03/12/2009 21:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η αποτυχία της δημοσιογραφίας



Η ξεχασμένη Ρουάντα βρίσκεται σήμερα στην αργή διαδικασία της ανάκαμψης. Το μικροσκοπικό αυτό κρατίδιο, επανήλθε πρόσφατα στη δημοσιότητα, έχοντας ενταχθεί πλέον στη Κοινοπολιτεία των Εθνών και έχοντας αποκαταστήσει τις διπλωματικές του σχέσεις με τη Γαλλία. Οι πληγές όμως που άφησε η γενοκτονία ενός εκατομμυρίου Tutsis το 1994, δεν έχουν ακόμη κλείσει. Μια ημερίδα  που έγινε πρόσφατα στο London School of Economics, εξερεύνησε τα λάθη που έγιναν από πλευράς δημοσιογραφικής κάλυψης των τότε γεγονότων, και την απαρέγκλιτη ανάγκη να διδαχθούν τα ΜΜΕ, από  τα λάθη αυτά.

Στη συνάντηση παρευρέθηκαν δυο επιζώντες της γενοκτονίας οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν με την Lindsey Hilsum, η οποία ήταν η μοναδική Βρετανίδα δημοσιογράφος που βρίσκονταν στο Kigali, στη διάρκεια των βίαιων γεγονότων του 1994. Ο Serge Rwigamba ανέφερε με νηφάλιο τρόπο τις δραματικές εμπειρίες που έζησε. Μίλησε για το πώς αυτός και η οικογένειά του κατέφυγαν σε μια εκκλησία, την οποία όμως επιτέθηκαν οι παραστρατιωτικοί στις 21/4/94, την ίδια δηλαδή ημέρα που ο ΟΗΕ αποφάσισε να αποσύρει την ειρηνευτική του δύναμη. Στην επίθεση αυτή, ο Rwigamba έχασε τον πατέρα του και τον αδελφό του. Ένας άλλος επιζών, ο Patrick Iregura, μίλησε για το ρόλο των διεθνών ΜΜΕ. Ο λόγος του ήταν γεμάτος από στενόχωρα συναισθήματα για την αδικία που ένιωσε, και ο τόνος του ήταν τόνος ελεγχόμενου θυμού. «Δεν είμαι ειδικός» είπε, «Δεν ξέρω πως τα ΜΜΕ καθορίζουν τις προτεραιότητές τους. Μου είναι δύσκολο όμως να καταλάβω το  γιατί η γενοκτονία εκείνη αντιμετωπίσθηκε ως ασήμαντη. Πως  είναι δυνατόν να αγνοήθηκαν ένα εκατομμύριο θάνατοι;». Αναφέρθηκε στην άνιση δημοσιογραφική κάλυψη, καθώς τα διεθνή ΜΜΕ συγκεντρώθηκαν κυρίως στα στρατόπεδα προσφύγων της Goma, στα οποία είχαν καταφύγει οι  Hutus, κυνηγημένοι από τους αντάρτες. Πολλοί από αυτούς είχαν οι ίδιοι συμμετάσχει σε πράξεις  γενοκτονίας.

Η Lindsey Hilsum περιέγραψε την «αποτυχία της δημοσιογραφίας» στη Ρουάντα, μια αποτυχία στην οποία συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό της. Όπως ανέφερε, η γενοκτονία δεν ήταν καθόλου στο μυαλό των τότε δημοσιογράφων. Ήταν μια έννοια που είχαν ταυτίσει με τη Καμπότζη και τη Βοσνία, αλλά σε γενικές γραμμές, τα εγκλήματα πολέμου δεν τους απασχολούσαν. Πέραν αυτού, η κυρίαρχη είδηση σε σχέση με την Αφρική, ήταν η τότε εκλογή του Νέλσον Μαντέλα στη Νότιο Αφρική, το τέλος του απάρτχαϊντ, και η «αυγή της δημοκρατίας». Πολύ απλά, τα ΜΜΕ δεν μπόρεσαν να αντιληφθούν, πως υπήρχε σε εξέλιξη μια ακόμη μεγάλη είδηση στη μαύρη ήπειρο. Αναφερόμενη στη δημοσιογραφική επιλεκτική κάλυψη των προσφύγων της Goma, η Hilsum τόνισε πως αυτό είναι κάτι το γνώριμο για τους δημοσιογράφους. Μπορούσαν πολύ πιο εύκολα να αντιληφθούν την εικόνα κυνηγημένων προσφύγων. Οπότε και η όλη ιστορία της Ρουάντα, καλύφθηκε ως μια ακόμη περίπτωση προσφυγιάς. Η αποτυχία της δημοσιογραφίας, έγκειται στο ότι κατέστη αδύνατο να για τα ΜΜΕ να δουν ολόκληρη την εικόνα που εξελίσσονταν μπροστά τους. Να ξεπεράσουν την εύκολη λύση των προσφύγων, και να αντιληφθούν το  πελώριο μέγεθος του τι ακριβώς συνέβαινε λίγο  πιο πέρα.

Η τραγική περίπτωση της Ρουάντα καταγράφηκε επαρκώς, αρκετά χρόνια αργότερα. Τα συμβάντα της εποχής έγιναν βιβλία, και κινηματογραφικές ταινίες. Αλλά υπάρχουν μαθήματα που θα πρέπει να μελετηθούν. Όπως τόνισαν και οι επιζώντες, τα γεγονότα πρέπει να καταγράφονται ενόσω συμβαίνουν. Οι θάνατοι από AIDS, για παράδειγμα, των γυναικών που βιάστηκαν τότε, εξακολουθούν να συμβαίνουν και σήμερα. «Οι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν εξαιτίας της τότε γενοκτονίας, και κανένας δεν το καλύπτει…».

Η άνοδος των νέων μορφών ΜΜΕ σήμερα, έχει βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα καταπιεστικά κυβερνητικά καθεστώτα. Η χρήση κινητών τηλεφώνων αλλά και της «κοινωνικής δικτύωσης» στη περίπτωση των πρόσφατων ταραχών στο Ιράν,  είναι ένα ξεκάθαρο παράδειγμα  της χρησιμότητας των νέων μέσων. Όμως το πλησιέστερο παράδειγμα σε αυτό που συνέβη κάποτε στη Ρουάντα, είναι η σημερινή κατάσταση στο Νταρφούρ, μια ακόμη αφρικανική σφαγή που σχεδόν δεν καλύπτεται δημοσιογραφικά. Αυτό αποδεικνύει και την ανάγκη του να διδαχτούν οι δημοσιογράφοι από τα παλαιότερα λάθη τους.

New Statesman

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Κώστας Οικονόμου avatar
    Κώστας Οικονόμου 03/12/2009 22:31:08

    Από το σάιτ της Ελευθεροτυπίας, enet.gr

    "Με αποχώρηση απειλούν μειονοτικά στελέχη της Ν.Δ. Σε ανακοίνωση της αποχώρησης τους από τη Νέα Δημοκρατία, ως έκφραση δυσαρέσκειας στην εκλογή Σαμαρά, ετοιμάζονται να προβούν αύριο κομματικά στελέχη της μουσουλμανικής μειονότητας, με επικεφαλής τον Ιλχάν Αχμέτ, δικηγόρο και πρώην βουλευτή"...

    Ο Σαμαράς πάντως δεν έχει αναφερθεί εναντίον της μειονότητας, παρά μόνο εναντίον του προξενείου και της Τουρκίας.

    • αντί avatar
      αντί @ Κώστας Οικονόμου 03/12/2009 23:20:04

      Τι σχέση έχει αυτό με τη συγκεκριμένη ενδιαφέρουσα ανάρτηση;
      Έλεος πια!

  2. vasso avatar
    vasso 03/12/2009 23:26:01

    Kυριε Οικονομου
    κλεισμενος στο καβουκι της ν.δ.?
    ενδιαφερον αρθρο για καποιους ξεχασμενους

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.