#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
17/03/2012 20:05
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο δρόμος για την ανάκαμψη περνάει από την ΑΟΖ

Οι πλούσιοι πόροι μπορούν να μεταβάλουν ριζικά τις προοπτικές της οικονομίας και να αναβαθμίσουν εμφατικά τη θέση της Ελλάδας στην περιοχή



Η ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο επανέφερε στην επικαιρότητα με επιτακτικό τρόπο το θέμα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, την οποία η Ελλάδα δεν έχει ακόμα οριοθετήσει στις ανατολικές και νότιες θαλάσσιες περιοχές της.

Τα στοιχεία για τον πιθανολογούμενο πλούτο που υπάρχει στη δυνητική ΑΟΖ της χώρας αυξάνουν την πίεση για χάραξη των θαλάσσιων ζωνών, καθώς η τραγική οικονομική κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει δεν αφήνει περιθώρια για να αφεθούν ανεκμετάλλευτοι πόροι, οι οποίοι θα μπορούσαν, όχι απλώς να επισπεύσουν την έξοδο απο την κρίση, αλλά να μεταβάλουν ριζικά τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και να αναβαθμίσουν εμφατικά τη θέση της Ελλάδας στην περιοχή.

Η εικόνα όσον αφορά στη οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδας και των γειτονικών της χωρών έχει ως εξής…

 

1 Με την Ιταλία η Ελλάδα έχει οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα από το 1977 και η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ από το 1978. Η οριοθέτηση αφορούσε στην υφαλοκρηπίδα και όχι στην ΑΟΖ, η οποία ως έννοια (περιλαμβάνει και την εκμετάλλευση της θαλάσσιας στήλης και όχι μόνο του βυθού και του υποθαλάσσιου πλούτου) προσδιορίστηκε αργότερα, με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (Μοντέγκο Μπέι, 10 Δεκεμβρίου 1982). Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία είναι η μόνη χάραξη θαλάσσιας ζώνης της Ελλάδας με γειτονική χώρα η οποία έχει ολοκληρωθεί και έκτοτε δεν έχει παρουσιάσει προβλήματα.

 

2 Η επόμενη συμφωνία που επετεύχθη ήταν η οριοθέτηση «των θαλάσσιων ζωνών συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας» με την Αλβανία, στις 27 Απριλίου 2009, στην οποία συμφωνία όμως παρουσιάστηκαν προβλήματα εκ των υστέρων. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, μετά από πρωτοβουλία και προσφυγή του Σοσιαλιστικού Κόμματος, έκρινε αντισυνταγματική τη συμφωνία με το επιχείρημα ότι ο πρόεδρος της χώρας δεν είχε εξουσιοδοτήσει την ομάδα που τη διαπραγματεύτηκε με την Ελλάδα. Η πραγματικότητα είναι ότι, αφενός, υπήρξε παρασκηνιακή παρέμβαση της Τουρκίας ώστε η οριοθέτηση της ΑΟΖ στο Ιόνιο, η οποία έγινε με βάση τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, να μην αποτελέσει «προηγούμενο» για το Αιγαίο. Αφετέρου, πρέπει να σημειωθεί ότι αναπληρωτής πρόεδρος του Ανώτατου Συμβουλίου Δικαιοσύνης της Αλβανίας είναι ο Κρεσνίκ Σπαχίου, ηγέτης της ακραίας εθνικιστικής και ανθελληνικής οργάνωσης Ερυθρόμαυρη Συμμαχία, η οποία βασίζει σχεδόν εξολοκλήρου την πολιτική ατζέντα της σε επιθέσεις κατά της χώρας μας. Η θέση της Ελλάδας για την ακύρωση της συμφωνίας από την αλβανική Δικαιοσύνη είναι ότι από τη στιγμή που έχει υπογράφει διακρατική συμφωνία, αποτελεί εσωτερικό θέμα της Αλβανίας να λύσει τα οποία ζητήματα νομίζει ότι έχουν ανακύψει και ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπάρξει εκ νέου διαπραγμάτευση για νέα συμφωνία.

 

3 Με τη Λιβύη οι διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό της ΑΟΖ ξεκίνησαν το 2006. Παρότι υπήρχε πολιτική βούληση από το καθεστώς Καντάφι, υπήρχαν και διαφορετικές απόψεις, ενώ επιπροσθέτως η Λιβύη δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ενα από τα σημεία διαφωνίας ήταν ότι η Λιβύη επέμενε να «κλείσει» με ευθεία γραμμή τον κόλπο της Σύρτης και με βάση αυτή την ευθεία να γίνει η χάραξη της ΑΟΖ με την Ελλάδα. Αυτός ο τρόπος υπολογισμού εξασφάλιζε βέβαια μεγαλύτερη θαλάσσια περιοχή στη λιβυκή ΑΟΖ απ’ ό,τι αν η οριοθέτηση γινόταν με σημεία εκκίνησης που θα ακολουθούσαν τη φυσική ακτογραμμή του κόλπου. Η ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι και οι εξελίξεις που ακολούθησαν και συνεχίζονται, με πλέον πρόσφατη εξέλιξη την κήρυξη ανεξαρτησίας από την Κυρηναϊκή (Ανατολική Λιβύη), επιβαρύνουν την κατάσταση και έχουν παγώσει τις διαπραγματεύσεις. Αρα, θα πρέπει να αναμένεται η σταθεροποίηση του όποιου νέου τοπίου στη Λιβύη προτού ξεκινήσουν εκ νέου ουσιαστικές συζητήσεις.

 

4 Στην Αίγυπτο οι διαπραγματεύσεις για τη χάραξη της ΑΟΖ με την Ελλάδα άρχισαν το 2007 και παρότι οι επαφές διεξάγονταν σε καλό κλίμα, υπήρξε τουρκική παρέμβαση, με την Αγκυρα να ζητά από τη αιγυπτιακή κυβέρνηση να μη συμπεριλάβει στις συζητήσεις το Καστελλόριζο, για το οποίο ως γνωστόν η Τουρκία ισχυρίζεται ότι δεν διαθέτει υφαλοκρηπίδα. Δυστυχώς, οι τουρκικές ενστάσεις προκάλεσαν προβληματισμό στην Αίγυπτο, η οποία θέλησε να τήρησει ισορροπίες και να μη διαταράξει τις σχέσεις της με την Τουρκία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν προβλήματα. Η Αραβική Ανοιξη και η ανατροπή της φαραωνικής δικτατορίας του Χόσνι Μουμπάρακ οδήγησαν εκ των πραγμάτων σε περαιτέρω επιπλοκές και παρότι οι σχέσεις της Ελλάδας και με τη νέα πολιτική κατάσταση είναι καλές, το πρόβλημα της τουρκικής «σφήνας» για το Καστελλόριζο παραμένει. Και βέβαια αποσπασματική οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας δεν νοείται, οπότε οι συζητήσεις θα συνεχιστούν, αλλά με φόντο την τουρκική παρεμβολή. Κατά την πρόσφατη συνάντηση του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών Σταύρου Δήμα με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Καμέλ Αμρ στην Ιταλία συμφωνήθηκε να επανεκκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, που είχαν διακοπεί λόγω των εξελίξεων.

 

Η «ναυμαχία» των υδρογονανθράκων

 

Η οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Κύπρο αναδεικνύεται σε ύψιστη και αυτονόητη γεωστρατηγική, γεωπολιτική και εθνική προτεραιότητα, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στην ΑΟΖ της Μεγαλονήσου, πλην όμως προσκρούει, μέχρι τώρα, στις γνωστές τουρκικές απειλές και στις εξίσου γνωστές ελληνικές αδυναμίες και αναστολές, οι οποίες οδήγησαν στην παγιοποίηση ενός δυσμενούς για τα ελληνικά συμφέροντα σκηνικού και στην προσώρας τουλάχιστον αδρανοποίηση ενός απορρέοντος από το Διεθνές Δίκαιο δικαιώματος της χώρας μας.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το Καστελλόριζο εξασφαλίζει όχι μόνο μια σημαντική σε έκταση και σε περιεχόμενο, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θαλάσσια οικονομική ζώνη, αλλά διασφαλίζει επίσης τη συνέχεια μεταξύ ελλαδικής και κυπριακής ΑΟΖ.

Η περιπέτεια στην οποία έχει εμπλακεί η Ελλάδα και από την οποία, απ’ ό,τι φαίνεται, δεν πρόκειται να βγει στο άμεσο μέλλον, καθιστά περισσότερο αναγκαία από ποτέ την αξιοποίηση του ενεργειακού και εν γένει ορυκτού πλούτου που διαθέτει η χώρα. Η πλήρης εκμετάλλευση αυτών των δυνατοτήτων προϋποθέτει την οριοθέτηση της ΑΟΖ με τις γειτονικές χώρες, η οποία όμως συναντά τα προαναφερθέντα προβλήματα.

Παρ’ όλα αυτά γίνονται ήδη κινήσεις με την πρόκηρυξη διαγωνισμών για έρευνες εντοπισμού υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές της Ελλάδας, ενώ μέχρι να οριοθετηθούν οι ΑΟΖ με τα όμορα κράτη, υπάρχουν δυνατότητες ερευνών και αξιοποίησης και εκτός χωρικών υδάτων με βάση τη μέση γραμμή.

Λάμπρος Καλαρρύτης στον "Τύπο της Κυριακής"

Διαβάστε κι αυτό: O Σαμαράς, το όπλο της ΑΟΖ και το χρέος

ΣΧΟΛΙΑ

  1. airman avatar
    airman 17/03/2012 20:35:45

    Τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια, η ελληνική πλευρά επιχειρεί με ομολογουμένως αγχώδεις προσπάθειες να αντιμετωπίσει τις επιθυμίες και τις απαιτήσεις της Άγκυρας, οι οποίες στοχεύουν στον περιορισμό της Ελλάδας στο Αιγαίο και στην ακύρωση κάθε στρατηγικής παρουσίας της στην ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα η Τουρκία, με το πρόσχημα του ελληνοτουρκικού διαλόγου αλλά και μέσω του Κυπριακού, επιδιώκει ξεκάθαρα τη συρρίκνωση της ελληνικής παρουσίας σε αυτούς τους χώρους και τη διαστολή της δικής της παρουσίας. Σημειωτέον ότι η Άγκυρα μέσα από το διάλογο έχει μόνο οφέλη να αποκομίσει ακόμα και εάν δεν υπάρξει συμφωνία, καθόσον όταν οι μονομερείς της διεκδικήσεις γίνονται αντικείμενο διαπραγμάτευσης, μετατρέπονται στα μάτια της διεθνούς κοινότητας σε πολιτικά “νομιμοποιημένες” διμερείς διαφορές. Απέναντι σε αυτή την τακτική της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής από ελληνικής πλευράς προβάλλονται η ανάγκη περί διασφαλίσεως κλίματος “μη πολέμου” ή “μείωσης της έντασης στο Αιγαίο” καθώς και η ανάγκη περί μιας γενικώς “αναγκαίας” ελληνοτουρκικής φιλίας η οποία θα αποτελέσει τη βάση για “βήμα προς βήμα” βελτίωση των σχέσεων. Με την τακτική του διαλόγου μπορεί να επιτυγχάνεται η απώθηση απειλητικών καταστάσεων που δημιουργεί σταθερά και επίμονα η Τουρκία, πρέπει όμως στο πλαίσιο του υπόψη διαλόγου να καταστούν σαφή δύο καίρια ζητήματα. Αφενός τι θα συνιστούσε ελληνική επιτυχία σε έναν πολιτικό διάλογο με την Τουρκία, αφετέρου δε ποια θα ήταν η αποδεκτή από την Αθήνα εικόνα των ελληνοτουρκικών πραγμάτων και κυρίως ποια η θέση της Ελλάδας στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο μετά τον τερματισμό ενός “επιτυχούς” διαλόγου Αθήνας - Άγκυρας.
    Η συμμετοχή σε ένα πολιτικό διάλογο με την Τουρκία απαιτεί καθαρό σχέδιο για έναν καλά υπολογισμένο “συμβιβασμό” καθώς και ένα συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, ώστε να αποκλεισθεί κάθε περίπτωση υποχώρησης ή εμπλοκής σε χρονοβόρες και αδιέξοδες συνομιλίες, οι οποίες επιδεινώνουν τη θέση της Ελλάδας αλλά ουδόλως ζημιώνουν την τουρκική πλευρά. Τα ζητήματα των χωρικών υδάτων, της υφαλοκρηπίδας και της χάραξης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, εφόσον λύνονταν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα επηρέαζαν καθοριστικά τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας από τα Δαρδανέλια ως την Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα έχει να αντιμετωπίσει μια νέα “ναυτική στρατηγική” εμπνεύσεως του κ. Νταβούτογλου, δια της οποίας η Άγκυρα θέλει να παγιώσει μια “ζώνη ασφαλείας” στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, να επιβάλει σταδιακά (με πολιτικά αλλά και στρατιωτικά μέσα) μια “συγκυριαρχία” με την Ελλάδα ως τον 25ο Μεσημβρινό στο Αιγαίο και να αρνηθεί την υφαλοκρηπίδα του Καστελόριζου, μέσω της οποίας ενώνονται οι ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου.
    Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης “ναυτικής στρατηγικής” η Τουρκία εντάσσει και τη δημιουργία ενός “ενιαίου στρατηγικού χώρου” ανατολικής Μεσογείου - Μέσης Ανατολής υπό την επίβλεψή της. Μια ελληνική ΑΟΖ κόβει το δρόμο αυτής της “ναυτικής στρατηγικής” εξ ου και τα Δωδεκάνησα και ιδιαίτερα το Καστελόριζο είναι στο στόχαστρο. Ο κ. Νταβούτογλου έχει δηλώσει χαρακτηριστικά: «Το Καστελόριζο βρίσκεται στη Μεσόγειο. Σε ότι αφορά το νησί του Καστελόριζου, η Τουρκία έχει βάσιμες νομικές και πολιτικές θέσεις σε συμφωνία με το διεθνές δίκαιο και τη νομολογία των διεθνών δικαστηρίων, συμπεριλαμβανομένης και της Χάγης. Και γνωρίζουμε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία διαφωνούν σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο». Hανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών στις αρχές του Φθινοπώρου, όταν στη θαλάσσια περιοχή νοτίως του Καστελόριζου κινήθηκαν ερευνητικά σκάφη στο πλείσιο τουρκικών ερευνών, ότι αυτά έπλεαν σε μια περιοχή στην οποία η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που έχουν νόμιμα δικαιώματα, μόνο ως αποδοκιμασία της θέσης του κ. Νταβούτογλου δεν μπορεί να εκληφθεί.
    Ο διάλογος για το Αιγαίο είναι μια υπόθεση κρίσιμη όσο ποτέ άλλοτε για τα εθνικά συμφέροντα, σε μια ευρεία έκτασή τους. Αποτελεί πάγια τακτική της τουρκικής διπλωματίας η καλλιέργεια ενός κλίματος διευθέτησης των διμερών προβλημάτων, χωρίς όμως να κάνει ούτε βήμα πίσω από τις πάγιες επεκτατικές θέσεις της. Στην κλιμακούμενα δυσμενή για την Ελλάδα οικονομική συγκυρία, η αναζωπύρωση της προσπάθειας να καλλιεργηθεί ευνοϊκό κλίμα σε ότι αφορά την προοπτική συμφωνίας συνεκμετάλλευσης των πιθανολογούμενων υδρογονανθράκων στο Αιγαίο φαίνεται δελεαστική, λαμβανομένου υπόψη του συνεπαγόμενου οικονομικού οφέλους. Πριν από κάθε κίνηση προς την κατεύθυνση αυτή είναι απαραίτητο κατά πρώτον να ξεκαθαριστεί το εύρος των εκατέρωθεν χωρικών υδάτων, ώστε να καταστεί σαφές ποια είναι τα διεθνή ύδατα, και κατά δεύτερον στα διεθνή ύδατα να οριοθετηθούν οι ΑΟΖ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Το γεγονός και μόνο ότι τίθεται υπό διαπραγμάτευση η επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας στα 12 ναυτικά μίλια (όπου αυτό είναι εφικτό λόγω εγγύτητας με τις τουρκικές ακτές), συνιστά υποχώρηση και εμμέσως απεμπόληση εθνικής κυριαρχίας, αφού τα χωρικά ύδατα θεωρούνται επικράτεια. Από την άλλη πλευρά η Άγκυρα αμφισβητεί, πιέζει και διεκδικεί, αρνούμενη παγίως ότι τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα (με τον αυθαίρετο γεωλογικό ισχυρισμό ότι επικάθονται στην υφαλοκρηπίδα της Μικράς Ασίας), αποφεύγοντας επιμελώς να μιλάει για ΑΟΖ και επιχειρώντας να υποκαταστήσει την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου από διμερείς πολιτικού χαρακτήρα διαπραγματεύσεις.
    Ως εκ τούτου η προσέγγιση του ζητήματος της συνεκμετάλλευσης των φυσικών πηγών ενέργειας στο Αιγαίο (και σε όποια άλλη περιοχή στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου όπου η Τουρκία αμφισβητεί τα σχετικά δικαιώματα της Ελλάδας) δεν μπορεί να αποτελέσει απλά “εμπορική διευθέτηση”. Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξέταση τυχόν δρομολόγησης μιας τέτοιας εξέλιξης, είναι να διαθέτει η Αθήνα τις δυνάμεις για μια διαπραγμάτευση που θα διασφαλίζει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Όταν αυτό καταστεί γεγονός μπορεί να αναζητηθεί και η οδός που θα οδηγήσει στην υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος, ενδεχομένως υπό διεθνή διαιτησία. Κάτι τέτοιο όμως επί του παρόντος σκόπιμο είναι να παραμείνει στη σφαίρα της θεωρίας.

  2. franc avatar
    franc 17/03/2012 22:02:21

    Πολύ καλά τα λέτε.
    30 χρόνια τώρα τόσο εμείς όσο και η Τουρκία "φοβάται ο Γιάννος το θεριό και τό θεριό το Γιάννο". Αποτέλεσμα μηδεν εις το πηλίκον (όχι το πηλίκιον) και οι δύο αφ' ενός, και ένα κάρρο λεφτά για καύσιμα και νεκρους πιλότους αφ' ετέρου.
    Είναι ηλίθιοι και οι δικοί τους και οι δικοί μας ηγέτες? Δεν το πιστεύουν γιατί αυτοί κονομάνε χοντρά απ' αυτή την ιστορία.

  3. Nik avatar
    Nik 18/03/2012 00:30:32

    Good fences make good neighbors= οι καλοί φράχτες κάνουν καλούς γειτόνους.

    Με τα παραπάνω σοφό αγγλοαξωνικό ρητό υπόψη, θα ήταν καταστροφική όποια "συνεκμετάλλευση" πριν αποδεχτεί η Τουρκία όλα τα νόμιμα ελληνιικά δικαιώματα στην περιοχή. Μετά την αποδοχή είναι εντελώς διαφορετικό θέμα.

    Σε μια συμφωνία πάντα υπάρχουν πρόνοιες για τυχόν ασυμβατότητα των συμβαλλομένων και τις επιπτώσεις μονομερούς καταγγελίας. Αν δεν γίνει αποδοχή και πάμε σε συνεκμετάλλευση και στην πορεία προκύψουν προβλήματα, που θα προκύψουν διότι τα έχουν προσχεδιάσει, η Τουρκία θα προβάλει θέμα εθνικών της δικαιωμάτων στα σημεία συνεκμετάλλευσης, που ενδέχεται να είναι ξεκάθαρα ελληνικός χώρος.

    Μην υποτιμάτε τον κυνισμό τους. Είναι το μόνο διαχρονικό προσόν που διαθέτουν.

  4. thomas avatar
    thomas 19/03/2012 08:25:45

    Μην ακούω βλακείες αν η Τουρκία κλαίγεται ας μην κάνει ποτέ αοζ με την Ελλάδα το σύμπλεγμα Καστελόριζου ενώνει την αοζ της Ελλάδας με της Κυπρου στο νότιο μέρος της μεσογείου αν θέλει η Τουρκία να μείνει απομονωμένη περαστικά τόσο απλά
    Εγώ κάποιον που από το 1975 περίπου προσπαθεί να μην γίνουν αοζ (ενώ η συμφωνία για το δίκαιο της θαλασσής έγινε το 1982!) και δεν πετυχαίνει τίποτα δεν τον θεωρώ αξιόλογο.
    Είμαστε στη Ε.Ε. έχουμε αοζ με Ιταλία Αλβανία Αίγυπτο Λιβύη Κύπρο και....... Τουρκιά. Κάναμε συμφωνίες με τους άλλους και δακρύζουμε για την Τουρκιά. Όπως λέει και ο Κ. Κασίνης το να πιστεύεις ότι είσαι μεγάλη δύναμη λέγοντας το στον εαυτό σου δεν σημαίνει ότι είναι και αλήθεια. Έχω φίλους που λένε πως δεν γίνεται να κάνουμε αοζ γιατί.... τους ρωτάω αν έχουν διαβάζει τις συμφωνίες και όλοι απαντούν όχι αλλά ξέρουμε τι λέει το ρητό για την ημιμάθεια

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.