#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
14/02/2010 15:06
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η απάτη των βραβείων Όσκαρ



Γιατί άραγε οι περισσότερες κινηματογραφικές ταινίες είναι τόσο χάλια; Οι φετινές υποψηφιότητες για τα Όσκαρ είναι γεμάτες από προπαγάνδα, στερεότυπα, και ανειλικρίνεια. Το κυρίαρχο θέμα τους είναι κλασικό Χόλιγουντ: Η Αμερική έχει το ελέω Θεού δικαίωμα να εισβάλλει σε άλλες χώρες, και να κλέβει την ιστορία τους. Ως πότε όμως οι σκηνοθέτες και οι σεναριογράφοι θα φέρονται ως νταβατζήδες αντί ως καλλιτέχνες; Ως πότε θα προσφέρουν μια θέαση του κόσμου που βασίζεται στον έλεγχο και στη καταστροφή; Παλιότερα υπήρχε το μόνιμο μοτίβο των γουέστερν: οι καλοί λευκοί και οι κακοί ερυθρόδερμοι. Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Οι κινηματογραφικές παραμορφώσεις του σήμερα, συνεχίζουν να παρουσιάζουν μια «ευγένεια» στην αμερικανική αποικιοκρατική πολιτική που καλύπτει τις σφαγές, από τις Φιλιππίνες έως και το Ιράκ. Κάτι όπως με το Βιετνάμ. Οι Βιετκόγκ ήταν οι «σχιστομάτηδες» και οι «Ινδιάνοι», και η μαζική εξόντωσή τους θα έπρεπε να ωραιοποιείται μέσα από τις δημιουργίες του Χόλιγουντ. Αυτό που το Χόλιγουντ πετυχαίνει μια χαρά, είναι να κρύβει την αλήθεια γύρω από την επιθετική στάση των ΗΠΑ. Αυτοί δεν είναι πόλεμοι, αλλά η εξαγωγή μιας μανιακής, οπλομανούς και δολοφονικής κουλτούρας. Και όταν οι ψυχοπαθείς ήρωες κουράζουν, τότε το όποιο λουτρό αίματος χαρακτηρίζεται ως μια «αμερικανική τραγωδία» με το ανάλογο πάντα σάουντρακ.

Η ταινία The Hurt Locker της Kathryn Bigelow ακολουθεί αυτή τη παράδοση. Αποτελεί φαβορί για τα φετινά Όσκαρ, και το φιλμ έχει χαρακτηριστεί ως «ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ για τον πόλεμο στο Ιράκ. Είναι τόσο αληθοφανές που τρομάζει…». Άλλοι μιλάνε για «πρωτοφανή διαύγεια», και για την καλύτερη δυνατή απεικόνιση της τραγωδίας του Ιράκ. Βλακείες. Η ταινία αφορά στη περιπέτεια που ζει ένας κλασικός ψυχοπαθής, «φτιαγμένος» με τη βία που μπορεί ασκεί σε κάποια ξένη χώρα, και όπου ο θάνατος εκατομμυρίων ανθρώπων περνάει στη κινηματογραφική λήθη. Όλη η φασαρία γύρω από τη συγκεκριμένη ταινία μπορεί να πρόκειται για το ότι η Bigelow ίσως να γίνει η πρώτη γυναίκα που βραβεύεται με Όσκαρ σκηνοθεσίας. Και αυτό είναι προσβλητικό αν σκεφτούμε πως  η ταινία είναι μια κλασική αρσενική πολεμική ταινία, αποκλειστικά για άνδρες.

Οι διθυραμβικές κριτικές θυμίζουν εκείνες για τον «Ελαφοκυνηγό» (The Deer Hunter 1978), που οι τότε κριτικοί πίστευαν πως επιτέλους θα «απενοχοποιήσει» το έθνος. Η ταινία εξυμνούσε όλους όσους προκάλεσαν το θάνατο εκατομμυρίων Βιετναμέζων, ενώ γελοιοποιούσε όλους όσους αντιστέκονταν. Το 2001, ένα παρόμοιο φιλμ, το  Black Hawk Down του Ridley Scott πρόσφερε μια ανάλογη «κάθαρση» για την αποτυχία του αμερικανικού στρατού στη Σομαλία, σβήνοντας επιμελώς τη σφαγή 10.000 Σομαλών από τους «ήρωες» μας. Σε αντίθεση με τα παραπάνω, η τύχη της πολύ καλής ταινίας Redacted, του Brian De Palma είναι διδακτική. Η συγκεκριμένη ταινία περιγράφει τον ομαδικό βιασμό μια Ιρακινής έφηβης, και τη δολοφονία της οικογένειάς της από Αμερικανούς στρατιώτες. Κανένας ηρωισμός, καμία κάθαρση. Οι φονιάδες είναι απλά φονιάδες. Και ο σκηνοθέτης περιγράφει με μεγάλη μαεστρία τη συνεργία του Χόλιγουντ και των ΜΜΕ στο μεγάλο έγκλημα του Ιράκ. Το έργο ολοκληρώνεται με την παράθεση φωτογραφιών νεκρών Ιρακινών αμάχων. Όταν του είπαν πως για νομικούς λόγους, θα έπρεπε να καλυφτούν τα πρόσωπα των νεκρών,  ο De Palma απάντησε πως αυτό θα ήταν λάθος διότι «…έτσι θα στερούσαμε την αξιοπρέπεια από τον χειμαζόμενο αυτό λαό… Η μεγάλη ειρωνεία του Redacted, είναι πως είναι όντως redacted (αναθεωρημένο)». Μετά από μια περιορισμένη διανομή στις ΗΠΑ, η ταινία κυριολεκτικά εξαφανίστηκε. Η μη αμερικανική (μη Δυτική) ανθρωπιά, δεν πουλάει στα ταμεία. Πάντα είναι «οι άλλοι» που σώζονται από εμάς. Στη ταινία Avatar του James Cameron, που σπάει τα ταμεία, οι ευγενείς άγριοι χρειάζονται τη προστασία ενός Αμερικανού ήρωα στρατιώτη. Άρα είναι καλοί.

Η χειρότερη φετινή υποψηφιότητα είναι αυτή του Invictus, μιας κινηματογραφικής προσβολής του Clint Eastwood στο θέμα του φυλετικού απάρτχαϊντ της Νοτίου Αφρικής. Βασισμένο στην αγιογραφική βιογραφία του Mandela εκ μέρους του Βρετανού δημοσιογράφου John Carlin, το έργο θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί ως προϊόν της προπαγάνδας του απαρτχάϊντ. Με την εξύμνηση της βίαιης κουλτούρας  του ράγκμπι ως πανάκεια για το έθνος, ο Eastwood αποφεύγει να αναφέρει πως ίσως πολλοί Νοτιοαφρικανοί αισθάνονταν ντροπή που ο Mandela αγκάλιασε το μισητό σύμβολο της αντιλόπης που απλά αντιπροσώπευε τα βάσανά τους. Δεν αναφέρει καν τη «λευκή βία», ενώ συνεχώς αιωρείται η απειλή της «μαύρης βίας». Όσο για τους ρατσιστές Μπόερς, αυτοί είναι κατά βάθος καλά παιδιά διότι «δεν γνώριζαν». Η υποφώσκουσα θεματική της ταινίας είναι η  γνωστή: Η αποικιοκρατία αξίζει συγχώρεση και όχι απόδοση δικαιοσύνης. Στην αρχή δεν πίστευα πως η ταινία θα παρθεί στα σοβαρά. Όταν όμως είδα γύρω μου τα  πρόσωπα των νέων, που δεν είχαν καν γνώση του απάρτχαϊντ, να απολαμβάνουν το έργο, συνειδητοποίησα το πόσο καταστροφικό για τη μνήμη και την ηθική μας μπορεί να είναι ένα τέτοιο κινηματογραφικό δημιούργημα. Φανταστείτε  να τολμούσε ο Eastwood να έκανε μια παρόμοια ταινία με θέμα τους «χαρούμενους νέγρους» του αμερικανικού νότου….

Η ταινία που προτάθηκε από τους περισσότερους για βράβευση, και που οι  κριτικοί λάτρεψαν, είναι η Up in the Air με πρωταγωνιστή τον George Clooney στο ρόλο ενός άντρα που ταξιδεύει σε όλα τα μέρη των ΗΠΑ, απολύοντας εργαζομένους και συγκεντρώνοντας κουπόνια σε αεροπορικά μίλια. Και πριν η ελαφρότητα καταλήξει σε συναισθηματισμό, βλέπουμε όλα τα στερεότυπα να ξεπηδούν. Κυρίως αυτά για τις γυναίκες. Υπάρχουν: μια σκύλα, μια άγια και μια μοιχαλίδα. Αλλά όπως λέει ο σκηνοθέτης Jason Reitman, «Είναι μια ταινία της εποχής μας». Και μάλιστα περηφανεύεται πως έβαλε αληθινούς απολυμένους να παίξουν στη ταινία. «Τους ρωτούσαμε για το πώς αισθάνθηκαν όταν έχασαν την εργασία τους… μετά τους απολύαμε on camera… ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία να βλέπεις αυτούς τους ερασιτέχνες να προσφέρουν 100% ρεαλισμό…».

Πω, πω, τι επιτυχία!

 S.A. (The New Statesman.)

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Αναρμόδιος avatar
    Αναρμόδιος 14/02/2010 16:10:53

    Οντως μεγάλη επιτυχία κύριε SA. Και με την άδειά σας να προβώ σε μερικές προεκτάσεις κάπως πιο πέρα από τα "βραβεία Οσκαρ".

    Δεν πάω στον κινηματογράφο πλέον και για έναν επιπλέον λόγο: διότι έχουν καταργήσει τα διαλείμματα. Παρακολουθώ όμως ταινίες στην "ελεύθερη", από τι δεν ξέρω, τηλεόραση.

    Θα γνωρίζετε φαντάζομαι ότι οι κινηματογραφικές ταινίες που προβάλει η "ελεύθερη", από τι δεν ξέρω, τηλεόραση, είναι σχεδόν πάντα αμερικανικής προελεύσεως. Και τίγκα στους φόνους και στο αίμα. Σαν shoot 'em up παιχνίδι κάτι. Χωρίς μετρητή. Για το πόσους σκοτώνει ο κάθε πρωταγωνιστής.

    Εχουμε εκπαιδεύσει γενιές επί γενεών από την εμφάνιση της "ελεύθερης", από τι δεν ξέρω, τηλεόρασης στην εξοικείωση με τον φόνο και το αίμα. Και ίσως πληρωθούμε κάποια στιγμή γι' αυτό. Αν και ελπίζω ότι μπορεί και να το γλυτώσουμε.

    Και δεν μιλώ μόνο για τις "πολεμικές" ταινίες. Στην ίδιο level αίματος και οι κοινές αστυνομικές και φυσικά οι ταινίες τρόμου. Τώρα γιατί κάποιοι συνάνθρωποί μου θέλουν να παρακολουθούν "ταινίες τρόμου" θα παραμείνει για μένα εσαεί ένα μυστήριο. Συμβιβάζομαι όμως με την ιδέα ότι είναι μια κατανόηση που μπορεί να έλθει με τον χρόνο.

    Ακόμη και το αγαπημένο μου είδος, οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας, έχουν πια μια χροιά ταινίας τρόμου. Και αίμα. Σε μεγάλες ποσότητες.

    Επίσης και στα ντοκυμαντέρ βλέπω ότι αυτά που προβάλλονται συχνότερα είναι αυτά που έχουν να κάνουν με θηρευτές, αρπακτικά και γενικώς λιοντάρια, καρχαρίες, αρκούδες και κροκόδειλους ενώ αναζητούν, κατά την προσταγή της φύσης, την τροφή τους. Α, ναι και δεινόσαυρους. Με προτίμηση στον τυρανόσαυρο και τους ομοίους του.

    Το πρόβλημα είναι πως, όπως φαντάζομαι, ο μισός πλανήτης παρακολουθεί κάθε βράδι ότι κι εγώ. Μες το αίμα. Δηλαδή όσοι λαοί έχουν κι αυτοί την ευτυχία να διαθέτουν την δική τους έκδοση "ελεύθερης", από τι δεν ξέρω, τηλεόρασης. Οι άλλοι, που δεν διαθέτουν ακόμη, ίσως και να είναι πιο τυχεροί. Τέτοια ελευθερία καμμιά φορά ίσως και να μην είναι απαραίτητη.

    Στις αρχές, για μένα τουλάχιστον, το σοκ ήταν τεράστιο. Εννοώ την μετάβαση από τον Βέγγο, τον Κωσταντάρα, την Κοντού, την Αλίκη και τον Ηλιόπουλο στα σημερινά θεάματα. Αλλά τελικά "επικαιροποιήθηκα". Βλέπω βέβαια λίγο πιο τρομακτικά όνειρα τώρα. Αλλά δεν μπορείς να τα χεις όλα. Για φαντάσου τα νήπια που μεγαλώνουν με transformers;

    Ενα πράγμα διδάσκει ο τρέχων πολιτισμός: "ή άρχεις ή άρχεσαι". Και Ο φόνος του άλλου είναι η υπέρτατη επικράτηση. Σε μια κοινωνία που αποθεώνει τον ανταγωνισμό και την πρωτιά και αρνείται την συνεργασία και την συντροφικότητα. Και το λέω εγώ αυτό, "απόγονος" με "γνήσια" ιθαγένεια, ανθρώπων που στην παραμικρή ευκαιρία έστηναν αγώνες και μοίραζαν τρόπαια. Μικρής αξίας έστω και χωρίς σπόνσορα.

    Οι εικόνες, οι ιστορίες, οι ταινίες, τα τραγούδια διδάσκουν. Οπως το σχολείο. Μετά το σχολείο. Κι αναρωτιέμαι τι καλό μας διδάσκει όλη αυτή η φονική και αιματοκυλισμένη κινηματογραφία. Που να αξίζει και "βραβείο". Οσκαρ έστω.

    Αναρμόδιος

    • TopGunZ avatar
      TopGunZ @ Αναρμόδιος 15/02/2010 02:22:29

      Μια παρατήρηση, τα νήπια που μεγάλωσαν με "τραβσφόρμερς" είναι τώρα 25 με 30 χρονών. Από την άλλη φαντάζεστε να μεγαλώναμε με την ψευτοκουλτούρα του διανοουμενίστικου ευρωπαικού κινηματογράφου?

  2. Aggelos avatar
    Aggelos 14/02/2010 16:39:34

    σωστοος..σε ολες τις ταινιες ακομα και σε ντοκιμαντερ τονιζεται πολυ η επιθετικοτητα και το αιμα...και μετα αναρωτιουνται γιατι μπαινει ο καθενας μετα στα σχολεια και καθαριζει κοσμο..

  3. Επώνυμος avatar
    Επώνυμος 14/02/2010 16:45:01

    Αυτές οι πολεμικές ταινίες είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό και ψυχολογικές επιχειρήσεις του αμερικανικού στρατού επί της λοιπής ανθρωπότητας. Ο πάντοτε Αμερικανός πρωταγωνιστής είναι, εκτός από πάρα πολύ καλός, ευγενικός, φορέας αρχοντικού ήθους κλπ., είναι φυσικά και αήττητος. Κανένας δεν μπορεί να τον νικήσει. Μόνος του καθαρίζει 10.000 κακούς. Δεν έχετε καμιά ελπίδα να νικήσετε τους Αμερικανούς. Να μην τους αντισταθείτε.

  4. Kὀριννα avatar
    Kὀριννα 14/02/2010 17:54:38

    Ο γενναίος ραφτάκος τού παραμυθιού,7 μ'ένα χτύπημα.Καλά κάνω καί βλέπω μόνο Ελληνικές ταινίες καί παιδικές σάν τόν Ρατατούλη πού είδα προχθές.
    Από χώρα πού δημιουργήθηκε από convicts καί sluts,δέν μπορείς νά περιμένης τέχνη καί γενικώς πολιτισμό.

    • Αναρμόδιος avatar
      Αναρμόδιος @ Kὀριννα 14/02/2010 18:16:13

      Κόριννα, άσε με να διαφωνήσω.

      Αλλιώς θα πρέπει να διαγράψω τον Στάϊνμπεκ, τον Χεμινγουέϋ, τον Χάνσον - "Ποιος σκότωσε τον Ομηρο", την jazz-blues-country-etc, κλπ κλπ. Και τι άλλο ξεχνάω. Και πολύ καλές ταινίες φυσικά είδαμε.

      Τα καλά και τα άσχημα πάντα συνυπάρχουν. Ανθρώπινο είναι. Η γιαγιά μου έλεγε: "όλα τα χωριά έχουν μνήματα".

      Αναρμόδιος

  5. Strange Attractor avatar
    Strange Attractor 14/02/2010 18:25:35

    Θυμάμαι τα Ράμπο 2 και 3 (το πρώτο ήταν αληθινό διαμάντι) στα οποία μόνος του ο Σταλόνε κατακρεούργησε ολόκληρο το Βιετνάμ (βόρειο και νότιο) και τους Αφγανούς αντάρτες. Βέβαια, μόλις λίγα χρόνια πριν, οι ΗΠΑ είχαν εκδιωχθεί κακειν κακώς από το Βιετνάμ, με την ουρά στα σκέλια. Κι`όμως μια άλλη νέα γενιά Αμερικανών, μεγάλωσε (μέσα από ταινίες) νομίζοντας πως οι Αμερικάνοι κέρδισαν, ξεχνώντας ή ακόμη και αγνοώντας την ντροπιαστική ήττα!

    • Αρμαγεδδών avatar
      Αρμαγεδδών @ Strange Attractor 14/02/2010 20:11:44

      Σαν τα Πορφυρά Ποτάμια καμία!

    • TopGunZ avatar
      TopGunZ @ Strange Attractor 15/02/2010 02:24:27

      Το κορυφαίο είναι που στο ορίτζιναλ κατ του 3 στο τέλος είχε και κοινωνικό μνμ περί του Αμερικανικού λαού που στηρίζει τους αγωνιζόμενους για την ελευθερία τους Ταλιμπάν (κακοί ήταν οι Ρώσοι). Και μετά ήρθαν οι δίδυμοι πύργοι...

  6. B.K.Σ. avatar
    B.K.Σ. 14/02/2010 19:17:20

    Αγαπητέ Αναρμόδιε για τα καθ΄ ημάς, υπάρχει μια εξαιρετική ελληνική ταινία, για μένα μέσα στι δέκα καλύτερες το Αθώο Σώμα του Κορνήλιου και υπάρχουν και οι ταινίες του Αβδελιώδη. Δηλαδή υπάρχει ακόμη ένα ισχνό νήμα που μπορεί να μας πάει στο αύριο...

  7. pikos avatar
    pikos 14/02/2010 19:22:18

    Στην ταινία χερτ λοκερ,ο ήρωας ειναι εθισμένος στη βια και τον πόλεμο και αυτό που δείχνει η ταινία είναι οτι,το καθεστώς,δημιουργεί ανθρώπους εθισμένους σ'αυτα τα πράγματα και οτι ο πόλεμος που γίνεται εκει,τελικά δεν έχει νόημα.
    Στο αβαταρ,ίσα ίσα που ο Αμερικάνος είναι ο κακός και από την στιγμή που ο ήρωας το αντιλαμβάνεται,νιώθει την ανάγκη να αποτινάξει την ταυτότητα του αλλά αυτο δεν είναι αρκετό,πρέπει να αποτινάξει ολόκληρον τον παλιό του εαυτό,ακόμα και το σώμα του.
    Και να γίνει ξανα άνθρωπος εστω κι αν χρειαστεί να αλλάξει ολοκληρωτικά.
    Αν δεν μπορείτε να καταλάβετε βασικά πράγματα...τότε λυπάμαι.

    • TopGunZ avatar
      TopGunZ @ pikos 15/02/2010 02:25:58

      Ναι, και εγώ αυτό δεν το κατάλαβα, γιατί είμαστε "ενάντια" στο Άβαταρ, κανονικό ξεμπρόστιασμα των Αμερικάνων είναι. Πετάμε τον κόσμο από το σπίτι του λόγω ορυκτού πλούτου?

  8. Αναρμόδιος avatar
    Αναρμόδιος 14/02/2010 19:38:04

    @B.K.Σ.

    Δεν την έχω δει την ταινία. Θα την ψάξω όμως αφού την συστήνεις.

    Αλλά μετά χαράς ξαναβλέπω για πολλοστή φορά εκείνη με τον Κωσταντίνου και την Κοντού (Αντωνάκη μου, κάπως έτσι) ή τα Κόκκινα Φανάρια ή το Ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο, Ιστορία της κάλπικης λίρας, Τον Ηλία το 14ου, 16ου, θα σε γελάσω...

    Σαν ελαφρολαϊκός τύπος που είμαι (λολ) προτιμώ τα λιγώτερο στενόχωρα πράγματα, αν και τα Κόκκινα Φανάρια...

    Και κυρίως δεν μπορώ να περιμένω πολύ ώρα να έρθει ο πρωταγωνιστής από μακριά, κοντά, ή κάτι παρόμοιο. Δηλαδή όχι πάνω από 1 λεπτό. Βάζω χρονόμετρο. Πως το είπε ο Διονύσης: "που οδηγήσαν μια γενιά στα πιο βαθειά χασμουρητά" (λολ δις)

    Και, σοβαρά τώρα, αν ήταν στο χέρι μου, θα έδινα Οσκαρ σε όλες αυτές τις παλιές μεν, εξαιρετικές δε ελληνικές ταινίες.

    Για τις καινούριες δεν μπορώ να έχω γνώμη.

    Αναρμόδιος.

    • TopGunZ avatar
      TopGunZ @ Αναρμόδιος 15/02/2010 02:27:10

      Συμφωνώ πως μέσα στην απλότητά τους δείχνανε πόσο πεντακάθαρα διαμαντάκια ήταν...

  9. JULIA X avatar
    JULIA X 14/02/2010 20:04:11

    Πολύ ενδιαφέρουσα η προσέγγιση. Καιρός να αναρτήσετε κάποιο κείμενο που να αφορά την ψήφιση νόμου για ΦΟΡΟΑΠΑΛΛΑΓΕΣ για τις κινηματογραφικές παραγωγές, και συμπαραγωγές που γυρίζονται στην Ελλάδα. Ενας τέτοιος νόμος (που φυσικά δεν πρόκειται να φέρει το ΠΑΣΟΚ, ούτε έφερε η ΝΔ) θα δημιουργούσε πολλές θέσεις εργασίας αν γινόταν με βάση τα διεθνή δεδομένα (και όχι με τη δημιουργία Επιτροπών και Επίτροπων-που τους έχει "ξεράσει" η πιάτσα- που θα δυσχεραίνουν το έργο του Δημιουργού ενώ θα "καρπώνονται" τα χρήματα των φορολογούμενων). ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ & ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΑΙΟΛΙΚΗ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ) είναι βιομηχανίες που θα δημιουργούσαν χιλιάδες θέσεις εργασίας...Αν τις έκαναν όμως πως θα "τεμάχιζαν" τη χώρα;

  10. fitsulas avatar
    fitsulas 14/02/2010 20:17:44

    Θεωρώ μεγαλύτερη προπαγάνδα τις ταινίες ηλεκτρονικής κατασκοπίας όπου ένας καλοκουρδισμένος μηχανισμός κομπιουτεράδων εντοπίζει στόχους στο δορυφόρο και δίνει εντολές για καθάρισμα στα σούπερ κομμάντα που εκτελούν σε δευτερόλεπτα τον κακό τρομοκράτη. Σαφές το μύνημα νομίζω. Και οι κατήχηση για τις δυνατότητες του αμερικανικού συστήματος που κατά τ' άλλα δεν μπορεί να εντοπίσει ούτε βοσκούς του Αφγανιστάν.

  11. nasos avatar
    nasos 14/02/2010 21:17:28

    Όπως είχε σoφά επισημάνει και ένας μεγαλοπαράγοντας του Χόλυγουντ,ο Τζακ Βαλεντι, ''το Χόλυγουντ και η Ουασιγκτον μοιράζονται το ίδιο DNA''

  12. Δημήτρης avatar
    Δημήτρης 14/02/2010 21:35:43

    'Η χειρότερη φετινή υποψηφιότητα είναι αυτή του Invictus, μιας κινηματογραφικής προσβολής του Clint Eastwood στο θέμα του φυλετικού απάρτχαϊντ της Νοτίου Αφρικής.'
    Το θέμα είναι ο Μαντέλα, όχι το απαρτχάιντ. Ο συγγραφέας του κειμένου έχει πιάσει την ταινία στραβά από την αρχή.
    'Βασισμένο στην αγιογραφική βιογραφία του Mandela εκ μέρους του Βρετανού δημοσιογράφου John Carlin,'
    στις ταινίες ο πρωταγωνιστής παρουσιάζεται σχεδόν πάντα με πολλά χαρίσματα ώστε να συνδεθεί μαζί του ο θεατής, με τον Μαντέλα έπρεπε να γίνει η εξαίρεση;
    'Με την εξύμνηση της βίαιης κουλτούρας του ράγκμπι ως πανάκεια για το έθνος'
    δεν ξέρω πού φαίνεται η εξύμνηση της βίας, η ταινία περιστρέφεται γύρω από τη θέληση του Μαντέλα να κατασιγαστούν τα μίση του απαρχτάιντ και να συγχωρέσουν οι μαύροι τους λευκούς για αυτά που τους έκαναν. Δυστυχώς φαίνεται και από αυτό το κείμενο πόσο άγνωστη είναι η έννοια της συγχώρεσης στην επικρατούσα αμερικάνικη κουλτούρα όπου, όπως και σε πάμπολλες ταινίες, ο εγκληματίας αντιμετωπίζεται μονάχα ως αντικείμενο τιμωρίας, επικρατεί η ντετερμινιστική άποψη ότι o άνθρωπος δεν μπορεί να αλλάξει και εφαρμόζεται η αρχή της ανταπόδοσης του κακού ως απόδοση δικαιοσύνης. Ο σεναριογράφος της ταινίας είχε άλλη άποψη. Ο συγγραφέας του κειμένου την αγνοεί εσκεμμένα.
    'ο Eastwood αποφεύγει να αναφέρει πως ίσως πολλοί Νοτιοαφρικανοί αισθάνονταν ντροπή που ο Mandela αγκάλιασε το μισητό σύμβολο της αντιλόπης που απλά αντιπροσώπευε τα βάσανά τους'
    πάλι λάθος, ο σεναριογράφος (κι όχι ο σκηνοθέτης, αυτός δε γράφει τις σκηνές) δείχνει ότι οι περισσότεροι Νοτιοαφρικανοί δε συμφωνούσαν με το να διατηρηθεί η ομάδα των λευκών
    'Δεν αναφέρει καν τη «λευκή βία»,'
    δεν πρόκειται για ταινία για το απαρτχάιντ και τη βία αλλά για το πώς μπορεί ένας άνθρωπος με το προσωπικό του παράδειγμα να αντιμετωπίσει το μίσος ώστε να βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων που αγαπάει (‘έχω εκατομμύρια μέλη στην οικογένειά μου’ λέει σε μια σκηνή ο Μαντέλα).
    'ενώ συνεχώς αιωρείται η απειλή της «μαύρης βίας».'
    πουθενά δεν υπάρχει κάτι τέτοιο, απεναντίας οι μαύροι δείχνουν μεγάλη ανεκτικότητα προς τους λευκούς γιατί έχουν εμπιστοσύνη στην κρίση του ηγέτη τους
    'Όσο για τους ρατσιστές Μπόερς, αυτοί είναι κατά βάθος καλά παιδιά διότι «δεν γνώριζαν».'
    για τρίτη φορά, το θέμα δεν είναι το απαρτχάιντ, η ταινία δεν ασχολείται με τους ρατσιστές Μπόερς γιατί η κεντρική της ιδέα δεν έχει σχέση με αυτούς. Ο συγγραφέας κατηγορεί την ταινία συνεχώς επειδή ο σεναριογράφος διάλεξε ένα θέμα που δεν ήταν αυτό που ήθελε ο ίδιος να είναι. Γιατί πήγε και την είδε τότε;
    ‘Η υποφώσκουσα θεματική της ταινίας είναι η γνωστή: Η αποικιοκρατία αξίζει συγχώρεση και όχι απόδοση δικαιοσύνης.'
    Λάθος, πάλι δεν πρόσεξε τι έβλεπε αλλά σκεφτόνταν τι έπρεπε κατά τη γνώμη του να έχει γίνει. Ο Μαντέλα τονίζει στη σύμβουλό του ότι οι λευκοί ελέγχουν ακόμη τους πόρους της χώρας και δεν είναι συνετό να συγκρουστούν μαζί τους. Πουθενά δε δικαιολογεί την αποικιοκρατία. Ο τίτλος της ταινίας, Ανίκητος, προέρχεται από το ποίημα που έλεγε στον εαυτό του για να αντέξει τη μακρόχρονη φυλάκισή του. Οι παίκτες της ομάδας ράγκμπυ πάνε κι επισκέπτονται το κελί του και ο αρχηγός τους, Φρανσουά, αναπαριστά στο νου του πόσο φριχτά θα περνούσε ο Μαντέλα και αναρωτιέται πώς άντεξε. Ο πόνος που κουβαλάει ο Μαντέλα συνεχώς από την αδικία που υπέστη είναι φανερός από την αρχή μέχρι το τέλος. Έπρεπε να δείξει ο σεναριογράφος τους Μπόερς να μαστιγώνουν μαύρους για να γίνει κατανοητή η αδικία των λευκών; Δεν έγραψε απευθυνόμενος σε παιδιά.
    Επιπλέον, ο συγγραφέας αδυνατεί ακόμη και να καταλάβει ότι η συγχώρεση απευθύνεται σε πρόσωπα και όχι καταστάσεις. Είναι μια πράξη μεγαλοσύνης ενός ανθρώπου προς άλλους ανθρώπους. Ο Μαντέλα ζητάει από τους μαύρους να συγχωρέσουν τους λευκούς για όσα έκαναν, για την αποικιοκρατία, όχι να συγχωρέσουν την αποικιοκρατία. Πρώτον είναι λογικά αδύνατο να συγχωρέσεις ένα πράγμα και δεύτερο, όπως προανέφερα, η ταινία συνεχώς δείχνει, διακριτικά αλλά σαφώς, τις άδικες διακρίσεις που γινόντουσαν. Δείχνει τα ξεχωριστά γήπεδα που έπαιζαν, το νησί-φυλακή του Μαντέλα, τις άθλιες συνοικίες των μαύρων που έρχονται σε χτυπητή αντίθεση με αυτές των λευκών. Δεν τα είδε αυτά ο συγγραφέας;
    Ας του κάνει κάποιος ένα μάθημα ιστορίας κι ας του πει ότι όταν τέλειωσε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, στη διάρκεια του οποίου αυτά που έκαναν οι Γερμανοί έκαναν τους Μπόερς να μοιάζουν με προσκόπους, οι ίδιοι οι Δυτικοευρωπαίοι, που ήταν ανάμεσα στα θύματά τους, διάλεξαν το δρόμο της συμφιλίωσης κι όχι της τιμωρίας. Δίκασαν και καταδίκασαν αυτούς που ήταν υπεύθυνοι για τα περισσότερα και μεγαλύτερα εγκλήματα και τους υπόλοιπους τους άφησαν ατιμώρητους. Εκατοντάδες χιλιάδες Γερμανοί στρατιώτες που μετείχαν στους στρατούς κατοχής, που έκαψαν, σκότωσαν και λεηλάτησαν, έμειναν ατιμώρητοι. Εκατομμύρια Γερμανοί που ανέβασαν και κράτησαν τον Χίτλερ στην εξουσία έμειναν ατιμώρητοι. Μήπως θα ήταν καλύτερο να τους κυνηγήσουν για να αποδοθεί δικαιοσύνη έτσι όπως την αντιλαμβάνεται ο συγγραφέας; Θα φτιαχνόταν τότε μια καλύτερη μεταπολεμική Ευρώπη; Ή μήπως αυτό που τελικά έκαναν, δηλαδή που επέλεξαν να δώσουν την ευκαιρία στο γερμανικό λαό να ενταχθεί ειρηνικά σε μια ομάδα κρατών που θα συνεργάζονται μεταξύ τους ήταν πιο ωφέλιμο για όλους μας; Δεν ήταν καλύτερο που δεν επέβαλαν οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις στη χώρα τους και δεν καταδίωξαν νομικά κάθε στρατιώτη και κάθε υποστηρικτή των Ναζί, απεναντίας τους παρείχαν τη δυνατότητα να καταλάβουν σιγά σιγά τα τρομερά σφάλματα που είχαν διαπράξει, ώστε να δώσουν την ευκαιρία στη γερμανική κοινωνία να εξυγιανθεί, να αποβάλλει το μίσος και να συνεισφέρει στην ανοικοδόμηση μιας νέας, πιο εύρωστης και ασφαλέστερης Ευρώπης;
    Κρίμα που ο συγγραφέας όχι μόνο διαστρεβλώνει συνεχώς την ταινία αλλά και αδυνατεί να καταλάβει ότι η τιμωρία και η ποινή είναι μεν χρήσιμες και ενίοτε απαραίτητες (άλλωστε ο Μαντέλα πουθενά δεν είπε να μην δικασθούν οι εγκληματίες) αλλά δεν αναμορφώνουν μια κοινωνία. Ο Μαντέλα όμως αυτό ήθελε να κάνει, να αναμορφώσει την κοινωνία. Ήθελε να κάνει τους μαύρους να μην περάσουν τη ζωή τους μέσα στο μίσος γιατί πίστευε ότι αυτό θα ήταν κακό και για τη χώρα και για τους ίδιους. Το μίσος, αντίθετα με αυτό που συχνά προβλήθηκε στον 20ό αιώνα κι εξακολουθεί να προβάλλεται, δεν είναι δύναμη, είναι αρρώστεια. Τυφλώνει και φέρνει δυστυχία σε αυτόν που το τρέφει και διαβρώνει τα θεμέλια της κοινωνίας. Ο Μαντέλα ήθελε να το διώξει από τις καρδιές των συμπατριωτών του. Ήθελε επίσης οι λευκοί να παραδειγματισθούν από την ψυχική ανωτερότητα που θα τους έδειχναν τα πρώην θύματά τους και να αλλάξουν. Δεν πολεμάς τον ρατσισμό με το νόμο αλλά με την καλοσύνη. Εκτός αν δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε την επιφανειακή συμμόρφωση από τη βαθιά, πραγματική αλλαγή, τη μόνη που αντέχει στο χρόνο και στις δυσκολίες. Η ταύτιση ουσίας και τύπου (π.χ. το να μην είσαι ρατσιστής με το να συμπεριφέρεσαι μπροστά στους άλλους σα να μην είσαι ρατσιστής) είναι δυστυχώς βασικό γνώρισμα της χολυγουντιανής κουλτούρας και είναι κρίμα που ο συγγραφέας νομίζει ότι την καταπολεμάει ενώ πέφτει στην πιο κλασική παγίδα, τη σύγχυση του νόμου (τύπος) με το δίκαιο (ουσία).
    Ο Μαντέλα ήθελε να αποτρέψει τη διαίρεση της Νότιας Αφρικής σε δύο κρατίδια, ένα πλούσιο των λευκών κι ένα φτωχό των μαύρων. Ήθελε στο μέλλον να συνυπάρχουν λευκοί και μαύροι χωρίς συγκρούσεις. Κάτι τρομερά δύσκολο, ταυτόχρονα όμως αναγκαίο. Η πολύχρονη ταλαιπωρία του του δίδαξε ότι ένα τόσο τεράστιο έργο ήταν αδύνατο να επέλθει μόνο μέσα από νομικές ρυθμίσεις ή, ακόμη περισσότερο, μέσα από διώξεις και διαιώνιση των παλιών παθών. Δεν ήταν αφελής. Ήταν σοφός. Αφελής, τουλάχιστον, είναι ο συγγραφέας, που εμμένει να θεωρεί το νόμο ως πανάκεια και αγνοεί ότι η συγχώρεση είναι ασύμβατη με τη λήθη του παρελθόντος. Δεν μπορείς να συγχωρέσεις κάποιον αν δε θυμάσαι τι σου έκανε. Απεναντίας, για να συγχωρέσεις πρέπει και να θυμάσαι τι έγινε και να το αναγνωρίζεις ως κακό και άδικο. Συγχωρώ σημαίνει θυμάμαι μεν και αναγνωρίζω το κακό, αλλά επιλέγω να μην το αφήσω να καθορίσει τη ζωή μου, ανέρχομαι πιο ψηλά από αυτό, δεν το ανταποδίδω γιατί θέλω να δώσω την ευκαιρία στον άλλον, σε αυτόν που με αδίκησε, να μετανιώσει για τις πράξεις του και να γίνει καλύτερος, ώστε να μην πολεμάμε συνέχεια μεταξύ μας και να μπορέσουμε να συνυπάρξουμε. Πράγμα που προϋποθέτει ότι βλέπω τους ανθρώπους γενικά ως συνανθρώπους, όχι ως εχθρούς ή ανταγωνιστές. Η επικρατούσα κουλτούρα στις αμερικανικές ταινίες και σειρές προβάλλει την κλασική φιλελεύθερη ιδέα ότι ο ανταγωνισμός είναι αναπόφευκτος και φυσιολογικός. Η έννοια της συγχώρεσης της αντιτίθεται γιατί προϋποθέτει μια εντελώς διαφορετική θεώρηση του ανθρώπου και του κόσμου. Κι όμως ο συγγραφέας κατηγορεί τον Ανίκητο ότι είναι συνηθισμένο παράδειγμα αυτής της κουλτούρας. Δεν καταλαβαίνει καθόλου το περιεχόμενό της συγχώρεσης. Κι έτσι, λογικά, δεν αντιλαμβάνεται ούτε και τη δύναμή της. Αυτό που κατάφεραν ο Μαντέλα ή οι Δυτικοευρωπαίοι μετά τον Β’ Παγκόσμιο μπόρεσαν να το πετύχουν όχι επειδή επιζητούσαν την τιμωρία αλλά γιατί πίστευαν στην αξία του ανθρώπου, στην ικανότητά του να βελτιώνεται, να καταπολεμά τα πάθη του και να μετανοεί, γιατί είχαν εμπεδώσει την αληθινή σημασία της κοινωνικότητας και της αλλεγγύης.

  13. Dimi avatar
    Dimi 15/03/2010 18:23:49

    http://www.CelebrateGreece.com "The Cove" - 2010 Academy-Award® Winner!!!

    O Eλληνο-Αμερικανός Ηλίας Ψυχογυιός, με καταγωγή από τη Σπάρτη, είναι ο Φωτογράφος (National Geographic), Σκηνοθέτης και Βραβευμένος με Οscar 2010 για το αφυπνιστικό ντοκυμανταίρ του "Τhe Cove” (Το Λιμανάκι), το οποίο από μόνο του, είναι μία πράξη Ηρωϊσμού!

    Με το έργο του απέδειξε, ότι με την επιμονή και αντίσταση στην Ιαπωνική μαφία, με κίνδυνο της ζωής τους, δύο άνθρωποι κατάφεραν να κάνουν τη μεγάλη διαφορά στη διάσωση από την κερδοφόρα (1.4 δις Δολλάρια) σφαγή εκατοντάδων χιλιάδων (λατρεμένων από την Ελληνική Αρχαιότητα) δελφινιών, και την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των ανίδεων και σοκαρισμένων Ιαπώνων καταναλωτών, οι οποίοι τρώνε κρέας δελφινιών!..

    Ο Φιλλεληνικός Τίτλος ”CelebrateGreece” (Εορτασμός της Ελλάδας), η κυμματιστή Ελληνική Σημαία, η Καλαίσθητη Προβολή, η Επιλεγμένη Θεματολογία, η Ενημέρωση, και τα κυριάρχα γαλαζοπράσινα ήρεμα χρώματα των Ελληνικών θαλασσών, αποτυπώνουν τον ψυχισμό του Ηλία Ψυχογυιού και των συνεργατών του, και την αγάπη τους γιά την Ελλάδα, τα Προϊόντα και την Ιστορία της!

    Συγχαρητήρια γιά την Βράβευση του «Cove” από την Ακαδημία Κινηματογράφου με το Οscar 2010, και Θερμές Ευχαριστίες, γιά τις Στιγμές Ελληνικής Ανάτασης που μάς χάρισαν και που τόσο πολύ χρειαζόμαστε.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.