Economist: Η γκάφα του Βαρουφάκη και πως η Ελλάδα τα έκανε θάλασσα
20/02/2015 11:19
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Economist: Η γκάφα του Βαρουφάκη και πως η Ελλάδα τα έκανε θάλασσα

Η Ελλάδα είχε την ευκαιρία να κάνει το έργο της ευρωζώνης καλύτερο. Αλλά την πέταξε, γράφει ο Economist.

Κάνοντας φασαρία σε όλη την Ευρώπη κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων, ο Γιάννης Βαρουφάκης, ο τολμηρός υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, ζήτησε από την ευρωζώνη να χαράξει μια νέα πορεία. Ο ατέλειωτος εξαναγκασμός νέων δανείων σε καταχρεωμένες χώρες όπως η Ελλάδα, με το πρόσχημα ότι θα πρέπει να επιστραφούν μια μέρα, υποστήριξε, ήταν μια στρατηγική ύφεσης και αποπληθωρισμού. «Η ασθένεια που αντιμετωπίζουμε στην Ελλάδα», δήλωσε στο BBC, «είναι ότι το πρόβλημα της αφερεγγυότητας εδώ και πέντε χρόνια έχει αντιμετωπιστεί ως πρόβλημα ρευστότητας».

Η άποψη αυτή δεν θα φαινόταν αλλόκοτη στον ακαδημαϊκό κόσμο που ο κ. Βαρουφάκης εγκατέλειψε πρόσφατα. Λίγοι πιστεύουν ότι το χρέος της Ελλάδας, αξίας πάνω από 175% του ΑΕΠ, θα μπορέσει ποτέ να αποπληρωθεί πλήρως. Αλλά λέγοντας αυτά πρόδωσε μια θλιβερή παρεξήγηση των κανόνων της ευρωζώνης. Εάν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συμφωνούσε με την άποψη του Βαρουφάκη, θα έπρεπε να «κόψει» τις ελληνικές τράπεζες, οδηγώντας την Ελλάδα πιθανότατα εκτός ευρώ. Πράγματι, νωρίτερα αυτό το μήνα, όταν ο υπουργός επισκέφθηκε την ΕΚΤ στη Φραγκφούρτη, ο Μάριο Ντράγκι του είπε ευθαρσώς να κρατήσει την άποψή του για τον εαυτό του. Έκτοτε δεν την έχει επαναλάβει.

Η γκάφα του Βαρουφάκη είναι μια απλή υποσημείωση σε μια λίστα από ατυχίες που χαρακτηρίζουν την άθλια εμπειρία στην Ελλάδα στο ευρώ. Αλλά είναι απογοητευτικά τυπική για μια κυβέρνηση που, παρά την υψηλή δημοτικότητά της στο εσωτερικό, έχει σπαταλήσει κάθε ευκαιρία για να βελτιώσει τη θέση της και, τελικά, τη ζώνη του ευρώ. Παρότι ο Βαρουφάκης και οι συνάδελφοί του στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν δηλώσει δυναμικά ότι οι αλλαγές που ζητούν θα ωφελήσουν όλους τους Ευρωπαίους, και όχι μόνο τους Έλληνες, η διαπραγματευτική στρατηγική τους ήταν στενόμυαλη, αυτοκαταστροφική και αφελής.

Εν μέρει, αυτό μπορεί να αποδοθεί στην απειρία. Λίγοι Ευρωπαίοι έσφαλαν υποθέτοντας ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα έκανε κωλοτούμπα από την στιγμή που ανέλαβε τα καθήκοντά του. Αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καμία δικαιολογία για να κάνει αναφορές στη ναζιστική κατοχή στην Ελλάδα. Ούτε βοήθησε το να παίζει παιχνίδια με τους εταίρους στο Eurogroup των υπουργών οικονομικών. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν εξοργιστεί από την ελληνική συνήθεια διαρροής δήθεν ιδιωτικών εγγράφων συζήτησης.

Η διένεξη για το αν θα παραταθεί η δεύτερη διάσωση στην Ελλάδα, η οποία λήγει στις 28 Φεβρουαρίου, έχει δείξει ότι η κυβέρνηση του κ Τσίπρα είναι στο χειρότερο σημείο της. Βεβαίως, ο ΣΥΡΙΖΑ δέχθηκε μια κακή κατάσταση από τον προκάτοχό του, που πριν από τα Χριστούγεννα έκανε δεκτή παράταση δύο μόνο μηνών. Αλλά αντί να δεχθούν την επέκταση, ο Τσίπρας και ο Βαρουφάκης έμειναν αδιάλλακτοι, επιμένοντας ρομποτικά σε μια συμφωνία- γέφυρα που θα ξεκλειδώσει την χρηματοδότηση της ευρωζώνης, ενώ θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να επιβραδύνει ή να αντιστρέψει τις μεταρρυθμίσεις. Οι πιστωτές στην Ελλάδα, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν εντυπωσιάστηκαν. Στις 19 Φεβρουαρίου, η Ελλάδα υπέβαλε μια πιο διαλλακτική πρόταση για την επέκταση του δανείου της. Αλλά αυτή απορρίφθηκε σχεδόν αμέσως από τη Γερμανία. Η εμπιστοσύνη έχει, φαινομενικά, διαβρωθεί τόσο οικτρά, που οι ελληνικές υποσχέσεις για πειθαρχία δεν αξίζουν πολύ στο Βερολίνο.

Αυτές οι λογομαχίες έχουν αντίκτυπο πολύ πιο πέρα από τα πληγωμένα συναισθήματα κάποιων πολιτικών. Η επιβίωση της Ελλάδας στο ευρώ εξαρτάται από δύο παράγοντες που σε μεγάλο βαθμό είναι εκτός ελέγχου της: την προθυμία της ΕΚΤ να διατηρήσει τις τράπεζές της «ζωντανές» και του Eurogroup να επιτευχθεί μια μακροπρόθεσμη συμφωνία χρηματοδότησης (ο Βαρουφάκης αποφεύγει τον όρο «διάσωση») για να κρατήσει τη χώρα «ζωντανή». Έχει αποδυναμωθεί και στα δύο μέτωπα.

Η συλλογιστική της ΕΚΤ θα στηριχτεί εν μέρει στην αξιολόγηση της υγείας των ελληνικών τραπεζών. Οι καταθέτες αποσύρουν περίπου 2 δις ευρώ την εβδομάδα. Το πείσμα του ΣΥΡΙΖΑ έχει σκληρύνει τη στάση στο Συμβούλιο της ΕΚΤ. Στις 18 Φεβρουαρίου, προσέφερε μόνο μια μικρή αύξηση της στήριξης της ρευστότητας. Και η υποστήριξη θα εξαλειφθεί αν τα δύο τρίτα των μελών του το αποφασίσουν. Κάποιοι φέρονται να υποστηρίζουν τους ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων ως την καλύτερη επιλογή. Η Ελλάδα θα μπει σε επικίνδυνα εδάφη αν καταλήξει χωρίς συμφωνία τον Μάρτιο.

Όσο για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία, η Γερμανία και άλλοι δελεάζουν την Ελλάδα, με όρους όπως η χαλάρωση των όρων του χρέους και η μείωση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος. Αλλά αυτά είναι βραβεία για το τέλος των συνομιλιών, όχι για την αρχή. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ήδη αρχίσει να αντιστρέφει κάποιες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικοποιήσεων και των κανόνων των συλλογικών διαπραγματεύσεων, προκαλώντας την περαιτέρω δυσαρέσκεια των πιστωτών του. Η Ευρωομάδα κατά πάσα πιθανότητα δεν θα αποσύρει τη δημοσιονομική προσφορά της, αλλά, χωρίς καμία εμπιστοσύνη στους Έλληνες, οι προϋποθέσεις μεταρρύθμισης που θα συνοδεύουν μια τρίτη διάσωση σίγουρα θα είναι πιο σκληρές από ποτέ.

Ο χρόνος λιγοστεύει, ιδιαίτερα αν το Eurogroup δεν συμφωνήσει με την Ελλάδα σχετικά με τους όρους για την επέκταση της διάσωσης. Χάρη στην κατάρρευση των φορολογικών εσόδων, η κυβέρνηση θα μπορούσε να ξεμείνει από μετρητά πριν λήξει το ομόλογο του ΔΝΤ τον Μάρτιο. Πιέζοντας τους προμηθευτές και κάνοντας επιδρομές σε ταμεία, η Ελλάδα μπορεί να είναι σε θέση να χρηματοδοτηθεί για μερικούς μήνες, αλλά χωρίς περαιτέρω βοήθεια είναι βέβαιο ότι δεν θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στην αποπληρωμή του χρέους προς την ΕΚΤ τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Η απομόνωση είναι σπάνια πολυτέλεια

Ωστόσο, μία σημαντική φόρμουλα παραμένει αμετάβλητη: ότι ούτε η Ελλάδα ούτε οι συνεργάτες της θέλουν να τη δουν να αναγκαστεί να βγει από το ευρώ (αν και οι πιθανότητες ενός τυχαίου Grexit έχουν μειωθεί). Έτσι, σε κάποιο σημείο ο Τσίπρας θα πρέπει να εκτελέσει την κωλοτούμπα του, ενδεχομένως με υψηλό κόστος. Στο εσωτερικό, αφού αύξησε τις προσδοκίες για μια μεγάλη νίκη (το 75% των Ελλήνων υποστηρίζουν σκληρή γραμμή του) μπορεί να αντιμετωπίσει εκκλήσεις για δημοψήφισμα ή νέες εκλογές.

Η πραγματική ελληνική τραγωδία είναι ότι, με λίγη περισσότερη πολιτική δεινότητα, ο Τσίπρας θα μπορούσε να ωθήσει την Ευρώπη προς μια πιο ευτυχισμένη διαδρομή. Η ζώνη του ευρώ χρειάζεται απεγνωσμένα έναν αντίλογο στην αποτυχημένη, γερμανικής εμπνεύσεως, πολιτική της λιτότητας. Ως ηγέτης της οικονομίας που έχει πληγεί περισσότερο, οπλισμένος με ισχυρή δημοκρατική εντολή, ο Τσίπρας ήταν σε καλή θέση για να προσφέρει αυτόν τον αντίλογο. Θα μπορούσε να επιδιώξει την εύρεση συμμάχων κατά της υπερβολικής λιτότητας και υπέρ της χαλάρωσης της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε μέρη όπως η Ιταλία και η Γαλλία, ή ακόμη και στο εσωτερικό της ΕΚΤ. Ωστόσο, με υπεκφυγές για την επέκταση του χρέους του και τόσο επιδεικτικές υπαναχωρήσεις σε λογικές μεταρρυθμίσεις, έχει αποξενώσει λίγο-πολύ τους πάντες. Αυτό κι αν είναι επίτευγμα!

www.economist.com

ΣΧΟΛΙΑ

  1. airman avatar
    airman 20/02/2015 12:42:37

    Η Κυβέρνηση θέλησε να κατοχυρώσει τα "καλά" του προγράμματος - αλλά να μην το ολοκληρώσει - και στη συνέχεια να ξεκινήσει μια πορεία προς τις μεταρυθμίσεις που ευαγγελίζεται, με βάση ότι υπάρχει ένα "τοξικό" 30% μέτρων που πρέπει να μην εφαρμοσθούν. Όμως "ο δρόμος του αύριο οδηγεί στην πόλη του ποτέ". Ως εκ τούτου η θέση της - υπαγορευμένη από τη "νωπή εντολή" - δεν υπήρχε περίπτωση να "περπατήσει". Για την απομόνωση και την αποξένωση της χώρας από τους εταίρους, ο Πρωθυπουργός δεν έκανε τον κόπο να διαβάσει για το Σέλτσο, παρότι κατάγεται από την περιοχή. Και επειδή "η μοναξιά είναι ένας καλός τόπος να επισκεφθείς, αλλά δεν είναι καλός τόπος για να μείνεις", ας ελπίσουμε ότι σε καμία περίπτωση δε θα επιλέξουμε το δεύτερο. Όσο για το minister V, δε φταίει για όλα φέρει όμως ακέραια την ευθύνη ότι με τις θεωρίες του περέσυρε και εξέτρεψε επικίνδυνα τον όποιο σχεδιασμό. Δεν πρόλαβε κι ο αναγκαίος Πάνος να φρενάρει το τραινάκι!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.