#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
22/12/2009 23:41
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η συμμετοχική οικονομία του Σταρ Τρεκ



- Μη μου πεις… Δεν έχετε χρήματα στον 23ο αιώνα;
- Οχι, δεν έχουμε.
(απόσπασμα της συνομιλίας ανάμεσα στη δρ. Γκίλιαν Τέιλορ, υδροβιολόγο του 20ού αιώνα -άρτι διακτινισθείσα 300 χρόνια στο μέλλον- και τον Τζέιμς Κερκ, κυβερνήτη του διαστημόπλοιου Εντερπράιζ -από τη θρυλική τηλεοπτική σειρά επιστημονικής φαντασίας «Σταρ Τρεκ»).


Στο όχι και τόσο μακρινό σύμπαν του Σταρ Τρεκ, οι άνθρωποι εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να σκέφτονται και να ζουν όπως κι εμείς. Παντρεύονται και κάνουν παιδιά, πιστεύουν σε κάποιο Θεό και φορούν, πάνω-κάτω, τα ίδια ρούχα. Υπάρχουν όμως και πολλές αλλαγές που αφορούν περισσότερο σε θέματα τεχνολογίας και ουσιαστικά απλοποιούν την καθημερινότητά τους. Οι κινητήρες στρέβλωσης του χρόνου, οι συσκευές διακτινισμού που χρησιμοποιεί το πλήρωμα του αστροστόλου, αλλά και οι συσκευές αντιγραφής και ανακατασκευής οποιουδήποτε αντικειμένου είναι μονάχα τα πιο εξόφθαλμα παραδείγματα. Φυσικά, ο καταλύτης αυτών των αλλαγών ήταν η επαφή μας, στις 5 Απριλίου 2163, με νοήμονα όντα από άλλους πλανήτες και η ενσωμάτωση του πλανήτη μας στην Ενωμένη Ομοσπονδία των Πλανητών (ΕΟΠ), ο διαστρικός πολιτικός οργανισμός με έδρα στη Γη που αποτελείται από εκατοντάδες κόσμους και η μορφή του ως ένωση μοιάζει περισσότερο με ένα κράμα ανάμεσα στη σημερινή ΕΕ και τις ΗΠΑ.

Κι αν τώρα, με κάποιο μαγικό τρόπο, διακτινιζόμασταν κι εμείς σε εκείνα τα χρόνια όπως η δρ. Τέιλορ και θέλαμε να αγοράσουμε έναν τέτοιο «αντιγραφέα» για σουβενίρ στο ταξίδι της επιστροφής με τι θα πληρώναμε; Με ευρώ; Με δολάρια; Μήπως θα έπρεπε να έχουμε σκεφτεί να κουβαλήσουμε καμιά ράβδο χρυσού ή μερικά λίτρα πετρελαίου ή -και γιατί όχι;- νερού; Πώς γίνονται άραγε οι συναλλαγές στο μέλλον; Τι έχει συμβεί δηλαδή με την παγκόσμια οικονομία;

Επικράτησε τελικά ένα από τα κυρίαρχα οικονομικά μοντέλα του «σήμερα» ή μήπως η ανθρωπότητα εξέπληξε ακόμα και τον ίδιο της τον εαυτό «κατασκευάζοντας» ένα νέο;

Καλώς ή κακώς, μέχρι σήμερα ο εμπνευστής και δημιουργός του Σταρ Τρεκ, Τζιν Ρόντμπερι, δεν έχει επίσημα αναλύσει το οικονομικό σύστημα πάνω στο οποίο βασίζεται η EOΠ. Παρόλα αυτά οποιοσδήποτε έχει παρακολουθήσει έστω και λίγα επεισόδια καταλαβαίνει πως σίγουρα δεν είναι καπιταλιστικό και δεν βασίζεται στο μοντέλο της ελεύθερης αγοράς. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει κάποιο επίσημο νόμισμα για όλη την Ομοσπονδία, μιας και όλες οι συναλλαγές γίνονται μέσω πιστώσεων (credits), με τις οποίες οι πολίτες αμείβονται από την εργασία τους. Η ΕΟΠ όμως μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και «κράτος πρόνοιας», μιας και κάθε υλική και εκπαιδευτική ανάγκη κάθε πολίτη είναι ήδη καλυμμένη από το κοινωνικό σύστημα, αφήνοντάς τον έτσι να ασχοληθεί με ό,τι επιθυμεί όχι για βιοποριστικούς λόγους, αλλά για προσωπική ανάπτυξη και προσφορά στο κοινωνικό σύνολο.

Κι αν αυτό φαντάζει φυσιολογικό στα μάτια των ανθρώπων του 23ου αιώνα, αναμφίβολα στα δικά μας μοιάζει το λιγότερο ουτοπικό. Κι όμως δεν θα έπρεπε, γιατί -εν δυνάμει- υπάρχει ήδη εδώ και 30 χρόνια! Το όνομα αυτού είναι «Συμμετοχική Οικονομία» ή πιο σύντομα «πάρεκον» (Participatory Economics - Parecon) και οι πρώτοι που μίλησαν γι’ αυτήν, τη δεκαετία του 1980, ήταν ο Μάικλ Αλμπερτ και ο Ρόμπιν Χάνελ. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Αλμπερτ (ακτιβιστή, βασικό στέλεχος του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, συγγραφέα, στενό συνεργάτη του Τσόμσκι και συνιδρυτή του ZNet), η συμμετοχική οικονομία είναι ένα όραμα βασισμένο στις αξίες της δικαιοσύνης, αλληλεγγύης, ποικιλομορφίας και αυτοδιαχείρισης, για το πώς διαχειρίζεται κανείς την οικονομία, την παραγωγή, την κατανάλωση και τον καταμερισμό, με έναν τρόπο που ικανοποιεί όλους τους ανθρώπους.

Η πάρεκον προσφέρεται ως εναλλακτική λύση του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού και έχει να κάνει τόσο με την αταξικότητα, όσο και με την αυτοδιαχείριση, την ποικιλία των επιλογών, την αλληλεγγύη, τις διαπροσωπικές σχέσεις, την ίση κατανομή των προϊόντων και των κερδών. Είναι επομένως ένας νέος τρόπος οργάνωσης των θεσμών, της ιδιοκτησίας και της αγοράς που καταργεί την ιδιοκτησία μέσω της ανακατανομής της εργασίας, έτσι ώστε ο κάθε εργαζόμενος να έχει ένα συνδυασμό καθηκόντων, ενώ καθιερώνει κι ένα νέο συμμετοχικό σχεδιασμό λήψης αποφάσεων με τη σύσταση συμβουλίων εργατών και καταναλωτών που διαπραγματεύονται τόσο το μέγεθος της παραγωγής, όσο και τον τρόπο κατανομής των αγαθών. Τα καινοτομικά χαρακτηριστικά που εισάγει η πάρεκον εστιάζονται, πρώτον, στην εισαγωγή ενός «ισορροπημένου εργασιακού πλέγματος απασχόλησης» (σύμφωνα με το οποίο κάθε άτομο απασχολείται με εργασίες και ευχάριστες αλλά και δυσάρεστες), δεύτερον, στην ανταμοιβή της εργασίας ανάλογα τον κόπο, την προσπάθεια και την ενέργεια που το κάθε άτομο δαπανά στην εργασία του και, τρίτον, στη λήψη αποφάσεων από τα συμβούλια εργατών και καταναλωτών βάσει της αρχής ότι «το δικαίωμα λόγου στη λήψη αποφάσεων είναι ανάλογο με την επιρροή που έχουν οι αποφάσεις πάνω στο άτομο που συμμετέχει στις αποφάσεις».




Ο χρόνος μονάχα θα δείξει αν θα επαληθευτεί ο Ζαν Λικ Πικάρντ, κι αυτός κυβερνήτης του νεότερου «Εντερπράιζ Ε», όταν στην όγδοη ταινία με τίτλο «Σταρ Τρεκ - Η Πρώτη Επαφή» επιστρέφει πίσω στη Γη του 21ου αιώνα και απευθυνόμενος σε έναν τραπεζίτη λέει: «Τα οικονομικά του μέλλοντος είναι κάπως διαφορετικά. Βλέπεις, η συσσώρευση πλούτου δεν είναι η κινητήριος δύναμη στη ζωή μας. Δουλεύουμε για το καλό το δικό μας και της υπόλοιπης ανθρωπότητας».

Σ.Β.

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Στέργιος avatar
    Στέργιος 23/12/2009 00:16:52

    "Μη μου πεις… Δεν έχετε χρήματα στον 23ο αιώνα;
    - Οχι, δεν έχουμε".

    Αααα, προβλέπεται να είναι διαρκείας αυτή η χρηματοπιστωτική κρίση δηλαδή...

    • Orestios avatar
      Orestios @ Στέργιος 23/12/2009 00:21:36

      Καλό!!!!!

  2. Factorx avatar
    Factorx 23/12/2009 01:07:22

    Πολύ καλο

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.