#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
10/12/2010 14:46
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ας μου επιτραπεί, παρακαλώ, να μιλήσω στο όνομα της φωτεινότητας και της διαφάνειας



O λόγος του Ελύτη στην τελετή απονομής του Νόμπελ. Σαν σήμερα, 1979

«Ας μου επιτραπεί, παρακαλώ, να μιλήσω στο όνομα της φωτεινότητας και της διαφάνειας. Επειδή οι ιδιότητες αυτές είναι που καθορίσανε τον χώρο μέσα στον οποίο μου ετάχθη να μεγαλώσω και να ζήσω. Και αυτές είναι που ένιωσα, σιγά-σιγά, να ταυτίζονται μέσα μου με την ανάγκη να εκφρασθώ.

Είναι σωστό να προσκομίζει κανείς στην τέχνη αυτά που του υπαγορεύουν η προσωπική του εμπειρία και οι αρετές της γλώσσας του. Πολύ περισσότερο όταν οι καιροί είναι σκοτεινοί και αυτό που του υπαγορεύουν είναι μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ορατότητα.

Δεν μιλώ για τη φυσική ικανότητα να συλλαμβάνει κανείς τ’ αντικείμενα σ’ όλες τους τις λεπτομέρειες, αλλά για τη μεταφορική, να κρατά την ουσία τους και να τα οδηγεί σε μια καθαρότητα τέτοια που να υποδηλώνει συνάμα την μεταφυσική τους σημασιολογία.

Ο τρόπος με τον οποίο μεταχειρίστηκαν την ύλη οι γλύπτες της Κυκλαδικής περιόδου, που έφτασαν ίσια-ίσια να ξεπεράσουν την ύλη, το δείχνει καθαρά. Όπως επίσης, ο τρόπος που οι εικονογράφοι του Βυζαντίου επέτυχαν από το καθαρό χρώμα να υποβάλλουν το “θείο”.
Μια τέτοια, διεισδυτική και συνάμα μεταμορφωτική, επέμβαση μέσα στην πραγματικότητα επεχείρησε, πιστεύω, ανέκαθεν και κάθε υψηλή ποίηση. Όχι ν’ αρκεστεί στο “νυν έχον”, αλλά να επεκταθεί στο “δυνατόν γενέσθαι”.
Κάτι που, είναι η αλήθεια, δεν εκτιμήθηκε πάντοτε. Ίσως γιατί οι ομαδικές νευρώσεις δεν το επέτρεψαν. Ίσως γιατί ο ωφελιμισμός δεν άφησε τα μάτια των ανθρώπων ανοιχτά όσο χρειάζεται. Η ομορφιά και το φως συνέβη να εκληφθούν άκαιρα ή ανώδυνα. Και όμως. Η διεργασία που απαιτείται για να φτάσει κανείς στο σχήμα του Αγγέλου είναι, πιστεύω πολύ πιο επώδυνη από την άλλη που εκμαιεύει όλων των λογιών τους Δαιμόνους.

Βέβαια υπάρχει το αίνιγμα. Βέβαια υπάρχει το μυστήριο. Αλλά το μυστήριο δεν είναι μια σκηνοθεσία που επωφελείται από τα παιχνίδια της σκιάς και του σκότους για να μας εντυπωσιάσει απλώς. Είναι αυτό που εξακολουθεί να παραμένει μυστήριο και μέσα στο απόλυτο φως. Είναι τότε που προσλαμβάνει την αίγλη εκείνη που ελκύει και που την ονομάζουμε ομορφιά. Την ομορφιά που είναι μια οδός –η μόνη ίσως οδός– προς το άγνωστο μέρος του εαυτού μας, προς αυτό που μας υπερβαίνει. Επειδή αυτό είναι στο βάθος η ποίηση: η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει. Από τα μυριάδες μυστικά σήματα, που μ’ αυτά είναι διάσπαρτος ο κόσμος και που αποτελούν άλλες τόσες συλλαβές μιας άγνωστης γλώσσας, να συνθέσεις λέξεις και από τις λέξεις φράσεις που η αποκρυπτογράφησή τους να σε φέρνει πιο κοντά στην βαθύτερη αλήθεια.

Πού λοιπόν βρίσκεται σε έσχατη ανάλυση η αλήθεια; Στην φθορά και στον θάνατο που διαπιστώνουμε κάθε μέρα γύρω μας ή στη ροπή που μας ωθεί να πιστεύουμε ότι αυτός ο κόσμος είναι ακατάλυτος και αιώνιος; Είναι φρόνιμο ν’ αποφεύγουμε τις μεγαλεπήβολες εκφράσεις, το ξέρω. Οι κατά καιρούς κοσμολογικές θεωρίες τις χρησιμοποίησαν, ήρθαν σε σύγκρουση, ακμάσανε, πέρασαν. Η ουσία όμως έμεινε, μένει. Και η ποίηση, που εγείρεται στο σημείον όπου ο ορθολογισμός καταθέτει τα όπλα του για να τ’ αναλάβει εκείνη και να προχωρήσει μέσα στην απαγορευμένη ζώνη, ελέγχεται να είναι ίσια-ίσια εκείνη που προσβάλλεται λιγότερο από τη φθορά. Διασώζει σε καθαρή μορφή τα μόνιμα, τα βιώσιμα στοιχεία που καταντούν δυσδιάκριτα μέσα στο σκότος της συνείδησης όπως τα φύκια μέσα στους βυθούς των θαλασσών.
Να γιατί μας χρειάζεται η διαφάνεια. Για να διακρίνουμε τους κόμπους στο νήμα που μέσ’ από τους αιώνες τεντώνεται και μας βοηθεί να σταθούμε όρθιοι πάνω σ’ αυτή τη γη.


Από τον Ηράκλειτο έως τον Πλάτωνα και από τον Πλάτωνα έως τον Ιησού διακρίνουμε αυτό το “δέσιμο”, που φτάνει κάτω από διάφορες μορφές ώς τις ημέρες μας και που μας λέει περίπου το ίδιο: ότι εντός του κόσμου τούτου εμπεριέχεται και με τα στοιχεία του κόσμου τούτου ανασυντίθεται ο άλλος κόσμος, ο “πέραν” η δεύτερη πραγματικότητα η υπερτοποθετημένη επάνω σ’ αυτήν όπου παρά φύσιν ζούμε. Είναι μια πραγματικότητα που τη δικαιούμαστε και που από δική μας ανικανότητα δεν αξιωνόμαστε.
Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι σε εποχές υγιείς το κάλλος ταυτίσθηκε με το αγαθόν και το αγαθόν με τον Ήλιο. Κατά το μέτρο που η συνείδηση καθαίρεται και πληρούται με φως, τα μελανά σημεία υποχωρούν και σβήνουν αφήνοντας κενά που –όπως ακριβώς στους φυσικούς νόμους– τα αντίθετά τους έρχονται να πληρώσουν τη θέση τους.
Κι αυτό, με τέτοιον τρόπο που τελικά το δημιουργημένο αποτέλεσμα να στηρίζεται και στις δύο πλευρές, θέλω να πω στο “εδώ” και στο “επέκεινα”. Ο Ηράκλειτος δεν είχε ήδη μιλήσει για μιαν “εκ των διαφερόντων καλλίστην αρμονίην”; Εάν είναι ο Απόλλων ή η Αφροδίτη, ο Χριστός ή η Παναγία, που ενσαρκώνουν και προσωποποιούν την ανάγκη να δούμε υλοποιημένο εκείνο που σε ορισμένες στιγμές διαισθανόμαστε, δεν έχει σημασία. Σημασία έχει η αναπνοή της αθανασίας που μας επιτρέπουν. Η ποίηση οφείλει, κατά την ταπεινή μου γνώμη, πέραν από συγκεκριμένα δόγματα, να επιτρέπει αυτή την αναπνοή.
Πώς να μην αναφερθώ εδώ πέρα στον Φρειδερίκο Χαίλντερλιν, τον μεγάλο ποιητή που με το ίδιο πνεύμα εστράφηκε προς τους Θεούς του Ολύμπου και προς τον Ιησού; ιΗ ισταθερότητα ιπου εέδωσε  σ’ ένα είδος οράματος είναι ανεκτίμητη. Και η έκταση που μας αποκάλυψε, μεγάλη. Θα έλεγα τρομακτική. Αυτή άλλωστε είναι που τον έκανε, όταν μόλις ακόμη άρχιζε το κακό που σήμερα μας πλήττει, ν’ ανακράξει: Wozu Dichter in dürftiger Zeit!

Οι καιροί, φευ, εστάθηκαν ανέκαθεν για τον άνθρωπο dürftiger. Αλλά και η ποίηση ανέκαθεν λειτουργούσε. Δύο φαινόμενα προορισμένα να συνοδεύουν την επίγεια μοίρα μας και που το ένα τους αντισταθμίζει το άλλο. Πώς αλλιώς. Αφού και η νύχτα και τ’ άστρα εάν μας γίνονται αντιληπτά είναι χάρη στον ήλιο.

Με τη διαφορά ότι ο ήλιος, κατά τη ρήση του αρχαίου σοφού, εάν υπερβεί τα μέτρα καταντά “ύβρις”. Χρειάζεται να βρισκόμαστε στη σωστή απόσταση από τον ηθικόν ήλιο, όπως ο πλανήτης μας από τον φυσικόν ήλιο, για να γίνεται η ζωή επιτρεπτή. Μας έφταιγε άλλοτε η αμάθεια. Σήμερα μας φταίει η μεγάλη γνώση. Δεν έρχομαι μ’ αυτά που λέω να προστεθώ στην μακρά σειρά των επικριτών του τεχνικού μας πολιτισμού. Μια σοφία παλαιή όσο και η χώρα που μ’ εξέθρεψε, μ’ εδίδαξε να δέχομαι την εξέλιξη, να χωνεύω την πρόοδο μαζί με όλα της τα παρεπόμενα, όσο δυσάρεστα και αν μπορεί να είναι αυτά.

Τότε όμως η ποίηση; Τι αντιπροσωπεύει μέσα σε μια τέτοια κοινωνία; Απαντώ: τον μόνο χώρο όπου η δύναμη του αριθμού δεν έχει πέραση. Και ακριβώς, η εφετινή απόφασή σας να τιμήσετε στο πρόσωπό μου την ποίηση μιας μικρής χώρας δείχνει σε πόσο αρμονική ανταπόκριση βρίσκεστε με την χαριστική αντίληψη της τέχνης, την αντίληψη ότι η τέχνη είναι η μόνη εναπομένουσα πολέμιος της ισχύος που κατήντησε να έχει στους καιρούς μας η ποσοτική αποτίμηση των αξιών.



Είναι, το ξέρω, άτοπο ν’ αναφέρεται κανείς σε προσωπικές περιπτώσεις. Και ακόμη πιο άτοπο να παινά το σπίτι του. Είναι όμως κάποτε απαραίτητο, στο βαθμό που αυτά βοηθούν να δούμε πιο καθαρά μιαν ορισμένη κατάσταση πραγμάτων. Και είναι σήμερα η περίπτωση.


Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ’ όλ’ αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμισι χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ’ ελάχιστες διαφορές. Η παράλογη αυτή, φαινομενικά, διάσταση, αντιστοιχεί και στην υλικο-πνευματική οντότητα της χώρας μου. Που είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου. Και το αναφέρω όχι διόλου για να υπερηφανευθώ αλλά για να δείξω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας ποιητής όταν χρησιμοποιεί για τα πιο αγαπημένα πράγματα τις ίδιες λέξεις που χρησιμοποιούσαν μία Σαπφώ ή ένας Πίνδαρος π.χ. – χωρίς ωστόσο να έχει το αντίκρυσμα που είχαν εκείνοι επάνω στην έκταση της πολιτισμένης τότε ανθρωπότητας. Εάν η γλώσσα αποτελούσε απλώς ένα μέσον επικοινωνίας, πρόβλημα δεν θα υπήρχε. Συμβαίνει όμως ν’ αποτελεί και εργαλείο μαγείας και φορέα ηθικών αξιών. Προσκτάται η γλώσσα στο μάκρος των αιώνων ένα ορισμένο ήθος. Και το ήθος αυτό γεννά υποχρεώσεις. Χωρίς να λησμονεί κανείς ότι στο μάκρος εικοσιπέντε αιώνων δεν υπήρξε ούτε ένας, επαναλαμβάνω ούτε ένας, που να μην γράφτηκε ποίηση στην ελληνική γλώσσα. Να τι είναι το μεγάλο βάρος παράδοσης που το όργανο αυτό σηκώνει. Το παρουσιάζει ανάγλυφα η νέα ελληνική ποίηση.

Η σφαίρα που σχηματίζει η νέα ελληνική ποίηση έχει, θα μπορούσε να πει κανείς, όπως κάθε σφαίρα δύο πόλους: τον βόρειο και τον νότιο. Στον ένα τοποθετείται ο Διονύσιος Σολωμός που από την άποψη της εκφραστικής επέτυχε –προτού υπάρξει ο Mallarmé στα ευρωπαϊκά γράμματα– να χαράξει με άκρα συνέπεια και αυστηρότητα την αντίληψη της καθαρής ποίησης με όλα της τα παρεπόμενα: να υποτάξει το αίσθημα στη διάνοια, να εξευγενίσει την έκφραση και να δραστηριοποιήσει όλες τις δυνατότητες του γλωσσικού οργάνου προς την κατεύθυνση του θαύματος. Στον άλλο πόλο, τοποθετείται ο Κ.Π. Καβάφης, αυτός που παράλληλα με τον T.S. Eliot έφτασε στην άκρα λιτότητα, στη μεγαλύτερη δυνατή εκφραστική ακρίβεια, εξουδετερώνοντας τον πληθωρισμό στη διατύπωση των προσωπικών του βιωμάτων.

Ανάμεσα στους δύο αυτούς πόλους κινήθηκαν οι μεγάλοι μας άλλοι ποιητές, ο Ανδρέας Κάλβος, ο Κωστής Παλαμάς, ο Άγγελος Σικελιανός, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Γιώργος Σεφέρης, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο προς το έν ή το άλλο από τα δύο άκρα. Αυτή είναι μια πρόχειρη και όσο γίνεται πιο σχηματική χαρτογράφηση του νεοελληνικού ποιητικού λόγου. Το πρόβλημα για μας που ακολουθήσαμε ήταν να επωμιστούμε τα υψηλά διδάγματα που μας κληροδότησαν και, ο καθένας με τον τρόπο του, να τ’ αρμόσουμε πάνω στη σύγχρονη ευαισθησία. Πέραν από τα όρια της τεχνικής, οφείλαμε να φτάσουμε σε μια σύνθεση που από το ένα μέρος ν’ αναχωνεύει τα στοιχεία της ελληνικής παράδοσης και από το άλλο να εκφράζει τα κοινωνικά και ψυχολογικά αιτήματα της εποχής μας. Με άλλα λόγια, να φτάσουμε να προβάλλουμε τον τύπο του “Ευρωπαίου-Έλληνα”. Δεν μιλώ για επιτυχίες, μιλώ για προσπάθειες. Οι κατευθύνσεις είναι που έχουν σημασία για τον μελετητή της λογοτεχνίας.
Πώς όμως ν’ αναπτυχθούν οι κατευθύνσεις αυτές ελεύθερα, όταν οι συνθήκες της ζωής είναι στις ημέρες μας εξοντωτικές για τον δημιουργό; Και πώς να διαμορφωθεί η πνευματική κοινότητα όταν οι φραγμοί των γλωσσών ορθώνονται αξεπέραστοι; Σας γνωρίζουμε και μας γνωρίζετε από το 20 ή έστω το 30% που απομένει ύστερα από την μεταγλώτισση. Ειδικά εμείς όλοι, όσοι κρατάμε από μια συγκεκριμένη παράδοση και αποβλέπουμε στα θαύματα του λόγου, στον σπινθήρα που τινάζουν εκάστοτε δύο λέξεις κατάλληλα τοποθετημένες, παραμένουμε βουβοί, αμετάδοτοι. Πάσχουμε από την έλλειψη μιας κοινής γλώσσας. Και ο αντίκτυπος απ’ αυτή την έλλειψη –αν ανεβούμε την κλίμακα– σημειώνεται ακόμη και στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της κοινής μας πατρίδας, της Ευρώπης.

Λέμε, και το διαπιστώνουμε κάθε μέρα, ότι ζούμε σ’ ένα χάος ηθικό. Κι αυτό, τη στιγμή που ποτέ άλλοτε η κατανομή των στοιχείων της υλικής μας ύπαρξης δεν έγινε με τόσο σύστημα, τόση στρατιωτική θα έλεγα τάξη, τόσον αδυσώπητο έλεγχο. Η αντίφαση είναι διδακτική. Όταν σε δύο σκέλη το ένα υπερτροφεί, το άλλο ατροφεί. Μια αξιέπαινη ροπή να συνενωθούν σε ενιαία μονάδα οι λαοί της Ευρώπης, προσκόπτει σήμερα στην αδυναμία να συμπέσουν τα ατροφικά και τα υπερτροφικά σκέλη του πολιτισμού μας. Οι αξίες μας, ούτε αυτές δεν αποτελούν μια γλώσσα κοινή.

Για τον ποιητή –μπορεί να φαίνεται παράξενο αλλά είναι αληθές– η μόνη κοινή γλώσσα που αισθάνεται να του απομένει είναι οι αισθήσεις. Εδώ και χιλιάδες χρόνια, ο τρόπος που αγγίζονται δύο σώματα δεν άλλαξε. Μήτε οδήγησε σε καμιά σύγκρουση όπως οι εικοσάδες των ιδεολογιών που αιματοκύλισαν τις κοινωνίες μας και μας άφησαν με αδειανά χέρια.
Όμως όταν μιλώ για αισθήσεις δεν εννοώ το προσιτό, πρώτο ή δεύτερο, επίπεδό τους. Εννοώ το απώτατο. Εννοώ τις “αναλογίες των αισθήσεων” στο πνεύμα. Όλες οι τέχνες μιλούν με ανάλογα. Μια οσμή μπορεί να είναι ο βούρκος ή η αγνότητα. Η ευθεία γραμμή ή η καμπύλη, ο οξύς ή ο βαθύς ήχος, αποτελούν μεταφράσεις κάποιας οπτικής ή ακουστικής επαφής. Όλοι μας γράφουμε καλά ή κακά ποιήματα κατά το μέτρο που ζούμε και διανοούμαστε με την καλή ή την κακή σημασία του όρου. Μια εικόνα πελάγους από τον Όμηρο φτάνει άθικτη ώς τις ημέρες μας. Ο Rimbaud την αναφέρει σαν mer mêlée au soleil και την ταυτίζει με την αιωνιότητα.

Ένα κορίτσι που κρατάει ένα κλώνο μυρτιάς από τον Αρχίλοχο επιβιοί σ’ έναν πίνακα του Matisse και μας καθιστά πιο απτή την αίσθηση, τη μεσογειακή, της καθαρότητας.

Εδώ αξίζει να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και μία παρθένος της βυζαντινής εικονογραφίας, δεν διαφέρει πολύ. Παρά ένα κάτι ελάχιστο, συχνά, το εγκόσμιο φως γίνεται υπερκόσμιο και τανάπαλιν. Μια αίσθηση που μας δόθηκε από τους αρχαίους και μια άλλη από τους μεσαιωνικούς έρχονται να γεννήσουν μια τρίτη που τους μοιάζει όπως το παιδί στους γεννήτορές του.

Μπορεί η ποίηση ν’ ακολουθήσει έναν τέτοιο δρόμο; Οι αισθήσεις μέσ’ απ’ τον αδιάκοπο καθαρμό τους να φτάσουν στην αγιότητα; Τότε η αναλογία τους θα επαναστραφεί επάνω στον υλικό κόσμο και θα τον επηρεάσει.
Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους dürftiger, είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ’ όλ’ αυτά βρίσκεται στα χέρια μας

ΣΧΟΛΙΑ

  1. bromoskylo avatar
    bromoskylo 10/12/2010 15:07:42

    Η ποίηση μπορεί να μην λύει τα ανθρώπινα προβλήματα,
    καταλύει όμως τη συλλογιστική που τα δημιούργησε.

    • bromoskylo avatar
      bromoskylo @ bromoskylo 11/12/2010 20:01:39

      "Ένας νέος συναντά μια νέα και την φιλεί
      Από τα χείλη τους αναπηδούν οι λέξεις μεθυσμένες
      'Ολη η ζωή τους μοιάζει με λιβάδι
      Επαύλεις εδώ κι εκεί κοσμούν την πρασιά των
      Νεότης νεότης τι ωραία που είναι τα μαλλιά σου
      Τα χαϊμαλιά σου τα στολίζουν άνθη μυγδαλιάς που
      ανθεί σε χώρα πεδινή
      Οι θρίαμβοι των Καισάρων περνούν καμιά φορά
      απ' αυτή τη χώρα και παρασύρουν τα νερά των
      κήπων
      Οι γυναίκες των κηπουρών γυμνώνουν τα στήθη
      των και παρακαλούν
      Μια σειρά μαργαριταριών στάζει σε μια χοάνη
      Κάθε μαργαριτάρι είναι μια σταγών και κάθε σταγών ένας δράκος
      Το κάστρο του κατέρευσε και τώρα παίζουν τα
      παιδάκια με τους ίσκιους
      Τα θρύψαλα του καθρέφτη της πυργοδέσποινας είναι κι αυτά πετράδια
      Που ρίχνουνε στον πετροπόλεμο τα παλικάρια"
      Σ' ένα ποίημα όπως αυτό κανένα από τα φλέγοντα προβλήματα
      που απασχολούν τον άνθρωπο δεν λύεται,
      καταλύεται όμως η συλλογιστική που τα προκάλεσε - κάτι ριζοσπαστικόπτερο και,
      για την αποστολή της τέχνης, ευγενέστερο.
      Οδυσσέας Ελύτης "Αναφορά στον ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ"

  2. blue nile avatar
    blue nile 10/12/2010 15:08:54

    ...αυτά στη γλώσσα τη δική μας...και άλλοι άλλα σ'άλλες...

  3. Γιάννης Φαίλτωρ avatar
    Γιάννης Φαίλτωρ 10/12/2010 15:09:44

    Η σύντομη αλλά ουσιαστική ομιλία του Γ. Σεφέρη κατά την απονομή του βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας το 1963. Αυτή την Ελλάδα της ποίησης του Σεφέρη, του Ελύτη, του Βρεττάκου, του Ρίτσου, του Λειβαδίτη και πόσων άλλων την τελειώσαμε...


    "Τούτη την ώρα αισθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μια αντίφαση. Αλήθεια, η Σουηδική Ακαδημία έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μια γλώσσα περιλάλητη επί αιώνες, αλλά στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτή την υψηλή διάκριση. Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου και να, εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα. Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγγνώμη που ζητώ πρώτα πρώτα από τον εαυτό μου.

    Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ενα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχθηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Αλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. Ο ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: «Ηλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν».

    Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του ίωνα φιλοσόφου. Οσο για μένα, συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: «... θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε...». Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος· είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ' έναν λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από τον φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης και ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.

    Παρατήρησαν τον περασμένο χρόνο γύρω από τούτο το τραπέζι την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία· παρατήρησαν πως ανάμεσα σ' ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό η διαφορά είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δεν μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν' ακούει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει πού να βρει καταφύγιο· απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. Γι' αυτήν δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. Εχει τη χάρη ν' αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. Χρωστάω την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία που ένιωσε αυτά τα πράγματα· που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς· που έγινε ένας Αρειος Πάγος ικανός: να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής, για να θυμηθώ τον Σέλεϊ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.

    Σ' αυτόν τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν' αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.

    Οταν στον δρόμο της Θήβας ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα και αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: Ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Εχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα."

    • Professor Moriarty avatar
      Professor Moriarty @ Γιάννης Φαίλτωρ 10/12/2010 15:33:08

      Καλά κάνετε και θυμίζετε που και που την Ελλάδα του Σεφέρη, του Ελύτη, του Γκάτσου, του Χατζιδάκι, την Ελλάδα που ήταν κάποτε και που αμφιβάλλω αν θα γινει ξανά.

  4. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 10/12/2010 15:20:15

    Η γλώσσα που μιλιέται επί 2.500 χρόνια;

    Η Γραμμική Β΄γράφεται από τον 13ο ίσως 17ο αιώνα π.Χ. Ακαταλβίστικα το γραπτά, αλλά ελληνικά όταν αποκρυπτογραφήσεις τα γράμματα. Και δεν είναι θεωρία αυτό... h++p://en.wikipedia.org/wiki/Linear_B

    3.500 χρόνια

    • Orestios avatar
      Orestios @ archaeopteryx 10/12/2010 15:32:07

      Η Αννούλα όμως ακούει για Ελληνικά και βγάζει σπυριά.
      Μαζί με την Δραγώνα και την Ρεπούση.
      Τελευταία τα ίδια συμπτώματα παρουσιάζει και η Ντόρα.

      • ΝΑΥΤΗΣ avatar
        ΝΑΥΤΗΣ @ Orestios 10/12/2010 17:16:59

        Καμμιά φορά κι εσυ φίλε @ΟΡΕΣΤΙΕ μας ξεφουρνίζεις τις αγγλικούρες σου (fashion police , victim και αρκετά άλλα) γιά να μας αποστομώσεις...

        • Orestios avatar
          Orestios @ ΝΑΥΤΗΣ 10/12/2010 22:07:31

          Δεν σου επιβάλω να τις γνωρίζεις όμως.

    • Γιάννης Φαίλτωρ avatar
      Γιάννης Φαίλτωρ @ archaeopteryx 10/12/2010 15:33:02

      Ένα εκπληκτικό βιβλίο προς επιβεβαίωση των όσων λες περί γραμμικής Β είναι "Ο ΜYΚHΝΑΪΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ" του John Chadwick από τις εκδόσεις Gutenberg.

  5. Μisha avatar
    Μisha 10/12/2010 15:20:31

    Θερμές ευχαριστίες για το θαυμάσιο κείμενο!!!!

    Νομίζω πως σε αυτες τις αράδες του ποιητή του φωτός συμπυκνωνεται όλο το νόημα του σύντομου περάσματος μας από τούτη την όμορφη γωνιά του Σύμπαντος κόσμου.

    Οι αισθήσεις μέσ’ απ’ τον αδιάκοπο καθαρμό τους να φτάσουν στην αγιότητα. Τότε η αναλογία τους θα επαναστραφεί επάνω στον υλικό κόσμο και θα τον επηρεάσει.
    Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε.

  6. blue nile avatar
    blue nile 10/12/2010 15:29:05

    ...αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του...

    Αφιερωμένο εξαιρετικά σε όλους τους χαζοχαρούμενους οπαδούς του παγκοσμιοποιημένου πολυπολιτισμικού πολτού.
    Αναπόφευκτη η βία για τον ποιητή είτε εντός είτε εκτός των τειχών...

  7. Ο Θείος avatar
    Ο Θείος 10/12/2010 15:36:46

    Αλήθεια είπε ο ποιητής. Dürftiger Zeit, μίζεροι καιροί !
    Αυτό είναι ότι αποκαλείται "πρόοδος": Μία καταστροφή. Όχι μόνον εδώ, αλλά παντού στον πλανήτη.
    Αλλά αυτό το φτιάξανε άνθρωποι. Όχι ο Θεός ή η Φύση.
    Άνθρωποι μπορούν να το γιατρέψουν: Ο τρώσας και ιάσεται.
    Ή να βυθίσουν το πάν ακόμη πιό βαθειά στο βάραθρο.
    "Δυστυχώς και η γη με δικά μας έξοδα γυρίζει" (Μαρία Νεφέλη)
    Κατεβαίνουμε ακόμη, πρός το βυθό. Θα χτυπήσουμε όλοι κάτω στον πυθμένα. Και ή όλοι μαζί θ' αρχίσουμε με γύρους να ξανανεβαίνουμε αργά προς την επιφάνεια, προς το φώς, ή όλοι μαζί θα μέινουμε κάτω, να μας φάνε τα σκυλόψαρα.
    Οι καιροί των εγωιστικών "ατομικών" ή απομονωτικών "εθνικών" λύσεων πέρασαν, τώρα είναι μίζεροι καιροί

  8. Κώστας Ροδινός avatar
    Κώστας Ροδινός 10/12/2010 15:38:55

    "Aς κάνουμε ένα άλμα πιο γρήγορα από τη φθορά"

  9. Γιάννης Φαίλτωρ avatar
    Γιάννης Φαίλτωρ 10/12/2010 15:43:57

    "Ευτυχώς η γη μας είναι σκληρή, οι πρασινάδες της δε σε πλαντάζουν, τα χαρακτηριστικά της είναι βράχια, βουνά και πελάγη. Κι έχει ένα τέτοιο φως!"

    • archaeopteryx avatar
      archaeopteryx @ Γιάννης Φαίλτωρ 10/12/2010 15:51:49

      μήπως καταλαβαίνεις τώρα έναν λόγο που δεν γουστάρω αιολικά; Λοξές δελφινών ράχες με μεταλλικές οδοντογλυφίδες και φτερωτές; Tα δελφίνια θα μοιάζουν με triceratops...

      • Γιάννης Φαίλτωρ avatar
        Γιάννης Φαίλτωρ @ archaeopteryx 10/12/2010 15:59:49

        Θα έρθει η Vestas και η Enercon και θα τακτοποιηθούν όλα ι-δανικά, σαν ελβετικό ρολόι.

  10. Γιάννης Σ. avatar
    Γιάννης Σ. 10/12/2010 15:47:55

    Ας μου επιτραπεί να κάνω μια πρακτική πρόταση. Όλοι οι βουλευτές της ΝΔ, να βγάλουν από μόνοι τους τις δηλώσεις πόθεν έσχες στο διαδίκτυο.

    • Γιάννης Σ. avatar
      Γιάννης Σ. @ Γιάννης Σ. 10/12/2010 15:48:47

      Αν δεν δώσει κάποιος το παράδειγμα με μια συμβολική πράξη, δεν θα αλλάξει κάτι. Αφήστε τον Πετσάλνικο να κρύβεται.

    • oxi ki etsi avatar
      oxi ki etsi @ Γιάννης Σ. 10/12/2010 21:40:49

      Το τωρινό πόθεν έσχες κάθε Βουλευτή να συνοδεύεται και από το πόθεν έσχες της χρονιάς πριν εισέλθει στη Βουλή!!!

  11. Διοτίμα avatar
    Διοτίμα 10/12/2010 15:59:12

    Λοιπόν, φίλοι μου. Μήπως ὀφείλουμε νά εἴμαστε πιό αὐστηροί μέ τούς «μεγά-λους» μας ποιητές; Μετά τόν πρῶτο «νομπελίστα» ποιητή τῆς «Στροφῆς», πού ἐν τέλει τήν ἔβλεπε σάν …στέρνα (= χαβούζα. Μέ τά τετριμμένα περί λαϊκῆς ψυχῆς κτλ.), ὁ ποιητής τῶν κάποτε ἐλπιδοφόρων «Προσανατολισμῶν», ἰδέτε πού κατέληξε, ὕστερα ἀπό κάμποσες περιηγήσεις στά …αἰγαιοπελαγίτικα νησιά («Μαρία Νεφέλη»):

    Στροφή τῆς κεφαλῆς ἀριστερά,
    Ὅλα εἶναι σκατά.
    Στροφή τῆς κεφαλῆς δεξιά,
    Ὅλα εἶναι σκατά.
    (…)
    Τούς ζυγούς λύσατε.
    Τά κορίτσια φιλήσατε...

    Ὁ δεύτερος «νομπελίστας» ποιητής μας, πού μέ τήν γλώσσα μας ἤθελε νά «νοηματοδοτήσει» τόν κόσμο, ἔπρεπε νά γνωρίζει ὅτι αὐτή ἡ εὐτελής καί ἐργολαβική ρητορεία δέν ἔχει καμμιά σχέση οὔτε μέ τό νόημα οὔτε μέ τήν γλώσσα, οὔτε μέ τόν πολιτισμό, καί ἀκόμα λιγότερο μέ τά ἐπερχόμενα (τότε πού τό ἔγραψε) ἀδιέξοδα τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας.

    Προτιμοῦμε, λοιπόν, τόν ἐλάσσονα καί σπαραχτικό Μίλτο Σαχτούρη, πού κατάλαβε ὅτι ἡ Ἑλλάδα θά ἐγκλωβιστεῖ (ὅπερ καί ἐγένετο!) μέσα σ’ ἕνα γεωγραφικό, ἱστορικό, οἰκονομικό, πολιτικό, γλωσσικό γκέτο, σ’ ἕνα ἄσυλο παραφρόνων:

    Ὁ Ἰωάννης Βενιαμίν δ’ Ἀρκόζι πού πέθανε —
    «ἐν ζωῇ» — καί ἀναστήθηκε μόλις νυχτώνει
    κάθε βράδυ σφάζει τά κοπάδια του — γίδια βόδια καί
    πρόβατα πολλά — πνίγει ὅλα τά πουλιά του ἀδειάζει
    τά ποτάμια του καί πάνω στόν κατάμαυρο σταυρό
    πού ‘χει στημένο καταμεσίς στό δωμάτιό του
    σταυρώνει τήν ἀγαπημένη του. Ὕστερα κάθεται μπρός
    στʼ ἀνοιχτό παράθυρο καπνίζοντας τήν πίπα του
    φτωχός καί δακρυσμένος καί σκέφτεται νά ‘χε
    κι αὐτός κοπάδια βόδια γίδια καί πρόβατα πολλά
    νά ‘χε ποτάμια μέ γρήγορα ὁλοκάθαρα νερά
    νά θαύμαζε κι αὐτός τό φτερούγισμα τῶν πουλιῶν
    νά χαίρονταν κι αὐτός τή ζεστή ἀνάσα τῆς γυναίκας.

    Ἔτσι δέν ἔχουμε καταντήσει σήμερα (μέ δυό νόμπελ!);

    • Ο Θείος avatar
      Ο Θείος @ Διοτίμα 10/12/2010 16:33:39

      Οι δύο νομπελίστες ήταν σημαντικοί ποιητές, αλλά και "παιδιά της εποχής τους", εποχής ρητορείας, ανεδαφικής αισιοδοξίας και ελαφρόμυαλου, μεσουρανούντος νοτιο-μεσογειακού ηδονισμού. Για να είμαστε δίκαιοι.
      Αλλά όποιος διαβάζει τα στερνά τους, δηλαδή τα "Τρία κρυφά ποιήματα" του Γ. Σεφέρη και αντίστοιχα στερνά του Ελύτη ("Ελεγεία της Οξώπετρας" και "Δυτικά της λύπης"), βλέπει ότι τελικά, αργά έστω, προσπάθησαν και οι 2 να ξεκαθαρίσουν τους λογαριασμούς τους με κάποιες αυταπάτες και ελαφρότητες της νεότητας. Που είχαν μεν "πολύ φώς και πολύ θάλασσα", αλλά σαν τυφλοί, δεν έβλεπαν τη σκοτεινή πλευρά.
      Άλλωστε, σ' αυτά τα τελευταία του, ο Ελύτης το λέει μόνος του: Είδε επιτέλους αυτά που μπορούσαν κι έβλεπαν ήδη από στο 1800 ο Friedrich Hölderlin ("Wozu Dichter in dürftiger Zeit") και ο Novalis (Georg Philipp Friedrich von Hardenberg, 1772–1801). Και τους ονοματίζει, ως συντρόφους. Από τα Μαύρα Δάση, τον αντίποδα των Ξερών Νησιών.
      Από τον Σεφέρη θ' αντέξουν στο χρόνο πιό πολύ τα "Τρία κρυφά ποιήματα" και οι "Γάτες του Άη Νικόλα", όχι η "Στροφή". Έτσι νομίζω. Κι άς μή έγιναν δημοφιλή (άς όψεται η βαθύνοια των επωνύμων κριτικών μας).
      Κι απ' τόν Ελύτη τα "Ελεγεία" και τα "Δυτικά της λύπης".
      Ακριβώς όπως άφθαρτοι και διαχρονικοί είναι ο Hölderlin και ο Novalis, όχι οι Elyard, Aragon και Breton.
      Για τον (τυπικά αλλά όχι ουσιαστικά) ἐλάσσονα Μίλτο Σαχτούρη, και την διειδυτικότητα του βλέμματός του, συμφωνώ απολύτως.
      Ευχαριστώ που μου υπενθύμισες όλα αυτά, ήρθαν πάνω στην ώρα που είχα πάλι απογοητευτεί ν' ασχολούμαι με το πληκτρολόγιο. Και μετριάστηκε κάπως η αίσθηση του άσκοπου.

      • ΜΑΝΩΛΗΣ Μ. avatar
        ΜΑΝΩΛΗΣ Μ. @ Ο Θείος 10/12/2010 18:28:44

        Σεφέρης:

        Όμως σ' αυτόν τον ύπνο
        τ' όνειρο ξεπέφτει τόσο εύκολα

        • Professor Moriarty avatar
          Professor Moriarty @ ΜΑΝΩΛΗΣ Μ. 10/12/2010 18:52:20

          ...στον βραχνά.

    • Professor Moriarty avatar
      Professor Moriarty @ Διοτίμα 10/12/2010 16:41:04

      Το χαβούζα μπορεί να προέρχεται από το havuz που στα τούρκικα σημαίνει δεξαμενή, αλλά στα τρέχοντα ελληνικά έχει την έννοια του χώρου απόθεσης αποβλήτων και λυμάτων; Ενώ στέρνα σημαίνει σαφώς την δεξαμενή νερού. Και υπάρχουν ακόμη στέρνες στα νησιά. Και ασφαλώς η Ελλάδα έχει γεμίσει χαβούζες, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

      Θεωρώ ατυχέστατο το υποτιθέμενο ευφυολόγημα με το οποίο πας να πετάξεις σε χαβούζα αποβλήτων την ποίηση του Σεφέρη. Αν δεν τον καταλαβαίνετε, αφήστε τον ήσυχο, και τουλάχιστον μη τον κατακρεουργείτε στα άθλια σχολειά σας.

      "Στην πολιτεία που έγινε πορνείο
      μαστροποί και πολιτικιές
      διαλαλούν σάπια θέλγητρα·
      η κυματόφερτη κόρη
      φορεί το πετσί της γελάδας
      για να την ανεβεί το ταυρόπουλο·

      ο ποιητής
      χαμίνια του πετούν μαγαρισιές
      καθώς βλέπει τ’ αγάλματα να στάζουν αίμα.
      Πρέπει να βγεις από τούτο τον ύπνο·
      τούτο το μαστιγωμένο δέρμα."

      Γ.Σ. Θερινό Ηλιοστάσι

      Όσο για το "ευτελής" δεν είναι κατ' ανάγκην μομφή, διότι σημαίνει στα ελληνικά κάτι πολύ περισσότερο από αυτό που κατάντησε να σημαίνει στα νεοελληνικά των φιλολόγων του γυμνασίου.

      "φιλοκαλούμεν μετ' ευτελείας και φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας"

      ΥΓ. Μεγάλος και ο Σαχτούρης, αλλά όταν τον κάνεις παντιέρα σε ανιαρούς λιβέλους, τον ευτελίζεις, με την απολύτως στενή σημασία της ξεφτίλας.

      • Διοτίμα avatar
        Διοτίμα @ Professor Moriarty 10/12/2010 17:16:51

        Σύ εἴπας! Τό ποίημα πού ἐπέλεξες νά «ὑπερασπιστεῖς» τόν Σεφέρη μαρτυρᾶ ὅτι ὄντως εἶσαι …κατακρεούργημα τῶν ἀθλίων (πλήν «προοδευτικῶν) φιλολόγων. Συγχέεις τήν ποίηση μέ τήν δημοσιογραφία.

        • Professor Moriarty avatar
          Professor Moriarty @ Διοτίμα 10/12/2010 18:36:09

          Ενώ το ποίημα του Σαχτούρη που εσύ διάλεξες για να κοπρολογήσεις τον Σεφέρη και να ευτελίσεις τον Ελύτη είναι τόσο απόκρυφο και μακράν της δημοσιότητος που... το τσιμπολογά κάθε φιλόλογη όρνιθα για πνευματική ανάταση! Εκτίθεσαι ολοένα και περισσότερο συνεχίζοντας αυτά τα φληναφήματα.

          • Διοτίμα avatar
            Διοτίμα @ Professor Moriarty 10/12/2010 20:04:17

            Αὐτό ἐπιδιώκω, νά ἐκτίθεμαι, Professor Moriarty. Αὐτή εἶναι ἡ δουλειά μου. Ματαίως, ὡστόσο, ἐπιχειρεῖς νά δρέψεις τίς δάφνες τοῦ ἀντιπάλου σου Sherlock Holmes.

          • Professor Moriarty avatar
            Professor Moriarty @ Professor Moriarty 10/12/2010 20:17:43

            (Τι να τις κάνω τις δάφνες του, αφού τελικά τον ξέκανα....)

            Θα σου δώσω όμως ένα clue για να σε βοηθήσω να παραμείνεις αθώα εν πλήρη συγχύσει:

            «...Ο πελεκάνος και ο κροκόδειλος παραμένουν διαρκώς ελέφαντες και αρουραίοι, με την καλύτερη σημασία της λέξεως. Είναι σοφοί. Οι αρουραίοι οι ίδιοι είναι μπάσταρδοι: Αποτελούνται από βαπορίσιους, των υπονόμων, των αγρών, της τούνδρας, των ορέων, των πόλεων των ποταμιών και από σκυλιά. Τέτοια είναι η ανακατωσούρα τους, που αν δεν ήταν η Θρησκεία, θα ‘χαν γίνει όλοι ταύροι από καιρό.»

            Νάνος Βαλαωρίτης, Μικρό δοκίμιο για νεαρούς, Ο διαμαντένιος γαληνευτής. (Απόσπασμα)

          • Professor Moriarty avatar
            Professor Moriarty @ Professor Moriarty 10/12/2010 21:34:46

            ...εν πλήρει

      • τσώφλι πασατέμπου avatar
        τσώφλι πασατέμπου @ Professor Moriarty 10/12/2010 17:27:29

        Προφέσσορ νά'σαι καλά !

        "Στα άθλια σχολειά σας..." - εκεί ακριβώς, απο κεί πηγάζει, αυτό είναι το φιλιατρό της στέρνας. Αυτό είναι το "στόμα" που μιλάει.

        • Professor Moriarty avatar
          Professor Moriarty @ τσώφλι πασατέμπου 10/12/2010 18:58:06

          Υ.Γ. Οι "φιλόλογοι" που δεν μπορούν να καταλάβουν την Στέρνα νομίζουν ότι το Θερινό Ηλιοστάσι είναι εύληπτο και "δημοσιογραφικό". Είναι το νέο ανέκδοτο. Τώρα θυμήθηκα κάτι που έγραψε στα ημερόλογιά του ο Σεφέρης και το αντιγράφω:

          "Φάγαμε στο εστιατόριο. Στο πλαϊνό τραπέζι εκπαιδευτικοί, γυναίκες και άντρες. Πού και πού ψίχουλα από τις κουβέντες τους. Αναρωτιέμαι με κάποιο δέος πώς διδάσκουν τα παιδιά." Σάββατο, 30 Ιουνίου 1950.

          Αν τότε αναρωτιόταν με δέος, φαντάσου τι θα έκανε σήμερα...

          • Διοτίμα avatar
            Διοτίμα @ Professor Moriarty 10/12/2010 20:43:23

            Σέ προσκαλῶ, μία μέρα, στήν τάξη μου. Ἐκεῖ νά ‘δεῖς δέος! Καί μέ τήν προϋπόθεση νά ‘βρεῖς πλέον ἕνα ποίημα τοῦ Ἐλύτη ἡ τοῦ Σεφέρη στά σχολικά βιβλία... Ὅποτε, πρός τί τό (προαιώνιο) μίσος γιά τούς φιλολόγους;

            Νάνος Βαλαωρίτης… Τώρα, ναί, δείχνεις σιγά-σιγά νά ἀντιλαμβάνεσαι τί εἶναι ποίηση (μήν παρεξηγήσεις πάλι: ὁ Σεφέρης καί ὁ Ἐλύτης εἶναι «οἱ» ποιητές μας).

            Τά περί συγχύσεως κτλ., …δέν στά ἐπιστρέφω. Παραμένω εὐγενής.

          • Professor Moriarty avatar
            Professor Moriarty @ Professor Moriarty 10/12/2010 21:33:50

            Μα δεν κατάλαβες την φιλολογική μου αναφορά για το "εν πλήρει συγχύσει αθώος" (Μ. Κατσαρός). Να διορθώσω και την δοτική επι τη ευκαιρία.

            Ευχαριστώ αλλά δεν θα παραστώ. Τα γνωρίζω εκ του αποτελέσματος. Πώς γίνεται να υπάρχουν τόσοι φιλόλογοι διορισμένοι στην εκπαίδευση και να βγαίνουν τόσοι ημιαναλφάβητοι;

          • Κάποιος avatar
            Κάποιος @ Professor Moriarty 10/12/2010 21:45:24

            Προφέσορα προφανώς, ως αυθεντία της διανόησης, μπορείς να διακρίνεις από χιλιόμετρα μακρυά τους ημιμαθείς και τους αναλφάβητους.

          • Διοτίμα avatar
            Διοτίμα @ Professor Moriarty 10/12/2010 22:02:20

            Θά παραμείνω στόχος. Εἶπα, αὐτή εἶναι ἡ δουλειά μου. Οὔτε θά ὑπερασπιστῶ τήν φιλολογική μου ἐπάρκεια, ἡ θά δικαιολογήσω τήν ὀρθογραφική ἀβλεψία μου. Πρός τί; Παρέθεσα ἰδέες, ἐσεῖς τί παραθέτετε; Πέντε ὧρες μιλᾶτε ἐδῶ μέσα καί δέν ἔχετε τίποτα συγκροτημένο ‘πεῖ, κρυπτόμενοι πίσω ἀπό στίχους καί τσιτάτα…

          • Professor Moriarty avatar
            Professor Moriarty @ Professor Moriarty 10/12/2010 23:27:23

            Μόλις μίλησα για ημιαναλφάβητους κάποιος πετάχτηκε....

          • Κάποιος avatar
            Κάποιος @ Professor Moriarty 11/12/2010 00:21:10

            Χαλάστηκες από το σχόλιο μου ;

      • Professor Moriarty avatar
        Professor Moriarty @ Professor Moriarty 10/12/2010 23:12:47

        Διοτίμα, εσύ ανέλαβες να υπερασπιστείς την συντεχνία σου. Συζήτηση κάνουμε και ο ένας κρίνει τον άλλον με βάση αυτά που γράφει εδώ. Αν θέλεις μπορώ να συνεχίσω το βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρον το θέμα. Όχι για τους φιλολόγους, αυτό είναι δευτερεύον, αλλά για την ποίηση.

        Τα δικά μου σχόλια ήταν όσο το δυνατόν συνοπτικά και στοχευμένα. Εσύ έγραψες μακροσκελή κείμενα βρίθοντα αντιφάσεων και τώρα προσπαθείς να θυματοποιήσεις τον εαυτό σου και να κρυφτείς πίσω από την δήθεν αδίκως βαλλόμενη συντεχνία σου.

        Λοιπόν, αν ήθελες να πεις εξ αρχής ότι η πρόσληψη της ποίησης του Σεφέρη, του Ελύτη κ.α. από τις μάζες μέσω της μουσικής του Θεοδωράκη δεν συνέβαλε στην προαγωγή της κατανόησης της ποίησής τους, και της ποίησης εν γένει, θα συμφωνούσα εξ αρχής.

        Αν ήθελες να πεις ότι η μελοποίησή τους απέβη εν γένει εις βάρος της ποίησης, θα είχα ενστάσεις. Ωστόσο, ναι, το να τραγουδάς και μόνο "στο περιγιάλι το κρυφό" πίνοντας ρετσίνες, δεν σημαίνει ότι κατανοείς την Στροφή. Αλλά κάτι σημαίνει όμως και κάτι είναι αυτό το τραγούδι από άποψη δημιουργίας. Είναι όμως δημιούργημα του Θεοδωράκη. Δεν είναι πλέον Σεφέρης. Ή καλύτερα, είναι Σεφέρης μεσω του παραμορφωτικού φακού, εξαίσιου κατά τα άλλα, του Θεοδωράκη.

        Αλλά αυτό είναι πολύ παλιά ιστορία. Το lied Erlkönig του Σούμπερτ σε στίχους Γκαίτε, είναι Σούμπερτ, ή Γκαίτε; Εμένα πριν έλθουν οι στίχοι του Γκαίτε στο μυαλό μου, έρχονται τα πρώτα καταιγιστικά μέτρα της εισαγωγής παιγμένα στο πιάνο.

        Όμως, εσύ στο πρώτο κείμενό σου ως σύγχρονη Διοτίμα βγήκες και χρησμοδότησες ότι η ποίηση Σεφέρη είναι σκατά, και ότι ο Ελύτης άρχισε με ωραίους στίχους, μετά το γύρισε στο αιγαιοπελαγίτικο ντεκορασιόν, και τέλος κατέληξε στα σκατά.

        Λοιπόν, όλα αυτά μου θύμισαν αριστερούς συνδικαλιστές που παρίσταναν τους φιλολόγους στα πανεπιστήμια κάργα μεταπολίτευση. Στην καλύτερη περίπτωση ενδεχομένως να ήθελες να κάνεις εικονοκλασία του τύπου "Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική".

        Ε, θα το ξαναπώ: βρήκα εκείνο το συγκεκριμένο εγχείρημα φαιδρό. Και δεν είναι δυνατόν με τρείς στίχους ατάκτως ερριμμένους να αποπειράσαι, φιλόλογος ούσα, να ευτελίζεις ολόκληρο έργο. Πάρε τότε και τα δίστιχα που έγραφε στα τελευταία ο αλκοολικός Σολομός πέταξέ μας τα στα μούτρα και πέταξέ τον κι αυτόν μετά στα σκουπίδια. Εγώ έμαθα αλλιώς (το πως και πού είναι άλλη κουβέντα - όχι πάντως από τους φιλολόγους του γυμνασίου και λυκείου)

        "Έτσι κι εγώ, μαθημένος όντας να σμικρύνω τα ιώτα και να μεγεθύνω τα όμικρον
        Ένα ρήμα τώρα μηχανεύομαι· όπως ο διαρρήκτης το αντικλείδι του
        Ένα ρήμα σε-άγω ή-άλλω ή-εύω
        Κάτι που να σε σκοτεινιάζει από τη μία πλευρά εωσότου
        Η άλλη σου φανεί. Ένα ρήμα μ' ελάχιστα φωνήεντα όμως
        Πολλά σύμφωνα κατασκουριασμένα κάπα ή θήτα ή ταυ
        Αγορασμένα σε συμφερτικές τιμές από τις αποθήκες του Άδη
        Επειδή, από τέτοια μέρη ευκολότερα
        Υπεισέρχεσαι σαν του Δαρείου το φάντασμα ζωντανούς και
        πεθαμένους να κατατρομάξεις
        Εδώ βαρεία μουσική ας ακούγεται. Κι ανάλαφρα τα όρη ας
        Μετατοπίζονται. Ώρα να δοκιμάσω το κλειδί. Λέω:
        καταρκυθμεύω..."

        • Διοτίμα avatar
          Διοτίμα @ Professor Moriarty 10/12/2010 23:54:04

          Καλέ μου φίλε. Ἔστω κι ἔτσι, ἀναγκαστήκαμε ἐπί τῆς οὐσίας νά συνεννοηθοῦμε. Ἀντιπαρέρχομαι καί πάλι τίς προσωπικές ἐπιθέσεις. Ἐξακολουθῶ νά πιστεύω ὅτι σοῦ ταιριάζει περισσότερο ὁ ρόλος τοῦ Professor Moriarty, παρά ἐκεῖνος τοῦ Sherlock Holmes.

          Δέν μπορεῖς νά ξέρεις, φίλε μου, περί τίνος πρόκειμαι (συγγνώμη γιά τό ἀδόκιμο τῆς ἔκφρασης). Ὅπως ἐγώ δέν ξέρω τίποτα γιά σένα, παρά μόνον ἀπ’ ὅ,τι γράφεις ἐδῶ μέσα. Τούς τελευταίους πού θά ὑπερασπιζόμουν ποτέ εἶναι τό συνάφι μου (δέν μπορεῖς νά τούς ξέρεις τόσο καλά ὅσο τούς ξέρω ἐγώ…). Καί ἐν πάσῃ περιπτώσει, δέν εἶμαι «φιλόλογος», δάσκαλος εἶμαι. Καί αὐτοί πού θά μέ κρίνουν, κάποτε, εἴτε θ’ ἀποθέσουν ἕνα λουλούδι εἴτε …θά φτύσουν στόν τάφο μου.

          Ἀντιπαρέρχομαι ἐπίσης τήν κατηγορία ὅτι θέλησα νά ὑπονομεύσω τούς μεγάλους ποιητές μας (καί μάλιστα μέ λόγια πού ποτέ δέν βγῆκαν ἀπό τό δικό μου πληκτρολόγιο). Ἁπλῶς, εἶπα, μέ ἄλλα (πολλά, εἴν’ ἀλήθεια) λόγια, μιά περίφημη φράση τοῦ Ἀπολλιναίρ. Ὅτι ἡ ποίηση δέν εἶναι ἄσχετη μέ τίς περιστάσεις. Τά περί ἀντιφάσεων κτλ., τά ἀφήνω στούς ἀναγνῶστες τοῦ ἰστολογίου.

          Καληνύχτα, λοιπόν (καί τό ἐννοῶ).

          • Διοτίμα avatar
            Διοτίμα @ Διοτίμα 11/12/2010 00:02:58

            Διορθώνω: «ἱστολογίου» (μέ δασεία).

          • Διοτίμα avatar
            Διοτίμα @ Διοτίμα 11/12/2010 00:25:27

            Υ.Γ. Ἄν ἐξακολουθεῖς ν’ ἀναρωτιέσαι πώς ὡς «φιλόλογος» διδάσκω ποίηση στά παιδιά, κάθε φορά πού μέ ρωτᾶνε «τί θέλει, κύριε, νά ‘πεῖ ἐδῶ ὁ ποιητής», ἡ ἀπάντησή μου εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἄν ἤθελε κάτι ὁπωσδήποτε νά μᾶς ‘πεῖ, θά μᾶς τό ἔλεγε…

          • Professor Moriarty avatar
            Professor Moriarty @ Διοτίμα 11/12/2010 02:10:00

            Αν αρχίσω να επεκτείνομαι, φοβάμαι ότι θα χρειαστώ χώρο και χρόνο πολύ. Πιστεύω ότι πέρα από την έντονη, ίσως, επιχειρηματολογία, μπορεί να γίνει εύκολα κατανοητό ότι αυτά που έγραψα δεν ήταν απλώς ασκήσεις ερειστικής ρητορικής, αλλά απόπειρα γόνιμης και ταυτόχρονα διεγερτικής (stimulating) αντιπαράθεσης. Κλείνοντας θέλω να πω ότι είναι αξιέπαινο το ότι γράφεις σε πολυτονικό.

          • Professor Moriarty avatar
            Professor Moriarty @ Διοτίμα 11/12/2010 02:10:37

            εριστικής

  12. ΠΑΣΟΚ Χωρίς Σύνορα avatar
    ΠΑΣΟΚ Χωρίς Σύνορα 10/12/2010 16:38:08

    Η αριστερά ποτέ δεν συγχώρεσε τον Ελύτη για το
    "Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας"
    ένα απόσπασμα:

    Γι' αυτούς η νύχτα ήταν μια μέρα πιο πικρή
    Λυώναν το σίδερο, μασούσανε τη γης
    Ο Θεός τους μύριζε μπαρούτι και μουλαροτόμαρο

    Κάθε βροντή ένας θάνατος καβάλα στον αέρα
    Κάθε βροντή ένας άντρας χαμογελώντας άντικρυ
    Στο θάνατο - κι η μοίρα ό,τι θέλει ας πει.

    Ξάφνου η στιγμή ξαστόχησε κι ήβρε το θάρρος
    Καταμέτωπο πέταξε Θρύψαλα μέσ' στον ήλιο
    Κιάλια, τηλέμετρα, όλμοι, κέρωσαν!

    Εύκολα σαν χασές που σκίστηκεν ο αγέρας!
    Εύκολα σαν πλεμόνια που άνοιξαν οι πέτρες!

    Το κράνος κύλησε από την αριστερή μεριά�

    Στο χώμα μόνο μια στιγμή ταράχτηκαν οι ρίζες
    Ύστερα σκόρπισε ο καπνός κι η μέρα πηε δειλά
    Να ξεγελάσει την αντάρα από τα καταχθόνια

    Μα η νύχτα ανασηκώθηκε σαν πατημένη οχιά
    Μόλις σταμάτησε για λίγο μέσ' στα δόντια ο θάνατος
    Κι ύστερα χύθηκε μεμιάς ως τα χλωμά του νύχια!

  13. danaos avatar
    danaos 10/12/2010 17:45:34

    Απ' το γυμνάσιο με εκνεύριζαν πολύ οι καθηγητές που προσπαθούσαν να κάνουν αναλύσεις στην ποίηση και στους ποιητές! Ο καθένας με το μυαλό του,απ'την πλευρά του, απ΄την ψυχολογική του κατάσταση,απ' την κομματική του τοποθέτηση, απ'τα κόμπλεξ του από, από....
    Έχουμε τους καλύτερους ποιητές απ' την αρχαιότητα μέχρι σήμερα!Βοηθάει προς τούτο βέβαια και η γλώσσα και ο τόπος! Ας τους αφήσουμε τους ήσυχους! Χαλαρώστε,διαβάστε τους, απολαύστε τους και σίγουρα θα συντονιστεί η καρδούλα σας ...χωρίς αναλύσεις!

  14. Διοτίμα avatar
    Διοτίμα 10/12/2010 18:09:04

    Ὅτι διαθέτουμε «μεγάλη ποίηση», ὅτι ἔχουμε «μεγάλους ποιητές» καί νομπελίστες, ὅτι στήν Ἑλλάδα οἱ πωλήσεις ποιητικῶν συλλογῶν ἔρχονταν (κάποτε) πρῶτες, ἐνῶ στίς ἄλλες χῶρες τελευταῖες, ὅλ' αὐτά δέν σημαίνουν ὅτι διαθέτουμε καί προϋποθέσεις πολιτισμοῦ, ἤτοι φορέως τῆς ἐνσυνείδητης ὑπάρξεώς μας. Μεγάλη ποίηση μπορεῖ νά ὑπάρχει καί μέσα σέ κοινωνίες ἐκτρωματικές καί ἄνισες, ἀνομοιογενεῖς καί στατικές (μπορεῖ νά εἶναι καί τό ἄλλοθί τους...). Μήπως οἱ Ἀφρικανοί καί οἱ Αὐστραλοί ὀρίτζινες, καί οἱ Τοῦρκοι, δέν ἔχουν νά ἐπιδείξουν καλλιτεχνικά καί ποιητικά ἐπιτεύγματα; Ἡ Τέχνη, ἄλλωστε, παρακολουθεῖ τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν γέννησή του, ὅπως καί ἡ λειτουργία τῆς ἀναπαραγωγῆς. Φαίνεται ὅτι κάπου ἀλλοῦ διαφορίζονται οἱ λαοί καί οἱ πολιτισμοί. Στό ἄν ἡ Τέχνη, ἰδίως ἡ Ποίηση, εἶναι ἐνσυνείδητη. Ἤτοι, ἄν τό ἀρχικό ποιητικό συναίσθημα διαβαθμίζεται ἀπό τόν Λόγο (λέξη ἑλληνική...). Ἄν ὁ ἴδιος ὁ λαός εἶναι ὁ δημιουργός ἤ ὁ ἐμπνευστής τῆς ποιήσεώς του, ἡ παιδαγωγική ἀξία μιᾶς τέτοιας ποίησης εἶναι ἄνευ ἱστορικοῦ ἀντικειμένου. Εἶναι σάν νά βράζει στό ζουμί της: κι αὐτή κι ὁ λαός...

    Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης, λοιπόν, ὑπῆρξε, εἶναι (διότι οἱ ποιητές μένουν ἀθάνατοι, καί γι’ αὐτό δέν δεδικαίωνται), ἕνας σημαντικότατος Ἕλληνας ποιητής. Μέγιστη ἡ προσφορά του στήν ἀνανέωση τοῦ ποιητικοῦ μας λόγου, καί στήν ποίηση καί τήν μεταποίηση τῆς γλώσσας μας, πρῶτο καθῆκον τοῦ κάθε ποιητῆ. Καί πλούσιο τό ποιητικό (καί ὄχι μόνο) ἔργο του. Ἐτιμήθη μέ τήν μεγαλύτερη παγκόσμια λογοτεχνική διάκριση, καί ἐμελλοποιήθη ἀπό Ἕλληνες συνθέτες ὅσο τό ἔργο κανενός ἄλλου ποιητῆ. Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης εὐτύχησε, ἐν ζωῇ, νά δρέψει ὅλες τίς «ἐγκόσμιες» τιμές...

    Σημαντικότατος, ἀσφαλῶς (ἀπό δίπλα καί ὁ Σεφέρης). Ὄχι «μεγάλος», «πρῶτος», «ἀναντικατάστατος» καί ἄλλα ἠχηρά παρόμοια πού ἀκούγονται συχνά. Οἱ μεγάλοι, τῶν Γραμμάτων, τῶν Τεχνῶν καί τῶν Ἐπιστημῶν, συμβαδίζουν μέ τά μεγάλα περάσματα τῆς Ἱστορίας (ἄν δέν τήν τραβοῦν ἀπό τό χέρι...). Θά μποροῦσε νά εἶναι μέγιστος ὁ Ἐλύτης, ἄν προσανατολίζετο καί ὁδηγοῦσε, μέ τούς τολμηρούς πράγματι καί ξεκάθαρους ἀρχικούς προσανατολισμούς του (καί ποίημά του), ἔξω ἀπό τό νοηματικό, ψυχολογικό καί συνακόλουθα ἀπό τό ἐν γένει ἀδιέξοδό της σύγχρονης ἑλληνικῆς κοινωνίας.

    Τό ἴδιο καί ὁ Γιῶργος Σεφέρης, ἄν ἔβγαινε κι αὐτός ἀπό τήν «Στέρνα» του (τῆς «λαϊκῆς ψυχῆς», τοῦ «μακρυγιαννισμοῦ» καί «θεοφιλισμού», τῆς Μελίνας κτλ., τούς μύθους πού συντηροῦν τήν ἀπατηλή «Μεγάλη Ἰδέα», πού ἔχουμε γιά τόν ἑαυτό μας, ὡς χώρα καί λαός...). Τώρα, ὁ Ἐλύτης, μένει ἕνας σημαντικότατος ποιητής μας, ὁ πιό σημαντικός της μεταπολεμικῆς περιόδου. Στόν ὁποῖο ὑποκλινόμεθα, ὡς τοῦ ὀφείλουμε, ἀλλά εἰλικρινῶς.

    • Διοτίμα avatar
      Διοτίμα @ Διοτίμα 10/12/2010 18:32:06

      Προσθήκη (περί τῆς σχέσης ποίησης και πολιτικῆς):
      Ἡ περιδιάβαση τοῦ Ἐλύτη (χωρίς εἰρωνεία) στίς ἀκρογιαλιές τοῦ Αἰγαίου δέν τό σώζει σήμερα, τό Αἰγαῖο, ὡς φαίνεται. Μά εἶναι εὐθύνη τοῦ Ἐλύτη, καί τοῦ Σεφέρη, τοῦ Ρίτσου, τῆς «Γενιᾶς τοῦ ‘30» (εἰδικά αὐτῆς), τῶν συγκαιριανῶν μας πνευματικῶν ἀνθρώπων, ἡ ἄσκηση τῆς τρέχουσας πολιτικῆς;

      Οἱ μεγάλοι καί οἱ ὀξυδερκεῖς πολιτικοί μεγάλωσαν ἀπολύτως πάντοτε σέ κύκλους ποιητῶν (ὄχι χαμένων...). Πράγμα πού φαίνεται νά εἶχε κάποτε ὑποψιασθεῖ ὁ κ. Σαμαράς ὡς ἐγγονός τῆς Πηνελόπης Δέλτα (βλ. σχέση του με Ἐλύτη. Πολλοί σύγχρονοι Ἕλληνες πολιτικοί, ἀπό καλές οἰκογένειες, μέ τό πιάνο καί τά γαλλικά τους, σέ κύκλους τέτοιους μεγάλωσαν (μακριά ἀπό τά «ἄθλια σχολεῖα» μας καί τούς πληκτικούς φιλολόγους τους). Ἀλλά οἱ νεοελληνικοί πνευματικοί κύκλοι, ἀπό τόν Βενιζέλο τόν Ἐλευθέριο καί ‘δώθε, καί τούς τοτινούς πνευματικούς Βενιζέλους, ἴδιᾳ εὐθύνῃ στένεψαν πολύ. Καί παρά τά Νόμπελ, ἔχουν στενέψει ἀφόρητα καί τά σύνορα, τά νοηματικά, τά πολιτικά καί τά ἐθνικά (ἀντιληπτόν!), αὐτοῦ τοῦ τόπου...

      • lampros avatar
        lampros @ Διοτίμα 10/12/2010 19:29:33

        Τό ἴδιο καί ὁ Γιῶργος Σεφέρης, ἄν ἔβγαινε κι αὐτός ἀπό τήν «Στέρνα» του (τῆς «λαϊκῆς ψυχῆς», τοῦ «μακρυγιαννισμοῦ» καί «θεοφιλισμού», τῆς Μελίνας κτλ., τούς μύθους πού συντηροῦν τήν ἀπατηλή «Μεγάλη Ἰδέα», πού ἔχουμε γιά τόν ἑαυτό μας, ὡς χώρα καί λαός…).

        Να έβγαινε από όλα αυτά τα «κακά», για να μπεί στον εκσυγχρονισμό και στο μέτρημα της Ελλάδας με το δυτικό μέτρο.

        Και μόνο η χρήση της «Μεγάλης Ιδέας» αρνητικώς, δείχνουν την βαθειά άγνοια και το κόμπλεξ ―αυτά δηλαδή που μας οδήγησαν ως εδώ, και πάντως όχι ο Μακρυγιάννης και ο Θεοφιλισμός.

        Η «προχωρημένη» αναλυσή σου είναι η φιλολογική εκδοχή της ιδεολογίας των ταγών μας, από την Διαμαντοπούλου έως τον ΓΑΠ, και όλων των θαμώνων του Da Capo.

        Σε κάθε βήμα του τόπου, η ίδια ακριβώς φτωχομπινεδιάρικη ιδεολογία, μας έκανε τσουτσέκια της Δύσεως και υποτελή Ψωροκώσταινα.

        Στην εποχή του ΔΝΤ, μετά από δεκαετίες «ευρώπης» και «εκσυγχρονισμού» απαιτεί πολύ θράσσος να την επαναφέρει κανείς...

    • lampros avatar
      lampros @ Διοτίμα 10/12/2010 19:22:49

      Ὅτι διαθέτουμε «μεγάλη ποίηση», ὅτι ἔχουμε «μεγάλους ποιητές» καί νομπελίστες, ὅτι στήν Ἑλλάδα οἱ πωλήσεις ποιητικῶν συλλογῶν ἔρχονταν (κάποτε) πρῶτες, ἐνῶ στίς ἄλλες χῶρες τελευταῖες, ὅλ’ αὐτά δέν σημαίνουν ὅτι διαθέτουμε καί προϋποθέσεις πολιτισμοῦ, ἤτοι φορέως τῆς ἐνσυνείδητης ὑπάρξεώς μας. Μεγάλη ποίηση μπορεῖ νά ὑπάρχει καί μέσα σέ κοινωνίες ἐκτρωματικές καί ἄνισες, ἀνομοιογενεῖς καί στατικές (μπορεῖ νά εἶναι καί τό ἄλλοθί τους…). Μήπως οἱ Ἀφρικανοί καί οἱ Αὐστραλοί ὀρίτζινες, καί οἱ Τοῦρκοι, δέν ἔχουν νά ἐπιδείξουν καλλιτεχνικά καί ποιητικά ἐπιτεύγματα;

      Τυπικό ρατσιστικό κείμενο.

      Όπου οι Αφρικανοί, οι αβορίγινες, οι Τούρκοι, και οι Έλληνες, δεν έχουν «πολιτισμό», «φορέα τῆς ἐνσυνείδητης ὑπάρξεώς των», και σε αυτούς δεν είναι η Τέχνη και η Ποίηση «ἐνσυνείδητη» ―όπως είναι, κατά την άποψη του σχολιαστή― στους Γερμανούς, Άγγλους και λοιπούς κατσαπλιάδες.

      Μετράμε με τα μέτρα του κάθε βλαχοδήμαρχου τον κόσμο μας ―και νομίζουμε από πάνω ότι χρησιμοποιούμε τον αρχαίο «Λόγο».

      • Διοτίμα avatar
        Διοτίμα @ lampros 10/12/2010 19:48:46

        Δέν τό ἔχεις. Μή τό βασανίζεις…

      • Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης avatar
        Φαήλος Μ. Κρανιδιώτης @ lampros 10/12/2010 21:38:07

        Α ρε καημένε, αυτό κατάλαβες; Ότι μπορεί ο καθείς.

  15. Διοτίμα avatar
    Διοτίμα 10/12/2010 19:34:52

    Συνεννόηση, μηδέν! Τραγουδῆστε, λοιπόν, μαζί μέ τήν ἠλίθια ἑλληνική Ἀριστερά (καί τούς φιλολόγους της, πού οὔτε ἔχετε καταλάβει γιατί τούς ἔχετε βάλει στό στόχαστρο): «Θέλει νεκροί χιλιάδες νά εἶναι στούς τροχούς…». Ὁ ἥλιος ὁ «ἠλιάτορας» δέν ἔχει ἀνάγκη κανέναν. Γυρίζει ἀπό μόνος του! Οἱ νεκροί χιλιάδες, πού συνθλίβονται στούς τροχούς, δέν εἶναι ἔργο κανενός ἥλιου. Εἶναι ἔργο τῶν ἐπίγειων σφαγιαστῶν τους. Ἡ «ποιητική» μετατροπή τῆς σφαγῆς σέ «πηγή ζωῆς», νά μιά σταθερή της ὁλιστικῆς (φασιστικῆς) βλακείας. Ὕστερα, «τῆς Δικαιοσύνης ὁ ἥλιος, ὁ «νοητός» (βεβαίως!), πῶς νά μή λησμονήσει τή χώρα σας»;

    Τί σχέση μπορεῖ νά ἔχουν ὄλ’ αὐτά μέ τήν ἐξαίσια «Τρελλή ροδιά» (τοῦ Ἐλύτη ποίημα κι αὐτό, φυσικά) καί τόν «Τελευταῖο σταθμό» (τοῦ Σεφέρη).

    • leste avatar
      leste @ Διοτίμα 10/12/2010 21:43:39

      ''πῶς νά μή λησμονήσει τή χώρα σας»;''
      τή χώρα σας;;;;

      • Petros avatar
        Petros @ leste 10/12/2010 22:37:04

        Μορφωμένος πράκτορας μπουρδολογεί.

    • Orestios avatar
      Orestios @ Διοτίμα 10/12/2010 22:00:36

      +1000 Διοτίμα

    • Διοτίμα avatar
      Διοτίμα @ Διοτίμα 10/12/2010 22:11:29

      Τήν νεκροφιλία τῆς ἑλληνικῆς Ἀριστερᾶς ὑπαινίσσομαι, l' ami du peuple, καί τό «καλλιτεχνικό» της ὑπόβαθρο. Κάποτε, κάποιοι ἱκανότεροι ἀπό ἐμᾶς, θά γράψουν ἀναλυτικά ὅτι γύρω στό ’60, μέ τήν μελοποίηση ἀπό τόν Θεοδωράκη καί τήν ὑπέρμετρη προβολή τῶν «ἡρωικῶν» ποιημάτων τοῦ Ρίτσου («Κάτου ἀπ’ τό χῶμα, μές στά σταυρωμένα χέρια τους κρατᾶνε τῆς καμπάνας τό σκοινί...») καί τοῦ Ἐλύτη, ἡ ἑλληνική Ἀριστερά «νομιμοποιήθηκε» καί «ἀπενεχοποιήθηκε» στά μάτια τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας. Πράγμα πού ναί μέν ἦταν πολιτικά καί κοινωνικά ἀναγκαῖο, ὡστόσο ἔκτοτε, «διά τῆς τέχνης κτλ. ὁ ἡττημένος τοῦ ἐμφυλίου κατέκτησε τόν νικητή». Ἀπό ‘75-80 καί ὕστερα, στερούμενη ὡς ἐκ τούτου μιά πραγματική κοινωνική ἰδεολογία ἡ ἑλληνική Ἀριστερά, καί ἡ ἑλληνική Δεξιά, κατεκτήθησαν (χωρίς εἰσαγωγικά ἐδῶ) μέ τήν σειρά τους ἀπό τήν πολύ ἀνώτερη πασοκική «κοσμοθεώρηση» (τροφοδοτοτημένη ἐν πολλοίς καί ἐκμεταλλεθεῖσα τά σαθρά ἰδεολογήματα τῆς Ἀριστερᾶς). Ὥστε σήμερα νά ζοῦμε τό «ἀνώτερο στάδιο» αὐτῆς τῆς ἐθνικῆς νεκροφιλίας: τήν ἐνδεχόμενη καταστροφή τοῦ τόπου.

      • Petros avatar
        Petros @ Διοτίμα 10/12/2010 23:00:51

        ''Ὥστε σήμερα νά ζοῦμε τό «ἀνώτερο στάδιο» αὐτῆς τῆς ἐθνικῆς νεκροφιλίας: τήν ἐνδεχόμενη καταστροφή τοῦ τόπου.''
        Μα τι λες τώρα ο ΓΑΠ οδηγεί σε εθνική καταστροφη?
        Ποιος το πιστεύει αυτό.
        Νεκρόφιλοι ήμαστε?

        Για όσους παραμένουν νεκρόφιλοι ,
        προτείνω θεραπεία με Γιώργο Κυνούση
        και το εξαιρετικό του ποίημά
        ΟΛΟΙ ΘΑ ΖΗΣΟΥΜΕ " του 1973 .

        Βέβαια μετά χάσαμε την Κύπρο αλλά εκεί θα κολλήσουμε τώρα.

  16. Γιάννης Φαίλτωρ avatar
    Γιάννης Φαίλτωρ 10/12/2010 20:47:40

    Ο Ελληνισμός είναι δ ύ σ κ ο λ ο ς

    Τι δράμα να είσαι έλληνας
    και μάλιστα λογοτέχνης
    σα θίασος δίχως σκηνή,
    σαν τράπεζα φαλιρισμένη,
    σα φτωχός εμπορομεσίτης
    που πλέει στα εκατομμύρια των άλλων,
    την ώρα που σκέφτεται αν έχει χρήματα
    για ν' αγοράσει ένα κουλούρι!
    Τι φρίκη νάσαι έλληνας,
    να γράφεις χωρίς αναγνώστες
    εξόν από μερικούς ανίδεους κριτικούς
    -όλους όλους καμμιά δεκαριά!..

    Αν παρατούσα τη γλώσσα μου
    κι έγραφα σε ξένη γλώσσα
    θα ξεθώριαζε βέβαια η φωνή,
    μα θάβρισκε είκοσι άγνωστους αναγνώστες
    που εδώ δεν τους έχει...
    Γεννιέσαι έλληνας κ' είναι ένα π ρ ο ν ό μ ι ο
    για όσους επιθυμούν να σωπάσουν...

    Αλλά ο Ελληνισμός είναι δ ύ σ κ ο λ ο ς
    είπε ο δάσκαλος...

    Του Θεόφιλου Δ. Φραγκόπουλου, ποιητή της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς(έτσι όπως τους αρέσει να κατατάσσουν τους λογοτέχνες οι "κριτικοί" και οι όμοιοί τους)

  17. Κάποιος avatar
    Κάποιος 10/12/2010 20:56:20

    Ταξίδεψα με μια βασίλισσα
    Με την ψυχή του Βυζαντίου μίλησα
    Κι αντίλαλος των Κωνσταντίνων μου απεκρίθη
    Το «εν τούτω Νίκα» μου χαράχτηκε στα στήθη.

    Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας

  18. Rotarmist avatar
    Rotarmist 10/12/2010 21:38:19

    Νομιζω οτι αυτη η δυσκολη εποχη θα γεννησει μεγαλες στιγμες στον πολιτισμο της Ελλαδας ομοιες μαυτες που γεννησε η εποχη του εμφυλιου και μεγαλουργησαν στις 10ετιες 50-60.
    Η δυστυχια ενος λαου θα εκφραστει μεσα απο την εξαρση της πνευματικοτητας του, η οποια δεκαετιες τωρα ειχε αποκοιμηθει παιρνωντας υπερβολικες δοσεις αναισθητικων και ναρκωτικων απο το συστημα κανοντας με την μετριοτητα της
    σημαια της της δουλικοτητας της.
    Πιστεψτε το οτι Ελυτηδες και Ριτσοι, Χ'δακιδες και Θεοδωρακηδες θα ξαναεμφανιστουν και ξανα θα τοποθετηθουν βραβεια στα ποδια της ηρωικης μας πατριδας.
    Εμεις κανουμε κουραγιο και οδηγουμε τα παιδια μας δειχνοντας τους την σαπιλα του πολιτικου και οικονομικου κατεστημενου στην χωρα αυτη που τοσο υποφερει.
    Ημαυρη Βιβλος της προδοσιας και του αφελληνισμου θα γραφτει αλλα αυτη τη φορα ελπιζω να μην γινουν τα ιδια παλι λαθη.
    Καμια επιεικια σε ΟΛΟΥΣ.

    • Κάποιος avatar
      Κάποιος @ Rotarmist 10/12/2010 21:43:04

      Καλύτερα να μην ξαναβγεί Ελύτης,Σεφέρης,Θεοδωράκης κτλ, αν πρέπει να ξαναγυρίσει η Ελλάδα στην δεκαετία του '50 και του '60.

  19. Σπύρος avatar
    Σπύρος 10/12/2010 22:27:13

    Α Πλακώσανε οι οπαδοί τού Γαβριηλίδη πού ονομάζει ''Νεκρόφιλη '' τήν Αριστερά και τό Τραγούδι τού Νεκρού Αδελφού τού Μίκη..

    Μά τέτοια ταύτισις στήν ορολογία...

    • Orestios avatar
      Orestios @ Σπύρος 10/12/2010 22:37:47

      Δεν είναι?

      • Σπύρος avatar
        Σπύρος @ Orestios 10/12/2010 22:47:49

        Φυσικά καί όχι..
        Απο πού και ως πού τό ''Τραγούδι τού Νεκρού Αδελφού'' είναι νεκρόφιλο όταν μιλά γιά τό δράμα τής Ελλάδας τότε??
        Εκτός άν δεν υπήρξε δράμα..
        Ψάξε λίγο παραπάνω γιά Γαβριηλίδη και ποιούς ποιητές ακόμα περιλαβαίνει καί γιά ποιόν λόγο τούς κατηγορεί καί τό ξανασυζητάμε..
        Η ''αναθεωρητική σχολή'' έχει πολλά ποδάρια,απ΄τον αποδομητή τού Σεφέρη, τόν Γιαννουλόπουλο μέχρις τούς Γαβριηλίδηδες...

  20. Σπύρος avatar
    Σπύρος 10/12/2010 22:28:44

    Μέ τό καλό και η αναστήλωση τού Δωδεκάθεου..Εχει κάτι παλαβούς πού κάνουν τελετές στόν Ολυμπο και αναμένουν νά ρίξει κεραυνούς ο Δίας.

  21. Σπύρος avatar
    Σπύρος 10/12/2010 23:38:45

    Πάντως πώς γινεται ρε παιδί μου νά ενώνονται οι ''φωτισμένοι'' μέ τούς ακροδεξιούς ''αρχαιολάτρες'' οταν είναι νά καταδικάσουν Μακρυγιάννη ή Θεόφιλο??
    Απύθμενο μίσος γιά τήν λαϊκή παράδοση...

    Φυσικά δέν αρκεί τό κασελάκι τού Θεόφιλου ,αλλά και χωρίς αυτό δέν θάβγαινε ο Χατζηκυριάκος-Γκίκας ή ο Μώραλης πού βασίστηκαν στήν παράδοση γιά νά προχωρήσουν στόν πραγματικό κοσμοπολιτισμό..
    Μερικοί φαντάζονται ιστορικά άλματα και παρθενογεννέσεις γιά νά ικανοποιήσουν τά ''φαντασιακά '' τους.

  22. Σπύρος avatar
    Σπύρος 11/12/2010 12:34:23

    Aυτό είναι τελείως διαφορετικό καί άλλο η περιφρόνηση μέ τήν οποία αντιμετωπίζεται ή ''λαϊκή παράδοση''..Προφανώς και δέν μπορούσαμε λόγω συνθηκών νά δημιουργήσουμε Ρέμπραντ.
    Και φυσικά μακριά απ΄εμάς τό ''Φυλετικό Κλέος'' ή κάθε αίσθηση ΄΄ανωτερότητας'' λόγω ''ενδόξου παρελθόντος''..
    Αλλο όμως αυτό και άλλο και η πλήρης ισοπέδωση..
    Καί άλλως τε τό Κρατίδιο στηρίξε τήν στρέβλωσή του πάνω σέ ράκη αγωνιστών απ΄τό 21 κιόλας.
    Εφεραν τά φράκα οι φαιδροί Λόντοι (αντίστοιχοι τών σημερινών ευρωμίμων)και πήγαιναν τά παιδιά τους στήν σχολή Χίλ γιά νά νοιώθουν ανώτεροι κάνοντας παρέα μέ τούς προτεστάντες μισιονάριους πούχαν έρθει γιά ''κατήχηση''καί περιεφέροντο ''είς τάς Αθήνας''ως φουσκωμένοι διάνοι αμφότεροι.

    Πρός τί όλη αυτή η επίθεση στόν ''Μακρυγιαννισμό'' και όχι στόν παντελώς ανεδαφικό Κοραϊσμό τής θεωρίας τής ''μετακένωσης''??Αναγκαιότητα ήταν νά συνδεθεί ο Μακρυγιάννης και ο Θεόφιλος μέ τήν έστω αμφισβητούμενη ανακάλυψη τής Ελληνικότητας απ΄τήν γενιά τού 30 μιάς και το Κρατίδιο περιφερόταν ως καρυδότσουφλο...
    Καί φυσικά γνωρίζει ο κάθε άνθρωπος ότι πεθαίνει μόνος,αλλά αυτό πού ξαφνικά έγινε ''νεκροφιλία'' τής Αριστεράς στήν ουσία συνιστά τό διαρκές αίτημα τής συλλογικότητας...Τουλάχιστον αυτοί πέθαναν θυσιαζόμενοι και χωρίς νάχουν τίς αυταπάτες ενός ''άλλου κόσμου στόν Ουρανό''καί άν μή τί άλλο δέν γελοιοποιήθηκαν οσο γελοιοποιούνται σήμερα ''αριστεροί '' πού προτάσσουν τον υπερφίαλο ναρκισσισμό τους ξεχνώντας ότι δέν αρκεί ο αυτοπροδιορισμός αλλά οτι θάπρεπε νά απευθύνονται στούς πολίτες πού έχουν μεγάλη ανάγκη νά ''ακούσουν''.
    Η μήπως θά εκδιώξουμε και τούς τόσο λοιδωρημένους και απ΄τούς ''αστούς'',αλλά και απ΄΄ τό επίσημο ''κόμμα'' ποιητές τής ''ήττας''..τόν Αναγνωστάκη,τον Σινόπουλο,τόν Κλείτο Κύρου??

    Θάταν όντως μεγάλο λάθος νά μείνουμε στόν Μακρυγιάννη,στόν Παναγή Ζωγράφο ή στόν Θεόφιλο μόνον και ευτυχώς γι΄αυτό δημιουργήθηκαν καί πιό σύγχρονα και κοσμοπολίτικα ρεύματα στηριγμένα εν μέρει σέ πιό παραδοσιακές ιδέες..
    Αν δεί κανείς τίς Τέχνες πανευρωπαϊκά πουθενά δέν υπάρχει παρθενογέννεση αλλά συνέχεια μέσα στήν ασυνέχεια..
    Οταν ο Μπετόβεν διερρήγνυε τίς μουσικές φόρμες μέ τά τελευταία του κουαρτέτα εγχόρδων και τήν Μεγάλη Φούγκα στά 1823-1827 και δεν τον κατάλαβε κανείς,έπρεπε νά βρεθεί ο Σαίνμπεργκ και ο Στραβίνσκυ 80 χρόνια μετά τουλάχιστον γιά νά εξελίξουν τήν τέχνη και νά φτάσουμε στόν Μπέλα Μπάρτοκ καί στόν Σοστακόβιτς..
    Καί όμως αυτοί κάπου στηρίχτηκαν ,ακόμα και σέ ''φτηνιάρικους'' παραδοσιακούς χορούς και μελωδίες γιά νά δημιουργήσουν όντως Μεγάλη Τέχνη..

    Δέν ισχυρίζομαι οτι οι δικοί μας μεγάλοι τεχνίτες-ποιητές θάπρεπε νά μένουν στό απυρόβλητο ,αλλά δέν κατανοώ και τήν απόρριψή τους (αυτό αφορά άλλους περισσότερο)μέ βάση ιδεοογικά κυρίως και όχι αισθητικά κριτήρια..
    Καί προσωπικά δέν μέ αφορά η ''κριτική'' τους απο εκείνες πού ονειρεύονται επιστροφές σέ φαιδρές δωδεκαθεϊστικές ''αναγεννήσεις'' γιατί απο κάτω υποκρύπτεται ο χυδαίος ακροδεξιός φυλετισμός καί οι θεωρίες τού Πλεύρη περί άλματος απ΄τήν Αρχαιότητα στό 1821...
    Βέβαια κάπου εκεί συναντώνται και μέ τίς Κοραϊκές αμήχανες θεωρίες και αυτό όντως έχει ενδιαφέρον............................................

  23. Διοτίμα avatar
    Διοτίμα 11/12/2010 15:30:20

    Φίλε Σπύρο, κανένας δέν πρέπει νά ἀρνεῖται καί νά ἀπορρίπτει εὔκολα τίποτα ἀπό τό παρελθόν. Ἴσα - ἴσα, μάλιστα. Τό πράγμα εἶναι ἁπλό. Ἐκεῖνο πού ὀφείλει νά ἀρνεῖται εἶναι ἡ δόμηση ἰδεολογιῶν καί πολιτικῶν, καμμιά φορά καί προσωπικῶν στρατηγικῶν, μέ πιασάρικα «αἰσθητικά κριτήρια». Ὄχι τίποτ’ ἄλλο, ἐπειδή ἀλλιῶς δέν πρόκειται ποτέ νά ὑπάρξουν οὔτε παραγωγικές ἰδεολογίες οὔτε ἀποτελεσματικές πολιτικές. Τώρα μάλιστα, πού τίς ἔχουμε ἀνάγκη περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλη φορά.

    Αὐτό εἶναι ὅλο κι ὅλο, σέ ὅ,τι τουλάχιστον ἀφορᾶ τά σχόλια πού ὑπέγραψα, καί τίποτ’ ἄλλο. Μά ἀπολύτως τίποτ’ ἄλλο. Ὡς πρός τά λοιπά, τί νά κάνουμε, ἡ πολεμική ἔχει κι αὐτή τά «θύματά» της…

  24. Κάποιος avatar
    Κάποιος 11/12/2010 16:10:19

    Γενικά δεν καταλαβαίνω γιατί είναι σημαντικότερη η προέλευση ή η παλαιότητα ενός έργου τέχνης,μιας μουσικής, ή ενός βιβλίου από την ευχαρίστηση που μου χαρίζει.

    • Σπύρος avatar
      Σπύρος @ Κάποιος 11/12/2010 16:42:51

      Αγαπητέ ''ευχαρίστηση'' μπορεί νά χαρίζει και η Βίσση .
      Ομως κάποια στιγμή καλό θάναι νά ξεχωρίζουμε τήν Μεγάλη Τέχνη απο τήν ικανοποίηση τής στιγμής..
      Αλλως τε μεγαλύτερο κριτήριο στήν Τέχνη απ΄τόν Χρόνο δέν υπάρχει..
      Και μιάς και γιά τήν ιστορία τή ανθρωπότητας ,εμείς όλοι είμαστε ένα msec ,δέν κάνει κακό η γνώση πού νά συνδυάζεται μέ τήν απόλαυση..
      Για μένα τουλάχιστον έχει σημασία καί τό ιστορικό πλαίσιο πού κινήθηκε ένας Συνθέτης,γιατί έτσι μπορώ νά καταλάβω αυτό πού αισθάνομαι σε μιά ακρόαση...
      Ο Beethoven δέν υπήρξε τυχαία,στήν εποχή πού γεννήθηκε,εκφράζοντας πλέον τήν ατομικότητα,ούτε ο Mahler πού στην ουσία εξέφρασε τό τέλος τού ρομαντισμού και τής Μεγάλης Συμφωνίας αλλά και τήν αρχή τής Νεωτερικότητας.

      • Κάποιος avatar
        Κάποιος @ Σπύρος 11/12/2010 17:02:34

        Ωραία, ποιο είναι το πρόβλημα να την βρίσκει κάποιος με την Βίσση, τα βίπερ και τους πίνακες του ΙΚΕΑ και κάποιος άλλος με την Μ.Κάλλας, τον Ελύτη και τον Μαξ Ερνστ ;
        Νομίζω ότι το πρόβλημα ξεκινάει από την στιγμή που προσπαθούν αμφότεροι να απαξιώσουν την ικανοποίηση που παίρνει ο άλλος, είτε λόγω συμπλέγματος κατωτερότητας, είτε λόγω ναρκισσισμού, είτε λόγω φθόνου.

        • Σπύρος avatar
          Σπύρος @ Κάποιος 11/12/2010 17:11:46

          Πρόβλημα κανένα..Αρκεί αυτός πού ακούει Βίσση νά ξέρει οτι ακούει Βίσση και όχι Κάλλας καί νά μήν λοιδωρεί τούς άλλους.
          Αλλο ισοπέδωση πρός τά κάτω καί άλλο αποδοχή τού ''γούστου''τού καθενός.
          Καί ακόμα καλύτερα νά υπάρχει τέτοια παιδεία πού νά μαθαίνει ότι εκτός άπ'την Βίσση υπάρχει και άλλη Τέχνη....
          Είναι και αυτό ένα κάποιο κριτήριο πολιτισμού,εκτός πιά άν συμφωνούμε μέ τον μακαρίτη τον Γιαννόπουλο πού θεωρούσε τό σκυλάδικο ''λίκνο πολιτισμού''..
          Αλλο κάνω τήν πλάκα μου και σέ ένα ''λίκνο πολιτισμού''καί άλλο τό αναδεικνύω σε Αξία..

  25. Σπύρος avatar
    Σπύρος 11/12/2010 16:36:32

    Για Stravinsky μίλησα.
    Καί μάλιστα ο Stravinsky αποδοκιμάσθηκε σφόδρα όταν πρωτοπαρουσίασε τήν Ιεροτελεστία τής Ανοιξης από τά ''Μαυσωλεία'' τής Εποχής...
    Και ο Igor τόλμησε νά βρεί νέους δρόμους απ΄τήν παράδοση είτε τήν δική του είτε τήν ευρύτερη τής Ευρώπης(βλέπε αγάπη του στό Μπαρόκ ή στόν Bach)..
    Tόγραψα και πιό πάνω...
    Δέν δέχομαι τήν προσκόλληση στήν παράδοση,αλλά δεν μπορώ νά τήν αγνοήσω κιόλας,είτε πρόκειται γιά την δική μου είτε άλλων λαών..
    Ετσι μπορώ νά κατανοήσω καλύτερα τά πράγματα ξεκινώντας από τό Αμβροσιανό μέλος και τήν Βυζαντινή μονωδία πού συνυπήρξαν στό Benevento τόν 7ο μ.χ.αιώνα(δές εκδόσεις τής δισκογραφικής Harmonia Mundi),αλλά μετά επικράτησε τό Γρηγοριανό(μέ φιρμάνι Παπικό),έως και σήμερα στήν σύγχρονη τέχνη και τήν αυτοσχεδιαστική Jazz...
    Δέν γεννηθήκαμε χωρίς ρίζες και για μένα τουλάχιστον είναι καλό νά τίς γνωρίζουμε ,όχι γιά λόγους πατριδοκαπηλίας ή ''ανωτερότητας''',αλλά γιά νά μπορούμε νά κρατάμε τά αναγκαία και νά πετάμε τά σκουριασμένα..

    Η ''εθνικιστική'' σχολή τής Ρωσίας πού αναφέρεις,έχει όντως τό λιγότερο μουσικό ενδιαφέρον..
    Καί κάπου ανάμεσα στέκει ένας πραγματικά ''Καταραμένος'' και αδικημένος:O Mussorgsky....
    Aλλά θά ξεστρατίσει η κουβέντα παρότι έχει ενδιαφέρον...

  26. Σπύρος avatar
    Σπύρος 11/12/2010 17:19:05

    Δέν ήταν όμως συγκινητικό πού ο Σολωμός ,δημιούργησε τόσο σπουδαία σπαράγματα σκεπτόμενος στά Ιταλικά??
    Δίκιο έχεις γιά τό ''βούλιαγμα''πάντως..Καί όπως προείπα καμιά αντίρηση ότι η προσκόλληση στούς Θεόφιλους δέν αρκεί..
    Απ΄τήν άλλη βλέπω γερόλυκους τής Jazz σάν τον Trovesi στήν Ιταλία νά ξετινάζουν τήν δική τους παράδοση ,αγαπώντας την κιόλας και αναρωτιέμαι τί γίνεται στήν Ελλάδα όπου κανένας νεώτερος δέν ''εκμεταλλεύτηκε'' τον ΠετροΛούκα γιά νά παράξει μαζί του καινούρια πράγματα...

  27. παγωτατζής avatar
    παγωτατζής 11/12/2010 17:38:32

    Αν είσαι Ιταλός ,όχι
    Αν είσαι Ελληνας ,όχι επίσης
    Αν τό δείς όμως από την επίδραση πού είχαν στίς πολιτισμικές καταβολές κοινωνικών συνόλων....τότε ναι,μπορείς να τά θεωρείς ισάξια.

  28. Κάποιος avatar
    Κάποιος 11/12/2010 17:39:47

    Για να είναι και τα δύο πολύ δημοφιλή, σίγουρα ήταν ισάξια ως προς την ευχαρίστηση των θεατών.
    Αυτό που θεωρώ είναι ότι οι πρωταγωνιστές στην Επίδαυρο αισθάνονταν πιο ευχάριστα όταν ερμήνευαν τους ρόλους τους, από τους αντίστοιχους πρωταγωνιστές του Κολοσσαίου όταν σφάζονταν μεταξύ τους ή τους έτρωγαν τα άγρια θηρία.
    Από αυτήν την σκοπιά τα παραδείγματα ειναι άνισα μεταξύ τους.

  29. Maximilien avatar
    Maximilien 11/12/2010 17:45:51

    Εντάξει, Κάποιε υπάρχουν και άλλες διαφορές. Άλλη η λειτουργία του θεάτρου στην εποχή των αρχαίων δημοκρατιών (πχ αγωγή του πολίτη, πολιτική συνείδηση κ.α) και άλλο το "αρτον και θεάματα" της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Μην καταφύγουμε σε ακραίο σχετικισμό.

  30. Κάποιος avatar
    Κάποιος 11/12/2010 18:46:25

    @l' ami du peuple

    Δεν μπορώ να πω ποιος έβγαινε καλύτερος άνθρωπος απ΄την ψυχαγωγία της Επιδαύρου ή την διασκέδαση του Κολοσσαίου αν συγκρίνω το αποτέλεσμα που είχε η δραματική τέχνη στην αρχαιοελληνική κοινωνία, ο άρτος και θεάματα στην ρωμαική.
    Και αυτό για η έννοια του καλύτερος είναι πολύ σχετική.
    Και ο Χίτλερ φιλότεχνος και φιλόμουσος ήταν όπως και πολλοί αξιωματικοί των Ες-Ες αλλά αυτό δεν τους εμπόδισε στο να διαπράξουν φρικαλεότητες ενάντια στο ανθρώπινο γένος.
    Σίγουρα πάντως ήταν πιο καλλιεργημένοι πολιτιστικά (με τα μέτρα τουλάχιστον του δυτικού πολιτισμού) συγκριτικά με τους αθίγγανους που εξολόθρευαν μαζικά.

  31. Κάποιος avatar
    Κάποιος 11/12/2010 19:40:05

    Και για να χρησιμοποιήσω ένα ακόμα πιο σχετικό ιστορικό παράδειγμα , οι Αθηναίοι πολίτες που την προηγούμενη εβδομάδα είχαν παρακολουθήσει τριλογίες του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, την επομένη ψήφιζαν στην εκκλησία του δήμου την σφαγή και τον ανδραποδισμό των εξεγερθέντων Μηλίων για παραδειγματισμό.

  32. Κάποιος avatar
    Κάποιος 11/12/2010 19:42:43

    Η προτελευταία μου απάντηση ήταν πριν διαβάσω το πιο πρόσφατο σχόλιο σου.

  33. Σπύρος avatar
    Σπύρος 11/12/2010 19:59:04

    Aυτό τί σημαίνει Κάποιε??
    Φέρνεις απλουστευτικά κατά τήν γνώμη μου παραδείγματα και αρκετά ισοπεδωτικά γιά τήν αξία τής Τέχνης..
    Η Τέχνη δέν έχει διασώσει τήν Ανθρωπότητα μέν,ούτε τον Άνθρωπο εν γένει,αλλά η ύπαρξή της αποτέλεσε καί αποτελεί βάλσαμο ακόμα καί στίς πιό σκληρές στιγμές τής Ιστορίας..
    Καί όταν ακόμα υπερίσχυαν τά ''γουρούνια'' ,πάντα βρίσκονταν μικρά ''μαργαριτάρια''νά διατηρήσουν τήν ελπίδα..
    Τό άν ο Χίτλερ άκουγε μουσική ενώ δίπλα του συνέβαιναν ολοκαυτώματα,δεν ευθύνεται η Τέχνη γι΄αυτό..Παραδίπλα ο Erich Kleiber,o Bruno Walter και άλλοι μεγάλοι μαέστροι και καλλιτέχνες έφευγαν απ΄την Χώρα τους και συνέχιζαν υπό δύσκολες συνθήκες αλλού νά υπηρετούν τον πολιτισμό αλλού.
    Υπήρχαν και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πού κάτω απο δυσμενέστατες συνθήκες έβρισκαν παρηγοριά ,έστω και στιγμιαία,στήν τέχνη...
    Στην Σ.Ενωση γέμιζαν τά θέατρα μέσα στό κρύο και χωρίς φωτισμό γιά νά ακούσουν μιά συναυλία τού Richter τήν εποχή τής επίθεσης τών Ναζί και ο Gilels έπαιζε πιάνο στά καμιόνια γιά νά ακούει ο στρατός...
    Αυτό δέν τό γράφω γιά νά εξυμνήσω τήν ''ελευθερία'' τής Τέχνης στήν Σ.Ενωση γιατί κακά τά ψέμματα η λογοκρισία και ο φόβος επικρατούσαν επί Σταλινισμού ,καθώς και οι εξαφανίσεις καλλιτεχνών ή τών συγγενών τους σέ μεγάλο βαθμό.
    Ομως καί τό λεγόμενο ''πολιτιστικό εποικοδόμημα'' είναι απολυτως αναγκαίο πέραν τής αλλαγής τών οικονομικών σχέσεων,πού από μόνες τους δέν κάνουν τον άνθρωπο καλύτερο....
    Αλλοιώς θά πήζαμε στό Αντάρτικο και στον Μπακαλάκο,ή στήν κακώς εννοούμενη υπερπαραγωγή ''ρεμπέτικου''και ολοι θά ζούσαμε μέ τό ''χαμόγελο στά χείλη''.

    Υ.Γ.
    Οι Τραγωδίες επίσης ειχαν και διδακτικό χαρακτήρα και οποιος καταλάβαινε ,καταλάβαινε..
    Οταν ο Αισχύλος έγραφε τούς ''Πέρσες'' δέν τούς έγραφε γιά νά υμνήσει τούς νικητές,αλλά γιά νά τούς προειδοποιήσει...
    Πώς έλεγε και ο Καβάφης: '''Σοφοί δε προσιόντων..........''

  34. Κάποιος avatar
    Κάποιος 11/12/2010 20:49:19

    Προσωπικά αντιλαμβάνομαι περισσότερο την τέχνη ως μέσο έκφρασης σκέψεων και συναισθημάτων καθώς και ως προσπάθεια επικοινωνίας και διαλόγου του εκάστοτε δημιουργού με τον εσωτερικό εαυτό του αλλά και την κοινωνία και δευτερευόντως ως συνειδητή προσπάθεια διαμόρφωσης κοινωνικής ή πολιτικής συνείδησης που μάλλον αφορά το εξειδικευμένο πεδίο της στρατευμένης τέχνης(πχ. σοσιαλιστικός ρεαλισμός).
    Δεν διαφωνώ ότι η τέχνη μπορεί να αποτελέσει μέσο αφόρμησης και προβληματισμού και να δώσει ηθικές και πολιτικές συντεταγμένες.
    Παρόλα αυτά προσωπικως προτιμώ να επικεντρώνομαι στην επίδραση που έχει η οποιαδήποτε μορφή τέχνης στον δέκτη, παρά στον δημιουργό της ή ακόμα στην μορφή και την δομή του ίδιου του έργου, τουλάχιστον όσον αφορά το θέμα της ψυχαγωγίας.

    Αν πρόκειται να κάνουμε λογοτεχνική ανάλυση και συζήτηση φεύγουμε από τον ζωντανό χώρο της ψυχαγωγίας και μπαίνουμε στο αποστειρωμένο ακαδημαικό χώρο.

    Είναι αυτό που λέει συχνά ο πολύς κόσμος απαξιωτικά ή ειρωνικά "τι θέλει να πει ο ποιητής", γιατί κάποιοι προφεσόροι τον έχουν πείσει ότι πρώτα πρέπει να καταλαβαίνει το νόημα και μετά να χαίρεται με το αισθητικό αποτέλεσμα.

  35. Κάποιος avatar
    Κάποιος 12/12/2010 13:06:40

    Πάντως και το σκωπτικό ποιηματάκι "γαργάλατα" που γράφτηκε και αποδόθηκε στον Νόβα από ένα δημοσιογράφο των Νέων, μια χαρά τσαλάκωσε το ακαδημαικό προφίλ του στην συνείδηση των Ελλήνων(όχι ότι δεν του άξιζε!)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.