06/11/2008 00:02
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Πως σας κλέβουν χωρίς να το καταλάβετε

Δεν ξέρω τι είναι πιο θεαματικό. Η εκλογή του Obama, ή η φαινομενική ηρεμία στις αγορές. Το πρώτο είναι Δημοκρατία και πολύτιμη ψευδαίσθηση που με συγκινεί. Το δεύτερο είναι αγορές. Τις οποίες ακόμα να τις καταλάβω.

Ο Γενικός Δείκτης στην Αθήνα με έχει κουφάνει. Προφανώς έκανα λάθος όταν προέβλεψα 1204 και τέτοια. Αν με είχατε ακούσει θα είχατε χάσει τα λεφτά σας και θα τα είχε κάποιος άλλος. Συμπέρασμα: Μην δέχεστε ποτέ επενδυτικές συμβουλές τέτοιου είδους. ΠΟΤΕ! Στην καλύτερη περίπτωση, κάποιος αφελής σας παρασύρει. Στην χειρότερη σας κλέβει.

Ο Harry Markowitz γεννήθηκε το 1927 στο Chicago, σπούδασε Φυσική, Φιλοσοφία και Οικονομικά, και έχει γράψει «το βιβλίο» για χαρτοφυλάκια και επενδύσεις και έχει πάρει και ένα Νόμπελ το '90. Δεν μπορώ να σας πω τι είπε, αν και θα το βρείτε εύκολα στο διαδίκτυο και την βιβλιογραφία. Θα σας πω τι θυμάμαι από το σχολείο και από τις εφαρμογές των θεωριών του.

Από μία επένδυση, περιμένεις μια απόδοση. Για αυτό επενδύεις. Μία επένδυση έχει ρίσκο. Και η απόδοση μετριέται, και το ρίσκο. Το ρίσκο είναι ωστόσο πονηρό, γιατί μετριέται με όρους στατιστικής που πρέπει να είσαι τίμιος μαθηματικός για να μην σε κοροϊδέψουν. Χοντρικά, υψηλή απόδοση έχει και υψηλό ρίσκο.

Ο σωστός επενδυτής, επενδύει σε μία επένδυση, ή σε ένα χαρτοφυλάκιο επενδύσεων που δεν πρέπει έχει περισσότερο ρίσκο από αυτό που αναλογεί στην αναμενόμενη απόδοση, Ή, πιο σωστά, που δεν επιδέχεται περισσότερη διασπορά (δηλαδή μείωση) ρίσκου από αυτήν που ήδη έχει. Αυτό είναι ένα αποτελεσματικό χαρτοφυλάκιο. Μας λέει δηλαδή με πολλά μαθηματικά, την εξειδικευμένη εκδοχή του «μην βάζεις όλα τα αυγά σε ένα καλάθι».

Οι πονηρές κλοπές, οι ύπουλες απάτες, τα δομημένα ομόλογα, είναι όταν ένα επενδυτικό προϊόν έχει μεγαλύτερο ρίσκο από αυτό που αντιστοιχεί στην αναμενόμενη απόδοση της απάτης. Αυτός που το σχεδιάζει και το πουλάει, το ξέρει. Εσύ που το αγοράζεις δεν το ξέρεις. Δεν μπορώ να δώσω παράδειγμα με τα δομημένα γιατί είναι τόσο πολύπλοκα, που μόνο ένας- δύο treasurers στην Ελλάδα ξέρουν να τα αξιολογήσουν, τον έναν τον έχω χάσει και ο άλλος δεν μου μιλάει. Θα σας δώσω ένα άλλο παράδειγμα: Τα Ρωσικά ομόλογα του 1992-93. Όλοι οι Αθηναίοι τα ήθελαν γιατί είχαν απόδοση 20% ή δεν θυμάμαι πόσο %. Λάθος. Με βάση το δημοσιευμένο rating  και για κάποιον επιμελή, η απόδοση θα έπρεπε να είναι 50% ή 60%. Έτσι σας κλέβουν.

Ένας άλλος τρόπος κλοπής είναι με τα δικαιώματα προαίρεσης. Π.χ. Το Δημόσιο βάζει λεφτά στις προβληματικές τράπεζες έναντι προνομιούχων μετοχών με 10% κουπόνι. Μπράααβο... Η Τράπεζα κλέβει το Δημόσιο (1) επειδή η «προνομιούχος » είναι μπαγκατέλα, β' κατηγορίας, (2) γιατί η προνομιούχος είναι callable δηλαδή η τράπεζα έχει το μονομερές δικαίωμα προαίρεσης, να αγοράσει πίσω τις προνομιούχες. Πείτε το αυτό στον Υπουργό, γιατί στο Πανεπιστήμιο  μάλλον το έχασε κι αυτό το μάθημα.

Δεν θα σας πω τι κάνουν τα πετρέλαια και ο χρυσός και τα δολάρια γιατί, τώρα πια μάθατε να τα βρίσκετε μόνοι σας... Πιστεύω ότι σε ύφεση, με ή χωρίς πληθωρισμό, οι αγορές πέφτουν. Ο Harry Markowitz είπε πολύ απλά, ότι η κρίση έγινε επειδή υποτιμήθηκε (εσκεμμένα, ή από άγνοια) το ρίσκο στις επενδύσεις των τελευταίων ετών.  Πρώτος Νόμος της Θερμοδυναμικής: No free lunch.

ΔΠ

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ο Χαζος του χωριου avatar
    Ο Χαζος του χωριου 06/11/2008 00:37:04

    Γραφεις,και σωστα, οτι ο επενδυτης πρεπει να εχει εναν τιμιο συμβουλο για να του εξηγησει μαθηματικα το ρισκο που διατρεχει...

    Α/ Ειναι λιγοτεροι οι καταρτισμενοι συμβουλοι απο τους τιμιους! Οποτε καταλαβαινεις...

    Β/ Και πλεον σημαντικο. Η μεγαλυτερη διαστρεβλωση στην μελετη αποδοχης του ρισκου για μια επιθυμητη αποδοση ειναι η ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑ του ιδιου του επενδυτη!

    Γ/ Τα δικαιωματα προαιρεσης ειναι αλλου παπα ευαγγελιο...Αρχικα ηταν ενα εξαιρετικο εργαλειο για π.χ. καλυψη διακυμανσεων...
    Αλλα σε #καταλληλα#χερια ειναι η δυνατοτητα π.χ στον ειδικο που σου πουλαει ενα αξιογραφο, να το βουλιαξει και επισης-και εδω ειναι ενα απο τα κλειδια της κρισης-να μοχλευσει χρηματα για ενα ηδη νοητικο προιον (με την εννοια οτι ειναι δικαιωμα εξασκησης και κοστιζει μικρο κλασμα της αξιας του προιοντος)και τα κερδη να ειναι δυσθεωρητα η δε χασουρα καταστροφικη καθως συχνα-πυκνα φορτονεται στην αγορα με διαφορες τεχνικες...

  2. ΔΠ avatar
    ΔΠ 06/11/2008 07:06:23

    Σωστός, χαζέ. Αυτή η ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑ... της έχουν δώσει επιστημονικό όνομα: risk utility profile ή κάτι τέτοιο που νομίζω μεταφράζεται ελέυθερα ως «χαρακτηριστικά ή προφίλ αποδοχής κινδύνου». Στην Ελλάδα που μας αρέσει ο τζόγος, έχουμε στρεβλωμένο προφίλ: προτιμάμε την λαχειοφόρο που με €3 έχει 1 στις 1000 πιθανότητα να κερδίσει κάτι μεγάλο, ας πούμε μια τηλεόραση που κάνει €100. (Αυτός που σου πουλάει τον λαχνό κερδίζει €2.800). Εσύ, επενδυτικά χάνεις από χέρι. Κάποιος άλλος θα προτιμούσε να βάζει 3 ευρώ στην πάντα και να παίρνει τόκο 4%.

    Ωστόσο πήρα email που μου ζητάει διευκρινήσεις στα «δικαιώματα προαίρεσης» και τι σημαίνει πρακτικά

    Ας πάρουμε τις προνομιούχες μετοχές των τραπεζών. Μας λένε ότι η τράπεζα παίρνει 100 ευρώ και πληρώνει 10%. Αν η τράπεζα έχει μονομερώς το δικαίωμα να αγοράσει πίσω αυτές τις «προνομιούχες» μετοχές, το μονομερές δικαίωμα, εντίμως, έχει αξία. Δεν μπορώ να την υπολογίσω εδώ, αλλά έχει...μισό ευρώ; 1,5 ευρώ;...εξαρτάται από τι θα κάνουν τα επιτόκια.

    Η «προνομιούχα» που έχει 100 ευρώ ονομαστική αξία, ήδη δεν αξίζει 100, αλλά 98,5 ή 99,5. Ψιλά γράμματα; Στα 28 δισ, το 0,5-1,5 είναι 280 εκατομμύρια. Έτσι βγαίνουν τα εύκολα λεφτά (και δεν ειναι η μόνη κοροϊδία).

  3. theo avatar
    theo 06/11/2008 08:03:56

    No free lunch = Δεύτερος Νόμος της Θερμοδυναμικής

  4. ΔΠ avatar
    ΔΠ 06/11/2008 09:19:07

    theo, να σου ομολογήσω ότι αυτό έγραψα αρχικά, αλλά μετά το άλλαξα...εδώ δεν λέμε ότι όλα πάνε προς το χάος, αλλά "ό,τι μπαίνει, βγαίνει" conservation of ...money. Αν κάτι πουλιέται φτηνά, κάποιοπς καρπούται την διαφορά και κάποιος παίρνει το 10%....

    Ωστόσο, μπορεί να μην έχω δίκιο...έχω καιρό να ασχοληθώ με τους Νόμους.

  5. mesas avatar
    mesas 06/11/2008 09:30:33

    γεια σου ΔΠ!
    αξιόλογο το σύντομο ποστ!

    όμως προσπαθείς να εξηγήσεις σε Έλληνες τζογαδόρους τι σημαίνει να δίνει 2.35 στον Παναθηναίκό για το ντέρμπυ η bwin και τι να δίνει 2.2 ο ΟΠΑΠ...
    (τα οποία είναι απλά μαθηματικά και χαλαρές πιθανότες...)

    μπράβο και πάλι ΔΠ

  6. Skoko :-) avatar
    Skoko :-) 06/11/2008 10:35:41

    Επιτέλους και ένα πολύ καλό άρθρο στο site!
    Μετανιώνω που δεν διάβαζα οικονομικά... :-(

  7. stavros avatar
    stavros 06/11/2008 12:56:03

    Είστε όλοι πολύ νέοι για να ξέρετε τί παίζει, μόνο να τα καταλάβετε εκ των υστέρων ΙΣΩΣ μπορείτε.
    Συγνώμη.

  8. Nick avatar
    Nick 06/11/2008 16:41:28

    Ωχ, ωχ! Efficient Market Hypothesis...

  9. ΑΛΕΦΑΝΤΟΣ avatar
    ΑΛΕΦΑΝΤΟΣ 06/11/2008 17:20:46

    ΜΑΣΤΟΡΑ......
    ΟΛΑ ΚΑΛΑ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΛΕΣ....
    ΑΛΛΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΟ!!

    ΠΟΥΛΑΜΕ Ή ΑΓΟΡΑΖΟΥΜΕ?

  10. theo avatar
    theo 06/11/2008 17:39:53

    ΔΠ, Συμφωνώ για την ουσία του conservation και της διευκρίνησής σου, αν και money is not a strictly conserved quantity (οι Κεντρικές Τράπεζες κόβουν και ρίχνουν χρήματα στην αγορά ή τα αποσύρουν, οπότε γίνεται το έλα να δεις).

    Ο Δεύτερος Νόμος είναι, κατά τη γνώμη μου, πιό κατάλληλος να περιγράψει αυτό στο οποίο εύστοχα αναφέρεσαι, καθώς αφορά τους περιορισμούς που υφίστανται στον φυσικό πραγματικό κόσμο και κατ' επέκταση στον ανθρώπινο (για μας που επικαλούμαστε τη Θερμοδυναμική) καθώς σε ελεύθερη απόδοση λέει: You can't always get what you want!!! (αυστηρά θερμοδυναμικά και Καραθεοδωρικά!!!, δεν μπορείς να πας από μια κατάσταση-αυτή που είσαι-, σε μια άλλη -αυτή που επιθυμείς-, με οποιοδήποτε τρόπο, δηλαδή χωρίς να καταναλώσεις ενέργεια και να απωλέσεις κάποιες δυνατότητες που έχεις ή, στα καθημάς, χωρίς να πληρώσεις το γεύμα ή το δείπνο σου!!!.

    Εξ' ού και ο ειλικρινής σχολιασμός. Νάσαι και νάστε όλοι καλά για τη νησίδα και πάντα τέτοια!!!!

  11. flinaflis avatar
    flinaflis 06/11/2008 18:00:42

    από το BBC news (copy / paste)
    UK interest rates slashed to 3%
    Interest rate graph

    The Bank of England has made a shock one-and-a-half percentage point cut in UK interest rates to 3%, the lowest level since 1955.

    The size of the cut - the most dramatic since 1981 - signals the Bank's concern the UK is heading for a long recession, the BBC's economics editor says.

    It follows an emergency cut in rates last month from 5% to 4.5%.

    However, banks are expected to take their time deciding whether to pass on the cut to mortgage holders and savers.

    The cut was followed by the European Central Bank lowering its eurozone interest rates from 3.75% to 3.25%.

    The interest rate cuts come as the IMF predicts that developed economies will contract for the whole of the coming year for the first time since World War Two.

  12. ΔΠ avatar
    ΔΠ 06/11/2008 18:05:11

    theo, σωστός...

    Αλέφαντε,

    επειδή η ανάρτηση είναι αυτή που είναι, η ερώτησή σου έχει μόνο μία απάντηση (λίγο _ούστικη, με συγχωρείς): ούτε το ένα ούτε το άλλο. Εξαρτάται από το πόσα έχεις, που τα έχεις, τι άνθρωπος είσαι, τι επενδυτικό ορίζοντα έχεις (χρονικά, πότε θές τα λεφτά σου, πόσο ρίσκο θές (πόσο ήρεμος θες να είναι ο ύπνος σου) κλπ κλπ. Με άλλα λόγια δεν δίνω επενδυτικές συμβουλές, γιατί για να το κάνω τίμια, θέλω τουλάχιστον μια βδομάδα μαζί σου, και στο τέλος πάλι θα σου λέω ήξεις αφίξεις.

    Θα σου πώ να με ρωτήσεις κάτι άλλο που έμεσα σου απαντάει το ερώτημά σου..."που έχω εγώ τα λεφτά μου" και θα σου πω.

    Ότι ρευστό έχω, το έχω σε βραχυπρόθεσμες καταθέσεις, σχεδόν χωρίς ρίσκο (όσο μπορούν τα χρήματα να είναι χωρις ρίσκο). Όσα έβγαλα σαν μετανάστης, τα έχω στην χώρα που ήμουν και έχω την χαμηλότερη δυνατή απόδοση, αλλά εν μεσω κρίσης, παρ' όλο που ανησύχησα, δεν τηλεφώνησα καν. Όσα έβγαλα ή βγάζω εδώ τα έχω σε τράπεζα σχετικά σίγουρη και βαρετή εδώ, αλλά η ζωή έχει ακριβήνει και δεν αποταμιεύω...

    Έχω το φτηνότερο, παλιότερο αυτοκίνητο που έχει 4 ρόδες και 4 πόρτες. Κάποτε πουλησα ένα διαμέρισμα και πήρα κατι χωράφια αλλά για λόγους συναισθηματικούς μάλλον παρά επενδυτικούς, αν και μακροχρόνια, σε 20 ή 30 χρονια ας πουμε, δεν θα είμαι χαμένος, αν ως τότε δεν βλέπω τις μαραγαρίτες ανάποδα.

    Δεν θα αγόραζα μετοχές, ούτε τώρα και ούτε στα 1200 διότι, αν και ξέρω ότι σε ορίζοντα 5-7 χρόνων θα βγάλω λεφτά, δεν θα μπορώ να κοιμηθώ την νύχτα.

    Σου έδωσα την τιμιότερη επενδυτική συμβουλή που μπορώ, αλλά δυστυχώς αφορά εμένα και όχι εσένα. Αυτός ο άτιμος ο Δεύτερος Νόμος...το νομοτελειακό τέλος μας...

  13. Τακτικός Αναγνώστης avatar
    Τακτικός Αναγνώστης 06/11/2008 18:19:33

    @ΔΠ. Πράγματι αυτό είναι μια καλή και ουσιαστική απάντηση για όποιον θέλει να την καταλάβει. Προσωπικά έχω άλλους λόγους να μην έχω ήρεμο ύπνο, μην προσθέσω και αυτόν.

  14. ΑΛΕΦΑΝΤΟΣ avatar
    ΑΛΕΦΑΝΤΟΣ 07/11/2008 11:36:58

    Πραγματικα σε ευχαριστω για τις συμβουλες σου.

    Κανοντας φυσικα χιουμορ (οπως παντοτε ως Αλεφαντος!) θα πω οτι ΄΄τωρα που η θαλασσα εγινε γιαουρτη εμεις δεν εχουμε κουταλι για να φαμε''

    παλι ατυχοι ειμαστε γαμω την γκατεμια μου....

    παλι θα πρεπει να ψαχνουμε καινουργια ομαδα!!!

  15. cornelsen avatar
    cornelsen 10/11/2008 13:39:28

    Έχω μια blogoσελίδα και ειδικότερα ένα άρθρο στην διεύθυνση http://cornel.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=12315&blid=95
    Πιθανόν να δίνει απάντηση στον αν μπορούμε να βγάλουμε χρήματα από το χρηματιστήριο. Με ενδιαφέρον θα άκουγα απόψεις.

  16. PORTA PORTA avatar
    PORTA PORTA 18/11/2008 11:53:43

    Part of an interview of Mr Jim Rogers which describes in one paragraph the whole system :

    Ένας κατέρρευσε, όλος κι όλος. Γιατί δεν άφησαν και τη Fannie Mae και τη Freddie Mac; Εγώ ήμουν short στη Fannie Mae και θα έπρεπε να την έχουν αφήσει να καταρρεύσει. Την AIG έπρεπε να την έχουν αφήσει να σβήσει, να αφήσουν όλους αυτούς τους τύπους να σβήσουν και να καθαρίσει το σύστημα… Ξέρετε τι κάνουν; Παίρνουν τα χρήματα από ικανούς ανθρώπους, τα δίνουν σε ανίκανους και λένε στους τελευταίους: "Ωραία, τώρα μπορείτε να ανταγωνιστείτε τους ικανούς, με τα δικά τους λεφτά". Μιλάμε για φριχτές και εξωφρενικές θεωρίες οικονομίας.


    *Ο κ. Jim Rogers είναι επενδυτής, συγγραφέας και ιδρυτής του Rogers International Commodity Index.

  17. cornelsen avatar
    cornelsen 20/11/2008 12:41:52

    @ PORTA PORTA
    Πραγματικά, μέσα σ' αυτήν την δίνη πολλοί θα σωθούν χαριστικά -και με το αζημίωτο γι' αυτούς που θα τους σώσουν- και κάποιοι θα καταστραφούν χωρίς να φταίνε. Μια ακόμη απόδειξη ότι οι αγορές δεν είναι και τόσο "ελεύθερες".

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.