#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
18/04/2011 08:43
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Έλλην υπήκοος, ή Έλλην Πολίτης;



Τις προάλλες, με την κόρη μου είχαμε τον παρακάτω διάλογο.

--- Μπαμπά, σήμερα στις εξετάσεις στο σχολείο, για να μπω στη αίθουσα, χρησιμοποίησα την αστυνομική μου ταυτότητα. Ξέρεις τι παρατήρησα; Ότι γράφει «υπηκοότητα Ελληνική».

---Καλά και τι ήθελες να γράφει, υπηκοότητα γερμανική;

---Δεν εννοώ αυτό. Η λέξη που μου προκάλεσε την απορία είναι η «υπηκοότητα». Στην ιστορία και στην πολιτική αγωγή μάθαμε ότι η λέξη αυτή χρησιμοποιούνταν σε δυναστικά καθεστώτα και όχι σε δημοκρατικά.

---Τώρα που το σκέφτομαι, φαίνεται να έχεις δίκιο. Στην ιστορική διαδρομή των πολιτευμάτων, μόνο τα καθεστώτα στα οποία υπήρχε σχέση υπακοής του αρχόμενου προς τον άρχοντα χρησιμοποιούνταν αυτή η λέξη, όπως για παράδειγμα, στα βασίλεια των Περσών, των Αιγυπτίων, στα βασίλεια των μεσαιωνικών και μεταμεσαιωνικών χρόνων και στην οθωμανική αυτοκρατορία. Αντίθετα στις αρχαίες Ελληνικές πόλεις-κράτη και στη Ρώμη χρησιμοποιούσαν τον όρο πολίτης. Δηλαδή,  συμμέτοχος στη διακυβέρνηση του κράτους, με τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα.

--- Προφανώς, μπαμπά, ο όρος απέμεινε από αδράνεια λόγω της βασιλείας  που είχε η χώρα μας μέχρι πριν από  μερικά χρόνια.

--- Δεν νομίζω ότι είναι ακριβώς έτσι. Η Ελλάδα είχε, τουλάχιστον κατά τον εικοστό αιώνα, Βασιλευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, όπως άλλωστε και πολλές Ευρωπαϊκές χώρες σήμερα, και στο σύστημα αυτό οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό και ασκούνται προς όφελος του λαού. Εάν δούμε αντίστοιχα πολιτεύματα στην Ευρώπη, σε κανένα από αυτά δεν χρησιμοποιείται ο όρος υπήκοος. Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποιείται ο όρος “citizen”, δηλαδή πολίτης. Ακόμη, στον στρατό της ίδια χώρας χρησιμοποιείται ο όρος “private”, δηλαδή ιδιώτης, διότι θεωρείται ότι συμμετέχει στο στράτευμα με δική του θέληση, ασκώντας το δικαίωμα του να υπερασπιστεί την πατρίδα, όπως οι πολίτες στις αρχαίες ελληνικές πόλεις - κράτη . Παρόμοια παραδείγματα θα βρούμε σε όλες σχεδόν τις δημοκρατικές χώρες.

---Καλά, τώρα εσύ το τραβάς μακριά το σχοινί. Εντάξει μπορεί να χρησιμοποιείται ο όρος αυτός, αλλά στην ουσία δεν υπάρχει διαφορά από τον όρο πολίτης.

---Νομίζω ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Οι λέξεις έχουν πάντα το νόημα που αντικατοπτρίζει την εκάστοτε πραγματικότητα. Υπήκοος σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν θεωρείται, από αυτούς που ασκούν την εξουσία, ικανός να κρίνει τις πράξεις της εξουσίας. Συνεπώς οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην και χωρίς τη γνώμη των πολιτών. Ο εξουσιαστής γνωρίζει – ο υπήκοος οφείλει να προσαρμόζει την συμπεριφορά του προς αυτήν που καθορίζει ο εξουσιαστής. Το ατομικό δικαίωμα καταπατιέται από τις πράξεις της εξουσίας, αυθαίρετες και μη.

---Ναι, αλλά στην Ελλάδα έχουμε πλέον Προεδρευομένη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία με εκλεγμένη κυβέρνηση, τοπική αυτοδιοίκηση κλπ.  Δεν βλέπω που ταιριάζουν σήμερα όλα τα παραπάνω στη χώρα μας.

---Βλέπω ότι δεν σε έχω πείσει ότι οι λέξεις έχουν τη σημασία τους,  και ειδικότερα για τη σημασία της λέξης «υπηκοότητα». Λοιπόν, ας δούμε μερικά παραδείγματα. Ένα από τα δικαιώματα του πολίτη είναι και το δικαίωμα στη μνήμη, έτσι δεν είναι; Η κάθε χώρα και η κάθε πόλη έχει κάποια χαρακτηριστικά, είτε κτίσματα είτε φυσικό περιβάλλον, τα οποία τη διαφοροποιούν από τις υπόλοιπες και τα οποία αποτελούν την ιστορία και τη μνήμη της. Η περίπτωση της κατασκευής του κωπηλατοδρομίου στο πεδίο της μάχης του Μαραθώνα δεν αποτελεί βάναυση καταπάτηση του ατομικού και συλλογικού δικαιώματος στη μνήμη; Κάτι αντίστοιχο δεν έγινε στην πόλη μας την Καλαμαριά με το εκκλησάκι του Αί Γιάννη στο Κατιρλί, που το έκτισαν οι πρόσφυγες μόλις έφτασαν στην Καλαμαριά; Η εξουσία με την αυθαιρεσία κατεδάφισε τον Άη Γιάννη καταπατώντας το δικαίωμα στη μνήμη. Και στις δύο περιπτώσεις η εξουσία συμπεριφέρθηκε σαν να αντιμετώπιζε υπηκόους και όχι πολίτες με δικαιώματα.

---Καλά αυτά είναι μια περίπτωση μόνο.

--- Εάν παρατηρήσεις τις πράξεις και τον τρόπο λειτουργίας της εκάστοτε εξουσίας, θα αντιληφθείς ότι θεωρούν τους πολίτες υπηκόους και το εννοούν. Όταν η δημοτική εξουσία έχει γεμίσει τους δρόμους με τις φωτεινές διαφημιστικές πινακίδες δεν καταπατά το δικαίωμα του πολίτη για ασφαλή οδήγηση; Όταν η ίδια εξουσία επιτρέπει την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, δεν καταπατά το δικαίωμα του πολίτη για ποιότητα ζωής; Όταν η δημοτική εξουσία προσλαμβάνει ανθρώπους, μέσω των προσλήψεων με μη αξιοκρατικά κριτήρια, δεν καταπατιέται το δικαίωμα του πολίτη να απολαμβάνει το δικαίωμα της εργασίας με ανθρώπινη αξιοπρέπεια; Τέλος, για να κλείσω με ένα γενικό παράδειγμα, οι εξουσιαστές, τόσο της κεντρικής όσο και της τοπικής διοίκησης, δεν λένε πάντα ότι «εγώ σας έφτιαξα αυτό το έργο» (αυτό θα το παρατήρησες όταν μιλούν δήμαρχοι και υπουργοί δημοσίων έργων). Δηλαδή, δεν θεωρούν την κατασκευή της αναγκαίας κοινωνικής υποδομής ως  υποχρέωση, αλλά σαν προσφορά προς τους ψηφοφόρους. Σε κάθε άλλη περίπτωση το έργο δεν κατασκευάζεται. Συνεπώς, οι πολίτες δεν πρέπει να διαμαρτύρονται για το κόστος, κλπ. Σε τι διαφέρει, λοιπόν, αυτή η νοοτροπία από την νοοτροπία της απολυταρχικής εξουσίας προς τους υπηκόους; Υπάρχουν και πολλά άλλα παραδείγματα, αλλά δεν θέλω να σε κουράσω.

---Πραγματικά, έτσι όπως τα λες φαίνεται πως έχεις δίκιο. Τη συμπεριφορά που αρμόζει στη σχέση εξουσιαστή - υπηκόου την έχουμε δει και εμείς οι νέοι στον πολιτισμό. Διάβασα στον Αριστοτέλη, ότι η μουσική εξυψώνει τον άνθρωπο και δημιουργεί πολίτες υψηλού επιπέδου. Αντίθετα, σε καθεστώτα στα οποία δεν υπάρχει πολίτης, αλλά υπήκοος, η εξουσία προσφέρει άρτο και θεάματα. Στην χώρα, και ειδικά από την τοπική αυτοδιοίκηση, τόσα χρόνια, αντί να πραγματοποιούνται μουσικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις υψηλής πνευματικής στάθμης, που ανεβάζουν το επίπεδο των πολιτών, προσφέρονται κακόγουστα πανηγύρια τα οποία, κατά την άποψη μου, αποκοιμίζουν και αποχαυνώνουν τον άνθρωπο.

---Έχεις απόλυτο δίκιο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαϊκίστικος πολιτισμός – όχι ο λαϊκός – αναπτύχθηκε και αναπτύσσεται στις εξουσιαστικές κοινωνίες. Είδες λοιπόν ότι οι λέξεις συνεχίζουν να έχουν τη σημασία τους; Στη χώρα μας, δυστυχώς, δεν υπάρχουν πολίτες, αλλά υπήκοοι. Υπάρχει έλλειψη ελευθερίας και καταπάτηση των ατομικών δικαιωμάτων. Όταν τα ατομικά δικαιώματα  θα τηρούνται ευλαβικά, δηλαδή όταν ο υπήκοος γίνει πολίτης, τότε πλέον θα μιλάμε για πραγματική δημοκρατία.

Νίκος Βαρσακέλης

Αναπληρωτής Καθηγητής του ΑΠΘ

ΣΧΟΛΙΑ

  1. enianos avatar
    enianos 18/04/2011 09:52:42

    Όταν γίνουμε πολίτες, οφείλουμε να τιμωρήσουμε τους τυράννους !

  2. parsifal avatar
    parsifal 18/04/2011 10:07:38

    Πολύ σωστά τα λέει η "κόρη". Στην πρώτη διδάξασα το εθνος - κράτος Γαλλία ισχύει ο ορος "nationalite", εθνικότητα δηλαδή που δηλεί το ανήκειν στην εθνική οντότητα και οτι αυτό συνεπάγεται σε δικαιώματα και υποχρεώσεις.
    Το "υπηκοότητα" προφανώς εχει αποχρώσα ενδειξη υποταγής, εκδηλη εξ'αλλου στις σχέσεις κρατικής γραφειοκρατίας - εξουσίας και πολίτη στην Ελλάδα, αλλά αντε να ξεκουνήσεις σκουριασμένα δημοσιουπαλληλικά μυαλά που θα εκλάβουν κάθε σχετική συσζήτηση ως ευθεία απειλή στην αφασιακή εξουσία τους.

  3. blog collector avatar
    blog collector 18/04/2011 10:21:32

    ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

  4. Κεφαλλονίτης avatar
    Κεφαλλονίτης 18/04/2011 10:44:56

    Πολύ το χάρηκα το άρθρο σου μεγάλε!

    Και επειδή μιλάω απλά θα πω δύο λέξεις:

    Μας ξετίναξες το πνεύμα!

  5. TopGunZ avatar
    TopGunZ 18/04/2011 11:52:44

    Αν μη τι άλλο χαίρομαι όταν βλέπω πως η ακαδημαική μας κοινότητα ζει και αναπνέει ακόμα. Ευχαριστούμε για το όμορφο άρθρο κε καθηγητά!

  6. christof avatar
    christof 18/04/2011 13:33:03

    Τους μεταναστες θα τους δωσουμε εθνικοτητα,υπηκοοτητα η το δικαιωμα του πολιτη??

  7. Orestios avatar
    Orestios 18/04/2011 14:08:06

    Κι όμως, η έννοια του πολίτη υπήρχε σε καθεσώς δυναστικό και αυτοκρατορικό.
    Στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία υπήρχε ο "πολίτης" με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, που ήταν ταυτόχρονα και υπήκοος.
    Ο Καρακάλας "άπλωσε" την έννοια του πολίτη και σηματοδότησε την έναρξη της κρίσης του 3ου αιώνα μ.Χ.
    Απορώ όμως πώς δύο τόσο διαφορετικές έννοιες προκάλεσαν τόση σύγχιση σε μια οικογένεια, που αν μή τί άλλλο δεν θα την χαρακτήριζε κανείς απλή.
    Ενώ η λέξη υπήκοος αφορά την σχέση προσδιορισμού με την διοίκηση, ασχέτως του πολιτεύματος, η λέξη πολίτης αφορά τον προσδιορισμό σε σχέση με το σύνολο των υπολοίπων πολιτών που ανήκουν σε μία πόλη. Η έννοια του ανήκειν είναι περισσότερο έντονη και δεν συγκρούεται με την έννοια του υπηκόου, καθώς ο πολίτης υπακούει στις αποφάσεις της πόλης, ανεξαρτήτως πολιτεύματος.
    Ας μην συγχέουμε την έννοια του υπηκόου με αυτή του υπόδουλου.

  8. Φακ Κωστας avatar
    Φακ Κωστας 18/04/2011 14:50:55

    Αμί,
    Πολυ εύστοχη προσέγγιση...

  9. enianos avatar
    enianos 18/04/2011 15:09:47

    Η κυβέρνηση φρόντισε με το που ανέλαβε να νομοθετήσει υπέρ των λαθραίων, οι υπήκοοι εξακολουθούν να ονειρεύονται την ελευθερία τους !

  10. Xartografos avatar
    Xartografos 18/04/2011 15:54:46

    Μετά ταύτα, χρήσιμο θα ήταν να μιλήσετε με τη κόρη σας και για την ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ, διότι έχει χαθεί εντελώς ο μπούσουλας. Μέχρις εδώ, (και ειλικρινά αναμένω τα περί εθνικότητας), ο "διάλογος" είναι ιδιαίτερα εύστοχος παρότι ελάχιστα υπαρκτός στην καθημερινή πρακτική. Λίγοι, ίσως κανείς δεν ασχολείται με την πολιτογράφηση καθ΄εαυτή, με τον πυρήνα της νοηματοδότησης. Όσοι αλλοδαποί κάνουν αίτηση απόκτησης ιθαγένειας, τελικά μαθαίνουν καλύτερα την ιστορία από μιλιούνια ελληναράδες

    • αδέσποτος avatar
      αδέσποτος @ Xartografos 22/05/2012 16:21:34

      ναι και μετά να πούμε και τί σημαίνει ιθαγένεια
      και τέλος να αποκαταστήσουμε και την παραποιημένη φράση του Ισήοδου περί του ποιοί είναι Έλληνες...

  11. αποκατάσταση avatar
    αποκατάσταση 18/04/2011 15:55:40

    Μάθε όμως ότι στην αρχαία Αθήνα αθηναίος πολίτης ήταν όποιος είχε γονείς αθηναίους, με λίγα λόγια οι ντόπιοι, οι υπόλοιποι καλούνταν μέτοικοι και δεν είχαν τα προνόμια των αθηναίων πολιτών όπως το δικαίωμα συμμετοχής στην εκκλησία του δήμου.
    Επίσης αν θέλουμε να λεγόμαστε όλοι πολίτες τότε θα πρέπει να εξαιρέσουμε και όλους τους φυγόστρατους γιωτάδες (π.χ. Λαζόπουλος) διότι ο πολίτης είχε υποχρέωση να φέρει όπλο και να υπερασπίσει την πατρίδα του σε περίπτωση πολέμου.
    Αν θέλουμε πάλι να δώσουμε μια άλλη ερμηνεία σύγχρονη έχει καλώς αλλά να ξέρουμε ότι ο όρος Πολίτης είναι βαριά κουβέντα με δικαιώματα και υποχρεώσεις.

    • αποκατάσταση avatar
      αποκατάσταση @ αποκατάσταση 18/04/2011 15:58:21

      π.χ. Κοσμοπολίτης που έλεγε και ο συγχωρεμένος ο Carl Sagan (όπως θεωρούνταν οι διαφορετικών εθνοτήτων κάτοικοι της Αλεξάνδρειας της βυζαντινής εποχής προ αράβων).

      • Αστος avatar
        Αστος @ αποκατάσταση 18/04/2011 18:57:16

        Ξεχνας ομως οτι οι μετοικοι ουτε τις ιδιες ευθυνες με εναν πολιτη ειχαν.
        Αν π.χ. αποφασιζονταν να χτιστει ενα κοινωφελες εργο (δρομο, υδραγωγειο κλπ) ο φορος που αντιστοιχουσε σε καθε πολιτη για το εργο ηταν αναλογικα περισσοτερος απ' οτι σε εναν μετοικο και αυτο επειδη ακριβως στον πολιτη δινονταν το δικαιωμα να εκφρασει την αντιθεση του στο εργο, και αν μαζευονταν αρκετοι πολιτες που εκφραζαν αντιθεση ισως και μην γινονταν το εν λογω εργο .
        Οπως και σε καιρο πολεμου , η στρατευση ηταν υποχρεωτικη μονο για πολιτες οπως αλλωστε ηταν και η τακτικη στρατιωτικη εκπαιδευση εν καιρο ειρηνης.

        Σημερα απο την αλλη ειμαστε ολοι μετοικοι με υποχρεωσεις πολιτη, αλλα χωρις τα δικαιωματα.

        • αποκατάσταση avatar
          αποκατάσταση @ Αστος 18/04/2011 19:47:01

          Σύγκρινε τη μοίρα σου με αυτή των αλλοδαπών που κάθε τρεις και λίγο πληρώνουν ανανεώσεις. Είσαι καλύτερα. Βέβαια οι αλλοδαποί δεν πληρώνουν νοσοκομεία...

  12. Aris lalidis avatar
    Aris lalidis 18/04/2011 18:54:32

    Αμα καταλαβει η κορη οτι " ΕΛΛΗΝΑΣ ΓΕΝΝΙΕΣΑΙ,ΔΕ ΓΙΝΕΣΑΙ "
    θα γινουν ολα πιο απλα...

    • occultist avatar
      occultist @ Aris lalidis 18/04/2011 19:53:33

      @Aris lalidis
      ΔΙΑΦΩΝΩ!!!!! Ο Βύρων Μπάυρον δεν γεννήθηκε Ελληνας, αλλά ήταν περισσότερο Ελληνας από τους Εφιάλτη, Γενάδιο, Νενέκο, Τσολάκογλου. Ελληνας είναι αυτός που κλείνει μέσα του την Ελλάδα, που το νοιώθει, το ζεί, το αναπνέει, ασχέτως το που έχει γεννηθεί. Ελληνας είναι αυτός που εχει εστερνηθεί την θύραδεν παιδεία (μετέχων της ημετέρας παιδείας, έγραψε ο Ισοκράτης) και όχι αυτός που γνωρίζει από στήθος τους κλασσσικούς.

      • Κάποιος avatar
        Κάποιος @ occultist 19/04/2011 01:08:14

        Αν αποκαλούσες τον Γεννάδιο "Ελληνα", είχες αφοριστεί στο λεπτό.

      • αδέσποτος avatar
        αδέσποτος @ occultist 22/05/2012 16:41:32

        συγνώμη κιόλας, αλλά ο Ισοκράτης άλλο είπε
        η φράση ξεκινά με το "...και δείτε που καταντήσαμε, να θεωρούμε Έλληνα...."

        η παραποίηση της φράσης(όχι από εσένα) - όπως έχει περάσει σε πολλούς τελικά - έχει προφανή σκοπό πιστεύω και δεν θα τον αναλύσω

  13. Orestios avatar
    Orestios 18/04/2011 19:03:48

    Ακόμη μια πατάτα του αναπληρωτή καθηγητή.
    Η έννοια του "ιδιώτη" στην στρατιωτική ορολογία προέρχεται από τους μισθοφόρους στρατιώτες του μεσαίωνα και όχι από την ιδιωτική πρωτοβουλία του πολίτη. Η στράτευση στην πόλη είναι υποχρέωση και έχει την έννοια της συμμετοχής στην εξάσκηση για την άμυνα ή τον πόλεμο.
    Απορώ, σε ποιά σχολή είναι καθηγητής ο κύριος?

    • Νίκος Βαρσακέλης avatar
      Νίκος Βαρσακέλης @ Orestios 19/04/2011 00:08:05

      Αγαπητέ Ορέστιε
      Ενδιαφέροντα τα σχόλιά σου.
      1. Συμφωνώ για την προέλευση του όρου "private". Μάλλον θα πρέπει να ψάξεις λιγο βαθύτερα απο την Wikipedia ( γιατι δεν καθιερωθηκαν οι αλλοι όροι που αναφέρει ο φίλος QNihilism;) σε σχέση με το νόημα του όρου όπως έχει καθιερωθεί στην Μεγ. Βρετανία όταν καταργήθηκε ο μισθόφορικός εθνικός στρατός.
      2. Στην πόλη η στράτευση δεν είναι υποχρέωση αλλά δικαίωμα του ελεύθερου πολίτη εν αντιθέσει προς το σημερινό ελληνικό κράτος.
      3. Στην πόλη δεν υπάρχει υπακοή (υπο+ακοή) διότι στην πολή δεν υπάρχουν πολίτες υπό- . Ο πολίτης δεν υπακούει στις αποφάσεις της εκκλησίας του δήμου. Τηρεί τις αποφάσεις στην λήψη των οποίων συμμετείχε και ο ίδιος. Μάλλον όμως διαφωνείς με το Καστοριάδη κα τους άλλους μελετητές. Μεγάλη και ενδιαφέρουσα συζήτηση.
      4. Σύμφωνω με την περίοδο της Ρώμης που αναφέρεις. Μετα απο εκατονταετίες υπάρχει παρακμή.
      Όσον αφορά το γνωστικό μου αντικείμενο είναι τα οικονομικά.
      Να σημειώσω ότι ανήκω στην επιστημολογική σχολή σκέψης σύμφωνα με την οποία ο επιστήμονας δεν πρέπει να διεκδικεί το αλάθητο. Αλλιώς δεν θα υπήρχε επιστήμη.

  14. parsifal avatar
    parsifal 18/04/2011 20:36:38

    Εάν ζητήσεις "υπηκοότητα" θα λάβεις "nationalite", η civilite είναι εννοια και οχι ιδιότητα. Εδώ πρόκειται για την ιδιότητα του "πολίτη", καθ'ημάς "υπηκόου".

  15. Q-Nihilism avatar
    Q-Nihilism 18/04/2011 21:29:39

    Orestios, δύο παρατηρήσεις:

    1) Ο όρος private ετυμολογικά έρχεται από το μεσαίωνα και συνδέεται με τρεις τύπους στράτευσης: hired, conscripted, or feudalized και σε (ελεύθερη) μετάφραση επί πληρωμή, επιστράτευση και αυτή που συνδέεται με φέουδα.

    2) Η στράτευση στην πόλη είναι υποχρέωση και έχει την έννοια της συμμετοχής στην εξάσκηση για την άμυνα ή τον πόλεμο.

    Αυτή είναι μία από τις πολιτικές και ηθικές ερμηνείες. Ο Jean Jacques Rousseau στο Κοινωνικό Συβόλαιο υποστήριζε ότι είναι δικαίωμα και προνόμιο ενός πολίτη να υπερασπιστεί ολόκληρη την κοινωνία.

  16. tsar avatar
    tsar 18/04/2011 21:37:11

    Έτσι όπως πάμε, καμία απ' τις παραπάνω λέξεις-έννοιες δεν θα έχει πρακτική σημασία, παρά μόνο ως εγκυκλοπαιδική γνώση.

    Μάλλον θα πρέπει να αρχίσουμε να συνηθίζουμε στην νέα τάξη πραγμάτων που ετοιμάζεται, όπου όλοι μας θα ήμαστε συμμέτοχοι σε υπερεθνικούς πολυμετοχικούς οργανισμούς.

    Άρα: ούτε πολίτης, ούτε υπήκοος... ΜΕΤΟΧΟΣ.

    (όσο περισσότερες μετοχές έχει κανείς, τόσο περισσότερες "ψήφους" άρα και ισχύ γνώμης θα έχει στις αποφάσεις)

  17. East avatar
    East 19/04/2011 00:40:51

    "Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποιείται ο όρος “citizen”, δηλαδή πολίτης. Ακόμη, στον στρατό της ίδια χώρας χρησιμοποιείται ο όρος “private”, δηλαδή ιδιώτης, διότι θεωρείται ότι συμμετέχει στο στράτευμα με δική του θέληση, ασκώντας το δικαίωμα του να υπερασπιστεί την πατρίδα, όπως οι πολίτες στις αρχαίες ελληνικές πόλεις – κράτη . Παρόμοια παραδείγματα θα βρούμε σε όλες σχεδόν τις δημοκρατικές χώρες."

    O στρατός στην Αγγλία(όπως και σχεδόν σε όλη την Ευρώπη και όλα τα Βαλκάνια) είναι εθελοντικός. Όμως η σημερινή Ελλάδα έχει υποχρεωτική θητεία.

  18. ANNITA avatar
    ANNITA 19/04/2011 09:34:53

    Το θέμα αυτό της " υπηκοότητας " όπως κ.α. θέματα εξ ίσου σοβαρά, όπως τα εθνικά, πολιτιστικά, οικονομικά,κοινωνικά, δεν είναι πλέον θέματα που πρέπει να μας αφήνουν αδιάφορους. Ειδικά ότι έχει σχέση με την λέξη αυτή αυτή και με ότι περιέχει πιστεύω ακράδαντα ότι είναι πλέον ΚΑΘΑΡΑ ΕΘΝΙΚΟ, μας αφορά όλους. Διότι είμαστε Ελληνες πολίτες αυτής της χώρας και οχι υπήκοοι υπηρετούντες δυνάστες που καταστρέφουν την χώρα ξεπουλώντας κάθε κομμάτι της.

  19. Μάϊκ Λαμάρ avatar
    Μάϊκ Λαμάρ 20/04/2011 00:26:09

    Απορώ γιατί θέτεις τέτοιο ερώτημα με τον τίτλο του άρθρου σου αρθρογράφε; .
    Η "κόρη" σου θα έπρεπε τουλάχιστο να γνωρίζει αλλά και εσύ ακόμα περισσότερο ότι δεν υπάρχει αυτή η λέξη στον Συνταγματικό μας Χάρτη παρά μόνο η λέξη "πολίτης" και πάνω σ' αυτήν χτίζονται τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα των Ελλήνων. Η λέξη "υπήκοος" μαρτυρείται από το 1831 και αποτελεί στοιχείο της ελέω Θεού μοναρχίας του Όθωνος και αντιπροσώπευε την πολιτειακή πραγματικότητα της εποχής εκείνης.
    Η γενομένη μετάφραση από το αγγλικό citizenship - υπηκοότητα υποδηλοί τον νομικό δεσμό του πολίτη με το Κράτος. Η μετάφραση κατά την γνώμη μου είναι εύστοχος και τούτο λόγω του πλούτου της ελληνικής γλώσσας. Αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα γιατί πράγματι ο πολίτης βρίσκεται σε σχέση εξουσίας με το Κράτος (που δεν βρίσκεται εξάλλου;) άλλως δεν θα υπήρχε Κράτος αλλά αναρχία. Δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με την υποταγή που θέλεις εσύ να δώσεις κ. Βαρσακέλη, δεν είναι υποτακτικός ο πολίτης. Ο πολίτης οφείλει να μόνο να "ακούει", όπως και η ετυμολογία της λέξεως μαρτυράει, και να συμμορφώνεται με τους νόμους του Κράτους. Τίποτα παραπάνω.
    ------------
    Από της παραχωρήσεως του πρώτου ελληνικού Συντάγματος το 1844 και εφεξής καθιερώνεται ρητά η ιδιότητα του Έλληνα πολίτη, τα περί ισότητας των πολιτών κλπ.
    Η ιδιότητα του πολίτη αναγράφεται ρητά σε όλα τα μετέπειτα Συντάγματα και κατόπιν αυτού η συζήτηση περί υπηκόου και υποταγής είναι άστοχος.
    Η λέξη "υπηκοότητα" πράγματι υπάρχει στις ταυτότητες Είναι όρος νομικός και σημαίνει τον δεσμό του προσώπου με ορισμένο Κράτος ώστε να θεωρείται το πρόσωπο αυτό πολίτης της αντίστοιχης Πολιτείας και στοιχείο του συνόλου που είναι ο Λαός της.
    Στα διαβατήρια αναγράφεται η ιθαγένεια/nationalite όροι που δεν είναι μεν ταυτόσημοι αλλά γειτονικοί.
    Θα έπρεπε ο αρθρογράφος λόγω της ακαδημαϊκης του ιδιότητας, να νγωρίζει ότι από το έτος 1993 που άρχισε να ισχύει η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεσπίστηκε η ιδιότητα του πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όρος που περιέχεται στο άρθρο 20 της Συνθήκης της Λισσαβόνας που είναι πια ο Συνταγματικός Χάρτης των Ευρωπαίων πολιτών.
    Η ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη είναι πλέον η θεμελιώδης ιδιότητα όλων των Ευρωπαίων πολιτών και από αυτήν πηγάζουν κυρίως δικαιώματα που πρέπει να τα μάθουμε και να τα διεκδικούμε. Η υπηκοότητα που είναι δευτερεύουσα πλέον σε σχέση με την ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη κατά την γνώμη μου δεν πρέπει να καταργηθεί από το λεξιλόγιό και την συνείδησή μας για λόγους εθνικούς.
    Σημειωτέον ότι στην Αγγλία που δεν έχει γραπτό Σύνταγμα υπήρχε ο θεσμός της φεουδαρχίας δηλ σχέση απόλυτης εξουσίας ηγεμόνος-άρχοντος και δουλοπάροικου-μικροκαλλιεργητή, θεσμός ο οποίος εξαλείφθηκε τελευταίως.
    Θεωρώ ότι τα ελληνικά Συντάγματα ήσαν από τα πλέον προοδευτικά και δημοκρατικά της Ευρώπης μόνο που οι Έλληνες πολιτικοί ήσαν εκτός ολίγων εξαιρέσεων κατώτεροι των περιστάσεων.
    Κατά την γνώμη μου προσπαθείς αρθρογράφε μέσω μιας υποθετικής συζήτησης με ένα Ελληνόπουλο να περάσεις μια γραμμή γενικής απαξίωσης και αμφισβήτησης των θεσμών, πάνω στους οποίους στηρίζεται η ελληνική αστική Δημοκρατία. Δεν μας λες ποια δημοκρατία έχεις εσύ σαν ιδανική και βέβαια δεν μπορεί να μιλάμε για την αρχαία ελληνική δημοκρατία ή τι συνέβαινε σε κάποιες αρχαίες κοινωνίες. Τι σχέση έχουν οι κοινωνίες εκείνες μα τις σημερινές. Υποθέτω ότι κάποια δημοκρατία έχεις στο μυαλό σου αλλά δεν μας την λες. Ζούμε στον 21ο αιώνα και τα προβλήματα έχουν συγκεκριμένο όνομα και πάντως δεν είναι πρόβλημα η αναγραφή της υπηκοότητας στην ταυτότητα μας. Τέλος για να μην μακρηγορώ, συνιστώ στα παιδιά ότι πρέπει να μάθουν να αμφισβητούν ότι τα διδάσκουν στα σχολεία και να ψάχνουν από μόνα τους να βρούνε την αλήθεια γιατί δυστυχώς αυτοί που είναι εντεταλμένοι να τα διαπαιδαγωγούν και να το διδάσκουν τα απομακρύνουν από την αλήθεια.

    ΥΓ. Ο αρθρογράφος είναι αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος οικονομικής ανάλυσης και πολιτικής στο ΑΠΘ. Μου προκαλεί απορία γιατί δεν αναγράφει την ιδιότητα του αυτή που είναι βασικό στοιχείο αναγνώρισης του αφού υπογράφει επωνύμως.
    Πολύ θα ήθελα να μας δώσει τις πηγές του ο αρθρογράφος όταν αναφέρεται στις αρχαίες κοινωνίες Περσών, Αιγυπτίων κλπ όπου υπάρχει ταυτόσημη λέξη με την ελληνική υπηκοότητα.

    • Νίκος Βαρσακέλης avatar
      Νίκος Βαρσακέλης @ Μάϊκ Λαμάρ 20/04/2011 15:49:02

      Αγαπητέ Λαμάρ
      Ευχαριστώ για τις επισημάνσεις σου.
      1. Να ξεκινήσω απο το τελευταίο σχόλιο σου. Δεν κρυβω καμία ταυτότητα. Απλά, επειδή το άρθρο δεν αναφέρεται σε οικονομικά θέματα, θεώρησα σκόπιμο να μην αναφέρω την οικονομική ιδιότητα διότι δεν εγραψα ως οικονομολόγος αλλά ως πολίτης, δίνοντας όμως τα στοιχεία μου για να με αναζητήσει ο όποιος ενδιαφερόμενος , όπως πχ. εσύ.
      2. Σύμφωνώ απόλυτα ότι οι φοιτητες, αλλά και όλοι μας, δεν πρέπει να θεωρούν τίποτε ως δεδομένο αλλά να το περνούν απο την κριτική τους. Και για να είμαι συνεπής με αυτή την θέση, στο πρώτο μάθημα των πρωτοετών φοιτητών κάνω πάντα μια εισαγωγή στην επιστημολογία του Κ. Popper, τονίζοντας με ιδιαίτερη έμφαση ότι σύμφωνα με τον Popper δεν υπάρχουν αφθεντίες στην επιστήμη. Οφείλουμε όλοι να κριτικάρουμε κάθε σκέψη. Σε αντίθετη περιπτωση δεν θα υπήρχε επιστήμη και φιλοσοφία.
      3. Η διαφωνία μας έγκειται στο ότι εγω θεωρώ ότι: οι λέξεις είναι "εικόνες" της πραγματικότητας. Και νομίζω ότι καταλαβαινόμαστε.
      Εξηγούμαι: Ενώ δεχόμαστε οτι η ελληνική γλώσσα είναι πολύ πλούσια, δεν καταφέραμε να βρούμε μια λέξη που να είναι καταλληλότερη από την λέξη "υπήκοος"; Κατ΄ αυτόν τον τρόπο ο πολίτης δεν "ακούει" τον νόμο, την εξουσία, (όπως σημιεώνεις) αλλά "υπό- ακούει", δηλαδή, από ακούει από κατώτερη θέση.
      Αντιθετα, στο άρθρο 120 του ελληνικού συντάγματος, στην "γραφή" του οποίου συνέβαλαν σημαντικοί φιλεύθεροι διανοούμενοι, όπως ο Κ. Τσάτσος, ο Δ. Τσάτσος, ο Α. Μανεσης (εάν θυμάμαι καλά αλλά δεν έχει και τόση σημασία) με ευρύτητα πνεύματος και γλωσσική καλλιεργεια, δεν χρησιμοποιείται η λέξη "υπακοή" αλλά "ΣΕΒΑΣΜΟΣ στο συνταγμα και τους νόμους..." και η "ΤΗΡΗΣΗ του συντάγματος..."
      Δεν μπορώ να φανταστώ ότι δεν γνωριζαν την λέξη "υπακοή". Αλλά στην φιλεύθερη αστική δημοκρατία, στην οποία πίστευαν, ο πολίτης δεν υπακούει στους νόμους, ο πολίτης σέβεται και τηρεί τους νόμους.
      4. Νομίζω με το τελευταίο σχόλιο απάντησα και στο ερώτημά σου για το ποια δημοκρατία είχα στο μυαλό μου όταν έγραφα το άρθρο. Την Φιλεύθερη Αστική Δημοκρατία, από την οποία η χώρα μας μαλλον απέχει αρκετά, όχι ως προς το όντως πολύ προοδευτικό σύνταγμα, αλλά ως προς την πραγμάτωση του συντάγματος. Το γιατί είναι άλλη συζήτηση.
      Πάντως νομίζω ότι αρκετά καταχραστήκαμε τον χώρο που μας προσφέρει ο factor-as. Ισως σε ενα άλλο μελλοντικο άρθρο, δικο σου ή δικό μου να συνεχίσουμε.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.