#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
21/01/2011 21:50
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Όμηροι στο Αιγαίο απο τα λάθη Παπανδρέου



Του Αλέξανδρου Τάρκα

Κίνδυνο εγκλωβισμού της κυβέρνησης στη, διπλωματική και νομική, παγίδα που στήνει η Τουρκία για διαχωρισμό της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου διαπιστώνουν πεπειραμένα υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών.

Το σήμα συναγερμού της ελληνικής διπλωματικής υπηρεσίας διατυπώνεται ενόψει της προσέγγισης που εξετάζουν οι πρωθυπουργοί κ.κ. Γ. Παπανδρέου και Τ. Ερντογάν με την υπογραφή, αρχικά, ενός «κειμένου αρχών», στη συνέχεια με τη διαπραγμάτευση επί του αυξομειούμενου εύρους των ελληνικών χωρικών υδάτων και, τελικά, με την παραπομπή ασαφούς αριθμού εκκρεμοτήτων στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Οι επαφές Αθήνας-Άγκυρας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται σε πολύ πιο προχωρημένο σημείο απ’ ότι παραδέχεται η κυβέρνηση, όπως αποκαλύφθηκε και στις 27 Νοεμβρίου 2010 στον «Κόσμο του Επενδυτή» από το σύμβουλο έκδοσης της «Α&Δ» Στ. Λυγερό και από τον κ. Δημ. Κωνσταντακόπουλο με τη δημοσιοποίηση τμημάτων απορρήτου εγγράφου του υπουργείου Εξωτερικών.

Με βάση το ίδιο απόρρητο έγγραφο και πρόσθετα στοιχεία διπλωματικών πηγών, το κύριο συμπέρασμα είναι ότι ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου, ο υπουργός Εξωτερικών Δ. Δρούτσας και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευ. Βενιζέλος (που δεν έχει μεν άμεση ανάμιξη στις επαφές με την Άγκυρα, αλλά ως εκ της θέσεώς του οφείλει να συναινέσει ή να διαφωνήσει) βρίσκονται ενώπιον δύο ιστορικών αποφάσεων: πρώτον, ισχύει η πάγια ελληνική πολιτική, από το 1974 ως σήμερα, ότι η μόνη διαφορά με την Τουρκία, που μπορεί να παραπεμφθεί στη Χάγη, είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ή θα συνταχθεί συνυποσχετικό και για μια σειρά άλλων θεμάτων, όπως ο καθορισμός του εύρους των χωρικών υδάτων; Και, δεύτερον, η Ελλάδα θα συναινέσει στη «διάσπαση» του εθνικού χώρου της, διαχωρίζοντας το Αιγαίο από το Καστελόριζο;

-       Νομική και πολιτική πραγματικότητα

Σύμφωνα με τις έγγραφες αναλύσεις της ελληνικής διπλωματικής υπηρεσίας, θα ήταν θανάσιμο λάθος της κυβέρνησης να δεχθεί ότι δεν υπάρχει πλήρης, αδιατάρακτη ενότητα των θαλασσίων συνόρων Ελλάδας-Τουρκίας από τον Έβρο μέχρι και το Καστελόριζο. Πέραν του ότι πρόκειται για μια αναμφισβήτητη πραγματικότητα, και η νομική επιχειρηματολογία είναι υπέρ των ελληνικών θέσεων. Συγκεκριμένα, η Τουρκία ισχυρίζεται ότι το Καστελόριζο και όλο το νησιωτικό του σύμπλεγμα (συνολικά 13 νησιά) δεν βρίσκονται στο Αιγαίο, αλλά στη Θάλασσα της Λεβαντίνης επικαλούμενη, υπέρ αυτής, σχετικούς χάρτες του Διεθνούς Υδρογραφικού Οργανισμού. Ωστόσο είναι σαφές ότι ο διαχωρισμός μεταξύ Αιγαίου Πελάγους και Θάλασσας της Λεβαντίνης είναι τεχνητός, όπως έχει αποφανθεί παρεμπιπτόντως γι’ άλλη υπόθεση, μόλις προ τετραετίας, το Διαιτητικό Δικαστήριο. Το Δικαστήριο είχε ρητά προσθέσει ότι παρόμοιοι απλοί γεωγραφικοί προσδιορισμοί ούτε δικαιώματα μπορούν να αναγνωρίσουν ούτε και να αποτελέσουν βάση για νομική οριοθέτηση θαλασσίων συνόρων.

Τα αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών υπογραμμίζουν προς την πολιτική ηγεσία του ότι η εμμονή της Άγκυρας στην εξαίρεση-διαχωρισμό του συμπλέγματος του Καστελόριζου (και ιδιαίτερα της νήσου Στρογγύλης) από τη συνέχεια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου οφείλεται στο ότι επηρεάζει τρία κράτη: την Τουρκία, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Αντίθετα, σε περίπτωση αναγνώρισης της ελληνικής «εθνικής συνέχειας» και πλήρους επήρειας της Στρογγύλης στο οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τότε η Ελλάδα και η Κύπρος θα έχουν κοινή υφαλοκρηπίδα, η οποία θα καταλήγει, νοτιότερα, σε κάποιο τριεθνές σημείο με την Αίγυπτο. Αντίθετα, αν δεν αναγνωριστεί πλήρης επήρεια της Στρογγύλης, τότε η τουρκική υφαλοκρηπίδα θα διακόπτει την ελληνική και την κυπριακή.

Η στάση της Άγκυρας θυμίζει έντονα το γενικότερο πνεύμα και κλίμα της κρίσης των Ιμίων, όταν είχαν αμφισβητηθεί, για πρώτη φορά, οι ιταλοτουρκικές διευθετήσεις του 1932 για τα Δωδεκάνησα (συμφωνία του Ιανουαρίου και συμπληρωματικό πρακτικό του Δεκεμβρίου του ιδίου έτους) που ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα το 1948. Σε αντίθεση με τα σημερινά όψιμα τουρκικά επιχειρήματα, τα νομικώς πανίσχυρα κείμενα του 1932 αναγνωρίζουν ότι τα 13 νησιά του Καστελόριζου ανήκουν διοικητικά και έκτοτε είναι πλήρως ενσωματωμένα στα Δωδεκάνησα, οπότε δεν μπορεί να τεθεί καν ερώτημα «απομόνωσής» τους και μειωμένης επήρειας στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

-       Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και η επήρεια των νησιών

Η ανησυχία των στελεχών της ελληνικής διπλωματικής υπηρεσίας είναι, μήπως, στο πλαίσιο της διμερούς προσέγγισης, η κυβέρνηση υπονομεύσει (ασφαλώς άθελά της) βασικά ελληνικά επιχειρήματα ως προς το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας. Γιατί κι αν ακόμα δεν υπάρξει τελικά ούτε «κείμενο αρχών» ούτε παραπομπή διαφορών στην υφαλοκρηπίδα, το βέβαιο είναι ότι οι θέσεις των δύο χωρών, όπως τώρα διαμορφώνονται και διατυπώνονται, θα επηρεάσουν το πολιτικό και νομικό πλαίσιο και των πολλών επόμενων ετών.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπενθυμίζεται πως βασική ελληνική αρχή παραμένει ότι η υφαλοκρηπίδα οριοθετείται με την αρχή της ίσης απόστασης-μέσης γραμμής νησιωτικών και ηπειρωτικών σημείων. Επίσης, βάσει της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, όλα τα νησιά έχουν και αιγιαλίτιδα ζώνη και συνορεύουσα ζώνη και αποκλειστική οικονομική ζώνη και υφαλοκρηπίδα. Το συγκεκριμένο άρθρο της σύμβασης, το 121 παρ. 2, δεσμεύει, εθιμικά και τα κράτη πουν δεν έχουν προσχωρήσει σε αυτήν. Κατά τη διεξαγωγή των διερευνητικών επαφών, η Άγκυρα έχει επικαλεστεί την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου της σύμβασης για τους «βράχους», οι οποίοι δεν μπορούν να συντηρήσουν οικονομική δραστηριότητα και, κατά συνέπεια, δεν δικαιούνται οικονομική ζώνη και υφαλοκρηπίδα. Στην παρούσα χρονική συγκυρία και με δεδομένη την, παραδοσιακά, «αργή» εξέλιξη του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να διευκρινιστεί με ασφάλεια πώς ορίζεται η ανθρώπινη οικονομική δραστηριότητα σε βραχώδεις νησίδες. Άλλωστε έχουν συμπληρωθεί μόλις 16 χρόνια από τη θέση σε ισχύ της νέας Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας. Επίσης, δεν μπορεί να γίνει εθιμική εφαρμογή ισχύος της παραγράφου 3, οπότε εξακολουθεί να ισχύει ο κανόνας ότι κάθε μορφής νησιωτικός συσχετισμός διαθέτει όλες τις θαλάσσιες ζώνες.

Ως προς τη μέθοδο της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, είναι γνωστό ότι υπάρχουν αντίθετες τάσεις εντός του επιστημονικού κλάδου του διεθνούς δικαίου, καθώς άλλοι προκρίνουν την αρχή της μέσης απόστασης-μέσης γραμμής κι άλλοι εμμένουν στην αρχή της ευθυδικίας με ανάλυση όλων των συνδεόμενων στοιχείων. Παρά τις αντικρουόμενες απόψεις, οι περισσότερες σχετικές διμερείς συμφωνίες, διεθνώς, έχουν υιοθετήσει, όπως και η Ελλάδα, την αρχή της ίσης απόστασης-μέσης γραμμής που κατοχυρώνεται πλέον και από τη νομολογία. Η ίδια, και «ντε φάκτο», επικράτηση της αρχής της ίσης απόστασης παρατηρείται και ως προς την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης.

Προς αντιμετώπιση αυτής της πραγματικότητας, το υπουργείο Εξωτερικών διαπιστώνει πως είναι αναμενόμενο η Τουρκία να καταφεύγει στη θεωρία της «μειωμένης επήρειας», ώστε να υποστηρίξει ότι στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου δεν έχουν όλα τα νησιά υφαλοκρηπίδα ή ότι πρέπει να εφαρμοστεί η –σχετικά, νέα από πλευράς διεθνούς δικαίου- αρχή της αναλογικότητας. Σύμφωνα με αυτή την αρχή, θα πρέπει να υφίσταται αναλογία μεταξύ του μήκους των ακτών και της περιοχής της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης που θα οριστεί υπέρ κάθε κράτους.

Με δεδομένα όλα αυτά τα στοιχεία, είναι εμφανές ότι, για πολιτικούς και νομικούς λόγους, η Ελλάδα μόνον να κερδίσει έχει από την εμμονή στη «συνέχεια και συνοχή» της επικράτειάς της και των θαλασσίων συνόρων της από τον Έβρο ως το Καστελόριζο. Στην περίπτωση παραπομπής και κρίσης του ζητήματος στη Χάγη, το Δικαστήριο θα προχωρήσει βέβαια σε «διαίρεση» της επίδικης περιοχής, αλλά μόνον στο πλαίσιο μιας εσωτερικής διαδικαστικής λειτουργίας του. Η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να πράξει το ίδιο πρώτη, διαιρώντας την περιοχή του Καστελόριζου με δική της πρωτοβουλία. Μια τέτοια απευκταία κίνηση της κυβέρνησης Παπανδρέου θα προκαλούσε δυσμενείς νομικές και πολιτικές επιπτώσεις ως προς την οριοθέτηση, συνολικά, της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ως προς το εύρος των χωρικών υδάτων και, γενικότερα, ως προς όλα τα ελληνικά δικαιώματα στο Αιγαίο.

(Από το τεύχος Ιανουαρίου του περιοδικού «Άμυνα και Διπλωματία»

ΣΧΟΛΙΑ

  1. φωτεινη avatar
    φωτεινη 21/01/2011 22:39:05

    λαθη παπανδρεου ή οικογενειακη παραδοση mea culpa,mea culpa...

  2. anonymous avatar
    anonymous 21/01/2011 23:07:19

    Ο Νίκος Λυγερός είπε πρόσφατα ότι μάλλον θα χρειαστεί να πολεμήσουμε για το Καστελόριζο.

  3. δημης avatar
    δημης 22/01/2011 00:36:59

    ΚΑΙ.....χωρις επίδεσμο το....ΙΔΙΟ βλέπει.....

  4. parsifal avatar
    parsifal 22/01/2011 00:48:00

    Ετσι είναι, θα χρειασθή να πολεμήσωμε για το Καστελόριζο. Πρόκειται για ενα νέο "Διάδρομο του Ντάντσιχ", μια σφήνα στο lebensraum που φαντασιώνονται οι Τούρκοι. Υπάρχη βούληση και εάν ναί υπάρχουν τα μέσα ?

  5. ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ avatar
    ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ 22/01/2011 01:08:50

    "...Μια τέτοια απευκταία κίνηση της κυβέρνησης Παπανδρέου θα προκαλούσε δυσμενείς νομικές και πολιτικές επιπτώσεις ως προς την οριοθέτηση, συνολικά, της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ως προς το εύρος των χωρικών υδάτων και, γενικότερα, ως προς όλα τα ελληνικά δικαιώματα στο Αιγαίο."
    Ας ελπίσουμε ότι η κυβέρνηση θεωρεί μια τέτοια κίνηση όντως "απευκταία" όσο και αυτοκαταστροφική.

  6. Professor Moriarty avatar
    Professor Moriarty 22/01/2011 01:15:59

    Πολύ φοβάμαι ότι μπορεί κάποιοι να (ξανα)πούνε την φράση “το Καστελόριζο κείται μακράν”.

  7. Ιωάννης Παντόπουλος avatar
    Ιωάννης Παντόπουλος 22/01/2011 02:27:58

    Τό κλειδί στήν όλη ιστορία είναι τό εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων.
    Οταν μιλάμε γιά οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ εννοούμε ότι βρίσκεται εκτός του εύρους τών χωρικών υδάτων. Μέ 12 μίλια αιγειαλίτιδα ζώνη καλύπτεται τό 70% περίπου τού Αιγαίου ( κρατώντας διόδους διεθνούς ναυσιπλοίας καί μέση γραμμή ). Μένει νά μοιρασθεί τό επόμενο 30%.
    Η αρχή της ευθυδικίας λαμβάνει αυτονόητα υπόψιν της τό γεγονός τό τί πρέπει νά μοιρασθεί. Η σύνταξη συνυποσχετικού γιά προσφυγή στήν Χάγη σημαίνει ότι πιό μπροστά ορίζεις τί έχεις νά μοιράσεις. Η τό 70% τού Αιγαίου γιατί έχεις 6 μίλια αιγειαλίτιδα ζώνη ή τό 30% ού Αιγαίου γιατί έχεις 12 μίλια αιγειαλίτιδα ζώνη.
    Είναι ένα σημείο πού τονίζεται δυστυχώς ανελιπώς ενώ είναι ουσιώδες. Δέν είναι τυχαίο τό Casus beli τής Τουρκίας, άν προχωρήσουμε στήν επέκταση τών χωρικών μας υδάτων στά 12 μίλια, ασκώντας τό δικαίωμά μας αυτό, όπως σαφέστατα τό διεθνές δίκαιο θαλάσσης ορίζει. Γι αυτό καί η Τουρκία δέν τό έχει υπογράψει.
    Αντί νά θέσουμε ως απαράβατο όρο γιά νά συνεχίσουν οι συνομιλίες ένταξης τής Τουρκίας στήν ΕΕ τήν αποδοχή τού δικαίου τής θάλασσας, πού αυτονόητα είναι απαδεκτό, ως διεθνής συμφωνία, από όλα τά κράτη μέλη τής Ενωσης, εμείς συνομιλούμε καί συνομολογούμε κρυφίως αυξομειούμενο εύρος των ελληνικών χωρικών υδάτων. Αν ισχύει, κατ εμέ είναι εθνική προδοσία.

  8. ΣΟΝ ΠΕΝ avatar
    ΣΟΝ ΠΕΝ 22/01/2011 14:47:19

    Εδώ και χρόνια στην Ελλάδα παίζεται ένα απίθανο παιχνίδι.
    Προσπαθούν να μας πείσουν ότι είμαστε μια αδύναμη χώρα απέναντι σε έναν αναθεωρητικό ισχυρό γείτονα και το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να υποχωρήσουμε με μια «καλή» συμφωνία.
    Έχουμε διαβάσει επανειλημμένως από εγχώριους κονδυλοφόρους, ότι το υφιστάμενο καθεστώς στο Αιγαίο είναι άδικο και πνίγει την Τουρκία λες και ζούμε σε καθεστώς παγκόσμιου αναδασμού.
    Λες και η Ελλάδα δεν έχει χύσει ποταμούς αίματος για να επιβιώσει στον Ιστορικό χρόνο και εναπόκειται σε μας να αποκαταστήσουμε το «άδικο» που προκάλεσαν οι πρόγονοί μας πολεμώντας.
    Βομβαρδιζόμαστε κυριολεκτικά με μια προπαγάνδα που προσπαθεί να μας πείσει ότι είναι ανώφελο να αντιτάξουμε άμυνα απέναντι στην επεκτατική πολιτική της Τουρκίας σε συνδυασμό με ότι μπορεί να απαξιώσει στη συνείδηση των Ελλήνων τον Ελληνικό στρατό.
    Γνωρίζοντας όλοι αυτοί οι ξένοι και εγχώριοι λαγουμιτζήδες του έθνους μας ότι, για να εξαναγκάσεις μια χώρα σε υποχώρηση πρέπει να υπονομεύσεις το ηθικό της, εργάζονται αόκνως και συστηματικά για να το επιτύχουν.
    Από τα ΜΜΕ τακτικότατα απολαμβάνουμε εικόνες Τουρκικών στρατιωτικών μονάδων σε εκτέλεση ασκήσεων, σχηματισμούς αεροπλάνων να υπερίπτανται του Αιγαίου, μοίρες πολεμικών πλοίων να διασχίζουν τις θάλασσες.
    Ο Ελληνικός στρατός, ναυτικό, αεροπορία δεν υπάρχουν πουθενά.
    Οι ειδήσεις για παραβιάσεις του Εθνικού Εναερίου χώρου μας συνοδεύονται από εικόνες αρχείου Τουρκικών αεροπλάνων και όχι από Ελληνικών που έκαναν την αναχαίτιση.
    Τυχαίο? Δε νομίζω.
    Στη σχολή εφέδρων αξιωματικών που υπηρέτησα κάναμε ένα μάθημα Ψυχολογικών Επιχειρήσεων, ΨΕΠ.
    Αφορούσε τις ενέργειες που διενεργούνται σε βάρος μιας χώρας ώστε να πιεστεί ψυχολογικά ο λαός και ο Στρατός της ώστε να καμφθεί το ηθικό του και να μειωθεί η θέλησή της να αγωνιστεί.
    Αυτό ακριβώς εισπράττουμε επί χρόνια με την αγαστή συμβολή ντόπιων εκούσιων ή ακούσιων συνεργατών της Τουρκίας και όσων επιδιώκουν μια λύση σε βάρος μας.
    Η χρόνια επιχείρηση απαξίωσης του Ελληνικού Στρατού με τη μείωση της θητείας, τα ρουσφέτια, την αναξιοκρατία και την σκόπιμη εγκατάλειψη των αρχών που κάνουν έναν στρατό αξιόμαχο έχει συντελέσει αποφασιστικά στη μείωση του αισθήματος των Ελλήνων να αντισταθούν σε μια πιθανή αναμέτρηση.
    Αισθήματος που ισχυρή ύπαρξή του και μόνο, δρα αποτρεπτικά ενός τέτοιου ενδεχομένου.
    Δυστυχώς τέτοια αισθήματα αποκομίζουν όσοι υπηρετούν στις περισσότερες Μονάδες οι οποίες υπάρχουν και λειτουργούν παραδομένες στη ρουτίνα και της λογικής ο καιρός να περνάει να απολυθούμε.
    Όσοι όμως ασχολούνται με το ζήτημα γνωρίζουν ότι η ανατροπή αυτής της κατάστασης, που λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος μπορεί να ανατραπεί μέσα σε μία εβδομάδα.
    Όσοι υπηρέτησαν σε σχολές εφέδρων αξιωματικών ή σε ειδικά σώματα γνωρίζουν πως σε λίγες ημέρες μετατρέπεται ένας πολίτης σε σκληροτράχηλο και ανυποχώρητο στρατιώτη.
    Γνωρίζουν πως η εκγύμναση, η εκπαίδευση, η τήρηση των κανονισμών και η σκληραγώγηση κάνουν ένα νέο στρατιώτη να αισθάνεται ανίκητος.
    Γιατί όμως ανεχόμαστε αυτή την κατάσταση που πριονίζει τις ικανότητές μας να αμυνθούμε και άρα να απομακρύνουμε το ενδεχόμενο αναμέτρησης?
    Ποιος αμφιβάλει ότι αυτή η κατάσταση είναι σκόπιμη.
    Πώς είναι δυνατόν μια χώρα όπως η Ελλάδα να αντιμετωπίζει κίνδυνο επίθεσης, να δαπανά τεράστια ποσά για εξοπλισμούς και συγχρόνως να αμελεί ό,τι κάνει τα όπλα αξιόμαχα και τους στρατούς ανίκητους.
    Δηλαδή το φρόνημα και το ηθικό.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.