#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
24/05/2013 15:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο Φιλελευθερισμός είναι... δύο!


Είναι ο «φιλελευθερισμός» ενιαίος; Είναι συγκεκριμένος; Είναι κρυστάλλινα διαυγής; Είναι αυτονόητος και δεδομένος; Είναι ο σκέτος/ριζοσπαστικός/κοινωνικός φιλελευθερισμός η «παραδοσιακή ιδεολογία της (κεντρο)Δεξιάς»;


Όπως γνωρίζει ο καθένας με μια στοιχειώδη εποπτεία της πολιτικής, δύο διαφορετικά και ενίοτε αντιθετικά πολιτικά και ιδεολογικά ρεύματα αποδίδονται στα ελληνικά με την λέξη «φιλελευθερισμός». Άλλο ο ευρωπαϊκός φιλελευθερισμός, άλλο ο αμερικανικός, άλλο classical liberalism, άλλο libertarianism, και τα λοιπά. Στην Ελλάδα υφίσταται μια σύγχυση σχετικά με το τί ακριβώς εννοούμε με την λέξη «φιλελευθερισμός», και δεν διαφαίνεται κάποια ετοιμότητα των οπαδών του να γίνουν πιο συγκεκριμένοι, ενίοτε ούτε καν στα μικρά και «ιδεολογικώς καθαρά» φιλελεύθερα κομματίδια.

Όταν μιλάμε για διαφορές, δεν εννοούμε λεπτές ιδεολογικές διαφοροποιήσεις, «στα σημεία». Πολλές φορές πρόκειται για αντιδιασταλτικά αντίθετες πολιτικές προτάσεις, και η πραγματοποίηση της μιας συνιστά τον εφιάλτη της άλλης. Οι «γνήσιοι» φιλελεύθεροι (classical liberals), όσοι παλαιότερα ονομάζονταν παντού liberals και σήμερα ονομάζονται στην Ευρώπη liberals και στην Αμερική libertarians (εδώ συμπεριλαμβάνω την στάση όλων των ρεπουμπλικανών έναντι της οικονομίας), κατηγορούν έως θανάτου τους Αμερικανούς liberals (Ομπάμα, Democratic Party) επί κρατισμώ. Το κοινωνικό κράτος που εισάγουν οι Αμερικανοί liberals, ακόμα και αυτό το ελάχιστο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, θεωρείται εσχάτη προδοσία από τους φιλελευθέρους/liberals (EU)/ libertarians και ρεπουμπλικανούς(USA), οι οποίοι το ονομάζουν καταστροφή της κοινωνίας και των ελευθεριών του ατόμου. Και λοιπά, και λοιπά. Στην Αμερική ο φιλελευθερισμός συναντάται στην κεντροαριστερά, ενώ στην Ευρώπη δορυφορεί πέριξ της κεντροδεξιάς. Στην Αμερική ο φιλελευθερισμός είναι ο μεγάλος αντίπαλος του (κατ’ εξοχήν οικονομικά φιλελευθέρου) συντηρητισμού/ρεπουμπλικανισμού, ενώ στην Ευρώπη συνήθως ο φιλελευθερισμός και ο συντηρητισμός συμπορεύονται εν όλω, εν μέρει ή εν συνεργασία, εναντίον της κεντροαριστεράς και της αριστεράς που προκρίνουν τον κρατισμό. Άντε να συνεννοηθείς μετά… Κοινώς, πιάσ’ τ’ αυγό και κούρευ’το.

Για να συγκεκριμενοποιήσουμε και να κατηγοριοποιήσουμε όσο γίνεται, διακρίνονται δύο ιδεολογικές και πολιτικές προτάσεις που αποδίδονται στα ελληνικά ως «φιλελευθερισμός»:

(α) Ο «κλασσικός», «ευρωπαϊκός» φιλελευθερισμός, αυτό που στην Ευρώπη λέγεται liberalism, και στην Αμερική libertarianism. Επικεντρώνεται πρώτα στην οικονομία και στην μη-παρέμβαση του κράτους, ενώ το ιδανικό του είναι η σμίκρυνση του κράτους (και της κοινωνίας;) στο μικρότερο δυνατό μέγεθος και η μεγέθυνση της ατομικής πρωτοβουλίας στο μέγιστο δυνατό. Ιδανικά, όχι μόνο στα οικονομικά/κρατικά ζητήματα αλλά και στα κοινωνικά/αξιακά. Η έννοια του κοινωνικού κράτους αποτελεί κόκκινο πανί, τον απόλυτο εχθρό. Οι συντηρητικοί Αμερικανοί και οι μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανοί δίνουν παρόμοια έμφαση στην ατομική οικονομική ελευθερία, αλλά όχι και στην κοινωνική/αξιακή.

(β) Ο Αμερικανικός φιλελευθερισμός (liberalism) όπως εκφράζεται π.χ. από το Δημοκρατικό Κόμμα. Επικεντρώνεται στις ελευθερίες του ατόμου (π.χ. δικαιώματα ομοφυλοφίλων), θεωρείται κεντροαριστερός και ακκίζεται ως προοδευτικός. Στα της οικονομίας προκρίνει μια μορφή σοσιαλδημοκρατίας – δεν είναι τυχαίο ότι κατηγορείται από τους φιλελευθέρους της (α) κατηγορίας ως η ενσάρκωση του κρατισμού, βλ. Obamacare.

Μόνο πραγματικά κοινό στοιχείο στα παραπάνω, ο ατομοκεντρισμός και ατομικισμός, η πορεία προς την πληρέστερη εξατομίκευση – στην μία περίπτωση κυρίως την κοινωνική, στην άλλην κυρίως την οικονομική. Και βαθύτερα, η θεώρηση των ανθρώπινων σχέσεων ως χρήσεων. Φυσικά, ούτως ή άλλως η αμερικανική πολιτική γεωγραφία διαφέρει από την ευρωπαϊκή. Αυτό όμως δεν αναιρεί το ιδιαίτερο πρόβλημα που προκύπτει με τον «φιλελευθερισμό», ο οποίος σαρκώνει την κυριολεξία του «χαμένοι στην μετάφραση».

Για του λόγου το αληθές παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο Essays on Hayek (επιμ. Fritz Machlup, με πρόλογο του Milton Friedman, σ. XIV):

«Παρατηρείται η συνήθεια να αλλάζει το νόημα των λέξεων, ειδικά αν αυτοί που τις υιοθετούν δεν είναι προσεκτικοί μαθητές της βιβλιογραφίας ή μανιώδεις χρήστες λεξικών. Έτσι συνέβη το εξής: ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την λέξη «φιλελευθερισμός» την έχουν σταδιακά ιδιοποιηθεί πρωταθλητές του κολεκτιβισμού που απορρίπτουν τον φιλελευθερισμό με την κλασσική έννοια του όρου (όρα την εργασία μου με θέμα «Φιλελευθερισμός και η επιλογή των ελευθεριών», στο: Erich Streissler et al. (eds.), Roads to Freedom, σσ. 117-146).

Οι παλαιοί φιλελεύθεροι μπορούν να συνεχίσουν να αυτοαποκαλούνται φιλελεύθεροι –χαρακτηρισμός που είναι δικαιωματικά δικός τους- αλλά το πράττουν με τον κίνδυνο να τους μπερδέψουν με τους Αμερικανούς φιλελευθέρους. Για να αποφευχθεί η σύγχυση, θα μπορούσαν να καταφύγουν είτε σε επεξηγηματικές υποσημειώσεις ή στην υιοθέτηση νέας ονομασίας για τον εαυτό τους, όπως «ελευθεριακοί» (libertarians). Η ουσιωδέστερη διαφορά είναι ότι ο κλασσικός φιλελεύθερος θέλει να απελευθερωθεί το άτομο από καταναγκαστικές παρεμβολές, κυρίως από τις παρεμβάσεις του κράτους, ενώ ο Αμερικανός φιλελεύθερος θέλει το κράτος να παρεμβαίνει σε κάθε πιθανή κατάσταση και να περιορίσει την ελευθερία δράσης του ατόμου με μια ποικιλία τρόπων για μια ποικιλία στόχων.»

Θα υποθέταμε ότι, αυτονόητα, όταν ο Έλληνας μιλά για φιλελευθερισμό, αναφέρεται στην ευρωπαϊκή του κατανόηση αφού η Ελλάδα βρίσκεται στην Ευρώπη και δεν αποτελεί κάποια πολιτεία βορειοδυτικά του Τέξας. Έλα όμως που δεν είναι έτσι, όπως μια πρόχειρη εποπτεία του διαδικτύου μπορεί να καταδείξει… Οι συγχύσεις που προκύπτουν στα καθ’ ημάς δεν είναι ασήμαντες. Ας πούμε, όταν γράφεται από φιλελευθέρους (το αλίευσα από διαδικτυακούς κύκλους της «Δράσης») ότι ο Ομπάμα ασκεί τον «πραγματικό φιλελευθερισμό» ή ότι ο φιλελευθερισμός και ο συντηρητισμός είναι οι μεγάλοι αντίπαλοι, μοιάζει να εννοείται ο αμερικανικός φιλελευθερισμός (κάτι ούτως ή άλλως σόλοικο αφού… βρισκόμαστε στην Ευρώπη) που όντως είναι αντίπαλος του συντηρητισμού/ρεπουμπλικανισμού, ήτοι ο φιλελευθερισμός της κοινωνικής ελευθεριότητας και της σοσιαλδημοκρατικίζουσας οικονομίας. Έλα μου όμως που οι ίδιοι άνθρωποι αναφέρονται ενίοτε με τα ίδια λόγια στον… «άλλον» φιλελευθερισμό. Και τούμπαλιν. Δημιουργώντας άθελά τους ένα απίστευτο αλληλαντικρουόμενο κουβάρι. Βαβέλ.

Εν τω μεταξύ, η δισημία του όρου «φιλελευθερισμός» οδηγεί ενίοτε σε κωμικά καμώματα. Όταν ας πούμε οι τάλαινες Έλληνες υπήκοοι αυτοπροσδιορίζονται πολιτικά στο facebook τους ως liberal ή very liberal, από τις πολλαπλές επιλογές που παρέχει το ίδιο το δίκτυο, σπάω το κεφάλι μου να βρώ τι εννοούν: πολύ αριστεροί ή πολύ δεξιοί; Ψάχνω τις αναρτήσεις για να βγάλω το συμπέρασμα, ή κοιτώ αν έχουν σπουδάσει στην Ευρώπη ή στην Αμερική. (Το facebook γνωρίζω τί εννοεί, αφού προέρχεται από τις ΗΠΑ όπου liberal σημαίνει με σαφήνεια Democratic Party, ελευθεριακότητα στα κοινωνικά θέματα και περίπου σοσιαλδημοκρατία -για τα μέτρα της Αμερικής- στα οικονομικά: με τους τάλαινες υπηκόους είναι που δυσκολεύομαι...).

Επαναλαμβάνουμε ότι εδώ μιλάμε για δύο κατ’ ουσίαν ριζικά διαφορετικές ιδεολογίες και προτάσεις διαχείρισης που εμφανίζονται με το ίδιο όνομα άνευ περαιτέρω προσδιοριστικών επιθέτων, δεν μιλάμε για επιπλέον κατηγοριοποιήσεις. Επί παραδείγματι, το μείγμα συντηρητισμού και φιλελευθερισμού της Θάτσερ (φιλελεύθερη οικονομία, συντηρητισμός στα κοινωνικά/αξιακά, διατήρηση αλλά αναδιαμόρφωση κοινωνικού κράτους) δεν το μνημονεύουμε καν ως διαφορετικό είδος φιλελευθερισμού: η σύγχυση υφίσταται στον όρο του φιλελευθερισμού καθ’ εαυτόν, όχι «στας παραφυάδας αυτού».

Αν όμως προχωρήσουμε και στις υποδιαιρέσεις, η σύγχυση περιπλέκεται έτι περαιτέρω, ειδικά δε στα καθ’ ημάς:

To social liberalism, ο κοινωνικός φιλελευθερισμός, σημαίνει στην ευρωπαϊκή πολιτική (αλλά και στην αμερικανική του εκδοχή ως liberalism σκέτο) κυρίως και πρώτιστα την εμφατική υπογράμμιση και προώθηση όλων των «ατομικών δικαιωμάτων» (αποποινικοποίηση της χρήσης ναρκωτικών, δικαιώματα και γάμοι ομοφυλοφίλων, αμβλώσεις, απομάκρυνση της Εκκλησίας από τον δημόσιο χώρο κ.α.). Δηλαδή το ακριβώς αντίθετο της ευρωπαϊκής χριστιανοδημοκρατίας ή του συντηρητισμού. Εδώ στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως το πενταπόσταγμα της (κεντρο)Δεξιάς πολιτικής, με προφανή τα αδιέξοδα αφ’ ης στιγμής ο όρος εντάσσεται σε ένα ευρύτερο παγκόσμιο πλαίσιο.

Και, όπως έχουμε ξαναπεί, η ελλαδική πρωτοτυπία του «ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού» μπορεί γλωσσικά να σημαίνει μόνο τα εξής: είτε κοινωνική αναρχία, αν ο φιλελευθερισμός αναφέρεται κυρίως στο κοινωνικό επίπεδο, είτε τον πλέον ακραίο («ριζοσπαστικό») νεοφιλελευθερισμό αν ο φιλελευθερισμός αναφέρεται στο οικονομικό επίπεδο («αναρχοκαπιταλισμός»). Άλλον συγκεκριμένο, λεπτομερή και ιδεολογικό καθορισμό του δεν διαθέτουμε, αλλά υποπτευόμαστε ότι ο εμπνευστής του δεν ήθελε να διατυπώσει ούτε το ένα ούτε το άλλο, μα κάτι τρίτο.

Παράλληλα, μοιάζει να ξεχνάμε ότι η «ελευθερία» στον «φιλελευθερισμό» είχε ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο επί ψυχρού πολέμου (“frozen war” όπως τόνισε ο σύντροφος Αλέξης), οπότε και αντιδιεστέλλετο με την ανελευθερία και τον κρατισμό του υπαρκτού σοσιαλισμού – ο δυτικός κόσμος γενικώς και σε όλες του τις παραλλαγές ήταν, εν συγκρίσει με τον υπαρκτό, ελεύθερος και στο επίπεδο της κοινωνίας και της οικονομίας. Αφ’ ης στιγμής δεν υπάρχει αυτό το αντίπαλον δέος ανελευθερίας, η νοηματοδότηση της ελευθερίας από τον φιλελευθερισμό παύει να είναι τόσο αυτονόητη ή δεδομένη. (Μια πρέπουσα επικαιροποίηση θα ήταν ότι πλέον αντιδιαστέλλεται με τον… υπαρκτό σουρεαλισμό, όπως στην ελληνική περίπτωση.)

Όταν λοιπόν οι πανταχού Έλληνες οπαδοί του φιλελευθερισμού αποφασίσουν μεταξύ τους τί ακριβώς εννοούν με τον όρο «φιλελευθερισμός», ίσως ηρεμήσουμε κι εμείς που βλέπουμε με κάποια καχυποψία την πρόταξη αυτής της πολιτικής Βαβέλ με τις πιο αλλοπρόσαλλες, πιο εισαγόμενες μεταχειρισμένες και πιο α-δέξιες φωνές ως την υποτίθεται ενιαία, συγκεκριμένη, κρυστάλλινα διαυγή, αυτονόητη και δεδομένη «παραδοσιακή ιδεολογία της Δεξιάς»... Μέχρι τότε, απορία ψάλτου βηξ!

Σωτήρης Μητραλέξης

(παιγνιώδες υστερόγραφο: …Γι’ αυτό λέω κι εγώ, νέος ελληνικός και σαφέστατα μεταρρυθμιστικός συντηρητισμός για νά’χουμε το κεφάλι μας ήσυχο...)

(έτερο υστερόγραφο: αυτές οι συζητήσεις διακονούν αποκλειστικά τον στόχο να αποσαφηνιστούν οι έννοιες για να μπορούμε να συνεννοηθούμε, δεν προτείνουν το πώς θα έπρεπε να ετοιμαστεί ή αυτοπροσδιοριστεί ο τάδε πολιτικός χώρος εν όψει της δείνα εκλογικής μάχης και λοιπά και λοιπά. Δεν προτείνουν πολιτική τακτική! Για μιαν έστω στιγμή, πᾶσαν τὴν βιοτικὴν καὶ ἐκλογικὴν ἀποθώμεθα μέριμναν…)

ΣΧΟΛΙΑ

  1. euagelos avatar
    euagelos 24/05/2013 10:47:02

    Είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι όλοι αυτοί που αναλύουν όρους οικονομικής και κοινωνικής θέσμισης, δεν ενδιαφέρονται ουδόλως να ασχοληθούν με την ανάλυση του όρου "Δημοκρατία" και τις μεθόδους με τις οποίες αυτή θα πραγματοποιηθεί στη γνήσια ανθρώπινη μορφή της κατά την εφαρμογή των βαρύγδουπων κοινωνικοοικονομικών μοντέλων τους.

    • GO avatar
      GO @ euagelos 24/05/2013 12:26:42

      Να κάποιος που ασχολήθηκε. Να κάποιος που ήξερε ακριβώς τι ήθελε από τον ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό που καθιέρωσε. Να κάποιος 'Ελληνας Πολιτικός που σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους, επέτυχε 100% τους στόχους του προς όφελος του Ελληνικού Λαού.
      Κωνσταντίνος Καραμανλής (Οκτώβριος 1974):
      Αποσπάσματα από την Ιδρυτική Διακήρυξη της Ν.Δ.

      Το μέγα θέμα της εποχής μας είναι η δημοκρατία. Όλοι μιλούν περί δημοκρατίας, ολίγοι όμως την καταλαβαίνουν˙ και ολιγότεροι έχουν τη θέληση και την ικανότητα να την εφαρμόζουν.
      Από τις 140 χώρες που υπάρχουν στο κόσμο, μόνον 19 έχουν πραγματική δημοκρατία. Τούτο σημαίνει ότι αυτό το θαυμάσιο και ευαίσθητο πολίτευμα είναι δύσκολο στην εφαρμογή του. Και προϋποθέτει ειδικές συνθήκες, χωρίς τις οποίες δεν ημπορεί να ανθίσει και να καρποφορήσει.
      Δημοκρατία θα ήθελαν να έχουν όλοι οι λαοί. Αλλά δεν την έχουν παρά μόνο εκείνοι που, εκτός από την συνειδητοποίηση των προτερημάτων της, σέβονται και τους όρους της λειτουργίας της.
      ...
      Και θα απαιτηθή η επαγρύπνησις αλλά και η συσπείρωσις του λαού σε ισχυρούς πολιτικούς σχηματισμούς, ικανούς να προστατεύσουν την δημοκρατία, όχι μόνον από τον κομμουνισμό και φασισμό, αλλά και από τα αίτια που προκάλεσαν στο παρελθόν την πτώση της.
      Γι' αυτόν ακριβώς τον εθνικό σκοπό εθεώρησα καθήκον μου να δημιουργήσω μιαν ευρεία και ζωντανή πολιτική παράταξη - την Νέα Δημοκρατία.
      ...
      Νέα Δημοκρατία είναι η πολιτική παράταξις του ταυτίζει το Έθνος με τον Λαόν, την Πατρίδα με τους Ανθρώπους της˙ την Πολιτεία με τους Πολίτες της˙ την Εθνική Ανεξαρτησία με την Λαϊκή Κυριαρχία˙ την Πρόοδο με το Κοινό Αγαθό˙ την Πολιτική Ελευθερία με την Έννομη Τάξη και την Κοινωνική Δικαιοσύνη.
      Νέα Δημοκρατία είναι το σύστημα με το οποίο οι ολιγώτεροι και οι επώνυμοι καθοδηγούν αντί να καταδημαγωγούν, εκπροσωπούν αντί να καταδυναστεύουν - και σε τελική ανάλυση υπηρετούν - και περισσότερους και ανωνύμους.
      Νέα Δημοκρατία είναι η κίνηση που επιλέγει και συντηρεί από την παράδοση μόνον όσα ο χρόνος απέδειξε σωστά και χρήσιμα. Και προχωρεί διαρκώς με μεγάλα, τολμηρά αλλά και ασφαλή βήματα στις νέες διαρκώς εξελισσόμενες συνθήκες.
      Νέα Δημοκρατία είναι η πολιτική παράταξις που αγνοεί τις διενέξεις και τους διχασμούς του παρελθόντος - που τόσα δεινά επεσώρευσαν στον τόπο μας - και προσανατολίζεται στα ευρύτερα δυνατά σχήματα εθνικής ενότητος.
      ...
      υπόσχεται:
      ...
      Ότι η ελεύθερη οικονομία στην οποία πιστεύει η Νέα Δημοκρατία δεν ημπορεί να αποκλείσει την διεύρυνση του οικονομικού τομέως τον οποίο ελέγχει το κράτος. Και η ιδιωτική πρωτοβουλία δεν ημπορεί να βρει την δικαίωσή της χωρίς παράλληλη συμμετοχή των ευρυτέρων λαϊκών τάξεων στην κατανομή του εθνικού προϊόντος. Κάθε πολίτης της χώρας αυτής πρέπει να γίνει εργάτης μαζί και νομεύς της οικονομικής ευημερίας˙ και να αισθάνεται ήσυχος για το μέλλον του και για το μέλλον των παιδιών του.

      • euagelos avatar
        euagelos @ GO 24/05/2013 16:55:11

        Ωραία τα έλεγε. Θα ήμουν παράλογος να πω πως δεν είχε δημοκρατικές πεποιθήσεις. Πόσο σίγουρος ήταν όμως για τις ανάλογες πεποιθήσεις των υπολοίπων στο νεοιδρυθέν κόμμα του ώστε να μπορεί να λέει ότι "Νέα Δημοκρατία είναι το σύστημα με το οποίο οι ολιγώτεροι και οι επώνυμοι καθοδηγούν αντί να καταδημαγωγούν, εκπροσωπούν αντί να καταδυναστεύουν – και σε τελική ανάλυση υπηρετούν – και περισσότερους και ανωνύμους."
        Είτε ήταν αφελής, είτε προπαγάνδιζε, είτε είχε σκοπό να επιβάλλει με το ζόρι τις δημοκρατικές πεποιθήσεις στους υπόλοιπους, άρα δεν πίστευε στη δημοκρατία αλλά σε προσωποπαγείς εξουσίες. Φαίνονται λίγο αντιφατικά όλα αυτά σήμερα, ναι?

        • GO avatar
          GO @ euagelos 24/05/2013 19:53:39

          Καθόλου αντιφατικά.
          Το σίγουρο είναι πως δεν μας λείπει το θεωρητικό. Αυτό που πάντα πρέπει να ψάχνουμε και να ψάχνουμε καλά είναι τους ανθρώπους που θα εφαρμόζουν.

          • euagelos avatar
            euagelos @ GO 24/05/2013 20:34:45

            Με ποιό κριτήριο θα ψάξουμε? Εδώ δεν καταφέραμε (οι άνθρωποι) να διαλέξουμε σωστά μεταξύ Βαρραβά και Ιησού, θα πετύχουμε τον σωστό πολιτικό???

          • GO avatar
            GO @ euagelos 24/05/2013 21:46:45

            Ιδού, πεδίον δόξης λαμπρόν!
            Το έχουμε πετύχει στο παρελθόν, μάλλον το πετύχαμε και τώρα, μπορούμε να το ξανακάνουμε.

    • Σωτ Μητραλ avatar
      Σωτ Μητραλ @ euagelos 24/05/2013 16:21:47

      Ποιά δημοκρατία, ἡ νεωτερικὴ-κοινοβουλευτικὴ-ἀντιπροσωπευτικὴ (καὶ ὀλιγαρχικὴ ὡς ἀντιπροσωπευτική, κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη) ἢ ἡ ἀρχαία καὶ ἄμεση; Ἂν μιλᾶτε γιὰ τὴν πρώτη, δὲν ἔχει νόημα ἡ ἐτυμολογικὴ ἀνάλυση - πρόκειται γιὰ ἄλλο πολίτευμα. Ἂν μιλᾶτε γιὰ τὴν δεύτερη, τότε εἶναι ποὺ ἐκσφενδονιζόμαστε πραγματικὰ στὸ ἐπίπεδο τῆς ἀμιγοῦς θεωρίας χωρὶς συνάρτηση μὲ τὰ καθ' ἡμᾶς ἐδῶ καὶ τώρα. Ὁπότε;

      • euagelos avatar
        euagelos @ Σωτ Μητραλ 24/05/2013 17:12:21

        Οπότε, καλό είναι να αρχίσει μια ειλικρινής δημόσια συζήτηση ώστε να διαφωτιστεί ο κόσμος για τα ωφέλη της δεύτερης. Αν η πλειοψηφία την επιθυμήσει, τίποτα δεν θα μπορέσει να τη σταματήσει. Αλλιώς θα είμαστε αιωνίως ως έχουμε σήμερα. Θα αναλύουμε, θα λιβανίζουμε και θα βουλιάζουμε υπό την μπότα τυχάρπαστων. Τι λέτε? Να κάνουμε το antinews πρωτεργάτη και σημαιοφόρο της άμεσης δημοκρατίας? Θα πάρει καιρό αλλά αν και εφόσον φέρει αποτέλεσμα, αυτό θα έχει διάρκεια. Άλλωστε, "μια λάμψη ο άνθρωπος και αν είδες, είδες".

      • Babis avatar
        Babis @ Σωτ Μητραλ 24/05/2013 19:20:19

        Η θεωρία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς πράξη. Η θεωρία προκύπτει από την συστηματική επιστημονική προσέγγιση μιας φυσικής πράξης και την αναλύει και βελτιώνει προκειμένου να ξαναγίνει πράξη. Δεδομένου επίσης ότι η άμεση δημοκρατία λειτούργησε (και μάλιστα σε αυτόν τον τόπο) πριν 2500 χρόνια, είναι σίγουρο πως θα μπορούσε να ξαναλειτουργήσει σήμερα που η γνώση, η μόρφωση και οι δυνατότητες έχουν διευρυνθεί. Οπότε ίσως θα έπρεπε η παγιωμένη άποψη περί μοναδικότητας της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας να αναθεωρηθεί και να (ξανα)γνωρίσει και να (ξανα)διαφωτιστεί ο κόσμος για τα ωφελήματα της άμεσης δημοκρατίας. Το θέλουμε όμως; Ή το φοβόμαστε? Ή δε μας βολεύει? Αυτά είναι τα ερωτήματα που πρέπει να μας απασχολήσουν σχετικά με την άμεση δημοκρατία και όχι αν είναι εφικτή.

  2. firiki2010 avatar
    firiki2010 24/05/2013 11:18:35

    O φιλελευθερισμός λοιπόν είναι 2- 7- 18 - 104 ! Με όλους τους τους "-ισμούς" έτσι συμβαίνει. Εξ άλλου απ΄ ότι βλέπω στο υστερόγραφο σας πριν από το συντηρητισμός προηγούνται κάμποσοι προσδιορισμοί ("νέος ελληνικός και σαφέστατα μεταρρυθμιστικός.....") για τον καθένα από τους οποίους πιθανώς χρειάζεται μια..... ανάρτηση.
    Δεν λέω ότι η θεωρητική αναζήτηση δεν έχει ενδιαφέρον αλλά μήπως πρέπει να το πάρουμε ανάποδα;;; Μήπως πρέπει να ξεκινήσουμε από το συγκεκριμένο;;; Τι θα κάνουμε εδώ ....τι θα κάνουμε εκεί.... τι δεν θα κάνουμε. Και επί του συγκεκριμένου θα προκύψουν οι συμφωνίες και οι διαφωνίες και οι "ομαδιοποιήσεις" και οι ... ετικέτες. Που αναγκαστικά από μόνες τους δεν θα λένε πολλά πράγματα.

    ΥΓ Γενικότερη "έκκληση": Περισσότερη έμφαση σ΄ αυτά που ενώνουν παρά σ΄ αυτά που χωρίζουν εμάς τους ....συντηρητικοριζοσπαστοτοφιλελευφεροκεντροδεξιομεταρρυθμιστές !

    • GO avatar
      GO @ firiki2010 24/05/2013 11:29:59

      Του τα έχουν πει και άλλοι, αλλά δεν φείδεται κόπου και χρόνου.

      • Σωτ Μητραλ avatar
        Σωτ Μητραλ @ GO 24/05/2013 16:25:19

        Κάποιο λόγο θά'χει

        • GO avatar
          GO @ Σωτ Μητραλ 24/05/2013 19:47:59

          Δεν ψηνόμαστε!

    • Σωτ Μητραλ avatar
      Σωτ Μητραλ @ firiki2010 24/05/2013 16:25:02

      Φιρίκι, τὰ ξέρουμε τὰ συγκεκριμένα! Ἔχουν ἐιπωθεῖ μυριάκις. Ἡ ἐφαρμογὴ εἶναι ποὺ ἀργεῖ. Γιατί; Μήπως σχετίζεται ἐμμέσως καὶ μὲ τὴν ἰδεολογικὴ θολούρα, ἡ ὁποία δὲν δεσμεύει κανέναν σὲ τίποτε καὶ δὲν ἀπαιτεῖ ἀπὸ τὸν διαχειριστὴ τῆς τύχης μας πολιτικὸ νὰ πιστεύει σὲ κάτι, ὁτιδήποτε;

      • firiki2010 avatar
        firiki2010 @ Σωτ Μητραλ 24/05/2013 17:27:06

        κ Μητραλέξη, η εφαρμογή αργεί γιατί
        1 είναι λίγο πιο σύνθετη (ιδίως στις σημερινές συνθήκες) από την κριτική που ασκούμε εμείς με τα πληκτρολόγια μας
        2 οι "διαχειριστές της τύχης μας πολιτικοί" είναι soft (ανάλογοι με τους καιρούς που ανδρώθηκαν και με εμάς που τους ψηφίσαμε) και ήταν περισσότερο φτιαγμένοι για ιδεολογικές ασκήσεις επί χάρτου και ελάχιστα έτοιμοι για να βάλουν τα χέρια τους στ σκ... και να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα.
        Ο πολιτικός όντως πρέπει να πιστεύει σε κάτι, θεωρώ όμως ότι αυτό πρέπει να είναι ένα ευρύ πλαίσιο αρχών (ευρύ αλλά όχι αφηρημένο), ότι πρέπει να αναδεικνύεται από συγκεκριμένες πράξεις και ότι πάντοτε στη "πίστη" του πρέπει να αφήνει κάποια περιθώρια για να τρυπώσουν... αμφιβολίες ... καινούργιες ιδέες..."αλλά"... που θα τον πάνε ακόμα ένα βήμα πιο πέρα.

  3. MAYRO XABIARI avatar
    MAYRO XABIARI 24/05/2013 13:03:43

    Χωρίς να σχολιάσω παραπέρα την ελαφρά συγκαλυμμένη σκωπτική αντιμετώπιση των "ταλάνων υπηκόων" ("τάλαινες" ή "τάλανες";) του φιλελευθερισμού, να πω ότι δεν βλέπω κανένα ιδιαίτερα ισχυρό ή απειλητικό "κίνημα φιλελεύθερων", ώστε να δικαιολογείται η πρεμούρα των "αντιφιλελευθέρων" κάθε τρεις και λίγο να κατακεραυνώνουν τους ιδεολογικούς τους αντιπάλους ή έστω να προσπαθούν να "αποσαφηνίσουν τις έννοιες". Μερικοί ενεργούν λες και γέμισε ο τόπος από διαπρύσιους κήρυκες του φιλελευθερισμού που απειλούν να αλώσουν το κάστρο της συντηρητικής παράταξης και θεωρούν καθήκον τους να μάχονται με την πένα τους υπέρ βωμών και εστιών και κατά του (νεο;)φιλελεύθερου σατανά (δεν αναφέρομαι απαραίτητα στον αρθρογράφο).
    Όπως είπε και ο αγαπητός firiki παραπάνω, σημασία έχει η συγκεκριμένη αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων, ειδικά σε μια χώρα με τις ελληνικές ιδιαιτερότητες. Η αυστηρή θεώρηση βάσει ιδεολογίας, μάλλον περιορισμό ασκεί παρά επιλογές δίνει. Καλή η θεωρητική ιδεολογική συζήτηση και δεν την υποτιμώ, αλλά πολύ φοβάμαι ότι σπανίως γινόμαστε μάρτυρες μιας καλόπιστης αναζήτησης, τις περισσότερες φορές αποκρύπτεται μια πολεμική διάθεση ή μια υστεροβουλία για "επικράτηση" σε συγκεκριμένους φορείς εξουσίας.

    • Σωτ Μητραλ avatar
      Σωτ Μητραλ @ MAYRO XABIARI 24/05/2013 16:38:01

      Τάλαινες ὑπήκοοι τῆς Ἑλλάδος, ὄχι τοῦ φιλελευθερισμοῦ. Ποιοῦ φιλελευθερισμοῦ; Ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία ὅσων αὐτοαποκαλοῦνται liberal στὸ facebook εἶναι ἀριστεροί, διότι τὸ καλὸ κοινωνικὸ δίκτυο τὸ διαστέλλει ἀντιθετικὰ μὲ τὸν φιλελευθερισμό, στὶς πολλαπλὲς ἐπιλογὲς ποὺ μέχρι πρότινος εἶχε.

      Φυσικὰ καὶ ὑπάρχει μιὰ εὐρύτατη ζύμωση μὲ διαφόρους ἰδεολογικοὺς αὐτοπροσδιορισμούς, καὶ ὁ φιλελευθερισμὸς ἔχει τὴν τιμητική του, εἰδικὰ σὲ ὅσους νέους δὲν δηλώνουν ἀριστεροὶ ἢ χρυσαυγιτοκαμμένοι. Ὅταν λοιπὸν αὐτὴ ἡ λέξη δηλώνει δύο διαφορετικὲς ἰδεολογίες καὶ εἶναι ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΣΑΦΗΣ (πρόχειρο παράδειγμα: Ρῆγκαν ἢ Ὀμπάμα; Γιατί ἀκούσαμε καὶ γιὰ τὸ δεύτερο ὠς 'γνήσιο φιλελευθερισμό'), δὲν τὸ θεωρεῖτε ἄξιο ἀποσαφηνίσεως νὰ ὑποθέσω...

      Εὐχαριστῶ καὶ γιὰ τὴν ὑπόνοια δικῆς μου ὑστεροβουλίας: προδίδει ἂν μὴ τί ἄλλο τὴν δημιουργικὴ φαντασία σας.

      Περὶ ταλαίνων: ὑπάρχει μιὰ ἔντονη τάση στὴν ζῶσα νεοελληνικὴ γλῶσσα νὰ ἀποδίδεται ὁ πληθυντικὸς (ἀρσενικὸ) τοῦ τάλας ὡς τάλαινες-ταλαίνων καὶ ὄχι ὡς τάλανες-ταλάνων, ὅπως ἦταν τὸ ἀρσενικὸ στὴν ἀρχαία. Δὲν μιλάω μόνο γιὰ συγκαιρινὲς ἀναφορές, τὸ ἔχω βρεῖ ἔτσι καὶ σὲ βιβλία τοῦ 19ου αἰῶνος. Πιθανολογῶ ὅτι ὑπάρχουν δύο κυρίως λόγοι: (α) στὴν ἐκκλησιαστικὴ γλῶσσα συναντᾶται σχεδὸν ἀποκλειστικὰ τὸ θηλυκὸ (βλ. Μεγάλη Τρίτη), ταλαίνης κλπ., ὁπότε κατὰ τὴν γονιμοποίηση τῆς δημώδους ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ λογία ἔμεινε μόνο τὸ τάλαινες καὶ γιὰ τὸ ἀρσενικό (β) παράλληλα, στὴν αἰολικὴ διάλεκτο ὁ τύπος ἦταν πάντα τάλαις, κάτι ποὺ σίγουρα βοήθησε στὴν πορεία.

      • MAYRO XABIARI avatar
        MAYRO XABIARI @ Σωτ Μητραλ 24/05/2013 19:09:19

        Ευχαριστώ για το κολακευτικό σχόλιο περί γόνιμης φαντασίας, αλλά σας διαβεβαιώ ότι στην ηλικία που έχω φθάσει, έχω μάθει να μην αποδίδω ελαφρά τη καρδία κίνητρα σε ανθρώπους που ελάχιστα γνωρίζω μέσω λίγων γραπτών τους. Θα αντιληφθείτε τη αλήθεια όσων λέω, αν ξαναδιαβάσετε την τελευταία παράγραφο του σχολίου μου, δίνοντας τη δέουσα προσοχή στο "περισσότερες φορές" και στο διαζευκτικό "ή".

  4. Geros avatar
    Geros 24/05/2013 14:16:05

    Αγαπητέ , οι πολιτικές θέσεις φαίνονται καθημερινά στην πράξη , με την στάση που κρατάει το κάθε κόμμα σε συγκεκριμένα θέματα.
    Τα ονόματα και οι ταμπέλες λίγη σημασία έχουν.

    Παραδείγματος χάριν ο δημιουργός του Γερμανικού οικονομικού θαύματος Ludwig Erhart ήταν μέλος του Mont Pelerin Society , ήταν προσηλωμένος στην Αυστριακή σχολή των οικονομικών και η μεταρρύθμιση του ξεκίνησε με πλήρη απελευθέρωση της αγοράς εργασίας και των τιμών σε μια εποχή που η Γερμανία βίωνε τεράστια ανεργία και ακρίβεια. Έχετε ακούσει κανέναν να αποκαλεί νεοφιλελεύθερο αυτόν ή (Θεός φυλάξοι!) το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας?
    Από την άλλη πολλοί πολιτικοί στην Ελλάδα λένε δημόσια ότι οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές κατέστρεψαν την Ελλάδα την στιγμή που ήμασταν η πλέον προστατευτική και κρατικιστική οικονομία της Ευρώπης. Στο Ελληνικό κοινοβούλιο δε τα τελευταία τριάντα χρόνια θήτευσαν δυο (2) βουλευτές που άνηκαν σε αυτόν τον χορό!!

    Ξεχάστε τις ταμπέλες , μη τους δίνετε τόση σημασία , δεν παίζει κανέναν ρόλο τι εννοεί ο ένας και ο άλλος όταν χρησιμοποιεί μια λέξη ή τι νομίζει ότι εννοεί.
    Οι πολίτες της ανατολικής Ευρώπης ζούσαν σε Λαϊκές Δημοκρατίες , πρέπει εμείς να καθόμαστε να αναλύουμε το αν ο όρος δημοκρατία συμπεριλαμβάνει την εκτόπιση των αντιφρονούντων στην Σιβηρία ή όχι?

    Όπως είπε και ο μεγάλος φιλελεύθερος Deng Xiao Ping "Δεν παίζει ρόλο αν η γάτα είναι άσπρη ή μαύρη , αρκεί να πιάνει ποντίκια"

  5. Καβαλιώτης avatar
    Καβαλιώτης 24/05/2013 14:18:07

    Παρ' ότι δεν είναι το κύριο αντικείμενο της ανάρτησης, επιτρέψτε μου ένα σύντομο σχόλιο επί του "ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού" του ΚΚ, όπως εγώ τουλάχιστον τον καταλαβαίνω.
    1. Ο "φιλελευθερισμός" του ΚΚ αναφέρεται σαφώς στην "ελευθερία" του δυτικού κόσμου ("ανήκομεν εις την Δύσιν") , όπως ακριβώς (ορθά σημειώνετε ότι) η έννοια αυτή αντιδιαστέλλεται, την περίοδο του ψυχρού πολέμου, με την ανελευθερία (κυρίως) και τον κρατισμό (δευτερευόντως) του υπαρκτού.
    2. Όσον αφορά τον επίμαχο προσδιορισμό "ριζοσπαστικός", θεωρώ ότι σκοπεύει να υποδηλώσει τομή σε σχέση με την παραδοσιακή προδικτατορική "ιδεολογία" της παράταξης. ΄Ητοι: είμαστε μεν δεξιοί (ή/και κεντροδεξιοί), πλην όχι "φιλοβασιλικοί" (γι' αυτό κάναμε το δημοψήφισμα) και όχι "κομμουνιστοφοβικοί" (γι' αυτό νομιμοποιήσαμε το ΚΚΕ).
    Εν ολίγοις: o όρος "ριζοσπαστικός" αντιστοιχεί στο "Νέα"
    και ο όρος "φιλελευθερισμός" στο "Δημοκρατία".

    • Σωτ Μητραλ avatar
      Σωτ Μητραλ @ Καβαλιώτης 24/05/2013 16:43:04

      Τὸ συμπέρασμα ἀπὸ αὐτὰ τὰ σωστὰ εἶναι ὅτι ὁ ὅρος δὲν πρέπει νὰ χρησιμοποιεῖται out of context καὶ ὅτι σήμερα δὲν εἶναι πλέον ἐπίκαιρος!

      • Καβαλιώτης avatar
        Καβαλιώτης @ Σωτ Μητραλ 24/05/2013 17:09:29

        Χωρίς αμφιβολία.

        • GO avatar
          GO @ Καβαλιώτης 24/05/2013 20:24:33

          Βιάστηκες να συνθηκολογήσεις.
          Σε παραπέμπω στο κείμενο της Ιδρυτικής Διακήρυξης της Ν.Δ και θα διαπιστώσεις ότι είναι κατά τα πάντα επίκαιρο.

          • Καβαλιώτης avatar
            Καβαλιώτης @ GO 24/05/2013 23:57:20

            Μα, νομίζω αναφέρεται στον όρο και όχι στο κείμενο της ιδρυτικής διακήρυξης ...

  6. Σωτ Μητραλ avatar
    Σωτ Μητραλ 24/05/2013 15:12:15

    Ἐκπλήσσομαι ποὺ θεωρεῖτε ἀνούσιο ἀναφορᾶς τὸ ὅτι μὲ τὴν λέξη «φιλελευθερισμὸς» δηλώνονται ἀδιάκριτα δύο ἐντελῶς διαφορετικὲς πολιτικὲς προτάσεις... Ὅτι δὲν θεωρεῖτε ἀναγκαία ἢ χρήσιμη τὴν συγκεκριμενοποίηση.

    Ὅταν ὁ ὁποιοσδήποτε (ἐντὸς ἢ ἐκτὸς ΝΔ) δηλώνει φιλελεύθερος, ἐννοεῖ... Ρῆγκαν ἢ Ὀμπάμα; Μικρὴ ἡ διαφορά; Τὸ ἴδιο καὶ τ' αὐτό; Ἐπουσιῶδες ἐρώτημα; «Διχαστικό»;

  7. Zame avatar
    Zame 24/05/2013 15:31:16

    Στο ευστοχο
    ….συντηρητικο-ριζοσπαστοτο-φιλελευθερο-κεντρο-δεξιο-μεταρρυθμιστές !
    να προσθέσω και το κοινωνικό..?

    Δυσεπίλυτος ο -μεταρρυθμιστικός συντηρητισμός- που να επιτρέπει
    τον φιλελευθερισμό και τον συντηρητισμό
    να συμπορεύονται εν όλω, & εν συνεργασία..
    οπου οι εκατέρωθεν καλο-συντηρούμενες & απαραίτητες αντιδιαστολές ..
    να απορροφούν αναταράξεις & να κρατούν τις Δημοκρατίες σε συνθήκες αυτόματης ευέλικτης ετοιμότητας προς αποφυγή του γνωστού
    (οδόντα αντί οδόντος)
    πού μέχρι στιγμής το προκαλεί αυτή η επιχειρούμενη & προσδοκώμενη
    (σμίκρυνση της κοινωνίας)
    οπου το τρεχει & το 'εκμεταλλεύεται'? η ξεφρενη πορεια της νεοφιλελεύθερης μετάλλαξης της οικονομίας..
    πού αν μη τι άλλο υπονομεύει πρωτα την ίδια την οικονομία.
    ακομα & σε συνθηκες "cazinoland" οπου στο τελος θα τζογαρουν μεταξυ τους.

  8. Zame avatar
    Zame 24/05/2013 19:10:05

    & όλα αυτά σε ένα μετά-internet περιβάλλον..και εποχή όπου να έχει ως προαπαιτούμενο & το γεφύρωμα που άφησε το χάσμα των εποχών .
    & με δεδομένο πως..
    όταν δεν προνοείς..να λογοδοτείς..γιατί αυτο θα καραδοκεί.

  9. Albert avatar
    Albert 24/05/2013 20:05:38

    Κύριε Μητραλέξη, κάνετε μια ατυχή ταύτιση "κλασσικού"/ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού με τους libertarians. Υποθέτετε ότι επειδή κανείς δεν έχει καλή γνώμη για τους δευτερους, επαγωγικά δυσφημίζεται και ο πρώτος?

    Δε φταιει το οποιοδήποτε πολιτικό ρεύμα αν το μεταφράζουμε όπως να'ναι. Στην Αμερική υπάρχουν οι liberals, υπάρχουν και οι libertarians. Μπορεί η κοινή ρίζα των δύο λέξεων να προκαλεί σύγχυση στον Συντηρητικό, αλλά οι διαφορές τους είναι τεράστιες. Και σίγουρα, δεν υπάρχει περίπτωση να ανοίξει το στόμα του ο Ron Paul και να τον πουν liberal, ή να μιλήσει ο Obama και να τον πουν libertarian.

    Αυτή η σύγχυση, η δική σας και πολλών άλλων έχει μια απλή εξήγηση. Στην Αμερική το πολιτικό φάσμα είναι ολόκληρο και απο την πρώτη μέρα, δομημένο πάνω στη φιλελευθερη συναίνεση. Με το θέμα του οικονομικού προσανατολισμού λυμένο (ελεύθερη αγορά), τα δύο αμερικανικά κόμματα συγκρούνται γύρω απο τα όρια της σχέσης του κράτους με του πολίτες -η σχέση που αποτελεί τη λυδία λίθο του αμερικανικού συστήματος γενικά. Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα σύγκρουση γιατί δείχνει οτι ο φιλελευθερισμός έχει και στοιχεία εξισορρόπησης (π.χ. ο αμερικανος liberal θέλει το ρόλο του κράτους μικρό αλλά όχι εκμηδενισμένο, υποστηρίζει τον ατομισμό αλλά και μια αίσθηση κοινότητας, υποστηρίζει την ελεύθερη αλλά όχι την αχαλίνωτη οικονομία)

    Οι libertarians είναι μια ριζικά διαφορετική περίπτωση. Ειναι ταυτόχρονα κατά του της συγκεντρωτικής διακυβέρνησης, κατά του μεγάλου στρατού, κατά του κρατικού παρεμβατισμού, υπέρ του ανόθευτου καπιταλισμού, υπέρ της προσωπικής ευθύνης, κατά της παγκοσμιοποίησης, και επιπλέον είναι απομονωτιστές στα διεθνή θέματα. Έχουν μια ιδεολογικά άτεγκτη και αντιδραστική εως εξωσυστημική προσέγγιση στα διάφορα ζητήματα. Έχουν μεγάλη παράδοση στις ΗΠΑ (ο Jefferson θα μπορούσε να χαρακτηριστεί libertarian) αλλά (κατηγορούνται ότι) δεν έχουν τον απαιτούμεναο ρεαλισμό που απαιτεί ο σύγχρονος κόσμος. Μπορεί να πει κανείς ότι οι libertarians πρεσβεύουν έναν πρωτόγονο φιελευθερισμό, έγκυρο τον 18ο και 19ο αίώνα, αλλά όχι πια.

    Στην Ευρώπη απο την άλλη, ο φιλελευθερισμός δεν ευτύχησε πολιτικά, και σταδιακά καταπλακώθηκε απο βασιλικές παλινορθώσεις, εθνικισμούς, κομμουνισμούς κλπ ώσπου ατόνησε και πρακτικά εξαφανίστηκε. Μόνο μετά το 1945, ο φιλελευθερισμός επανήλθε στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, αρχικά δίπλα στην χριστιανοδημοκρατία και αργότερα ανεξάρτητα, πάντα στριμωγμένος ανάμεσα σε δεξιά και αριστερά. Επίσης, μόνο μετα το 1990 επέρχεται σταδιακά και στην Ευρώπη η φιλελεύθερη συναίνεση (μια διαδικασία που περεπιπτόντως καθιστά εκτός θέματος τη σοσιαλδημοκρατία). Δεν είναι καθόλου περίεργο λοιπον που ύστερα απο την παρένθεση του μεταπολεμικού θαύματος, ο ευρωπαϊκός φιλελευθερισμός αντέγραψε το τότε τρέχον αμερικανικό ρεύμα, βλέπε Σχολή του Σικάγο, τέκνο της ονομαζόμενης Αυστριακής Σχολής, που όμως για τα αμερικανικά δεδομένα ήταν ένα ακόμα επεισόδιο στην πορεία του φιλελευθερισμού, εν προκειμένω υποχώρηση του κεϋνσιανικού μοντέλου.

    Έρχεστε λοιπόν τώρα, και ενώ κάνετε μια καλή επί μέρους περιγραφή τους, προσπερνάτε μια πορεία και μια εξέλιξη 230 χρόνων φιλελευθερισμού, υιοθετείτε προβοκατόρικα και ως μη οφείλετε την κριτική των libertarians στους liberals, ταυτίζετε λανθασμένα τον λιμπερταριανισμό με τον κλασσικό φιλελευθερισμο (!!!) για να καταλήξετε απαξιωτικά στο "ας αποφασίσουν πρώτα τι πιστευουν, και μετά βλέπουμε"...

    Κύριε Μητραλέξη, αφήστε τους φιλελεύθερους (παλιούς, νέους, κλασσικούς, νεοκλασσικούς και ότι αλλο καταλαβαίνετε) να διερευνούν τις σημαντικές διαφορές τους και να ψάχνουν διαφορετικές λύσεις για διαφορετικά προβλήματα σε διαφορετικές ιστορικές φάσεις, και επιμείνετε στον "μεταρρυθμιστικό συνητηρητισμό" που εν πολλοίς είναι εθνοκεντρικός φιλελευθερισμός!

    • Σωτ Μητραλ avatar
      Σωτ Μητραλ @ Albert 24/05/2013 22:12:21

      Ἡ σύγχυση μεταξὺ τῶν φιλελευθερισμῶν δὲν εἶναι κάτι ποὺ τὸ πράττω ἐγώ, μὰ κάτι ποὺ βλέπω ὅτι ὅντως συμβαίνει. Ξαναλέω, ἀκούω νὰ ὁρίζεται ἐντὸς φιλελευθέρων κομμάτων ἡ πολιτικὴ τοῦ Ὀμπάμα ὡς «ὁ γνήσιος φιλελευθερισμός» - καὶ ἐπειδὴ ὅπως σωστὰ λέτε ἀπὸ τὸν Ρὸν Πῶλ ἢ τὸν Ρῆγκαν τοὺς χωρίζει ἄβυσσος, διαπιστώνω μιὰ σύγχυση ποὺ ὄντως ὑφίσταται καὶ διερωτῶμαι γιὰ τὴν διαλεύκανσή της.

      • Albert avatar
        Albert @ Σωτ Μητραλ 25/05/2013 11:35:07

        Δεν υπάρχει σύγχυση. Σας γράφω πιο πάνω ότι ο κλασσικός φιλελευθερισμός, ο νεοφιλελευθερισμός, και ο λιμπερταριανισμός έχουν την ίδια μήτρα, και διαφέρουν στο βαθμό εξέλιξης. Ο τελευταίος είναι ο αρχικός -με τα σημερινά δεδομένα πρωτόγονος- τύπος φιλελευθερισμού.
        Οι πρώτοι δύο είναι, με μικρές διαφορές, έγκυροι τα τελευταία 100 χρόνια, και αποτελούν διαφορετική απάντηση σε διαφορετικά ερωτήματα. Ο φιλελευθερισμός της Progressive era (αρχές του αιώνα), ο κευνσιανισμός του Ρουζβελτ, ο κοινωνικός φιλελευθερισμός των Κένεντυ/Τζόνσον, ο νεοφιλ του Ριγκαν, και πάλι ο πιο κλασσικός φιλ του Ομπάμα είναι παραλλαγές που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα της κάθε εποχής εκεί που το προηγούμενο παράδειγμα άρχιζε να χωλαίνει.
        Φυσικά όταν όλοι ξεκινούν απο την ίδια αφετηρία, θα αρχίσουν να αλληλοκατηγορούνται ως μη αυθεντικοί εκφραστές της "ιδεολογίας". Το ίδιο δε συμβαίνει όταν μαλώνουν οι αριστεροί και οι δεξιοί μεταξύ τους?

  10. apergospastis avatar
    apergospastis 24/05/2013 20:47:15

    Περί ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού υπάρχει το πρόσφατο βιβλίο του Ευάνθη Χατζηβασιλείου από τον Παττάκη: 'Ελληνικός Φιλελευθερισμός: Η Ριζοσπαστική Περίοδος 1932-1979' ή κάπως έτσι (δεν το έχω πρόχειρο να το θυμηθώ). Ξεκαθαρίζει κάποια ζητήματα και καλό θα είναι να το κοιτάξουν όσοι θέλουν να δουν τί (υποτίθεται ότι) σήμαινε 'ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός'.

  11. Isidoros avatar
    Isidoros 24/05/2013 20:49:23

    Το πρόβλημα με τον φιλελευθερισμό είναι οι άπειρες διατυπώσεις & παραλλαγές του, οι οποίες μπερδεύουν τον κόσμο, με αποτέλεσμα (στην Ελλάδα τουλάχιστον) να τον στέλνουν στην αγκαλιά των αριστερών ιδεολογιών. Ο Φιλελευθερισμός είναι ένας, ο κλασικός, ο οποίος είναι οικονομικός, κοινωνικός & πολιτικός. Και τα τρια πάνε πακέτο. Δεν μπορείς να τα έχεις a la carte. Σημαίνει την πρωτοκαθεδρία του ατόμου έναντι του κράτους. Είναι το δόγμα το οποίο οδήγησε διαχρονικά την ανθρωπότητα στην πρόοδο μέσω της θέσπισης ατομικών, κοινωνικών & πολιτικών δικαιωμάτων, την καθιέρωση του ορθολογικού-επιστημονικού τρόπου σκέψης έναντι κάθε είδους "αυθεντίας" κλπ. Σταθμοί στην καθιέρωση του ανήκουν ο τρόπος σκέψης του Αριστοτέλη, η Γαλλική Επανάσταση και ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός και τώρα η παγκοσμιοποίηση, η κατάργηση των συνόρων, οι νέες τεχνολογίες κλπ. Στην Ελλάδα του εκτεταμένου κρατικού παρεμβατισμού ποτέ δεν ίσχυσε αμιγής φιλελευθερισμός γιατί δεν ήταν ούτε κατανοητός, ούτε & συμπαθής από τον κόσμο για διάφορους λαϊκίστικους λόγους. Επομένως κάθε φορά χρησιμοποιούταν ένας επιθετικός προσδιορισμός μπροστά από τη λέξη φιλελευθερισμός για "ξεκάρφωμα" πχ ριζοσπαστικός, κοινωνικός κλπ για να μην χαρακτηριστεί κάποιος "νεοφιλελεύθερος" από την αριστερά. Η απάτη με τον όρο "νεοφιλελευθερισμός" είναι η γνωστή καραμέλα της αριστεράς, ενώ σαν όρος είναι απόλυτα κενός και ανευ περιεχομένου. Είναι προφανές ότι η Θάτσερ & ο Μπους δεν έχουν απολύτως καμία σχέση με το φιλελευθερισμό και είναι κλασικοί συντηρητικοί πολιτικοί. Κάποιος ο οποίος δέχεται κάμψη των ατομικών δικαιωμάτων για λόγους "εθνικής ασφάλειας", "αντιτρομοκράτιας", "κοινωνικού συμφέροντος" κλπ δεν έχει καμία σχέση με τον φιλελευθερισμό.

  12. Απορών avatar
    Απορών 24/05/2013 23:36:48

    Μια μικρή και βιαστική συμβολή:
    Liberal: αποδίδεται πολύ καλύτερα με τον όρο "ελευθεριακός". Εδώ υπάρχει η εξής αντίφαση: ενώ ο όρος προέρχεται από τον αντικρατικό ελευθεριακό αναρχισμό και το συμβουλιακό κομμουνισμό (βλ. ελευθεριακός κομμουνισμός - liberal communism), σήμερα έφτασε να σημαίνει αυτούς που επιθυμούν κρατική παρέμβαση στα πολιτικά δικαιώματα (κάτι που προέρχεται από την κρατικιστική μαρξιστική αριστερά) αλλά αυτονομία στα πολιτικά δικαιώματα (κάτι που προέρχεται από την αρχική παράδοση του αντικρατικού αναρχισμού).

    Libertarian: αποδίδεται πολύ καλύτερα με τον όρο "φιλελεύθερος". Εδώ το μπλέξιμο ξεκινάει από την ώρα που για τα ευρωπαϊκά ήθη, κάποια θέσφατα των libertarians θεωρούνται λανθασμένα ως ακροδεξιά (π.χ. το δικαίωμα στην οπλοφορία). Επιπλέον, εξ αντιθέτου άρχισαν να αυτοχαρακτηρίζονται έτσι και πολλοί συντηρητικοί στις ΗΠΑ, οι οποίοι υπερασπίζονται την κρατική παρέμβαση ως προς τα πολιτικά δικαιώματα (π.χ. απαγόρευση εκτρώσεων, ναρκωτικών κτλ.) ενώ είναι κατά της κρατικής παρέμβασης ως προς τα οικονομικά δικαιώματα.
    Τα πράγματα είναι απλά: φιλελεύθερος είναι αυτός που πιστεύει στην κατά το δυνατόν μικρότερη δυνατή κρατική παρέμβαση τόσο ως προς τις πολιτικές όσο και ως προς τις οικονομικές ελευθερίες. Στην ακραία του μορφή θα μπορούσε να θεωρηθεί "αναρχικός". Ή όπως άκουσα κάπου (δεν θυμάμαι τώρα αναφορά ένας φιλελεύθερος ήταν) πρόκειται για την υπερουτοπία η οποία μπορεί να περιλάβει όλες τις υπόλοιπες ουτοπίες, εφόσον όταν δεν υπάρχει κρατική παρέμβαση, η κάθε κοινότητα μπορεί να πάρει τη μορφή που θέλει (είτε πιο σοσιαλιστική, είτε πιο φιλελεύθερη κτλ.).

  13. GO avatar
    GO 25/05/2013 00:37:59

    Θεωρεί, δεδηλωμένα, αφ΄υψηλού Καραμανλή, Ν.Δ και Ιδρυτική Διακήρυξη.

  14. Γεωργία avatar
    Γεωργία 25/05/2013 17:03:13

    O Κρούγκμαν, στο βιβλίο του "The Conscience of a Liberal " έχει αποσαφηνίσει πλήρως στο τι είναι η αμερικάνικη ερμηνεία του όρου. Το αυτό και ο Σκιντέλσκι στα βιβλία που έχει βγάλει για τον Κέινς.

    Σε ότι αφορά εμάς, οι τελευταίοι γνήσιοι φιλελεύθεροι ήταν αυτοί που ήταν γύρω από τον συντηρητικό Καραμανλή, όπως ο Τσάτσος, ο Ανδρεάδης και Παπανούτσος.
    Ο Σπύρος Μακρής έχει κάνει πολύ καλύ ανάλυση για τον φιλελευθερισμό.

  15. iakovos avatar
    iakovos 09/10/2013 22:45:09

    Άσχετο με το θέμα αλλά μόνο τύπους σαν και σας μπορεί να ενδιαφέρει

    Ο Μύθος του Σουηδικού Σοσιαλιστικού Μοντέλου

    http://www.scribd.com/doc/174458842/%CE%A4%CE%BF-%CE%A3%CE%BF%CF%85%CE%B7%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%9C%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%BF-Iakovos-Jazz

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.