#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
05/11/2010 06:45
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η ανθρώπινη εξέλιξη και το σύγχρονο περιβάλλον



Πάρα πολλές πολιτικές αποφάσεις βασίζονται σε υποθέσεις που έχουν να κάνουν με την ανθρώπινη φύση. Η ανθρώπινη εξέλιξη λέγεται πως διαμόρφωσε τη συμπεριφορά αλλά και την ψυχολογία μας. Αυτή όμως η άποψη γεννά και κάποια ερωτήματα: Συνεχίζουμε να εξελισσόμαστε; Και αν ναι, συνεχίζει να αλλάζει η βιολογική μας φύση, ή μήπως η σύγχρονη κουλτούρα διέκοψε την όποια εξέλιξη του ανθρώπου;

Για μερικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά δεν χρειάζονται εικασίες. Μπορούμε να τα μετρήσουμε και να τα συγκρίνουμε, με βάση πάμπολλες μελέτες που καλύπτουν χιλιάδες διαφορετικά άτομα στη διάρκεια αρκετών γενεών. Τέτοιες μελέτες δεν έχουν γίνει για πολλά ανθρώπινα χαρακτηριστικά, αλλά έχουν γίνει αρκετές που έχουν ιδιαίτερο ιατρικό ενδιαφέρον. Τι μάθαμε;

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν δυο προσεγγίσεις. Στη πρώτη, παρακολουθούν το DNA συγκεκριμένων γονιδίων σε πολλούς ανθρώπους, που είτε έχουν είτε δεν έχουν κάποια ιατρική πάθηση, και ψάχνουν για διαφορές μεταξύ των δυο ομάδων. Αυτή η γενετική προσέγγιση μετρά τις επιδράσεις που έχουν συσσωρευτεί στο πέρασμα χιλιάδων γενεών, και το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: σε αυτούς τους τομείς, ο άνθρωπος εξελίχτηκε σχετικά πρόσφατα, άλλοι από εμάς προς μια κατεύθυνση, άλλοι προς μια άλλη. Όλα εξαρτώνται από το περιβάλλον και από τις συνθήκες που επικρατούν.

Έτσι μάθαμε για παράδειγμα, πως η ικανότητα να χωνεύουμε το γάλα ως ενήλικοι, εξελίχτηκε στα τελευταία 10.000 χρόνια, και επί αρκετές  φορές, κυρίως σε πολιτισμούς που εξημέρωσαν τα πρόβατα, τα κατσίκια, και τις αγελάδες. Παρόμοιες έρευνες μας διδάσκουν πως η ευαισθησία μας στη κατανάλωση αλκοόλ, και η αντίσταση σε κάποιες ασθένειες όπως η ελονοσία και η λέπρα, επίσης εξελίχτηκαν σχετικά πρόσφατα.

Πολλοί επιστήμονες, εμού συμπεριλαμβανομένου, παίρνουν μια διαφορετική προσέγγιση. Αντί να μελετάμε τις αλλαγές στα γονίδια, στη πάροδο των γενεών, μέχρι να είναι εντοπίσιμες, μετράμε  απευθείας τη φυσική επιλογή. Αυτή η μέθοδος μπορεί να μας αποκαλύψει την επιλογή εν ώρα δράσης, καθώς απαιτεί το  πέρασμα μίας μόλις γενιάς, και έτσι μπορούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αν η σύγχρονη κουλτούρα μας , τερμάτισε και την ανθρώπινη εξέλιξη.

Το μήνυμα αυτής της προσέγγισης είναι  ξεκάθαρο. Η φυσική επιλογή συνεχίζει να λειτουργεί και σήμερα, στη σύγχρονη κοινωνία. Το αν θα συνεχίσει να λειτουργεί με σταθερότητα, έτσι ώστε να τροποποιήσει τα ανθρώπινα γονίδια, θα φανεί στις επόμενες γενιές. Παρόλα αυτά είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε προς τα πού αρχίζει να μας κατευθύνει η φυσική επιλογή. Μερικές από τις απαντήσεις αποτελούν μια μεγάλη έκπληξη.

Μελετήσαμε τη φυσική επιλογή εν δράσει, σε γυναίκες της πόλης Framingham, στη Massachusetts. Εκεί πήραμε στοιχεία από μια μακροχρόνια ιατρική εργασία που αφορούσε σε καρδιοπάθειες. Οι γυναίκες είχαν όλες γεννηθεί μεταξύ 1892 και 1956. Βρήκαμε να λειτουργεί η επιλογή σε σημαντικό βαθμό, και προβλέψαμε πως αν συνεχίσει για 10 γενιές, οι γυναίκες θα εξελιχθούν έτσι,  ώστε να καταλήξουν 2 εκατοστά κοντύτερες, και να γεννούν το πρώτο τους παιδί 5 μήνες νωρίτερα. Πρόκειται για εκπληκτικό συμπέρασμα, επειδή οι γυναίκες στα αναπτυγμένα κράτη έχουν γίνει ψηλότερες λόγω καλύτερης διατροφής, και γεννάνε πολύ αργότερα,  για διάφορους κοινωνικούς λόγους. Τι συμβαίνει λοιπόν;

Τρία πράγματα:

Πρώτον, γνωρίζουμε πως η πρώτη γέννα σε μικρή ηλικία συνοδεύεται από αυξημένα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας, κάτι που η σύγχρονη ιατρική και φαρμακολογία έχουν μειώσει αισθητά. Έτσι, αναμένουμε στροφή προς αναπαραγωγή σε μικρότερες ηλικίες επειδή ακριβώς οι κίνδυνοι μειώθηκαν στο ελάχιστο. Και αυτό βρήκαμε στο Framingham. Και περιμένουμε από αυτές τις γυναίκες να είναι κοντύτερες, επειδή ο χρόνος ανάπτυξής τους μειώνεται. Σε πέντε παρόμοιες περιπτώσεις, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως οι γυναίκες των αναπτυγμένων κοινωνιών όντως ωριμάζουν γρηγορότερα. Είναι πολύ νωρίς να πούμε αν αυτή η τάση θα επικρατήσει, άλλα όλα τα στοιχεία, προς τα εκεί κατατείνουν.

Δεύτερον, μελετήσαμε τις επιδράσεις της φυσικής επιλογής σημειώνοντας πως οι γυναίκες που ήταν πιο βραχύσωμες και γεννούσαν για πρώτη φορά σε μικρή ηλικία, είχαν και περισσότερα παιδιά. Όμως τα γονίδια είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν το ύψος και την ηλικία στη πρώτη γέννα. Άλλοι παράγοντες είναι οι προσωπικές επιλογές, το εισόδημα, η μόρφωση, το θρήσκευμα, κλπ. Όταν προσπαθήσαμε να υπολογίσουμε πόση από τη διαφορά μεταξύ των ανθρώπων μπορεί να αποδοθεί σε βιολογικούς παράγοντες, η απάντηση ήταν λιγότερο από 5%. Συνεπώς, το 95% των διαφορών, οφείλεται στις επιδράσεις της κουλτούρας, και των προσωπικών επιλογών. Και παρά το γεγονός ότι η επίδραση της βιολογίας στα μετρήσιμα χαρακτηριστικά είναι σχετικά μικρή για ανθρώπους που ζουν σε ένα σύνθετο σύγχρονο περιβάλλον, ακόμη και αυτή, αν επαναληφτεί συστηματικά, θα συσσωρευτεί.

Τρίτον, αυτού του είδους τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά, είναι συνήθως το αποτέλεσμα διάδρασης μεταξύ γονιδίων και περιβάλλοντος. Μια γυναίκα θα μπορούσε να διαθέτει γονίδια που θα την έκαναν πιο ψηλή από το μέσο όρο, αλλά να καταλήξει πιο κοντή, εξαιτίας φτωχής διατροφής όταν ήταν παιδί. Αν η εξέλιξη διατηρούσε τη σταθερή της πορεία, και άλλαζε τη γενετική βάση του ύψους και της ηλικίας στη πρώτη τεκνοποίηση, μπορεί να μη βλέπαμε γυναίκες, δέκα γενιές αργότερα, που να είναι πιο κοντές και που να ωριμάζουν νωρίτερα, αφού οι επιδράσεις του πολιτισμού και της καλής διατροφής αρκούν για να ανατρέψουν τη γενετική αλλαγή. Ένα καλό μεσημεριανό, μπορεί να θολώσει τις βιολογικές επιδράσεις!

Ακόμη και αν εστιάσουμε σε απλά φυσικά χαρακτηριστικά όπως είναι το ύψος, η φυσική επιλογή στον άνθρωπο τείνει να είναι μια πολυπρόσωπη διαδικασία. Σε παρόμοιες μελέτες που έχουν να κάνουν με την ανθρώπινη συμπεριφορά και ψυχολογία, όπου οι αιτίες των πραγμάτων είναι πολύ πιο σύνθετες, η κατανόηση μας αργεί πολύ ακόμη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η σιωπή είναι χρυσός.

Stephen C. Stearns ( Professor of Ecology and Evolutionary Biology at Yale University )

S.A.-Project Syndicate

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.