#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
13/06/2011 08:45
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η Ελλάδα θα γίνει "Αργεντινή", ή "Λετονία";



Του Dani Rodrik, καθηγητή οικονομικών στο Harvard.

Η Ελλάδα κατάφερε και κέρδισε λίγο χρόνο με το νέο πακέτο οικονομικής στήριξης, όμως δεν έχει βγει ακόμη από τα «κόκκινα». Απομένει να αποδειχθεί αν τα ενισχυμένα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζει η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου γίνουν αποδεκτά και βιώσιμα.

Το παρελθόν μας κάνει σκεπτικιστές. Σε μια δημοκρατία, όταν οι απαιτήσεις των αγορών και των ξένων επενδυτών συγκρούονται με αυτές των εργαζομένων, των συνταξιούχων, και της μεσαίας τάξης, συνήθως οι δεύτεροι είναι αυτοί που έχουν και τον τελευταίο λόγο.

Το ιστορικό σημείο αναφοράς παραμένει η έξοδος της Βρετανίας από τον κανόνα του χρυσού το 1931. Έχοντας μια οικονομία απελπιστικά μη ανταγωνιστική, η Βρετανία πάλεψε επί πολλά χρόνια με τον αποπληθωρισμό και την ανεργία. Οι βιομηχανίες της επλήγησαν, και οι εργασιακές συγκρούσεις έγιναν καθεστώς. Ακόμη και την ώρα που ο δείκτης της ανεργίας έφτασε στο 20%, η Τράπεζα της Αγγλίας ήταν υποχρεωμένη να διατηρεί υψηλά επιτόκια έτσι ώστε να αποφευχθεί η μαζική εκροή του χρυσού. Σταδιακά, οι αυξανόμενες πιέσεις από πλευράς των αγορών, οδήγησαν την χώρα στην αποσύνδεση από τον χρυσό τον Σεπτέμβριο του 1931.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε κάτι τέτοιο. Η μόνη διαφορά ήταν πως η Βρετανία ήταν μια δημοκρατική χώρα. Η εργατική τάξη διέθετε συνδικαλισμό, και τα πολιτικά δικαιώματα του πληθυσμού είχαν επεκταθεί κατά πολύ από την εποχή του Α`ΠΠ. Τα ΜΜΕ δημοσιοποιούσαν τις οικονομικές δυσχέρειες του απλού λαού, ενώ ένα ολόκληρο σοσιαλιστικό κίνημα περίμενε με τη σειρά του να αναλάβει τη διακυβέρνηση. Έτσι, παρά το ένστικτό τους, οι κεντρικοί τραπεζίτες και τα πολιτικά αφεντικά τους αντιλαμβάνονταν ότι δεν μπορούσαν πλέον να παραμένουν αδιάφοροι απέναντι στην ύφεση και στην υψηλή ανεργία.

Και το πιο σημαντικό ήταν ότι το ίδιο καταλάβαιναν και οι επενδυτές. Μόλις οι αγορές αρχίσουν να αμφιβάλλουν για την αξιοπιστία μιας κυβερνητικής δέσμευσης σε μια σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία, τότε μετατρέπονται σε παράγοντες αστάθειας. Με τη πρώτη ένδειξη δυσκολιών, οι επενδυτές και οι καταθέτες αρχίζουν τη μαζική έξοδο κεφαλαίων, συνεισφέροντας στη κατάρρευση του νομίσματος.

Κάτι τέτοιο είδαμε στην Αργεντινή, στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Το βασικό στοιχείο της οικονομικής στρατηγικής των Αργεντινών μετά το 1991 ήταν «ο νόμος της μετατροπής», που σύνδεσε το εθνικό νόμισμα με το αμερικανικό δολάριο με ισοτιμία 1/1, και συγχρόνως απαγόρευσε τους περιορισμούς στη ροή των κεφαλαίων.

Ο τότε υπουργός Οικονομικών Domingo Cavallo είχε οραματιστεί πως ο εν λόγω νόμος θα αποτελούσε κινητήριο μοχλό για την οικονομία της χώρας. Η στρατηγική πέτυχε αρχικά, δημιουργώντας την απαραίτητη σταθερότητα τιμών. Στο τέλος όμως της δεκαετίας, ο εφιάλτης επέστρεψε δριμύτερος.

Η οικονομική κρίση της Ασίας, σε συνδυασμό με την υποτίμηση στη Βραζιλία το 1999, οδήγησαν σε μια απελπιστικά μεγάλη υπερτίμηση του αργεντινού πέσο. Οι αμφιβολίες για το αν θα μπορέσει η χώρα να εξυπηρετήσει το εξωτερικό της χρέος πολλαπλασιάστηκαν, η εμπιστοσύνη κατέρρευσε, και η πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας έπεσε σε επίπεδα χαμηλότερα ακόμη και από πολλές αφρικανικές χώρες.

Στο τέλος, αυτό που έκρινε τη μοίρα της Αργεντινής, δεν ήταν η έλλειψη πολιτικής θέλησης, αλλά η ανικανότητα των πολιτικών της να επιβάλλουν σκληρά μέτρα λιτότητας στον πληθυσμό. Μάλιστα, προκειμένου να μπορέσει να τηρήσει τα συμφωνηθέντα με τους ξένους επενδυτές, η κυβέρνηση της Αργεντινής ήταν πρόθυμη να καταργήσει κάθε «συμβόλαιο» που είχε με τους δημόσιους υπαλλήλους, τους συνταξιούχους, τους καταθέτες, τα συνδικάτα, κλπ.

Οι επενδυτές όμως φοβήθηκαν, αμφιβάλλοντας αν ο λαός θα μπορέσει να αποδεχτεί τα σκληρά μέτρα που χρειάζονταν προκειμένου η χώρα να μπορέσει να εξοφλήσει τα δάνειά της. Και όσο οι διαδηλώσεις του κόσμου διογκώνονταν, τόσο αποδεικνύονταν πως οι επενδυτές είχαν δίκιο να ανησυχούν. Όταν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ παγκοσμιοποίησης και εσωτερικής πολιτικής, οι έξυπνοι ποντάρουν στην έδρα!



Ίσως όμως να υπάρχει και ένα εναλλακτικό μονοπάτι. Για παράδειγμα η Λετονία, που πρόσφατα βρέθηκε σε ανάλογη δυσχερή οικονομική κατάσταση, όπως εκείνη της Αργεντινής πιο παλιά. Η χώρα είχε αναπτυχθεί με μεγάλη ταχύτητα από το 2004 οπότε και εντάχθηκε στην ΕΕ, βασιζόμενη σε τεράστιο εξωτερικό δανεισμό, και σε μια εσωτερική «φούσκα» στην αγορά ακινήτων. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού της, καθώς και το δημόσιο χρέος της, είχαν φτάσει σε «ελληνικά» επίπεδα.

Το αποτέλεσμα ήταν πως η παγκόσμια οικονομική κρίση, σε συνδυασμό με την αναστροφή της ροής των κεφαλαίων, έριξαν την οικονομία της χώρας στα τάρταρα. Ο δανεισμός και οι τιμές των ακινήτων κατέρρευσαν, η ανεργία εκτοξεύτηκε στα ύψη, και το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 18% το 2009. Τον Ιανουάριο του 2009, η χώρα αντιμετώπισε τις χειρότερες λαϊκές διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις από την εποχή της πτώσης της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Λετονία, όπως και η Αργεντινή, είχε μια σταθερή νομισματική ισοτιμία, και ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων. Από το 2005, το νόμισμά της ήταν σταθερά συνδεδεμένο με το ευρώ. Σε αντίθεση όμως με την Αργεντινή, οι πολιτικοί της κατάφεραν να τα βγάλουν πέρα χωρίς να το υποτιμήσουν, και χωρίς να επιβάλλουν περιορισμούς στη διακίνηση κεφαλαίων.

Αυτό που άλλαξε τις ισορροπίες πολιτικού κέρδους και κόστους, ήταν η προσδοκία της ένταξης στην ευρωζώνη, που ανάγκασε τους πολιτικούς της χώρας να απομακρύνουν κάθε απειλή απέναντι σ αυτό το σκοπό. Έτσι αυξήθηκε και η αξιοπιστία τους, παρά το τεράστιο πολιτικό και οικονομικό κόστος που είχαν να αντιμετωπίσουν.

Ποιον δρόμο θα ακολουθήσει η Ελλάδα; Αυτόν της Αργεντινής ή αυτόν της Λετονίας; Οι οικονομικές προοπτικές είναι σκούρες. Αν η ελληνική οικονομία δεν ανακάμψει, ο νέος δανεισμός απλά θα απαιτήσει ακόμη περισσότερη λιτότητα στο μέλλον. Και όσο πέφτει η εσωτερική ζήτηση, οι ιδιωτικοποιήσεις και η απελευθέρωση των επαγγελμάτων,  δεν θα φέρουν την πολυπόθητη ανάπτυξη.

Όπως έχουν αποδείξει οι εμπειρίες της Βρετανίας (παλιότερα) και της Αργεντινής και Λετονίας (πιο πρόσφατα), η πολιτική είναι αυτή που καθορίζει το όποιο αποτέλεσμα. Για να πετύχει λοιπόν το ελληνικό πρόγραμμα, η κυβέρνηση Παπανδρέου θα πρέπει να ξεπεράσει τον εαυτό της για να πείσει τους ψηφοφόρους ότι θα πρέπει να πονέσουν αν θέλουν ένα πιο φωτεινό μέλλον, και ότι τα σκληρά μέτρα στα οποία υποβάλλονται, δεν είναι μόνο για να ικανοποιηθούν οι ξένοι δανειστές.

 

 

S.A.-Project Syndicate

 

ΣΧΟΛΙΑ

  1. spiros avatar
    spiros 13/06/2011 09:24:14

    @SA
    "η πολιτική είναι αυτή που καθορίζει το όποιο αποτέλεσμα" Συμφωνούμε . Αν όμως μας πείσει, όπως συμπερασματικά αναφέρεται ότι δεν είναι μόνο για την ικανοποίηση των δανειστών, η πολιτική των περικοπών χωρίς ανάπτυξη είναι η πολιτική που θα καθορίσει το αποτέλεσμα; Η διαφωνίες που γενικώς διατυπώνονται είναι στην εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής που ακολουθείται με την προτροπή των δανειστών και άρα :
    1. Δεν μπορεί να πείσει ότι τα μέτρα δεν είναι για τους δανειστές
    2.Η πολιτική κρίθηκε αναποτελεσματική και επομένως δεν είναι πειστική κάθε άλλη λογική.
    Συμπερασματικά η παρούσα κυβέρνηση απώλεσε την έσωθεν καλή μαρτυρία.

  2. madprof avatar
    madprof 13/06/2011 09:48:26

    "Στο τέλος, αυτό που έκρινε τη μοίρα της Αργεντινής, δεν ήταν η έλλειψη πολιτικής θέλησης, αλλά η ανικανότητα των πολιτικών της να επιβάλλουν σκληρά μέτρα λιτότητας στον πληθυσμό. Μάλιστα, προκειμένου να μπορέσει να τηρήσει τα συμφωνηθέντα με τους ξένους επενδυτές, η κυβέρνηση της Αργεντινής ήταν πρόθυμη να καταργήσει κάθε «συμβόλαιο» που είχε με τους δημόσιους υπαλλήλους, τους συνταξιούχους, τους καταθέτες, τα συνδικάτα, κλπ." S.A.

    Υπάρχει αντίθεση ή κάνω λάθος Mister ? Επέβαλλαν σκληρά μέτρα λιτότητας όπως ήταν διατεθειμένοι (από όσα γνωρίζω ναι, άρα ήταν "ικανοί") ή όχι ?

    • Ρομπέν το Γκαρσόν avatar
      Ρομπέν το Γκαρσόν @ madprof 13/06/2011 18:29:58

      Δεν μπόρεσαν να τα περάσουν.

  3. ΠΗΛΕΑΣ avatar
    ΠΗΛΕΑΣ 13/06/2011 12:13:15

    Αυτό που δεν λέει ο καλλιτέχνης είναι το τέλος της ιστορίας για την Αργεντινή: Αφού τα μέτρα δεν έβγαιναν πουθενά, διέκοψε την ισοτιμία με το δολλάριο, έστησε οικονομικά σύνορα και, ήδη, ανεβαίνει αλματωδώς.
    Τα διδάγματα σ' εσάς.

  4. ΜΑΝΙΑ avatar
    ΜΑΝΙΑ 13/06/2011 13:47:34

    ΜΑΛΛΟΝ ΟΥΤΕ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ ΟΥΤΕ ΛΕΤΟΝΙΑ...
    ΕΤΣΙ ΟΠΩΣ ΠΑΜΕ ΘΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΑΣ, ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΘΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΙ... ΠΡΟΣ ΑΠΟΦΥΓΗΝ!!!!!!
    ΑΛΛΩΣΤΕ, ΠΑΝΤΑ ΗΜΑΣΤΑΝ ΚΑΛΟΙ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΕΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΗΓΟΥΝ ΣΕ ΟΛΕΘΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ...

  5. ΠΟΡΤΑ ΠΟΡΤΑ avatar
    ΠΟΡΤΑ ΠΟΡΤΑ 13/06/2011 13:50:43

    Οταν μιλουν τα Think Tanks του Global Governance, σιωπω !..
    Ολοι πηγαμε πανεπιστημιο, εντος εκτος... ακουσαμε τα ανηκουστα!

    "δεν μπορω να με καταλαβουν εμενα"

    ΠΠ

  6. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ avatar
    ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ 13/06/2011 17:02:55

    Λάθος ,η αλήθεια είναι άλλη.Ο λαός εμπνέεται από τις πολιτικές ηγεσίες που έχει... βλέπε Χίτλερ... Πότε μπορεί ο Τζέφρι να στείλει μηνύματα στον ΕΛΛΗΝΙΚΟ λαό ποτέ...Τον λυπάμαι ... μηδέν ... μάθε Τζέφρι ότι κάποτε θα πεθάνεις κανείς δεν θα κλάψει για σένα, στέλνεις το όνομα σου ,... εκεί που δεν ξέρω αν του αξίζει... μπορεί και ναι , λόγο παππού,... παίζετε για τον πατέρα σου...δεν μπορείς να συγκινήσεις τα πλυθεί όπως ο πατέρας σου ... Άξιο τεκνό της μάνας σου ... Αμερικάνε κατά βάθος πολίτη ... Ταιριάζεις με κάποιον Αμερικάνο κάποιας νότιας πολιτείας...που αμέριμνα μαζεύει την εφημερίδα έξω από το σπίτι κάθε μέρα... μηδέν σου λέω...Δες τι έγινε με αυτόν τον Αργεντινό πολιτικό που είχε το σθένος να τα βάλει με το Δ.Ν .Τ.... Πέθανε κάποια στιγμή και μαζεύτηκε κόσμος για να πενθήσει ... Πραγματικά λυπούμε για σένα ...

  7. αδ avatar
    αδ 13/06/2011 20:04:35

    η αργεντινη κανοντας διωχνωντας το δντ και κανοντας το αντιθετο απο οτι αυτο επιτασει εχει ανακαμψει. ενω η λετονια ακολουθωντας την πολιτικη του δντ καταρρεει, εχει τεραστια ανεργια που αυξανεται, υφεση και το μεγαλυτερο τμημα του πληθυσμουκατω απο το οριο της φτωχιας!!!
    το διδαγμα της αργεντινης: διαγραφη χρεους και επιστροφη στη δραχμη!!!!

  8. Strange Attractor avatar
    Strange Attractor 13/06/2011 21:43:13

    Ούτε Αργεντινή ούτε και Λετονία. Το Μαλί το ξέρετε; Κάπως έτσι μας θέλει ο ΓΑΠ.

  9. Despoina avatar
    Despoina 01/09/2011 23:44:41

    Ενδιαφέρων . Για τα τελευταία στοιχεία στις ισοτιμίες βοηθάει αυτός ο μετατροπέας νομισμάτων οπού μπορεί κάποιος να κάνει μετατροπή μεταξύ νομισμάτων και να δει σε real time την αξία τον νομισμάτων. Το αναφέρω γιατί μπορεί να φανεί χρήσιμος.

  10. dino avatar
    dino 02/09/2011 00:39:02

    Πιστευω πως το προβλημα ειναι η διαφθορα και η κομματικη διαρθρωση ολοκληρης της κοινωνιας.
    Αν γυρισουμε σε ενα αλλο νομισμα και συνεχισει το κρατος να λειτουργει με ρουσφετια προσληψεις μιζες σκανδαλα κουμπαρους και ολες τις πατροπαραδοτες μεθοδους ποιος μπορει να εγγυηθει οτι η οικονομια θα ανακαμψει?
    Ας μην ονειρευομαστε λοιπον οτι θα σωθουμε τοσο απλα.
    Χρειαζεται ολοκληρωτικη αλλαγη νοοτροπιας και οχι νομισματος.

  11. Kallia avatar
    Kallia 26/01/2012 10:28:42

    Για την Ελλάδα ο σκοπός τους είναι να γίνει Λετονία. Στη Λεοτονία θεωρούν ότι "πέτυχε η Εσωτερική Υποτίμηση" αφού η χώρα πλέον δείχνει να έχει όντως μειώσει τις εξαγωγές της οι οποίες σημειωτέων δείχνουν και πάλι ανοδική τάση- και κατάφεραν να αυξήσουν τις εξαγωγές τους. Ρώτησε όμως κανείς για το βιοτικό επίπεδο των Λετονών? Το πρόβλημα είναι το Εξωτερικό Χρέος στην Ελλάδα και όχι το Δημόσιο Χρέος. Μέσα από την ύφεση ένα κομμάτι του Εισοδήματος μεταφέρεται στο Εξωτερικό και έτσι ικανοποιούνται οι δανειστές. Οι οικονομίες όμως δεν είναι ίδιες και δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο... άσε που μπορεί να μη τους βγει αφού μια μείωση τιμών οδηγεί και στο αντίθετο αποτέλεσμα αφού αυξάνει τις δαπάνες εξυπηρέτησης του Χρέους.
    Η Αργεντινή, κατάφερε μετά την ανάκτηση της συναλλαγματικής της πολιτικής και την υποτίμηση του νομίσματος να δείξει απίστευτα ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης περίπου 8% το χρόνο και συνεχίζει. Δεν μαθαίνουμε όμως πολλά για την Αργεντινή. Αν μαθαίνουμε κάτι είναι πως στην ανάκαμψη βοήθησαν οι αυξημένες τιμές της σόγιας!!! Λάθος. Το ποσοστό των εξαγωγών της Αργεντινής έβαινε μειούμενο ως μερίδιο του ΑΕΠ, άσε που ήταν ελάχιστο για να επηρεάσει παρά τη σχετική άνοδο των τιμών. Αυτό που ήταν σημαντικό ήταν το γεγονός πως το βάρος του Χρέους που ξεφορτώθηκε η Αργεντινή της έδωσε φτερά.
    Αργεντινή ή Λετονία... Στο χέρι μας είναι. Καμμία εναλλακτική δεν είναι εύκολη. Δε σημαίνει πως και Αργεντινή να γίνουμε αρχικά τουλάχιστον θα είναι εύκολα. Υπάρχει κόστος... Χρήματα, καταθέσεις που θα χαθούν ή τέλος πάντων θα επιστραφούν μετά από χρόνια... κλπ. Παρ'όλα υατά ίσως όμως να μπορούμε μα δούμε μπροστά. Να έχουμε μια ελπίδα. Κάτι που τώρα φυσικά δε συμβαίνει.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.