Ο νέος επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων ήταν υπέρ της ...δραχμής
17/06/2014 19:54
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο νέος επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων ήταν υπέρ της ...δραχμής

Ασφαλώς κανείς δεν κρίνεται από τα γραφόμενά του, ούτε φυσικά και από ένα απόσπασμα άρθρου του. Μήπως όμως θα αποτελέσει η περίπτωσή του ένα επιχείρημα για τον ΣΥΡΙΖΑ που καραδοκεί για τέτοια θέματα.

Ο Γκίκας Χαρδούβελης ανακοίνωσε ότι νέος επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων θα είναι ο καθηγητής του πανεπιστημίου Πειραιά, κ. Χριστόδουλος Στεφανάδης, εξάδερφος του γνωστού γιατρού. Δεν τον ξέρουμε τον άνθρωπο και μπορεί να είναι πολύ καλός επιστήμονας.

Όμως, απορίας άξιο είναι το γεγονός ότι το 2011 ο εν λόγω καθηγητής που θα διαπραγματευτεί το χρέος, έγραφε άρθρο στην Καθημερινή στο οποίο υποστήριζε ότι μπορεί η επιστροφή στη δραχμή να είναι μια λύση. Ανέφερε συγκεκριμένα: «Αν δεν υπάρχει η δυνατότητα να εφαρμοστεί σωστά η δύσκολη και ημι-πειραματική συνταγή της εσωτερικής υποτίμησης (και εδώ ισχύει το «Γνώθι Σαυτόν»), θα ήταν φρόνιμο να εξεταστεί προσεκτικά και η εναλλακτική λύση της νομισματικής υποτίμησης με συντεταγμένη επιστροφή στη δραχμή».

Ασφαλώς κανείς δεν κρίνεται από τα γραφόμενά του, ούτε φυσικά και από ένα απόσπασμα άρθρου του. Μήπως όμως θα αποτελέσει η περίπτωσή του ένα επιχείρημα για τον ΣΥΡΙΖΑ που καραδοκεί για τέτοια θέματα.

Ολόκληρο το άρθρο του κ. Στεφανάδη έχει ως εξής:

Είναι προφανές σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται μεγάλες δομικές αλλαγές. Πρέπει να μειωθεί η διαφθορά στη δημόσια διοίκηση, να βελτιωθεί το δικαστικό σύστημα, να ανοίξουν τα κλειστά επαγγέλματα και να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στις ολιγοπωλιακές αγορές. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για τη μακροχρόνια ευημερία της χώρας. Ομως, όπως δείχνει η οικονομική ιστορία, όσο και αν οι δομικές αλλαγές βοηθούν στη μακροχρόνια ανάπτυξη, συνήθως δεν συνεισφέρουν σημαντικά στην έξοδο από μία κυκλική κρίση. Είναι υπεραισιόδοξο να περιμένουμε πως η χώρα θα ανακάμψει μέσα σε αποδεκτό χρονικό διάστημα διαμέσου δομικών μεταρρυθμίσεων.

Δυστυχώς, η δομή μιας οικονομίας είναι μία μεταβλητή που συνήθως αλλάζει πολύ αργά. Τα δομικά προβλήματα και στρεβλώσεις συχνά οφείλονται σε δυσμενή ιστορικά ατυχήματα στο παρελθόν που ώθησαν την οικονομία να στραφεί σε λάθος κατεύθυνση. Επίσης, μπορεί να οφείλονται σε πολιτικοοικονομικές συμμαχίες παρασιτικών ομάδων που επέβαλαν δομές επωφελείς για τα στενά τους συμφέροντα, αλλά επιβλαβείς για το κοινωνικό σύνολο. Τέτοιες καταστάσεις αλλάζουν δύσκολα, και ακόμα και όταν αλλάξουν, φέρνουν θετικά αποτελέσματα στην πραγματική οικονομία μόνο μετά από αρκετό χρόνο.

Τι κάνει την κυβέρνηση να πιστεύει ότι οι δομικές αλλαγές μπορούν να πραγματοποιηθούν ταχύτερα στην Ελλάδα; Ότι οι αλλαγές θα ολοκληρωθούν πριν η χώρα μεταβληθεί σε κρανίου τόπο και μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων χαθεί; Οι αγορές προφανώς δεν πιστεύουν ότι αυτό το εγχείρημα είναι ιδιαίτερα εφικτό, και γι’ αυτό ποντάρουν στο ότι η ελληνική οικονομία θα είναι βαλτωμένη για αρκετό καιρό. Επίσης, ακόμα χειρότερο είναι ότι η προβολή του υπεραισιόδοξου επιχειρήματος πως η κρίση θα ξεπεραστεί διαμέσου δομικών αλλαγών μπορεί να κάνει τις αλλαγές ακόμα πιο δύσκολες. Οι απογοητευμένοι πολίτες (που δικαιολογημένα περιμένουν αποτελέσματα μέσα σε ένα αποδεκτό χρονικό διάστημα) μπορεί να σταματήσουν να υποστηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις και να προσχωρήσουν σε λαϊκιστικά κινήματα.

Όπως τονίζουν τα πιο απλά εγχειρίδια Μακροοικονομικής, γρήγορη βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη μπορεί να έρθει όχι με δομικές αλλαγές, αλλά με δύο άλλους τρόπους. Πρώτον, με επεκτατική δημοσιονομική πολιτική (δηλαδή με αύξηση των δημοσίων έργων και δαπανών) και δεύτερον, με υποτίμηση του κόστους ζωής (δηλαδή με μείωση των εγχώριων μισθών και τιμών) που καθιστά τα εγχώρια προϊόντα πιο ανταγωνιστικά. Στην Ελλάδα ο πρώτος τρόπος είναι προς το παρόν ανέφικτος λόγω της χρεοκοπίας του κράτους και της απροθυμίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης να συνεισφέρει, οπότε η μόνη διέξοδος για σχετικά γρήγορη ανάπτυξη είναι η υποτίμηση. Οπως εξήγησα στην «Καθημερινή» (13/11/2011, «Για μία λιγότερο επώδυνη εσωτερική υποτίμηση»), θα είναι προτιμότερο αν η κυβέρνηση μπορεί να προχωρήσει σε μία γρήγορη και αποτελεσματική εσωτερική υποτίμηση εντός της Ευρωζώνης. Αλλά αν δεν υπάρχει η δυνατότητα να εφαρμοστεί σωστά η δύσκολη και ημι-πειραματική συνταγή της εσωτερικής υποτίμησης (και εδώ ισχύει το «Γνώθι Σαυτόν»), θα ήταν φρόνιμο να εξεταστεί προσεκτικά και η εναλλακτική λύση της νομισματικής υποτίμησης με συντεταγμένη επιστροφή στη δραχμή.

Οπως δείχνουν οι πράξεις τους, οι κυβερνώντες των δύο τελευταίων χρόνων αδυνατούν να κατανοήσουν την τεράστια σημασία του εγχειρήματος μιας γρήγορης υποτίμησης. Εκτός, βέβαια, και αν η κυβέρνηση ενδιαφέρεται μόνο για τα πολύ μακροπρόθεσμα αποτελέσματα και έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια να βοηθήσει την οικονομία σε βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Ομως, όπως είπε ένας από τους σημαντικότερους οικονομολόγους του 20ού αιώνα, ο John Maynard Keynes, «μακροπρόθεσμα είμαστε όλοι νεκροί».

Ενημέρωση:Καλύπτει το οικονομικό επιτελείο τον νέο επικεφαλής του ΣΟΕ, Χρ. Στεφανάδη για το άρθρο του που άφησε ανοικτή τη λύση της επιστροφής στη δραχμή.

Μάλιστα, ο ίδιος ο κ. Στεφανάδης ανγκάστηκε να προβεί σε δήλωση και να εξηγήσει τι εννοούσε στο άρθρο του το 2011. Συγκεκριμένα τονίζει:

«Στο άρθρο μου στην εφημερίδα Καθημερινή τον Δεκέμβριο του 2011, αναπτύχθηκαν οι διαφορετικές εναλλακτικές πιθανότητες και σενάρια για τη μελλοντική πορεία της ελληνικής οικονομίας, με βάση τα δεδομένα εκείνης της περιόδου», αναφέρει ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων.

«Σήμερα, 3 χρόνια αργότερα, μετά τη θεαματική δημοσιονομική προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας και την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας, ο δρόμος για την ανάκαμψη και την μελλοντική ευημερία της Ελλάδας είναι απαρέγκλιτα στο πλαίσιο της Ευρωζώνης και, φυσικά, με νόμισμα το Ευρώ. Αυτό ήταν και το βασικό σενάριο που αναπτύχθηκε στο τότε άρθρο. Η Ελλάδα πέτυχε αυτό που θεωρούσα ως την προτιμητέα λύση.

Το σενάριο της «συντεταγμένης επιστροφής στη δραχμή» δεν ήταν το προτιμητέο. Εξηγούσα ότι θα ήταν φρόνιμο να εξεταστεί σε περίπτωση που η Ελλάδα αδυνατούσε να ακολουθήσει την πορεία της εσωτερικής υποτίμησης, που τελικά ακολούθησε. Διαφορετικά, θα είχαμε υποστεί μια απότομη και άρον-άρον εκδίωξη της χώρας μας από την Ευρωζώνη, με κλείσιμο των τραπεζών, πάγωμα της οικονομικής δραστηριότητας και δραματική μείωση του βιοτικού επιπέδου.

Συμφωνώ με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας και συντάσσομαι απόλυτα με τις επιλογές της Κυβέρνησης».

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ραβινος avatar
    Ραβινος 17/06/2014 20:12:53

    Με κατι τετοια αρχιζει και σκεπτεται κανεις γιατι να ειμαι εγω φυλακας μιας ευρωπαικης πορειας της χωρας μεσα στο ευρω και να μην αφησω {μη εμποδιζοντας τους με την ψηφο μου } ναρθει ο συριζοσυρφετος να τους αμπαλαρει ολους αυτους τους καθηγηταδες του κατεστημενου {ακαδημαικου,πολιτικου,οικονομικου ,κοινωνικου }στελνοντας τους ολους στην ανακυκλωση σκουπιδιων .

  2. πολίτης avatar
    πολίτης 17/06/2014 23:20:58

    Έχετε την εντύπωση ότι αν τη Γερμανία τη συνέφερε, θα είχε κανέναν δισταγμό να γυρίσει στο μάρκο; Έλεος με τις εμμονές..

  3. Άπαντα Επιστάμενος avatar
    Άπαντα Επιστάμενος 18/06/2014 00:04:49

    Μου προξενεί εντύπωση η προβολή αυτού του θέματος από το αντινιουζ. Αν κρίνω απο αυτό το άρθρο του, ο άνθρωπος είναι πολύ σοβαρός και έχει επιβεβαιωθεί.
    Όταν έγραφε για παράδειγμα ότι μία γρήγορη διορθωτική κίνηση ήταν απαραίτητη για να βγούμε από τον φαύλο κύκλο όρθιοι, είχε δίκιο. Όταν έλεγε ότι ή άυξηση των δημοσιων δαπανών ή υποτίμηση εθνικού νομίσματος θα έφερνε γρήγορη έξοδο από την κρίση είχε δίκιο. Όταν έλεγε ότι εσωτερική υποτίμηση εντός του ευρώ με διαρθωτικές αλλαγές είναι ένας δρόμος που μπορεί να φέρει μακροπρόθεσμα θετικά αποτελέσματα αλλά βραχυπρόθεμα δεν ευνοεί την ανάπτυξη και την έξοδο απο την κρίση, επίσης είχε δίκιο. Όταν έλεγε ότι ο δρόμος της εσωτερικής υποτίμησης θα είναι επώδυνος όσον αφορά την απώλεια ΑΕΠ και το πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί (φτάσαμε στα μέσα του 2014 πια!!!) επίσης είχε δίκιο. Όταν έλεγε ότι η υπομονή των πολιτών θα αρχίσει να εξαντλείται, επίσης είχε δίκιο. Να πω σε αυτό ότι θα ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγματα αν είχαμε πάει σε δραχμή και υποτίμηση το 2010, υπο την έννοια ότι και υποτίμηση 40% να κάναμε, την αμέσως επόμενη μέρα θα άρχιζε μία γρήγορη πορεία προς τα πάνω, πιθανότατα δίχως να χτυπήσουμε ανεργία κοντά στο 30%. Αντίθετα επιλέξαμε μία αργή διαδικασία εσωτερικής υποτίμησης όπου για πάρα πολλά χρόνια οι πολίτες βλέπουν σιγά - σιγά την καταστροφή να βαθαίνει χωρίς φως στον ορίζοντα. Τα εισοδήματα μειώθηκαν τόσο όσο θα μειώνονταν πιθανόν με την υποτίμηση ή και περισσότερο, δίχως όμως άμεσο φως (=ανάπτυξη) στον ορίζοντα. Φημολογείται θα έχουμε ανάπτυξη το 2014. Μακάρι. Καιρός της είναι.
    Θέλω να πω με τα παραπάνω ότι αν νομίζουν κάποιοι ότι η χώρα σώθηκε πλανώνται οικτά. Η χώρα ΔΕΝ σώθηκε.
    Αναγνωρίζω βεβαίως ότι θα μπορούσε να είχε καταστραφεί χειρότερα δίχως τον Σαμαρά και ότι η κατάσταση θα μπορούσε να μην είχε σταθεροποιηθεί ούτε μετά απο 6 χρόνια ύφεσης. Αναγνωρίζω ότι εδώ που φτάσαμε με τόσες αδιανόητες θυσίες για να μείνουμε εντός του ευρώ, είναι άτοπο πλέον να μιλάμε για αλλαγή νομίσματος, κάτι που θα μας βοηθούσε πίσω στο 2009 ή το 2010.
    Αλλά αυτό απέχει πολύ από το να θεωρούμε θέσφατο ότι τα πράγματα θα ήσαν οπωσδήποτε χειρότερα αν επιλέγαμε διαφορετικό δρόμο το 2010, ότι τώρα όλα είναι εντάξει, ότι ακόμη και ήπιοι και λογικοί οικονομικοί αναλυτές σαν τον εν λόγω κύριο πρέπει να δαιμονοποιηθούν!!!

  4. NikosP avatar
    NikosP 18/06/2014 05:05:05

    Κάποιος τον επέλεξε, και κάποιος άφησε να διαρρεύσει το άρθρο. Λέτε να επίκειται διαπραγμάτευση για το χρέος το Σεπτέμβρη;

  5. George N avatar
    George N 18/06/2014 06:23:48

    Ίσως μια Ελλάδα με δραχμή δεν θα έκανε καμία αλλαγή και θα γύρναγε ηττημένη στην ΝοτιοΒαλκανική της αφετηρία και αφασία. Ίσως μια Ελλάδα που επέλεγε να κάνει πιο γρήγορα αλλαγές και κυρίως να αφήσει πίσω της ένα τόσο κοστοβόρο δημόσιο να είχε πολύ καλύτερη τύχη. Ίσως ο συνδυασμός Ευρώ και ταυτόχρονα η προσπάθεια να κρατηθεί με νύχια και με δόντια ότι κατέστρεψε αυτή την χώρα να ήταν ο χειρότερος δυνατός. Όπως και να έχει όμως το να εξετάζει κανείς όλες τις επιλογές είναι δείγμα πνευματικής υγείας.

  6. Τσιλάκος avatar
    Τσιλάκος 18/06/2014 07:23:57

    Ολοι αυτοί οι περισπούδαστοι στις εσπερίες είναι καλοί να τα διδάσκουν στους φοιτητές ποιος όμως από αυτούς εκανε τον κόπο να εξετάσει αν αυτά που διδάσκουν μπορούν να έχουν εφαρμογή στην πράξη, κανείς τους. Ο Κωσταντίνος Καραμανλής με τον Παπαληγούρα δεν είχαν ούτε ντοκτορά ούτε σπουδές στο Χάρβατ, κοινό μυαλό είχαν και πήγαν την Ελλάδα μπροστά, αυτό χρηάζετε, από τότε που τα οικονομικά του κράτους τα χηρίζονται σπουδαγμένοι καθηγητάδες τύπου Α. Παπανδρέου, Σιμήτη, Χριστοδουλάκη,Αλογοσκούφη βούλιαξαν το καράβι, βρέστε έναν πετυχημένο περιπτερά να μας σώση

    • βαγόνι avatar
      βαγόνι @ Τσιλάκος 18/06/2014 07:39:16

      Ο Παπαληγούρας είχε πλήρεις σπουδές ...και "ντοκτορά"! όλοι οι "καθηγητάδες" επίσης δεν τσουβαλιάζονται,επειδή εσύ γουστάρεις ...περιπτερά!

      • my way avatar
        my way @ βαγόνι 18/06/2014 08:15:17

        ...από το Χαρβάτι!

  7. βαγόνι avatar
    βαγόνι 18/06/2014 07:52:03

    Το άρθρο, στο οποίο αναφέρεστε, είναι και πλήρες και στοχαστικό... ξετυλίγει,ήδη απο το 11,όλες τις πιθανές εναλλακτικές... μιά ευέλικτη νεο-κεϋνσιανή θέση, που λαμβάνει υπ'όψιν της πολλές παραμέτρους και όχι μόνο οικονομικές... μιά χαρά τα λέει, ο άνθρωπος...και ξέρει πολύ καλά σε ποιά χώρα ζεί.... η οικογένεια Στεφανάδη διαθέτει,καθώς φαίνεται,συγκροτημένα πρόσωπα!

  8. Νίκος Αργεάδης avatar
    Νίκος Αργεάδης 18/06/2014 08:49:28

    εξαιρετικό το άρθρο του κου στεφανάδη. τίποτα δεν πρέπει να αποκλείουμε, και γιατί παρακαλώ η δογματική προσήλωση ; τι προέχει ; τα συμφέροντα της ελλάδας ή οι δογματικές αγκυλώσεις;

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.