FT: Ο καλύτερος τρόπος να αποτρέψεις το Grexident είναι να ετοιμαστείς για το Grexit
16/03/2015 14:43
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

FT: Ο καλύτερος τρόπος να αποτρέψεις το Grexident είναι να ετοιμαστείς για το Grexit

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι ένα Grexit αλλά ένα Grexident: ένα ξαφνικό σοκ στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα που θα προκαλέσει ανθρωπιστική κρίση, παγκόσμια χρηματοπιστωτική μετάδοση και πλήγμα στη φήμη της Ε.Ε, σύμφωνα τον W. Münchau

Όταν η γερμανική οικονομική αγραμματοσύνη συναντά την ελληνική διπλωματική αγραμματοσύνη, τίποτα καλό δεν βγαίνει. Την προηγούμενη εβδομάδα ένας Έλληνας υπουργός (ο Πάνος Καμμένος), απείλησε να πλημμυρίσει τη Γερμανία με ισλαμιστές μετανάστες. Οι Γερμανοί συζητούν ξανά για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ από ατύχημα (Grexident). Ο Αλέξης Τσίπρας συνέδεσε ένα αίτημα για γερμανικές αποζημιώσεις από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με τις υφιστάμενες συζητήσεις για την παράταση της δανειακής σύμβασης.

Το αίτημα αποζημιώσεων δεν είναι επιπόλαιο. Υπάρχουν ακόμα και Γερμανοί δικηγόροι που πιστεύουν ότι η Αθήνα έχει επιχειρήματα. Αλλά είναι πολιτική τρέλα να συνδέεις τα δύο θέματα. Αυτό που ακούμε δεν είναι ο συνήθης θόρυβος. Υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης. Το συμπέρασμα που βγάζω από αυτό είναι ότι οι πιθανότητες να συμβεί πλησιάζουν σημαντικά τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Οι δύο πλευρές μπορεί να ρίξουν τη ρητορική τους τις επόμενες ημέρες, αλλά δεν μπορώ να δω τις πιστώτριες χώρες να κάμπτονται αναφορικά με τους όρους της συμφωνίας του προηγούμενου μήνα για τη συμφωνία παράτασης. Ούτε μπορώ να δω την ελληνική πλευρά να τους καλύπτει.

Καθώς κανείς δεν ξέρει πόσες μέρες ή εβδομάδες απέχει η Αθήνα από τη χρεοκοπία, το ρίσκο ξαφνικής εξόδου είναι ξεκάθαρο και παρόν. Το Grexit μπορεί να μη συμβεί ποτέ, αλλά είναι καιρός να προετοιμαζόμαστε. Το Grexit δεν είναι ένα αποτέλεσμα που κάθε λογικός άνθρωπος θα ευχόταν. Θα υπονομεύσει τη γεωστρατηγική επιρροή της Ε.Ε. Οικονομικά θα αποκαλύψει μια κρυμμένη αλήθεια: η νομισματική ένωση δεν είναι παρά ένα ενισχυμένο σύστημα σταθερών ισοτιμιών. Ένας μεγάλος αριθμός οικονομικών συμβολαίων άμεσα θα τεθεί υπό καθεστώς χρεοκοπίας. Δεν είναι ξεκάθαρο πώς το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα θα αντιδράσει. Η νεόκοπη οικονομική ανάκαμψη της ευρωζώνης μπορεί να μπει σε κίνδυνο.

Για την Ελλάδα η έξοδος μπορεί να δουλέψει μακροπρόθεσμα αν γίνει καλή διαχείριση. Βραχυπρόθεσμα, όμως, θα φέρει οικονομική μιζέρια. Η χώρα εξακολουθεί να έχει έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, κάτι που σημαίνει ότι εξαρτάται από εξωτερική χρηματοδότηση για να στηρίξει την εγχώρια κατανάλωση. Αυτή η χρηματοδότηση μπορεί να εξαφανιστεί από τη μια μέρα στην άλλη αν πτωχεύσει έναντι των πιστωτών.

Η προετοιμασία για Grexit δεν έχει να κάνει με ένα plan B που βρίσκεται στο πάνω συρτάρι. Σημαίνει μια προσυμφωνημένη σειρά δράσεων που είναι έτοιμες να εφαρμοστούν. Μια αλλαγή από ένα νομισματικό καθεστώς σε μικρή χρονική περίοδο συνιστά οργανωτική και λογιστική πρόκληση που πηγαίνει πολύ πιο πέρα απ' ό,τι κάνουν κανονικά τα κράτη.

Θα συμβούλευα κατά μιας άμεσης αλλαγής σε ένα νέο νομισματικό καθεστώς, μια αντικατάσταση του ευρώ με τη νέα δραχμή. Αμφιβάλλω αν αυτό είναι λογικά εφικτό και οικονομικά επιθυμητό. Θα επέλεγα μεταβατικό καθεστώς, μια θολή δυσδιάκριτη κατάσταση, όπου κανένας δεν ξέρει ακριβώς αν η Ελλάδα είναι εντός ή εκτός.

Προτεινόμενη επιλογή μου θα ήταν ένα παράλληλο νόμισμα που θα λειτουργεί ως μέσο συναλλαγών, αλλά όχι απαραίτητα ως μέσο αποθήκευσης αξίας ή ως λογιστική μονάδα. Η ονομαστική του αξία θα είναι στο ευρώ. Αυτό το ψευδονόμισμα δεν θα είναι νόμιμο χρήμα. Η επιτυχία του θα εξαρτάται από το εάν ο κόσμος θα το αποδεχτεί. Ο μοναδικός του ρόλος αρχικά θα είναι να παρέχει προσωρινά ρευστότητα αν η χώρα αποκοπεί από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας.

Υπάρχουν διάφορες προτάσεις, περιλαμβανομένης και μιας ότι θα στηρίζεται σε μελλοντικά φορολογικά έσοδα. Σημειώνω ότι ο Γιάνης Βαρουφάκης συζήτησε μια ακόμα πιο εξωτική επιλογή σε άρθρο που έγραψε πέρυσι. Ανακίνησε την ιδέα μια κυβέρνηση της περιφέρειας της ευρωζώνης να σπονσοράρει ένα κρυπτονόμισμα (cryptocurrency) με χαρακτηριστικά παρόμοια του bitcoin. Υπάρχει πολύς ενθουσιασμός για την πιθανότητα ενός ιντερνετικού νομίσματος. Μακροπρόθεσμα η τεχνολογία στην οποία στηρίζεται το bitcoin θα έχει βαθιές επιπτώσεις στις οικονομίες μας. Αλλά στη σημερινή του εκδοχή, το bitcoin και τα ψηφιακά «αδέλφια» του είναι άχρηστα ως πιθανοί μελλοντικοί αντικαταστάτες του δολαρίου ή του ευρώ, εξαιτίας του ότι είναι αποπληθωριστικά εκ κατασκευής. Αυτό το ελάττωμα μετατρέπεται σε κρίσιμο χαρακτηριστικό όταν θέλεις κάτι που δεν μπορεί να πληθωριστεί έναντι ενός υποκείμενου νομίσματος. Ένα κρυπτονόμισμα χτίζεται πάνω σε ένα διαφανή αλγόριθμο. Καμία κυβέρνηση ή κεντρική τράπεζα δεν το εκδίδει ούτε το ελέγχει.

Η δυσκολία σε όλες τις επιλογές παράλληλου νομίσματος είναι η ανάγκη να αποτραπεί η κατάρρευση των τραπεζών. Η Ελλάδα μπορεί να χρειαστεί εξωτερική χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια της μετάβασης. Η κυβέρνηση ίσως θα πρέπει να επιβάλει κεφαλαιακούς ελέγχους ή προσωρινά να κλείσει τα σύνορα, τα λιμάνια και τα αεροδρόμια.

Ένα παράλληλο νόμισμα λοιπόν δεν είναι μια ελαφρά επιλογή, αλλά παραμένει λιγότερο επικίνδυνη από την εναλλακτική. Ίσως ανοίξει το δρόμο για επιστροφή της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Στη χειρότερη περίπτωση, θα είναι ένα μεταβατικό στάδιο προς μια πιο οργανωμένη έξοδο. Στην τελική θα μας εξασφαλίσει έναντι του μεγαλύτερου κινδύνου, που δεν είναι το Grexit, αλλά το προαναφερθέν Grexident: ένα ξαφνικό σοκ στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα που θα προκαλέσει ανθρωπιστική κρίση, παγκόσμια χρηματοπιστωτική μετάδοση και πλήγμα στη φήμη της Ε.Ε.

Το συμπέρασμα είναι αναπόφευκτο: ο καλύτερος τρόπος να αποτρέψεις το Grexident είναι να ετοιμαστείς για το Grexit.

www.ft.com

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ιαπετός avatar
    Ιαπετός 16/03/2015 17:21:42

    Στις 10 Απριλίου του 1867 με τον Νόμο ΣΔ (ΦΕΚ Α’ 21/12.04.1867) υιοθετείται σε εθελοντική βάση στην Ελλάδα ο διμεταλλισμός της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης. Ο νόμος «περί νομισματικού συστήματος» επανακαθορίζει μετά το 1833 τα μέτρα και τα σταθμά της δραχμής και διαχωρίζει την δραχμή σε «κύριο νόμισμα» με το άρθρο 3 και σε «συμπληρωματικό νόμισμα» με το άρθρο 6. Το κύριο νόμισμα αφορά ουσιαστικά τις εξωτερικές συναλλαγές της χώρας. Το συμπληρωματικό νόμισμα είναι ουσιαστικά κέρματα μικρής ονομαστικής αξίας τα οποία χρησιμοποιούνται γίνονται αποδεκτά σε όλη την επικράτεια μέχρι 50 κερμάτων αργύρου και μέχρι 5 κερμάτων ορείχαλκου για ιδιωτικές συναλλαγές και χωρίς περιορισμό για το δημόσιο ταμείο. Με το άρθρο 16 του νόμου ΣΔ «απαγορεύεται η εν τη επικρατεία χαλκίνων και ορειχαλκίνων κερμάτων (συμπληρωματικών) ξένων επικρατειών.» Με το άρθρο 9 τίθονταν και όριο στην κυκλοφορία συμπληρωματικού νομίσματος με βάση τον πληθυσμό της χώρας!
    Για ποια πράγματα μας πληροφορεί ο συγκεκριμένος νόμος; 1.Ότι στην Λατινική Νομισματική Ένωση υπήρχαν συμπληρωματικά νομίσματα για εθνική χρήση σε κάθε χώρα μέλος. 2.Ότι τα συμπληρωματικά νομίσματα δεν γίνονταν δεκτά για εξωτερικές συναλλαγές ενώ γίνονταν δεκτά για την εξόφληση φόρων.
    Προσέξτε τώρα τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κάντε μόνοι σας τους λογικούς συσχετισμούς με την Λατινική Νομσιματική Ένωση:
    «03.05.1998 Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκδίδει τον Κανονισμό 974/98 για την εισαγωγή του ευρώ. Το προοίμιο του κανονισμού αναφέρει [1] Άρθρο 10 Από 1ης Ιανουαρίου 2002, η ΕΚΤ και οι κεντρικές τράπεζες των συμμετεχόντων κρατών μελών θέτουν σε κυκλοφορία τραπεζογραμμάτια [banknotes] σε ευρώ. Με την επιφύλαξη του άρθρου 15, τα τραπεζογραμμάτια αυτά είναι τα μόνα που έχουν την ιδιότητα του νόμιμου χρήματος [legal tender] σε όλα τα εν λόγω κράτη μέλη. Άρθρο 11
    Από 1ης Ιανουαρίου 2002, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα εκδώσουν κέρματα σε ευρώ ή σε cent … Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 15, τα κέρματα αυτά είναι τα μόνα που έχουν την ιδιότητα του νόμιμου χρήματος [legal tender] σε όλα τα εν λόγω κράτη μέλη. Εκτός από την εκδίδουσα αρχή και τα πρόσωπα που προβλέπει συγκεκριμένα η εθνική νομοθεσία των εκδιδόντων κρατών μελών, ουδείς υποχρεούται να δεχθεί άνω των πενήντα κερμάτων σε κάθε πληρωμή.» Θα προσπεράσω το θέμα ότι κάποιοι χρήσιμοι μεταφραστές απέδωσαν το legal tender που σημαίνει νόμιμο μέσο πληρωμής ως νόμιμο χρήμα (lawful money) και θα σταθώ στο άρθρο 11. «…. ουδείς υποχρεούται να δεχθεί άνω των πενήντα κερμάτων σε κάθε πληρωμή» λέει το άρθρο. Τι σημαίνει αυτό; Ότι τα κέρματα σε ευρώ είναι περιορισμένο μέσο νόμιμης πληρωμής. Γιατί συμβαίνει αυτό; Άποψη έχω, και κάθε άποψη δεκτή εκτός από την άποψη ότι για λόγους ευκολίας χρησιμοποιούμε τραπεζογραμμάτια.
    Όμως το Καταστατικό της Bundesbank στο άρθρο 14.1 λέει ότι «τα τραπεζογραμμάτια σε ευρώ θα είναι το μοναδικό νόμιμο μέσο πληρωμής χωρίς περιορισμούς». Το γερμανικό κείμενο αναφέρεται σε «unbeschrδnkte gesetzliche Zahlungsmittel» [2] το οποίο στο αγγλικό αποδίδεται ως «unrestricted legal tender.» [3] Η Bundesbank επεξηγεί στο site της ότι τα κέρματα σε ευρώ είναι «restricted legal tender.» [4] Όμως αυτό είναι ερμηνεία και δεν είναι νόμος όπως το Καταστατικό! Δηλαδή γιατί δεν επιδέχεται άλλης ερμηνείας; Ότι θα μπορούσε να υπάρξει στην Γερμανία και άλλο νόμιμο μέσο πληρωμής ή νόμιμο χρήμα αλλά για περιορισμένη χρήση; Εκτός από την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, ίσως αυτό είναι ο λόγος που στην Γερμανία το bitcoin έχει αναγνωριστεί ως «ιδιωτικό χρήμα» το οποίο αποτελεί «λογιστική μονάδα» χωρίς να είναι «νόμιμο μέσο πληρωμής.» [5] ‘Ετσι και μπούμε στην συζήτηση για το τι λέει το Καταστατικό της ΤτΕ θα φρίξουμε.
    Τι είναι όμως legal tender τελικά;
    22.10.2010 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδίδει την Σύσταση 2010/191 «σχετικά με το πεδίο εφαρμογής και τις έννομες συνέπειες του καθεστώτος νομίμου χρήματος των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων σε ευρώ.» Στο προοίμιο της σύστασης αναφέρεται ότι [6]
    (3) Υπάρχει επί του παρόντος ορισμένη αβεβαιότητα, στο επίπεδο της ζώνης του ευρώ, όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής και τις συνέπειες του καθεστώτος νομίμου χρήματος [legal tender] !)
    Δηλαδή στην ΕΕ ξέρουμε ότι τα τραπεζογραμμάτια σε ευρώ είναι legal tender αλλά δεν συμφωνούμε τι είναι legal tender! Καταπληκτικό εεε;;; Η σύσταση δε αυτή της Επιτροπής εκδόθηκε μετά από πόρισμα ομάδας εμπειρογνωμόνων που συγκροτήθηκε για να καθορίσει τι είναι legal tender. [7]
    Θα το κλείσω εδώ με τις εξής παρατηρήσεις: Η υιοθέτηση διπλού «νομίσματος» για την εξόφληση μισθών και συντάξεων δεν πρόκειται να λύσει κανένα πρόβλημα. Ποτέ μου δεν υποστήριξα κάτι τέτοιο. Αντιθέτως υποστηρίζω ότι η υιοθέτηση ενός συμπληρωματικού μέσου πληρωμής περιορισμένης χρήσης μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα της ανθρωπιστικής χρήσης και της ανεργίας χωρίς δημοσιονομικό κόστος και ταυτόχρονα να λειτουργήσει συμπληρωματικά στην επανεκκίνηση της οικονομίας. Όσο για τις αηδίες που γράφονται είτε στα social media είτε σε άρθρα περί της κατάρας του διπλού νομίσματος κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με την συζήτηση περί ευρώ ή δραχμής. Διαβάστε νομισματική ιστορία, την ιστορία του χρήματος. Μόνοι σας!
    Αφοσίωσα 3 χρόνια από την ζωή μου για να κατανοήσω την κρίση, όχι την ελληνική, λίγο με ενδιέφερε αυτό. Το μεγαλύτερο ίσως δίδαγμα είναι ότι για σύνθετα θέματα είναι πιο χρήσιμο να σκάει κάποιος από το να μιλάει. Σας λέω ότι το ευρώ σχεδιάστηκε για να υπάρχουν πολλά παράληλα ευρώ; Γιατί; Γιατί έτσι μ’ αρέσει; Αφού τα ταγάρια της νομισματικής ορθοδοξίας λένε ότι θέλουν θα λέω και εγώ ότι θέλω. (Νικόλας Καρατσόρης) [1] http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do…
    [2]https://www.bundesbank.de/…/gesetz_ueber_die_deutsche_bunde…
    [3]https://www.bundesbank.de/…/Tasks_and_o…/bundesbank_act.pdf…
    [4] http://www.frank-schaeffler.de/…/2013_08_07-Antwort-Koschyk…
    [5]http://www.frank-schaeffler.de/…/2013_08_07-Antwort-Koschyk…
    [6] http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/…
    [7] http://ec.europa.eu/economy_finance/…/documents/elteg_en.pdf

  2. Naruto avatar
    Naruto 16/03/2015 19:35:37

    Ο καλύτερος τρόπος για να αποφευχθεί ένα grexit είναι να επιτευχθεί ένα syrizexit και μάλιστα γρήγορα .

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.