#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
14/04/2010 08:49
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Που βαδίζει η δημοσιογραφία;



Σύμφωνα με τον ήρωα Von Humboldt Fleisher στο  βραβευμένο μυθιστόρημα του Saul Bellow, Humboldt’s Gift, «Τα βραβεία Pulitzer είναι για τα…πουλιά. Είναι ένα μαϊμού βραβείο, για λόγους δημοσιότητας των εφημερίδων, που απονέμεται από απατεώνες και αγράμματους».

Η δημοσιογραφία αποτελούσε κάποτε μια ταπεινή, σχετικά άχαρη εργασία, που αντιμετώπιζε με δέος τους πραγματικούς ανθρώπους των γραμμάτων, τους λογοτέχνες. Οι δημοσιογράφοι, που κάποτε ήταν γνωστοί απλά ως ρεπόρτερ,  ήταν και είναι συνήθως δευτεροκλασάτοι τύποι, που πάντα ονειρεύονταν, πλην όμως μάταια, να προαχθούν σε κάποια ανώτερη σφαίρα…

Οι λογοτέχνες και οι συγγραφείς αποσύρθηκαν όμως από τον αγώνα, και κατάφυγαν στα πανεπιστήμια, ενώ στη συγγραφή επικράτησε το νέο και πιο δημοφιλές πλέον είδος «non-fiction». Πέραν αυτού, με τη μεσολάβηση του σκανδάλου Watergate, η βιομηχανία του τύπου άρχισε να γεμίζει με διάφορους  εκλεπτυσμένους και «σπουδαγμένους», που πλέον είχαν μια νέα και πολύ υψηλή αίσθηση της σημαντικότητάς  της αποστολής τους.  Τότε είναι που άρχισε μια εικοσαετία και βάλε αυτοϊκανοποίησης και βαυκαλισμού, που ακόμη δεν τελείωσε, παρά το γεγονός ότι το επάγγελμα του δημοσιογράφου έχει καταντήσει από τα πλέον απαξιωμένα στην Αμερική, ενώ πολλά έντυπα αντιμετωπίζουν τη λήθη αλλά και τη χρεοκοπία.

Η αντίδραση της βιομηχανίας του τύπου ήταν η  ταχεία συσπείρωση, σε μια προσπάθεια να σωθεί από τις  απαιτήσεις του νέου αναγνωστικού και καταναλωτικού κοινού. Ακόμη και ο διαβόητος για το λαϊκισμό του Rupert Murdoch, που πάντα πρόσφερε αυτό που ήθελαν οι αναγνώστες, καθημερινά πλέον αντιμάχεται τις επιθυμίες τους, δαιμονοποιώντας όσα ΜΜΕ  προσπαθούν να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες αυτές.

Που θα πρέπει λοιπόν να δοθεί η όποια έμφαση σήμερα; Σε αυτό που οι δημοσιογράφοι θεωρούν καλό για τη δημοσιογραφία, και τις επιχειρήσεις που υπηρετούν, ή σε αυτό που ζητάει ο πελάτης;

Το ζήτημα είναι σύνθετο καθώς οι δημοσιογράφοι, λόγω της φύσης τους, τείνουν να πιστεύουν πως γνωρίζουν τι ακριβώς θέλει ο πελάτης. Και είναι ακόμη πιο σύνθετο, αν αναλογιστούμε πως οι δημοσιογράφοι έχουν πιστέψει πως το έργο τους δεν έχει απλά μια εμπορική αξία, αλλά αποτελεί και μια ιστορική, ίσως  και πνευματική αποστολή. Ακόμη και ο μεγιστάνας Murdoch μοιάζει σαν ξαφνικά να θεωρεί πως έχει ένα θρησκευτικό κάλεσμα να επιτελέσει.

Η μουσική βιομηχανία πέρασε από μια παρόμοια μεταμόρφωση. Μια βιομηχανία που δομήθηκε επάνω στην εμπορευματοποίηση, και στην ικανοποίηση της κάθε βλακείας που ζητούσε το κοινό της, ξαφνικά στράφηκε εναντίον του. Η μουσική βιομηχανία προσπάθησε να αμυνθεί απέναντι στις νέες τάσεις και επιθυμίες της πελατείας της, εξαπολύοντας  εναντίον της τους δικηγόρους της. Ένα αποτέλεσμα αυτής της αμυντικής τακτικής, ήταν ότι η μουσική βιομηχανία επέτρεψε στον Steve Jobs να αναλάβει τη προστασία της. Στην ουσία του παραχώρησε τον έλεγχο της βιομηχανίας, ή τουλάχιστον του μικρού εκείνου κομματιού που ακόμη πληρώνεται.

Το ίδιο μάλλον θα συμβεί και στη βιομηχανία του τύπου. Η μοίρα της είναι να καταλήξει και αυτή στα ίδια χέρια. Μια άλλη μοίρα για τη δημοσιογραφία θα είναι το  μεικτό μοντέλο (ιδιωτικό-δημόσιο) του μη κερδοσκοπικού ιδρύματος, που θα στηρίζεται σε επιχορηγήσεις. Ο μη κερδοσκοπικός ειδησεογραφικός οργανισμός ProPublica είναι ένα τέτοιο μοντέλο, και μάλιστα βραβεύτηκε χτες με το Pulitzer. Αυτό δηλαδή που μάλλον θα συμβεί, είναι να καταλήξουν οι δημοσιογράφοι όπως κατέληξαν οι λογοτέχνες και οι άνθρωποι των γραμμάτων: Να τους αγαπούν αλλά να μη τους διαβάζουν.

Υπάρχει κάποια νέα κερδοφόρα δίοδος για τη δημοσιογραφία; Κάτι που να την  καταστήσει και πάλι  απαραίτητη; Ίσως. Θα είναι όμως ένας πολύ ανηφορικός δρόμος, κόντρα στα εγγενή εμπόδια της δημοσιογραφικής δουλειάς.

Michael Wolff (Twitter-@MichaelWolffNYC)

Απόδοση: Strange Attractor

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΑΡΗΣ Θ avatar
    ΑΡΗΣ Θ 14/04/2010 10:21:54

    H δημοσιογραφία είναι επάγγελμα σαν όλα τα άλλα και σαν τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Ο δημοσιογράφος ψάχνει μια "επιτυχία", κάνει ό,τι πρέπει να κάνει για να πάρει περισσότερα λεφτά ,να κάνει μια καλή"μεταγραφή",να αποκτήσει ίσως κάποτε την δικιά του εφημερίδα. Ούτε λειτούργημα ασκει (όπως θα μπορούσα να πω για ένα γιατρό ή δάσκαλο), ούτε την κοινή γνώμη εκφράζει (αυτό είναι ένα άλλοθι όταν δεν τολμάει να πεί την γνώμη του ή όταν θέλει να την ισχυροποιήσει), ούτε ελέγχει αναγκαστικά την εξουσία (απλά επειδή οι εκάστοτε "εξουσίες" ορισμένες φορές είναι εύκολοι στόχοι είναι βολικο να "τα βάζεις" μαζί τους,ως επι το πλείστον επιδερμικά)
    Τα δε ΜΜΕ είναι επιχειρήσεις σαν όλες τις άλλες. Για την ακρίβεια συνήθως είναι η αιχμή του δόρατος επιχειρηματικών ομίλων τα συμφέροντα των οποίων προωθούν.
    Αν υποθέσουμε ότι τα παραπάνω είναι πραγματικότητα που συνιστά κάποιο πρόβλημα, η μόνη απάντηση είναι η δική μας κριτική και υποψιασμένη αντιμετώπιση.

  2. http://neotera.wordpress.com avatar
    http://neotera.wordpress.com 14/04/2010 10:39:26

    Η δημοσιογραφία είναι ύψιστο λειτούργημα ειδικά στην εποχή μας που ευτελίζεται. Το ζήτημα είναι σε πολιτικό επίπεδο κρίσιμο λόγω της απο-παρα-υπερ πληροφόρησης από τα μήντια. Σήμερα περσότερο παρά ποτέ ο πολίτης χρειάζεται να γνωρίζει το τι πραγματικά συμβαίνει προκειμένου να μην υποβαθμιστεί σε ανδράποδο όπως ακριβώς επιτάσουν τα μήντια και οι "νταβάδες" που τα κουμαντάρουν. Η σωστή πληροφορία είναι ουσία στις μέρες μας και πρέπει να κυκλοφορεί παντού στην κοινωνία. Αρα με σοφίσματα περί του τι θέλει ο αναγνώστης και ιστοριες για "πελάτες" και "αγορές" της ενημέρωσης τερματίζεται η δημοσιογραφία και η δημοκρατία μαζύ της της οποίας ως γνωστόν "η ψυχή είναι η κοινοποίηση".

  3. socrates avatar
    socrates 14/04/2010 10:40:08

    Ωραίο το κείμενο του Michael Wolff αλλά αναφέρεται στις προηγμένες δυτικές χώρες. Στις χώρες της Νότιας Ευρώπης και ειδικά στη χώρα μας όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα.
    Στις υπανάπτυκτες δημοκρατίες, σαν την Ελλάδα, ο ρόλος των δημοσιογράφων (mission για τους marketeers) είναι να είναι ακριβοπλρωμένοι υπαλληλοι των πλουσίων.
    Θέλει ένας πλούσιος να εκβιάσει μία κυβέρνηση για να παίρνει χαριστικές δουλειές;
    Αγοράζει ένα κανάλι, αγοράζει και καμια δεκαριά υπαλλήλους - δημοσιογράφους, τους λέει τί θέλει και από εκεί και πέρα το πράγμα πάει μόνο του.
    Οι επιμέρους πρακτικές είναι ήσσονος σημασίας. Άλλους τους γλύφουν, άλλους τους εκβιάζουν και άλλους τους δωροδοκούν (με τηλεοπτικό χρόνο και ευνοϊκή τηλεοπτική μεταχείριση για να ξαναεκλεγού ή πάρουν προαγωγή).
    Απλά πράγματα.

  4. hifi avatar
    hifi 14/04/2010 10:51:34

    Αφ'ης στιγμής δεν είμαι πολιτικός ή πολιτικά διαπλεκόμενος, οι δημοσιογράφοι (δημοσιογράφους έχουμε λίγους εν ελλάδι) μου είναι παντελώς άχρηστοι και αδιάφοροι.

    Μάλιστα, θα έλεγα ότι οι δημοσιογράφοι είναι γενικώς ήσσωνος σημασίας απασχόληση.

    Κατά τα άλλα, ο Σωκράτης (Socrates) τα είπε όλα πιο πάνω...

  5. http://neotera.wordpress.com avatar
    http://neotera.wordpress.com 14/04/2010 11:07:27

    Το κείμενο της ανάρτησης είναι στρατευμένο στην υπόθεση της αποδόμησης της δημοσιογραφίας και κατ' επέκταση της πολιτικής δημοκρατίας. Εντάσεται στα όπλα, στη φαρέτρα καλύτερα όσων υποστηρίζουν αυτή την οδό. Είναι αντιπροσωπευτικό της κυρίαρχης προπαγάνδας που είναι ολοκληρωτική συνδέοντας απευθείας την ενημέρωση με το κέρδος. Είναι πολύ καλό για κουβέντα.

  6. Γιάννης Σ. avatar
    Γιάννης Σ. 14/04/2010 11:25:41

    Η Τέταρτη Εξουσία μετακινήθηκε προς την Τρίτη, όμως αυτό φαίνεται να αλλάζει:

    http://www.presstv.ir/programs/detail.aspx?sectionid=3510531&id=123097#123097

    • άστεγος avatar
      άστεγος @ Γιάννης Σ. 14/04/2010 11:52:05

      Αλλάζει έ;
      Μακάρι ρε φίλε αλλά εάν θέλεις τη γνώμη μου μην κρατάς και την αναπνοή σου.

  7. Κάποιος. avatar
    Κάποιος. 14/04/2010 11:42:12

    Οποιοδήποτε επάγγελμα ασκείται με απώτερο σκοπό το κέρδος παύει να είναι λειτούργημα.
    Ολοι αυτοί οι δημοσιογράφοι των ΜΜΕ που τρώμε στην μάπα καθημερινά μάχονται για να προβάλλουν την αλήθεια και να κάνουν αντικειμενικό ρεπορτάζ ή για να βρουν μια πολύ καλά αμειβόμενη θέση είτε στην ΕΡΤ είτε σε κάποιο ιδιωτικό έντυπο ή κανάλι προκειμένου να αποκτήσουν και αυτοί σπίτι στην εκάλη ή στο κολωνάκι,τζιπ τύπου Cayenne, νέα και όμορφη γυναίκα ή οικονομική δυνατότητα για ακριβές αισθητικές επεμβάσεις δια βίου ;

  8. antiathlitikos avatar
    antiathlitikos 14/04/2010 11:52:16

    Άλλη μια εξαιρετική συμβολή σε έκκεντρα και εκτός συρμού θέματα. Ευχαριστούμε, S.A.!

    Θα πρέπει (δυστυχώς και εκ του περισσού) κατ΄αρχάς να τονιστεί ότι το άρθρο κυριολεκτεί όσον αφορά την έννοια. Μιλάει για δημοσιο – ΓΡΑΦΟΥΣ και όχι για εν γένει δημοσιο – ΛΟΓΟΥΝΤΕΣ και τηλεπαρουσιαστές σχολίων ή «ειδήσεων». Γι αυτό, τόσο η σύγκριση και η αντιπαραβολή με συγγραφείς και λογοτέχνες, όσο και η αναφορά στις τάσεις επιχειρηματικής συγκέντρωσης γίνονται σε σχέση με τον ΤΥΠΟ και όχι γενικά τα ΜΜΕ ή τα ηλεκτρονικά μέσα. (Είναι βέβαια σαφές ότι με αφορμή τη βράβευση του ProPublica, στον «τύπο» συμπεριλαμβάνεται πλέον ρητά και το Διαδίκτυο.)

    Επί της ουσίας τώρα. Στο άρθρο γίνεται μια διάκριση ανάμεσα στο θέμα της φύσης και των επαγγελματικών στόχων του δημοσιογράφου από τη μία και στο θέμα των τάσεων συγκέντρωσης των επιχειρήσεων από την άλλη. Τα δύο επίπεδα της ανάλυσης επανασυνδέονται στο τέλος με την σύγκλιση των «συμφερόντων» δημοσιογράφου και επιχειρηματία στον ανηφορικό δρόμο της ενδεχόμενης ανάκαμψης. Η σύμπτωση «κόντρα» στην επιθυμία του πελάτη είναι νομίζω το κεντρικό και ταυτόχρονα πιο προβληματικό σημείο: και από την άποψη της τεκμηρίωσής της και από την άποψη της διεξόδου.

    Τί σημαίνει, λοιπόν, «κόντρα στη λαϊκή επιθυμία»;

    Ροπή προς την πρόκληση; Είναι δηλαδή η ανάγκη του δημοσιογράφου για διαφοροποίηση από τη γενική τάση και η κριτική στερεοτύπων αυτή που «συγκλίνει» με την ενδεχόμενη επιχειρηματική επιτυχία ενός πειράματος ανανέωσης της προκλητικότητας έναντι της «κοινής γνώμης» ως αυτοσκοπού;

    Επιστροφή στον διαπαιδαγωγητικό ρόλο; Είναι δηλαδή η άρση της αντίφασης «μεταφορέας ή διαμορφωτής» μέσω μιας προσπάθειας να γκρεμιστούν «νέες» προκαταλήψεις και εθισμοί σε χαμηλότερο επίπεδο που δημιουργήθηκαν ακριβώς λόγω της επαγγελματικής έκπτωσης του δημοσιογράφου αυτή που συγκλίνει με την αλλαγή του προϊόντος από κουτόχορτο σε κάτι πιο «ποιοτικό»;

    Κοινή αναγνώριση των ορίων και του αδιεξόδου του προηγούμενου μοντέλου; Είναι δηλαδή η μετάπτωση του δημοσιογράφου σε διαφορετική και πιο εκλεπτυσμένη θεματολογία αυτή που συγκλίνει με την επιχειρηματική υπόθεση ότι αρκετά με τα ίδια και τα ίδια, καιρός για κάτι καινούριο;

    Ανάγκη σαφούς οριοθέτησης απέναντι στην παντοκρατορία της εικόνας; Είναι δηλαδή η συνειδητοποίηση ότι το «μέσο» πρέπει να αναζητήσει μια φυγή προς τη νοητική και υφολογική ανακατάληψη του ηττημένου γραπτού λόγου αυτή που συμπίπτει με την επιχειρηματική κατανόηση του τέλους του ταμπλόιντ;

    Ψιλά γράμματα; Ίσως. Αλλά ανεξάρτητα από τους βυζαντινισμούς που ενδεχομένως χαρακτηρίζουν όλα τα παραπάνω, ανεξάρτητα από τις επιχειρηματικές τάσεις που δεν υπακούουν σε ρομαντισμούς, η υπεράσπιση και η επιβίωση του εντύπου έναντι του εικονικού ΛΟΓΟΥ (με κεφαλαία) είναι κατά τη γνώμη μου το εκ των «ουκ άνευ» καθήκον – και όχι μόνο των δημοσιογράφων ...

    • Strange Attractor avatar
      Strange Attractor @ antiathlitikos 14/04/2010 14:36:59

      Σ`ευχαριστώ. Μου αρέσουν και εμένα τα έκκεντρα θέματα.

  9. fit for fun avatar
    fit for fun 14/04/2010 13:09:19

    Η σημασία της διακίνησης της πληροφορίας παραμένει μεγάλη, παρά τις ιστορικές αλλαγές που επέφερε το διαδίκτυο. Μάλλον σήμερα είναι και μεγαλύτερη, αν λάβουμε υπόψη την τεράστια αύξηση του όγκου των πληροφοριών, των μέσων και της αστραπιαίας ταχύτητας με την οποία διαδίδονται. Η σημασία της δημοσιογραφίας, ερασιτεχνικής, ημιεπαγγελματικής και επαγγελματικής, είναι καθοριστική στις σημερινές δημοκρατικές κοινωνίες. Από την πλευρά μας, όλοι οι πολίτες, πρέπει να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για την ελευθερία, την ανεμπόδιστη και αλογόκριτη διάδοση της πληροφορίας.

  10. μας δουλεύουν avatar
    μας δουλεύουν 14/04/2010 14:35:46

    Ποιά δημοσιογραφία;

  11. Νίκος avatar
    Νίκος 14/04/2010 15:01:07

    Παραξενε Ελκ., το αρθρο του Michael Wolff ουσιαστικα διατυπωνει το εξης: Θελουμε στην πνευματικη μας ζωη να επικρατησει η αγοραια λογικη της προσφορας-κερδους η οποια δεν καλυπτει κατ' αναγκη ολους ή να υπαρχουν διαβαθμησεις επιλογων, εις βαρος της επιλεκτικης ποιοτητας;
    Υποθετω οτι οι δικοι μας "προοδευτικοι" θα μιλησουν αντιδημοκρατικοτητα και τα συναφη, μιας και συγχεουν την ισοτητα με την ομοιοτητα.

    Το ουσιαστικο ομως ζητημα ειναι: ποιος καθοριζει τις "απαιτησεις" του κοινου; Το κοινο; Οχι φυσικα. Οι απαιτησεις ειναι τεχνητες, κατασκευαζονται απο την ελιτ (και στην Ελλαδα, η ισοπεδωση της παιδειας και η γλωσσικη συχγυση που εχει επιβαλλει η ξενηλατη αλητ μας, σ' αυτο προσβλεπουν) και εξυπηρετουν την αγοραια εννοια και μονο των πνευματικων συναλλαγων.

    Ευγε! Παραξενε Ελκ. Επι τελους, κατι πνευματικο γιατι εχουμε μπουχτισει απο τα μικροκομματικα και εδω μεσα.

    • Strange Attractor avatar
      Strange Attractor @ Νίκος 14/04/2010 15:06:59

      Νάσαι καλά.

  12. ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ avatar
    ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ 14/04/2010 17:30:23

    Οπως όλα σ'αυτόν τον ευλογημένο τόπο,έτσι και η δημοσιογραφία έγινε μιά μάσκα.Μιά μάσκα που την φοράς και παριστάνεις αυτό που δείχνει.Μιά μάσκα ,που κρύβει ένα πρόσωπο.Ενα πρόσωπο που πίσω του έχει έναν ευνουχισμένο εγκέφαλο,σ'ένα κρανίο γεμάτο μολυσμένη λέμφο. Μιά μάσκα που κρύβει κι ένα στόμα.Ενα στόμα με φωνή. Μιά φωνή νοικιασμένη,πανάκριβα ακόμα,από κάθε καρυδιάς καρύδι.Από εργολάβους, από τάχα μου Μαικήνες του πολιτισμού,από μεταπράτες,πράκτορες και νταβαντζήδες .Σε τούτον δώ τόν τόπο,όλα πωλούνται και όλα αγοράζονται.Αλλά στο πρώτο κεφαλόσκαλο,είναι καθισμένος ο Ιησούς και κλαίει.Κι ας μην τον βλέπουν οι πολλοί.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.