#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
26/06/2010 13:29
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η δυσκολία της εννοιολογικής προσέγγισης του όρου «τρομοκρατία»



Αντικαθιστώντας την πολιτική με την βία, η τρομοκρατία στοχεύει στην αποσταθεροποίηση της κοινωνίας, αποτελώντας απειλή για την δημοκρατία ή τις νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις. Η διαφοροποίηση των τρομοκρατικών απειλών από τις άλλες μορφές εγκληματικών ενεργειών – πολιτικά υποκινούμενες ή όχι – είναι ουσιαστική στα πλαίσια του καθορισμού των πρωταρχικών αιτιών του φαινομένου και της λεπτομερούς εξέτασης άλλων συναφών εκθέσεων και μελετών. Ο ορισμός της τρομοκρατίας είναι επίσης ένα εξίσου αποθαρρυντικό έργο. Με περισσότερους από εκατό ορισμούς που εκτείνονται σε διάφορους ακαδημαϊκούς τομείς, δεν έχει υπάρξει καμία σημαντική πρόοδος στην εξασφάλιση ενός παγκοσμίως αποδεκτού ορισμού.

Όπως προαναφέρθηκε, η διεθνής κοινότητα δεν έχει κατορθώσει να συμφωνήσει σε έναν ακριβή ορισμό της τρομοκρατίας, κυρίως λόγω ιδεολογικών αντιθέσεων. Και τούτο λόγω του γεγονότος ότι η λέξη έχει δυσάρεστους συνειρμούς και οι απόψεις διαφέρουν ως προς το πότε μια βίαιη πράξη γίνεται τρομοκρατική. Επί του παρόντος επομένως δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός της τρομοκρατίας, με άμεση συνέπεια να δυσχεραίνεται η αντιμετώπισή της αλλά και να δημιουργούνται πολλές παρερμηνείες γύρω από αυτό το θέμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε πριν από αρκετά χρόνια από τους Alex Schmid και Albert Jongman στο Πανεπιστήμιο του Leiden (1988) έδειξε ότι υπήρχαν 109 διαφορετικοί ακαδημαϊκοί και επίσημοι ορισμοί της τρομοκρατίας.(1)

Αναλύοντας την υπάρχουσα βιβλιογραφία παρατηρείται ότι οι ορισμοί της τρομοκρατίας προέρχονται κατά κύριο λόγο από τρία σύνολα φορέων. Το πρώτο σύνολο είναι οι φορείς της εξουσίας και ιδίως το κράτος. Το δεύτερο σύνολο είναι διάφοροι ακαδημαϊκοί φορείς και το τρίτο σύνολο είναι όσοι ανήκουν σε αυτού του είδους τις τρομοκρατικές οργανώσεις, καθώς και οι συμπαθούντες αυτών.

Το πρώτο σύνολο, το κράτος, ορίζει συνήθως την τρομοκρατία με τρόπο που ευνοεί την πολιτική του, στοχεύοντας στην παρεμπόδιση των αντιπάλων του, δημιουργώντας ορισμούς και νόμους χωρίς να υπολογίζει ότι και το ίδιο είναι πιθανό ν’ ασκεί τρομοκρατία. Ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος μπορεί περισσότερο ή λιγότερο ξεκάθαρα να θεωρήσει ή να ορίσει την τρομοκρατία ως βιαιότητα εναντίον της δικής του πλευράς, σε αντιδιαστολή με το ίδιο είδος βίας που ασκείται από τη δική του πλευρά.(2)

Το δεύτερο σύνολο, η ακαδημαϊκή επιστημονική κοινότητα, έχει μια τάση αντικειμενικότερης εξέτασης του ζητήματος και ενός συμβιβασμού, χωρίς όμως να λείπουν οι διαφωνίες και οι διαφορετικοί ορισμοί. Τέλος, οι τρομοκράτες και οι υποστηρικτές τους, όπως και το κράτος, δε δέχονται ότι ασκούν τρομοκρατία σε καμία στιγμή της δραστηριότητάς τους, ενώ θεωρούν ότι η μόνη μορφή τρομοκρατίας που υπάρχει είναι η κρατική.(3)

Το συμπέρασμα απ’ αυτή την αντιπαράθεση στο θέμα του ορισμού συνοψίζεται στη φράση που έχει επικρατήσει να λέγεται από όσους ασχολούνται με το φαινόμενο της τρομοκρατίας «one man’s terrorist is another man’s freedom fighter».(4)

Κάτι τέτοιο παρατηρείται για περιπτώσεις λαών (π.χ Κούρδοι) που διεκδικούν το δικαίωμα τους για αυτοδιάθεση, τη στιγμή που τα κράτη διστάζουν να τους το αναγνωρίσουν ισχυριζόμενα ότι αυτοί είναι τρομοκράτες. Στα πλαίσια του Ο.Η.Ε., αρκετές συνθήκες αναφέρονται στην τρομοκρατία, χωρίς ωστόσο να την ορίζουν.(5)

Ο όρος «τρομοκρατία» χρησιμοποιήθηκε επίσημα στις Βρυξέλλες το 1930 στη διεθνή διάσκεψη για την ενοποίηση του Ποινικού Κώδικα, χωρίς ωστόσο να αναλυθεί και να στοιχειοθετηθεί ένας σαφής επιστημονικός ορισμός(6).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπόρεσε μέχρι σήμερα να έλθει σε μια συμφωνία επί του θέματος αυτού και απλώς, για λόγους εννοιολογικούς αποδέχεται ως ορισμό της λέξης «τρομοκρατία» τη χρήση ή απόπειρα χρήσης βίας, από μια ομάδα, που αποβλέπει στην επίτευξη πολιτικών στόχων.(7) Στην έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 21 Σεπτεμβρίου 2001, με θέμα την αντιτρομοκρατική πολιτική της Κοινότητας, τονίστηκε ότι πρέπει να καταπολεμηθεί κάθε εθνικιστική, ρατσιστική και ξενόφοβη εκτροπή καθώς και ότι η Ε.Ε. απορρίπτει κάθε εξομοίωση της τρομοκρατίας με τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο.

Σε διεθνές Συνέδριο για την τρομοκρατία, που έγινε λίγες μέρες πριν την αποτυχημένη βομβιστική επίθεση που οδήγησε στην εξάρθρωση της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», υπήρξαν διαφωνίες για τον ορισμό της τρομοκρατίας. Ο πρόεδρος της δίκης της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη» Μ. Μαργαρίτης είχε επισημάνει τότε ότι πρέπει να υπάρχει μια ενιαία ερμηνεία γύρω από την έννοια της τρομοκρατίας και όχι διαφοροποιημένη από κράτος σε κράτος τονίζοντας ότι την ενιαία εφαρμογή θα εξασφαλίσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απαντώντας σε κάθε απορία των εθνικών δικαστών.(8)

Μέχρι την 11η Σεπτεμβρίου 2001 ο όρος τρομοκρατία για τους περισσότερους ειδικούς και μη, περιέκλειε μια έννοια η οποία – βάσει της μέχρι τότε εμπειρίας – περιοριζόταν κυρίως, αν όχι αποκλειστικά, στον τομέα του κοινώς λεγόμενου «Αντάρτικου των Πόλεων». Δηλαδή σε εξτρεμιστικές οργανώσεις, τα μέλη των οποίων έχοντας θρησκευτικά, εθνικά, κοινωνικά, πολιτικά ή οικονομικά κίνητρα στρέφονταν κατά προσώπων ή θεσμών πραγματοποιώντας ένα περιορισμένο έως προβλέψιμο πολλές φορές εύρος τρόπων επίθεσης.(9)

Δρομολογητής

………………………………….

Βιβλιογραφία

(1)        Merari, A. (1993), «Terrorism as a strategy of insurgency», Terrorism and political violence

(2)        Ted Honderich, «Οι πόλεμοι της τρομοκρατίας», Έκδοση «ΙΩΛΚΟΣ»

(3)        Teichman, J. (1989), «How to define terrorism», Philosophy, και Δασκαλοπούλου-Λιβαδά Φ. (1998), «Τρομοκρατία: Νεότερες Εξελίξεις στο διεθνές δίκαιο», Αντ. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα-Κομοτηνή,

(4)        Weitzman E.A., Kew D., «Responding to September 11: A conflict Resolution Scholar» Practitioner’s Perspective Analyses of Social Issues and Public Policy, 2002

Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων, «Το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001», 2001

(5)        Αθανασίου Στρίγγα «Τρομοκράτες στη Νέα Υόρκη». Έκδοση «ΚΑΔΜΟΣ» Θεσσαλονίκη Νοέμβριος 2001.

(6)        Εγχειρίδιο διδασκόμενο στις Σχολές Μετεκπαίδευσης της ΕΛ.ΑΣ με τίτλο «Τρομοκρατία, Σύγχρονες μορφές, Εσωτερική και Διεθνής τρομοκρατία». 

(7)        Αλέξανδρου Αυλωνίτη «Επισημάνσεις σε Συνέδριο για την τρομοκρατία» στην εφημερίδα ΕΘΝΟΣ 17 Μαρτίου 2003

(8)        Άρη Δημητρίου «Τρομοκρατία: Εφιάλτης για την Ελλάδα – Τροφή για τους επικριτές της» Περιοδικό «Άμυνα και Διπλωματία» Τεύχος 127 (2001).

 

 http://www.aitolia.gr/?p=1304

ΣΧΟΛΙΑ

  1. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 26/06/2010 13:35:34

    Το πράγμα μου φαίνεται πολύ πιο απλό. Οι Γερμανίες ενώθηκαν και τέλειωσε η ΕΣΣΔ. Η «τρομοκρατία» κτύπησε 2-3 χρόνια αργότερα (σύμπτωση βρε παιδί μου...) Παλιά μου τέχνη κόσκινο, οι Μουσουλμάνοι χρησιμοποιούνται πότε από τους Γερμανούς και πότε από τους Αγγλοαμερικάνους. Και στον Ψυχρό (και μετά από τον Ψυχρό) από τους Ρώσους.

  2. Strange Attractor avatar
    Strange Attractor 26/06/2010 14:39:12

    Σε μια ανήθικη εποχή, η ανυπακοή αποτελεί ηθικό καθήκον.

    • Γιάννης Σ. avatar
      Γιάννης Σ. @ Strange Attractor 26/06/2010 14:41:16

      Καλύτερα, η υπακοή στο ηθικό καθήκον πρέπει να είναι ο μοναδικός κανόνας.

      Ας πούμε, ο πρωθυπουργός μας ξέρει πολεμικές τέχνες και έσωσε έναν παππού που του έτριψαν στη μούρη ένα παγωτό δυο αλήτες.

      http://www.bloomberg.com/news/2010-06-25/papandreou-defiance-of-default-inspired-by-gun-to-throat-seizure-in-greece.html

      • nassos avatar
        nassos @ Γιάννης Σ. 26/06/2010 23:01:26

        Ας πούμε καλύτερα πόσα πληρώνουμε (γιατί εμείς τα πληρώνουμε) για να γράφουν τα ξένα έντυπα τέτοιες σαχλαμάρες !!!!!

  3. Βασίλης avatar
    Βασίλης 26/06/2010 15:03:27

    Χρειάζεται μεγάλη προσοχή.

    Είναι εκτός κάθε συζήτησης ότι η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής είναι ένα γεγονός που κάθε πολιτισμένος άνθρωπος οφείλει να καταδικάζει.

    Πάντοτε;

    Δηλαδή ο Παναγούλης, ο Αρμόδιος και πολλοί άλλοι ήταν τρομοκράτες παρ΄ όλο που το σύστημα εκεί τους τοποθέτησε. Οι Κούρδοι είναι τρομοκράτες. Έτσι τους θέλουν οι ΗΠΑ και η Τουρκία, αλλά μόνο για αυτούς που κατοικούν στη ΝΑ Τουρκία. Αυτοί που κατοικούν στο Ιράκ είναι επίσημοι συνομιλητές. Κάποτε τρομοκράτης για σχεδόν όλα τα κράτη ήταν και ο Αραφάτ και σήμερα όλοι στέκονται προσοχή στο τάφο του. Αλλά και πόσοι ηγέτες του Ισραήλ δεν είχαν χαρακτηριστεί τρομοκράτες από του Άγγλους. Το ίδιο δεν είχε γίνει και στη Κύπρο κατά τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ;;

    Μήπως λοιπόν κάποιοι άνθρωποι χαρακτηρίζονται τρομοκράτες από τη συγκυρία και έτσι η λέξη τρομοκρατία εξυπηρετεί σκοπιμότητες;;

    Και λέω εγώ τώρα.... Όλα αυτά τα βίαια και βάναυσα που συμβαίνουν στη χώρα κάτω από το δήθεν πρόσχημα της σωτηρίας της οικονομίας αλλά στη πραγματικότητα για να μη χάσουν τα λεφτά τους οι διεθνείς τοκογλύφοι που μας έχουν ρουφήξει κυριολεκτικά το αίμα 200 τόσα χρόνια, ... ή η ουσιαστική παράδοση της διακυβέρνησης της χώρας σε κάτι κωλόπαιδα του ΔΝΤ που μπροστά τους στέκονται κλαρίνο οι υπεύθυνοι υπουργοί, ... ή η παραίτηση της πατρίδας από την ασυλία της σαν κυρίαρχο κράτος, δηλαδή εγχώρηση εθνικής κυριαρχίας, ... ή η υποθήκευση της δημόσια περιουσίας που μπορεί να τη βγάλει στο σφυρί ο κάθε τσανακογλείφτης τοκογλύφος του κερατά, δηλαδή να έλθει ο τάδε Έλληνας Κροίσος (βάλτε όπιο όνομα θέλετε) που έχει κάποια Ελληνικά ομόλογα που δεν μπορούν να εξοφληθούν και να βγάλει στο σφυρί το Ελληνικό... ή η ουσιαστική κατάργηση της βουλής, δηλαδή της λαϊκής κυριαρχίας, ... ή η υπογραφή του ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ δηλαδή του πρωτοκόλλου παράδοσης της χώρας, κάτι δηλαδή σαν Τσολακόγλειο πρωτόκολλο, ... ή η επιβολή δυσβάστακτης φορολογίας στους οικονομικά ασθενέστερους για να πληρωθούν οι διεθνείς τοκογλύφοι, την ίδια στιγμή που δεν έχει ληφθεί κανένα ουσιαστικό μέτρο για να πληρώσουν αυτοί που οδήγησαν τη χώρα σε αυτό το χάλι και που έχουν ωφεληθεί από το δημόσιο χρήμα κάνοντας τεράστιες περιουσίες, ... ή η ανατροπή του κοινωνικού κράτους επειδή είναι ανίκανο να μαζέψει τις ασφαλιστικές εισφορές που του οφείλονται από γνωστούς μεγαλοοφειλέτες, … ή αυτή η αθλιότητα να προβάλλεται καθημερινά στη τηλεόραση μια κατάσταση όπου υπάρχουν τα ονόματα κάποιων μεγαλοοφειλετών που οφείλουν στο ΙΚΑ κάπου 5 δις ευρώ, αλλά τα ονόματά τους είναι καλυμμένα με μπλάνκο και δεν ιδρώνει το αυτί κανενός, ούτε της ανεξάρτητης δικαιοσύνης, … ή .. ή ...
    αν όλα αυτά οδηγήσουν σε ακραίες μορφές βίας κάποιους πολίτες, τότε αυτό θα λέγεται τρομοκρατία και οι πολίτες τρομοκράτες.

    Ε! Δεν είμαστε καθόλου καλά!!!
    Αυτοί που δημιούργησαν τις ευνοϊκές συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης πως πρέπει να λέγονται;; Για τους ηθικούς αυτουργούς λέω;;;

    Αυτοί είναι οι σοβαροί και ευηπόληπτοι πολίτες, οι ικανοί και ηθικοί πολιτικοί ... και είναι άμοιροι ευθυνών....

    • Misha avatar
      Misha @ Βασίλης 26/06/2010 15:29:45

      Έτσι ακριβώς...
      «Τρομοκράτες» και ο Αραφάτ, και ο ΑΠΟ τον οποίο παρέδωσε ο δωσίλογος Σημίτης με τον Χοντρό Αντιπρόεδρο, και οι μάρτυρες του ΙΡΑ και οι αγωνιστές της ΕΟΚΑ.

      Αν κάποιος σκότωνε τον κατοχικό πρωθυπουργό Τσολάκογλου θα ήταν «τρομοκράτης»; Και γιατί δεν είναι τρομοκράτες ο Μπέν Γκουριόν, ο Μεναχίμ Μπέγκιν, η Γκόλντα Μέιρ, ο Μωσέ Νταγιάν που σκότωναν γυναικόπαιδα στην Παλαιστίνη;

  4. Αθανασιος Ι. avatar
    Αθανασιος Ι. 26/06/2010 15:24:26

    Έτσι λέγετε ..εδώ και χρόνια ..ο εσωτερικός ιμπεριαλισμός

  5. αθανασιος Ι. avatar
    αθανασιος Ι. 26/06/2010 19:23:20

    Πάντως το όνομα Νικολάκης ..δεν παίρνετε σε αυτήν την περιπτώσει υπόψη ..είναι υπεράνω υποψίας ....

  6. pan-m avatar
    pan-m 27/06/2010 01:56:20

    1) Αναφέρω πρώτα ότι ο Μπέγκιν, ήταν μέλος της ιδρυτικής τριάδας μιας ένοπλης ομάδας εβραίων εποίκων στην προπολεμική Παλαιστίνη, της Ιργκούν. Ο Μπέγκιν λοιπόν, είχε επικηρυχθεί σαν τρομοκράτης (το 1936) από τους Βρετανούς που τότε κατείχαν την Παλαιστίνη, νομίζω με εντολή της ΚΤΕ. Θεωρώ βέβαια ότι και οι τρείς ένοπλες εβραϊκές οργανώσεις της τότε Παλαιστίνης, η Χαγκάνα, η Ιργκούν και η Στερν, με τα σημερινά δεδομένα, θα έπρεπε να θεωρηθούν τρομοκρατικές οργανώσεις.
    2) Για το ζήτημα του ορισμού της τρομοκρατίας, πριν απ' όλα πρέπει να σκεφτούμε ότι ο όρος πρωτοχρησιμοποιήθηκε για να αποδώσει μια περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης, άρα με βάση αυτήν την περίοδο θα πρέπει να δοθεί ο ορισμός. Αν και ο ορισμός δεν ήταν σαφής οι διαφωνίες για τη χρήση του δεν ήταν τόσο μεγάλες και έτσι είχαν ονομαστεί υποτιμητικά τρομοκρατικές στο παρελθόν διάφορες πολιτικές ομάδες, με πιο πρόσφατες αυτές της δεκαετίας '70 - '80 στη Δυτ. Ευρώπη.
    3) Μετά το 2001 ο χαρακτηρισμός τρομοκράτης έγινε ταυτόσημος με του υπηρέτη του σατανά κατά των Μεσαίωνα, και σχεδον επισείει την ποινή του θανάτου στην πυρά. Όμως θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι οι ΗΠΑ άλλους ονομάζουν τρομοκράτες κι άλλους "μαχητές της ελευθερίας" (π.χ. τους ουτσεκάδες το '97) με μόνο κριτήριο αν είναι σύμμαχοί τους. Και το Ισραήλ έτσι κάνει. Γι' αυτό θα πρέπει να τους θυμήσουμε ότι σε μια κατεχόμενη χώρα οι πολίτες έχουν καθήκον να πολεμήσουν για την πατρίδα τους, σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και γι' αυτό δεν είναι τρομοκράτες (ούτε καν ο Σαμουήλ στο Κούγκι κι ο Βρατσάνος στη Μαύρη Ράχη δεν ήταν).
    4) Επίσης πρέπει να πούμε ότι συχνά και πολλές χώρες μπορούν να χαρακτηριστούν τρομοκράτες, σύμφωνα με τον ορισμό του Oxford Dictionary: ο χαρακτηρισμός θα πρέπει να αποδοθεί και στις ΗΠΑ γιατί πριν καμιά 15ρια χρόνια είχαν απειλήσει την Κύπρο, ότι αν θα πάρει τους S300 θα γίνει πόλεμος.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.