03/12/2009 23:49
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η επόμενη μέρα της κρίσης



Του Γιάννη Μαρκάκη

Για να περιγράψουμε την επόμενη μέρα της κρίσης θα πρέπει αρχικά να κάνουμε μία μικρή εισαγωγή γύρω από το τι μας έφερε στη μέρα της κρίσης. Πολλά έχουν γραφτεί γύρω από το ζήτημα αυτό, καθώς και πολλές είναι οι συζητήσεις που προσπαθούν να δώσουν τις απαιτούμενες εξηγήσεις. Συνοπτικά θα αναφερθώ στα αίτια της κρίσης, εστιάζοντας στους πέντε βασικούς παράγοντες. Ο πρώτος ήταν η ιδιαίτερα υψηλή μόχλευση η οποία επικράτησε στο σύνολο του τραπεζικού συστήματος επιτρέποντας με εικονικές αξίες να δημιουργούμε πλούτο. Ο δεύτερος οφείλεται στην «ανεξέλεγκτη» ανάπτυξη της χρηματοοικονομικής μηχανικής η οποία επέτρεψε ακόμη και σε προϊόντα τα οποία φαινομενικά εμπεριείχαν χαμηλό επενδυτικό κίνδυνο (ομόλογα, εναλλακτικά των καταθέσεων προϊόντα) να μεταλλάσσονται σε προϊόντα υψηλού κινδύνου. Η ιδιαίτερα χαλαρή νομισματική πολιτική των Κεντρικών Τραπεζών της Δύσης αποτελεί τον τρίτο παράγοντα, καθώς οι επενδυτές ολοένα και περισσότερο προσπαθούσαν να ανιχνεύσουν επενδυτικές ευκαιρίες (κυρίως μέσω των χρηματιστηρίων) που θα τους εξασφαλίσουν υψηλότερες αποδόσεις αψηφώντας, σαν υπνωτισμένοι, τον επενδυτικό κίνδυνο. Τέταρτος και εξίσου σημαντικός, η δημιουργία ασφαλιστικών προγραμμάτων, τα οποία στηρίζονταν σε μεγάλο βαθμό στις προαναφερόμενες κατηγορίες επενδύσεων χρησιμοποιώντας μόχλευση. Τελευταίος, αλλά ίσως και σημαντικότερος παράγοντας, η έμμεση προσπάθεια του όλου συστήματος να μετατρέψει το μεγαλύτερο δυνατό μέρος του πληθυσμού σε ιδιοκτήτη ακίνητης περιουσίας.

Κοινός παρανομαστής στους παράγοντες αυτούς η απληστία στη δημιουργία πλούτου και η έλλειψη αποτελεσματικού βαθμού ελέγχου μέσα από ένα πρακτικό και εφαρμόσιμο νομοθετικό σχέδιο. Σε ένα κόσμο γεμάτο από κίνητρα με σκοπό τον ανυπέρβλητο πλουτισμό, χρηματοοικονομικοί αναλυτές με τη χρήση συστημάτων προσπαθούσαν να αξιολογήσουν τους βαθμούς κινδύνου του συστήματος τοποθετώντας πιθανότητες ακόμη και για στοιχεία τα οποία δεν άνηκαν στην κατηγορία των μετρήσιμων μεγεθών. Η θεώρηση ήταν όλη ντετερμινιστική σε ένα κόσμο που δεν εξηγείται απλά από κανονικά φαινόμενα (κανονικές κατανομές). Η απληστία λοιπόν και τα λάθη των λίγων υποδαύλισαν τις προσπάθειες, τις αξίες και τις καλές προθέσεις των πολλών τοποθετώντας το καπιταλιστικό σύστημα στο βάθρο του κατηγορουμένου. Η άποψη μου είναι ότι ο καπιταλισμός, στην ευρύτερη μορφή του,  αποτελεί το μόνο τρόπο δημιουργίας ανάπτυξης και θέσεων εργασίας. Είναι η μόνη οδός στην εξέλιξη της τεχνολογίας, των ιδεών και της ελεύθερης έκφρασης, της δημιουργίας και ευημερίας του κόσμου. Το πρόβλημα του καπιταλισμού στο χθες είναι η αναποτελεσματική εφαρμογή νομοθετικών μέτρων. Το πρόβλημα του καπιταλισμού, την επόμενη μέρα της κρίσης, είναι ότι χρειάζεται άμεση ανταπόκριση στις προκλήσεις που δημιούργησαν την κρίση αυτή μέσα από τη συνεργασία κράτους και ιδιωτικού τομέα. Πολλοί εστιάζουν στο γεγονός ότι η χώρα που αναπτύσσεσαι με τους υψηλότερους οικονομικούς ρυθμούς σήμερα είναι μια χώρα η οποία καμία σχέση δεν έχει με το μοντέλο του καπιταλισμού: την Κίνα. Την χώρα που κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης αναπτύχθηκε κατ’ ελάχιστο 6,1% σε ετήσια βάση για το πρώτο τρίμηνο του 2009. Εντούτοις ξεχνάνε ότι η Κίνα αναπτύσσεται με αυτούς τους ρυθμούς εξαιτίας του καπιταλιστικού συστήματος. Θα προσπαθήσω δημιουργώντας μία εικόνα να εξηγήσω τι είναι αυτό που λείπει από τον υπόλοιπο κόσμο σήμερα. Ας φανταστούμε ότι η θάλασσα είναι το καπιταλιστικό σύστημα. Ένα κότερο και ένα ιστιοπλοϊκό αποτελούν τη Δύση και την Ανατολή αντίστοιχα. Στη μεγάλη θαλασσοταραχή το κότερο βυθίζεται ευκολότερα. Το ιστιοπλοϊκό διασώζεται εξαιτίας της μεγάλης και βαριάς του καρίνας. Η καρίνα αυτή είναι «η εφαρμογή των νομοθετικών κανόνων» που ενώ αφήνει το σκάφος να κινείται ελεύθερα μέσα στη θάλασσα, εξισώνει την πλάγια δύναμη που ασκεί ο άνεμος στα πανιά τείνοντας να παρασύρει το σκάφος με το πλάι.

Λέγοντας αυτά, άποψή μου είναι ότι το κράτος θα πρέπει σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα να ορίσει το πλαίσιο λειτουργίας του συστήματος έτσι ώστε να μην αναγκάζεται να επεμβαίνει εκ των υστέρων. Για να μην εστιάζω όμως απλά στην οικονομία θα ήθελα επιπλέον να τονίσω την ανάγκη να έλθουν τα κράτη, στο σύνολό τους, σε διεθνείς συμφωνίες, έτσι ώστε ο ρυθμιστικός προγραμματισμός να λειτουργεί σε ένα πλαίσιο ανάπτυξης που δημιουργεί το κατά το δυνατόν χαμηλότερο «κόστος» στο περιβάλλον, τροφοδοτεί την τεχνολογική ανάπτυξη και διευρύνει τους ορίζοντες επιμόρφωσης όχι μόνο για αυτούς που μπορούν αλλά και για εκείνους που θέλουν και δεν δύνανται. Τελειώνοντας θα ήθελα να τονίσω ότι ιστορικά κάθε έξοδος κρίσης είχε οδηγό την ιδιωτική πρωτοβουλία, την ιδιωτική επένδυση, την ιδιωτική ανάπτυξη. Είναι σαφές ότι το καπιταλιστικό σύστημα επιβιώνει μέσα από την καινοτομία αλλά το αύριο θέλει και τον κρατικό παράγοντα ενεργά να εφαρμόζει πολιτικές ελέγχου και όχι μόνο να πολιτικολογεί. Είναι γνωστό σε όλους ότι η εφαρμογή αποτελεί προσόν της σκέψης.

Director

Asset Management Euroxx Securities S.A.

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Vachus avatar
    Vachus 04/12/2009 00:26:40

    Ωραία μας τα λέει ο κύριος Μαρκάκης αλλά μένει στα technicalities και μόνον.Δεν διαφωνώ με κάτι απλά αγνοεί όπως οι περισσότεροι στο χώρο του τα βαθύτερα αίτια της κρίσης.Ολα γίνονται βάση σχεδίου. Για παράδειγμα ας πάρουμε το 29 οπού είχαμε το κράχ. Τεχνικά, έγινε με όρους ή αδυναμίες τις οποίες περιγράφει. Το ίδιο ισχύει και για την ανάκαμψη. Το ανθρώπινο δαιμόνιο δεν λειτουργεί μόνον υπό συνθηκες ανταγωνισμού και υγιούς καπιταλισμού όμως. Λειτουργεί ακόμα και σε ανελεύθερα απο κάθε άποψη καθεστώτα. Η ουσία όμως είναι οτι το κράχ δεν ήταν ουρανοκατεβατο.Κάποιοι ήξεραν, κασαρανε και από το 29 εώς το 33 αγόρασαν την Αμερική για 3 σεντς στο δολλάριο. Μεγάλη κονόμα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και τώρα. Και αυτό ας το σκεφτούνε όσο υπάρχει καιρός μιας και είμαστε ακόμα στα προεόρτια της κρίσης και η επόμενη μέρα αργεί πολύ ακόμα.

  2. Pyros avatar
    Pyros 04/12/2009 10:16:24

    Δε μπορώ να καταλάβω πως πολλοί αρθρογράφοι σήμερα καταφέρνουν να λένε κοινοτυπίες με στριφνή γλώσσα. Ότι ο καπιταλισμός και η ελεύθερη οικονομία είναι η μόνη συνταγή για την οικονομική ανάπτυξη είναι σήμερα αξίωμα όλων των μεγάλων πολιτικών φορέων ανα την υφήλιο. Ότι το καράτος καλείται να παίξει ένα ρυθμιστικό ρόλο για να γινεται παιχνίδι επι ισοις όροις είναι επίσης αξίωμα τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο. Ότι αναζητουνται παγκόσμια αποτελεσματικά μοντέλα διακυβέρνησης που που θα έχουν παρόμοιο ρόλο λόγω παγκοσμιοποίησης της οικονομίας είναι άλλη μία κοινοτυπία που την παραβλέπει ο κύριος Μαρκάκης. Τι νέο προτείνει; Δεν έγινε κανένας σοφότερος με το άρθρο. Ο φάκτορας πρέπει να προσέχει περισσότερο τι αναρτεί

  3. Sic transit gloria mundi avatar
    Sic transit gloria mundi 04/12/2009 10:47:54

    Χα, χα, γιατί ο Mr Franklin Delano Roosevelt γελά σαρκαστικά από εκεί που βρίσκεται, καλά να είναι;
    Μόλις διάβασε παραπάνω ότι "ιστορικά κάθε έξοδος κρίσης είχε οδηγό την ιδιωτική πρωτοβουλία, την ιδιωτική επένδυση, την ιδιωτική ανάπτυξη"!
    Ο αδιόρθωτος Κευνσιανός!

  4. ΙΑΝΟΣ avatar
    ΙΑΝΟΣ 04/12/2009 10:57:21

    ΜΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΠΑΡΑΠΕΜΨΩ ΤΟΝ Κο ΜΑΡΚΑΚΗ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ JOHN KENNETH GALBRAITH " THE AFFLUENT SOCIETY " !

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.