι αίρονται αλλά κακά τα ψέματα όταν οι άνθρωποι ζουν μαζί επηρεάζονται. Όχι δεν μας κλέβουν κανένα καραγκιόζη και ε εμμονή να τα θεωρούμε όλα ελληνικά είναι μια επαναπλήρωση της ανάγκης μας να θεωρούμε ότι είμαστε οι καλύτεροι.
        Μην μπλέκουμε ανόμια πράγματα είναι επικύνδυνο.

  3. Αργυρώ Κουκουλά avatar
    Αργυρώ Κουκουλά 18/07/2010 12:56:16

    Διαβάστε την διπλωματική εργασία του Βάλτερ Πούχνερ για τόν Βαλκάνιο Καραγκιόζη όσο και τό βιβλίο του για τα βιβλία του για το ελληνικό θέατρο επί τουρκοκρατίας

    http://www.greekbooks.gr/BookDetails.aspx?id=139065

    Και στείλετε και κανένα επαναλαμβανόμενο ραβασάκι-αίτημα στον ημιμαθή έως ανελλήνιστο Γερουλάνο να του αναθέσει το θέμα μιας κι ο Βαλτερ Πούχνερ είναι καθηγητής θεατρολογίας στον Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο κι ικανός να κάνει σκόνη την όποια πληρωμένη από τούς Νταβούτογλου κ. Ουνέσκου να εκδίδει πιστοποιητικά πλαστότητας.

  4. anonymous avatar
    anonymous 18/07/2010 14:51:05

    Θέατρο σκιών υπάρχει σε πάρα πολλές χώρες κυρίως της Ασίας.

    Οι διάλογοι και οι ιστορίες του Καραγκιόζη είναι καθαρά Ελληνικοί. Η αντιπαλότητα Ελλήνων Τούρκων.

    Και το μπουζούκι κατάγεται από την Τουρκία αλλά εμείς το πήραμε, το αλλάξαμε και δεν έχει καμιά σχέση με αυτό που έχουν οι Τούρκοι. Το δικό μας είναι νευρικό και ζωντανό και το δικό τους είναι κοιμισμένο και βαρύ. Δηλ. τι πάει να πει αυτό ότι αύριο η Ουνέσκο θα βγάλει φιρμάνι ότι το μπουζούκι είναι Τούρκικο;

    • Φωτεινή avatar
      Φωτεινή @ anonymous 18/07/2010 16:49:51

      Όπως πάνε αυτοί, θα βγάλουν και τον Κολοκοτρώνη Τούρκο, επειδή γεννήθηκε σε έδαφος κατεχόμενο απ' την Οθωμανική Αυτοκρατορία! Και το χειρότερο είναι ότι θα βρεθούν κάποιοι απ' τους "Έλληνες" που θα το δικαιολογήσουν...

      • anonymous avatar
        anonymous @ Φωτεινή 18/07/2010 21:58:40

        Τον Κολοκοτρώνη τον διεκδικούν οι Αλβανοί. Λένε ότι τόσο αυτός όσο και μια σειρά άλλοι ήρωες του 21 ήταν Αρβανίτες.
        Οι μεγάλοι ευεργέτες Βλάχοι και όχι Έλληνες και πάει λέγοντας.

        Αν διαβάσεις το τι λέει ο καθένας θα αποκομίσεις την εντύπωση ότι εμείς ως λαός δεν υπάρχουμε. Ακριβώς αυτή η υπερβολή επιβεβαιώνει το πόσο χαλκευμένοι είναι οι ισχυρισμοί τους.

    • Αργυρώ Κουκουλά avatar
      Αργυρώ Κουκουλά @ anonymous 18/07/2010 18:49:46

      ΔΕΝ κατάγεται το μπουζούκι από τήν Τουρκία , όπως δεν κατάγεται κι ο καραγκιόζης. Οι Τούρκοι στηρίζονται στην κατωχύρωση ονόματων για να πάνε στις έννοιες κι από ΄κει στις πολιτιστικές αξίες ,

      όμως και τό 60% της σημερινής τουρκικής είναι περσικής ε τ υ μ ο λ ο γ ι κ ή ς ρίζας γλώσσα, ένα 20% αραβικής, ένας 10% ελληνικής λόγω συνύπαρξης και μόνο τό υπόλοιπο 10% -όπως σε κάθε γλώσσα- νεολογισμοί δηλ. στην περίπτωση των Τούρκων , Τουρκικής επνεύσεως ετυμα , ανάλογα με τήν ιστορική μνήμη ενός νομάδα που πήγαινε κι ερχόταν αρπάζοντας ό,τι τόν βόλευε από περιουσίες ,θρησκείες και ήχους αλλονών .

      Καλός ο αυθόρμητος λόγος , καλλίτερος ο τεκμηριωμένος γιατί στόν δεύτερο στηρίζονται τα πορίσματα.

    • ident avatar
      ident @ anonymous 18/07/2010 23:57:48

      Η μεγάλη μάχη θα δοθεί για το ραχάτι, το μπαξίσι και το ρουσφέτι.

  5. Olympia avatar
    Olympia 18/07/2010 14:58:05

    http://olympia.gr/2010/07/17/karagkiozhs/

    Λάθος Καραγκιόζη πήραν οι Τούρκοι...

    • tiramola avatar
      tiramola @ Olympia 18/07/2010 15:36:17

      Αυτό είναι στα πλαίσια της αντικειμενικής και πολύπλευρης ενημέρωσης του διαδυκτίου που σκοπό έχει την αποδόμηση του συστήματος παραπληροφόρησης των νταβατζήδων?

  6. Ο Ιθαγενής avatar
    Ο Ιθαγενής 18/07/2010 15:44:45

    Αν σώνει και καλά οι Τούρκοι θέλουν Καραγκιόζηδες μπορούμε να τους στείλουμε...απέναντι από την πλατεία Συντάγματος συχνάζουν αρκετοί...

  7. Olympia avatar
    Olympia 18/07/2010 21:23:11

    Όχι, είναι προσωπική εκτίμηση για τον ρόλο του Καραγκιόζη ως πρώιμο Πασοκεμον στην Ελληνική κοινωνία.

  8. kokorikos avatar
    kokorikos 18/07/2010 22:48:48

    Τον Καραγκιόζη χάρισμά τους! Ειτε σαν Τουρκο είτε σαν σκλάβο ρωμιο παλιοχαρακτήρα τεμπέλαρο και σίχαμα της κοινωνίας!
    Αν τον ζητούν ώς πρόγονο μερικοί εδώ, σαν τον Λακη Θου-Κυ-ριε-Δίδη, με γειά τους με ΄χαρά τους! Από τότε που τον ανήγαγαν σε ήρωα και δάσκαλο των παιδιών μας είδαμε τα χαίρια μας!
    Αλλά το θέατρο σκιών καλά θα κάνουν να μη τολμήσουν να το αγγίξουν!

    Ο Πλάτωνας με τον Μυθο του Σπηλαίου, έχει να δώσει την απάντηση στη ανιστόρητη ηλιθιότητα ότι δεν είχαν οι Ελληνες θέατρο σκιών,στους διδακτορες της Συμφορας, τύπου Δραγώνα Ρεπούση κλπ "εδρών"...
    Αρχαιοπρεπώς, εδρών!
    Γιατι με την "ζώσα γλώσσα", αντί της ..."νεκρής", "κWλους" θα τους λέγαμε!
    Και άνευ συγχωρήσεως!

    http://3.bp.blogspot.com/_Sis3RnInSdA/Sx7Nd5CzyDI/AAAAAAAAAGs/9AZfAWqiNQs/s320/sphlio.jpg

  9. παραέλληνας avatar
    παραέλληνας 18/07/2010 23:32:10

    η τέχνη είναι πανανθρώπινη. δε χρειάζεται να κάνετε τίποτε άλλο παρά να γυρίσετε το κεφάλι σας εκατόν ογδόντα μοίρες.

  10. Αργυρώ Κουκουλά avatar
    Αργυρώ Κουκουλά 18/07/2010 23:35:26

    ΄΄Αλλά το θέατρο σκιών καλά θα κάνουν να μη τολμήσουν να το αγγίξουν!

    Ο Πλάτωνας με τον Μυθο του Σπηλαίου, έχει να δώσει την απάντηση στη ανιστόρητη ηλιθιότητα ότι δεν είχαν οι Ελληνες θέατρο σκιών,στους διδακτορες της Συμφορας, τύπου Δραγώνα Ρεπούση κλπ “εδρών”…
    Αρχαιοπρεπώς, εδρών!
    Γιατι με την “ζώσα γλώσσα”, αντί της …”νεκρής”, “κWλους” θα τους λέγαμε!
    Και άνευ συγχωρήσεως! '''
    _____________

    φίλε μου είναι μ ε γ α λ ε ι ώ δ η ς ο συνειρμός σου και δώσε του συνέχεια !

    Το ίδιο ισχύει και για τό κουκλοθέατρο αν ανατρέξουμε στίς μασκώτ των Ολυμπιακών της Αθήνας ΦΟΙΒΟ και ΑθηνΑ (αντίγραφα από ανασκαφές Αθηνών κι άν δεν κάνω λέθος βρίσκονται στο Εθνικό Μουσείο)
    http://www.mani.org.gr/athens2004/images/maskot.gif

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.