H ελληνική κρίση τεστάρει την αξιοπιστία της ΕΚΤ
16/03/2015 21:39
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

H ελληνική κρίση τεστάρει την αξιοπιστία της ΕΚΤ

Η κεντρική τράπεζα πρέπει να αποφασίσει αν θα αυξήσει το όριο βραχυπρόθεσμων τίτλων στην Ελλάδα, γράφει ο Simon Nixon.

Όταν η ευρωζώνη αποφάσισε το 2012 να δημιουργήσει μια τραπεζική ένωση, το έκανε σε μεγάλο βαθμό επειδή οι άλλες ιδέες για την εμβάθυνση της οικονομικής ολοκλήρωσης φαινόταν πολύ αμφιλεγόμενες. Το να παραχωρήσει εθνική κυριαρχία έναντι των εθνικών τραπεζικών συστημάτων ήταν μια πιο εύκολη πολιτική απ’ ό,τι, για παράδειγμα, να παραδώσει στις Βρυξέλλες νέες εξουσίες για να δανείζεται και να ξοδεύει.

Ωστόσο, η τραπεζική ένωση αφορούσε έναν πολύ μεγαλύτερο βαθμό μεταβίβασης της κυριαρχίας από ό,τι έγινε ευρέως αντιληπτό, αναμφισβήτητα μεγαλύτερο ακόμα και από τη δημιουργία του ίδιου του ευρώ. Εξάλλου, η τραπεζική ένωση έχει παραδώσει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ως τον νέο ενιαίο τραπεζικό επόπτη της ευρωζώνης, εξουσίες που επηρεάζουν άμεσα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των πολιτών και την ικανότητα να λαμβάνει αποφάσεις με δυνητικά εκτεταμένες φορολογικές συνέπειες. Τώρα, μόλις τέσσερις μήνες μετά την ανάληψη των νέων αρμοδιοτήτων της, η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με μια οξεία δοκιμασία της αξιοπιστίας της, εξαιτίας της τελευταίας ελληνικής κρίσης.

Η επιτυχία της τραπεζικής ένωσης εξαρτάται από το αν θα πείσει η ΕΚΤ τις αγορές ότι προσφέρει μία αποφασιστική ρήξη με ένα ευρωπαϊκό παρελθόν στο οποίο οι εθνικές αρχές είχαν θεωρηθεί πολύ ευαίσθητες σε πολιτικές πιέσεις και πάρα πολύ πρόθυμες να αγνοήσουν τους αδύναμους ισολογισμούς των τραπεζών για να προστατεύσουν τους ισολογισμούς της κυβέρνησης. Για να «σπάσει» αυτή η τοξική σχέση μεταξύ των τραπεζών και των ηγετών, που έχει υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της ευρωζώνης, η ΕΚΤ θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις ανεξάρτητα από πολιτικές πιέσεις.

Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι ο Ενιαίος ΜηχανισμόςΕποπτείας έκανε μια πολλά υποσχόμενη αρχή. Η επανεξέταση των περιουσιακών στοιχείων ποιότητας και τα στρες τεστ του περασμένου έτους στους ισολογισμούς των μεγαλύτερων τραπεζών της ευρωζώνης θεωρήθηκαν ως πιο αυστηρά από ανάλογες ευρωπαϊκές προσπάθειες στο παρελθόν. Η ΕΚΤ χρησιμοποιεί επίσης τη διακριτική της εξουσία για να ωθήσει τις τράπεζες να βελτιώσουν την ποιότητα του κεφαλαίου τους, παραβλέποντας τις εθνικές εξαιρέσεις από το πλαίσιο της Βασιλείας, που είχαν ενσωματωθεί σε ευρωπαϊκούς κανόνες. Οι πρόσφατες κινήσεις από την ισπανική Banco Santander για αύξηση του κεφαλαίου, καθώς και μέτρα για την ενίσχυση της κεφαλαιοποίησης των μικρών ιταλικών δανειστών, φέρουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της νέας ρυθμιστικής αρχής που δείχνει τη δύναμή της.

Αλλά η ελληνική κρίση έχει φέρει την ΕΚΤ σε μια δυσάρεστη θέση. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας καταγγέλλει ότι η ΕΚΤ έχει βάλει θηλιά γύρω από το λαιμό της Ελλάδας, διότι δεν θα επιτρέψει την Αθήνα να εκδώσει περισσότερους βραχυπρόθεσμους τίτλους. Η ΕΚΤ έχει υπερασπιστεί τη θέση της κυρίως όσον αφορά τη νομισματική πολιτική: λέει ότι αν επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να αγοράσουν περισσότερα έντοκα γραμμάτια θα είναι σαν να χρηματοδοτεί η κεντρική τράπεζα την κυβέρνηση, κάτι το οποίο απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες.

Αλλά ως επόπτης των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών, η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ακόμη πιο ευαίσθητο ερώτημα: θα έπρεπε να επιτρέπεται στις ελληνικές τράπεζες ακόμη και να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τη λιγοστή ρευστότητα για να επανεπενδύσουν στους υπάρχοντες βραχυπρόθεσμους τίτλους;

Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι σε μια εποχή τόσου έντονου στρες, οι τράπεζες θα πρέπει ιδανικά να κόβουν τα ανοίγματά τους σε μη ρευστοποιήσιμα κρατικά χρεόγραφα. Ωστόσο, πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι αν οι τράπεζες διαταχθούν να το πράξουν, αυτό θα έχει ολέθριες συνέπειες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Προς το παρόν, η ΕΚΤ επιτρέπει στις τράπεζες να επανεπενδύουν σε έντοκα γραμμάτια. Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι όσο περισσότερο αυτό εξακολουθεί, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για την αξιοπιστία της ΕΚΤ ως επόπτης τραπεζών. Εν τω μεταξύ, η ΕΚΤ αντιμετωπίζει επίσης μια άλλη κρίσιμη απόφαση: έχουν οι ελληνικές τράπεζες επαρκή κεφάλαια;

Η οικονομική κρίση έχει ήδη μια κακή επίδραση στην ποιότητα των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων. Η Eurobank Ergasias Α.Ε., ένας από τους μεγαλύτερους δανειστές στην Ελλάδα, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ο λόγος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει ήδη επιστρέψει σε συγκρίσιμα επίπεδα με το πρώτο εξάμηνο του περασμένου έτους, με τις καθυστερήσεις να αυξάνονται τόσο στις υποθήκες όσο και στα εμπορικά δάνεια.

Τα ποσοστά χρεοκοπίας είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επιδεινωθούν εάν η κυβέρνηση αρχίσει να καθυστερεί τις πληρωμές στους προμηθευτές της, λόγω της κρίσης ρευστότητα, όπως φαίνεται πιθανό, δεδομένης της έλλειψης προόδου στην απελευθέρωση κεφαλαίων διάσωσης. Οι συνθήκες πίστωσης είναι επίσης πιθανό να «σφίξουν» ως αποτέλεσμα της εκροής καταθέσεων από την έναρξη της πολιτικής κρίσης του Δεκεμβρίου. Παρά το γεγονός ότι οι εκροές έχουν σταθεροποιηθεί από όταν η Αθήνα υπέγραψε την τετράμηνη παράταση για το τρέχον πρόγραμμα διάσωσής της στις 20 Φεβρουαρίου, οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να εξαρτώνται από την κεντρική τράπεζα, για χρηματοδότηση 100 δις ευρώ, που ισοδυναμεί με σχεδόν το 70% του ελληνικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Αυτό δείχνει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα αντιμετωπίσουν μια περαιτέρω περίοδο απομόχλευσης, καθώς προσπαθούν να επαναφέρουν τη χρηματοδότησή τους σε μια υγιή βάση.

Και εάν η Αθήνα προχωρήσει με ένα προτεινόμενο νέο νόμο για την απαγόρευση των κατασχέσεων σε ορισμένα στεγαστικά δάνεια, οι τράπεζες θα αναγκαστούν να λάβουν περαιτέρω κακές επιβαρύνσεις χρέους, ώστε να αντικατοπτρίζουν τα ασθενέστερα κίνητρα για να εξοφλήσουν τα χρέη τους οι ιδιοκτήτες ακινήτων. Είναι αλήθεια ότι οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες πέρασαν τα τεστ αντοχής της ΕΚΤ τον περασμένο χρόνο και μέχρι στιγμής οποιαδήποτε επιδείνωση είναι εντός του εύρους του δυσμενούς σεναρίου των τεστ, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν την κατάσταση. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό του κεφαλαίου που κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες αποτελείται από αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις, τις οποίες η ΕΚΤ έχει δηλώσει ότι δεν θεωρεί επαρκείς για την απορρόφηση των ζημιών, δεδομένου ότι η διαθεσιμότητα των κεφαλαίων εξαρτάται από την ικανότητα των τραπεζών να παράγουν κέρδη για τις επόμενες δεκαετίες.

Αν αφαιρέσουμε αυτές τις φορολογικές πιστώσεις, ο δείκτης βασικού ιδίου κεφαλαίου της Eurobank μειώθηκε σε περίπου 5% στο τέλος του 2014, σημειώνει η Citigroup. Αυτό είναι πολύ κάτω από το επίπεδο του 10% για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Δεν αποτελεί έκπληξη που οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών έχουν χάσει έως και το 80% της αξίας τους κατά το παρελθόν έτος και πλέον διαπραγματεύονται σε σημαντικά στενάχωρα πολλαπλάσια.

Ορισμένοι κεντρικοί τραπεζίτες πιστεύουν ότι σημαντικές εισφορές κεφαλαίων σε ελληνικές τράπεζες μπορεί ήδη να είναι απαραίτητες. Ωστόσο, η μόνη πιθανή πηγή κεφαλαίου σήμερα είναι τα χρήματα που προορίζονται για τις τραπεζικές ανακεφαλαιοποιήσεις που κατέχονται από το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Για να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια, οι τράπεζες θα χρειάζονται την έγκριση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, που με τη σειρά του θα απαιτήσει η Ελλάδα να συμμορφωθεί με το πρόγραμμα διάσωσής της.

Εάν τα κεφάλαια του ΕΤΧΣ δεν ήταν διαθέσιμα, οποιαδήποτε τράπεζα θεωρείται ότι έχει ανεπαρκή κεφαλαιοποίηση θα πρέπει να αναδιαρθρωθεί σύμφωνα με τους νέους σκληρούς κανόνες bail-in της ΕΕ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες για ορισμένους καταθέτες.

Φυσικά, οι τεχνοκράτες αξιωματούχοι διστάζουν να λάβουν αποφάσεις με τόσο βαθιές πολιτικές προεκτάσεις. Αλλά η ΕΚΤ έχει επίσης την υποχρέωση να αναλάβει τις ευθύνες της με ανεξαρτησία και σύμφωνα με τους νόμους της ευρωζώνης. Όσο περισσότερο το αδιέξοδο μεταξύ της Αθήνας και των πιστωτών της συνεχίζεται, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση στην ΕΚΤ να δράσει για να διασφαλίσει την αξιοπιστία της. Εξάλλου, αυτός ήταν ο στόχος της τραπεζικής ένωσης.

www.wsj.com

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.