Citigroup: Αυτά είναι τα τέσσερα μέτρα για να σωθεί η Ευρωζώνη
31/10/2014 17:14
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Citigroup: Αυτά είναι τα τέσσερα μέτρα για να σωθεί η Ευρωζώνη

Τέσσερα μέτρα για την έξοδο της Ευρωζώνης από τη στασιμότητα προτείνει ο Willem Buiter, επικεφαλής οικονομολόγος της Citigroup.

Με άρθρο του στους Financial Times, σκιαγραφεί τη - μετά stress tests - εποχή, καταθέτοντας τέσσερις προτάσεις, οι οποίες θα συμβάλλουν στην έξοδο της Ευρωζώνης από την οικονομική στασιμότητα. Μεταξύ άλλων εξηγεί πως η συνεχιζόμενη «ζομπιοποίηση» των ευρωπαϊκών τραπεζών συμβάλλει στη διατήρηση των πιέσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Το άρθρο του έχει ως εξής:

Την περασμένη εβδομάδα, 25 τράπεζες απέτυχαν στην επιθεώρηση ποιότητας περιουσιακών στοιχείων (asset quality review - AQR) που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε 130 από τις μεγαλύτερες τράπεζες της ευρωζώνης. Στα stress tests που διεξήγαγε η European Banking Authority σε 123 από τα ισχυρότερα πιστωτικά ιδρύματα της Ε.Ε. απέτυχαν τα 24.

Αυτά τα τελευταία εμφάνιζαν κεφαλαιακό έλλειμμα, με βάση το δυσμενές μακροοικονομικό σενάριο, της τάξης των 24,6 δισ. ευρώ - δηλαδή 0,09% των αξίας 28 τρισ. ευρώ ενεργητικών τους, που αντιστοιχούν στο 70% του συνόλου στην Ε.Ε. Συμπεριλαμβανομένων των κεφαλαίων που αντλήθηκαν ή έχουν καλυφθεί από τις αρχές του 2014, σε 14 τράπεζες εμφανίστηκε έλλειμμα 9,5 δισ. ευρώ ή περίπου 0,03% των ενεργητικών, σύμφωνα με τα stress tests.

Στις 27 Οκτωβρίου, οι καθηγητές Viral Acharya και Sascha Steffen εξέδωσαν μια εναλλακτική εκτίμηση, χρησιμοποιώντας διαφορετική μεθοδολογία, για 39 εισηγμένες τράπεζες της ευρωζώνης, με συνολικό ισολογισμό 12,5 τρισ. ευρώ (ένα υποσύνολο αυτών που συμμετείχαν στα stress tests της ΕΒΑ και στα AQR της ΕΚΤ). Υπολόγισαν ότι το έλλειμμα ήταν 450 δισ. ευρώ στα τέλη του 2013 - περίπου το 3,6% των ενεργητικών.

Και τα δύο νούμερα για τις κεφαλαιακές ελλείψεις είναι απλώς ενδεικτικά. Γι' αυτό τείνουν και τα δύο να είναι λάθος. Ποιο είναι πιο κοντά στο πραγματικό μέγεθος; Προσωπικά πιστεύω περισσότερο στην εκτίμηση των καθηγητών Acharya και Steffen. Η ΕΒΑ έχει κακό παρελθόν με τα stress tests, που υποβαθμίζουν χονδροειδώς τις κεφαλαιακές τρύπες των τραπεζών της Ε.Ε. Τόσο τα AQR όσο και τα stress tests βασίζονται πολύ στις εθνικές ρυθμιστικές και εποπτικές αρχές - τις ίδιες αρχές υπό τις οποίες αφέθηκαν να κακοφορμίσουν και να συσσωρευθούν οι υπερβολές που οδήγησαν στη χρηματοπιστωτική κρίση.

Εκείνες ήταν υπεύθυνες για τη ρυθμιστική χαλαρότητα που επέτρεψε στις τράπεζες της δικαιοδοσίας τους να δείξουν υπερβολική ανοχή (επέκταση του χρόνου αποπληρωμής) και να υπερβάλουν όσον αφορά την πραγματική αξία των ενεργητικών τους. Το δυσμενές σενάριο, εξάλλου, δεν ήταν ιδιαίτερα δυσμενές - για παράδειγμα δεν προέβλεπε αποπληθωρισμό.

Εκτός από τις, κρυμμένες ακόμη, ζημίες που κληροδότησε η κρίση, θα συσσωρευθούν και νέες ζημίες ως αποτέλεσμα της μίζερης οικονομικής πορείας της ευρωζώνης τα 5-6 τελευταία χρόνια. Οπότε, εγώ στοιχηματίζω ότι οι καθηγητές Acharya και Steffen διαθέτουν καλύτερο οδηγό για τα κεφάλαια που θα πρέπει να αντλήσει ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος ώστε να αποκτήσει σωστό βηματισμό. Αν είναι έτσι, απαιτούνται περισσότερα AQR και stress tests, αυτήν τη φορά χωρίς τη βοήθεια των εθνικών αρχών.

Την ίδια ώρα, η μετάλλαξη του πιστωτικού συστήματος της ευρωζώνης σε ζόμπι συνεχίζεται. Ακόμη κι αν αναθερμανθεί η εγχώρια ζήτηση, είτε αυθορμήτως είτε μέσω εξωτερικών σοκ, είτε με νομισματική και δημοσιονομική επεκτατική πολιτική και μεταρρυθμίσεις υπέρ της προσφοράς, ο τραπεζικός κλάδος δεν θα μπορέσει να στηρίξει καθόλου την αύξηση της ζήτησης. Η ιαπωνοποίηση της ευρωζώνης θα έχει ως αποτέλεσμα μια χαμένη δεκαετία, μετά τη χαμένη μισή δεκαετία που ήδη βιώνει.

Για να μη μετατραπεί η κυκλική στασιμότητα της ευρωζώνης σε μόνιμη, απαιτούνται τέσσερις στρατηγικές: Η πρώτη είναι τα κατάλληλα AQR και stress tests, τα οποία θα ακολουθήσει ταχεία ανακεφαλαιοποίηση των ελλειμματικών πιστωτικών ιδρυμάτων και ένα κύμα συγχωνεύσεων στις τράπεζες της ευρωζώνης για να επιτευχθεί μεγαλύτερη κερδοφορία και αποδοτικότητα, σε έναν κλάδο με υπερβολικά πολλές ανεπαρκείς τράπεζες. Οι διακρατικές συγχωνεύσεις θα δημιουργήσουν πιο αποτελεσματικό ανταγωνισμό σε κάθε κράτος μέλος. Με τέτοια δραστικά μέτρα, θα μπορούσαν ακόμη και να τονωθούν η εμπιστοσύνη και η αισιοδοξία στην πραγματική οικονομία.

Το δεύτερο μέτρο είναι μια πρόσκαιρη δημοσιονομική στήριξη (ας πούμε 1% του ΑΕΠ της ευρωζώνης ετησίως επί δύο χρόνια, επικεντρωμένο στις χώρες με τα μεγαλύτερα ελλείμματα παραγωγής, δηλαδή στην περιφέρεια) την οποία θα χρηματοδοτεί και θα πληρώνει με νέο χρήμα μονίμως η ΕΚΤ. Για να γίνουν πιο διαφανείς οι μηχανισμοί αυτής της... ρίψης κεφαλαίων από ελικόπτερο η ΕΚΤ θα χρειαστεί να ακυρώσει τα κρατικά χρεόγραφα που αγοράζει.

Αυτό το τρίτο βήμα οικονομικά θα αντιστοιχεί σε αγορά και διακράτηση των ομολόγων για πάντα (με μετακύλιση στις λήξεις) και θα είναι ακόμη πιο δραματικό. Εφόσον τα ρυθμιστικά κεφάλαια στο ευρωσύστημα γίνουν αρνητικά, αυτό θα υπενθυμίσει ότι το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο των κεντρικών τραπεζών -η παρούσα αξία των μελλοντικών κερδών από κυριαρχικά δικαιώματα- βρίσκεται εκτός ισολογισμού.

Τέλος, για να επιτευχθεί βιωσιμότητα του χρέους των κρατών της ευρωζώνης, απαιτούνται δραστικές μεταρρυθμίσεις υπέρ της ζήτησης, που θα τονώσουν τον ρυθμό ανάπτυξης της παραγωγής τουλάχιστον στο 1,5% για την Ιταλία, την Πορτογαλία και άλλες αρτηριοσκληρωτικές χώρες.

Το φετίχ της ευρωζώνης «απαγορεύεται η νομισματική χρηματοδότηση των κρατικών χρεών» να παραλύει την ΕΚΤ. Ο ενστικτώδης αντικεϊνσιανισμός του τευτονικού περιθωρίου ευνουχίζει τη δημοσιονομική πολιτική. Η εγχώρια πολιτική παράλυση αναστέλλει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Τα AQR - stress tests ήταν παραμύθια. Καλή τύχη, ευρωζώνη!

www.imerisia.gr

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Uncle Stgm avatar
    Uncle Stgm 31/10/2014 18:47:27

    Η Ευρώπη είναι ήδη βαθειά μέσα στην κλασική "παγίδα ρευστότητας" (liquidity trap), βασική έννοια των οικονομικών του Κέυνς. Οι έχοντες ρευστότητα (υπάρχει τεράστια) δεν θέλουν να επενδύσουν στην πραγματική οικονομία και προτιμούν να την παρκάρουν μέσα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. ΒΛέποντας με άλλη οπτική, αντί να επανεπενδύσουν, μετατρέπουν το συσσωρευμένο κέρδο του παρελθόντος σε "πλασματικό κεφάλαιο" (fiktives Kapital, στο "Κεφάλαιο" του Μάρξ). Το πλασματικό κεφάλαιο δεν αποσπά σε χρόνο ενεστώτα νέα υπεραξία απο τους εργαζόμενους: "τρέφεται" παρασιτικά από τις αβέβαιες και με ρίσκο προσδοκίες του μέλλοντος. Αυτό ακριβώς κάνει σήμερα τις τράπεζες κάτι μεταξύ καζίνου και ζόμπι, αντί να είναι προμηθευτές κεφαλαίων για την καπιταλιστική πραγματική οικονομία. O Buiter επιχειρηματολογεί διαφορετικά, νεοκλασικά και "ενδοχρηματοπιστωτικά" (δεν βλέπει την πραγματική οικονομία) αλλά ως προς την ουσία είναι σωστός: Άν οι προσδοκίες για καπιταλιστικό κέρδος δεν μεταφερθούν απο το χρηματοπιστωτικό μέρος του καπιταλισμού στον καπιταλισμό της πραγματικής οικονομίας, το τραπεζικό σύστημα θα παραμείνει ζόμπι που απορροφά δημόσιους πόρους. Και η ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας θα είναι αδύνατη. Ο καπιταλισμός θα μοιάζει με σταματημένο ποδήλατο...

  2. Uncle Stgm avatar
    Uncle Stgm 31/10/2014 19:26:46

    Ουπς..! Δεν το πρόσεξα από την αρχή. Δεν φαίνεται στο μεταφρασμένο άρθρο αλλά βλέπω το πρωτότυπο.
    O Buiter στο πρωτότυπο λέει: Ο ενστικτώδης αντικεϊνσιανισμός του τευτονικού περιθωρίου ευνουχίζει τηναντικυκλική δημοσιονομική πολιτική (The instinctive anti-Keynesianism of the Teutonic fringe emasculate countercyclical fiscal policy) Η αντικυκλική πολιτική είναι γενικά Κευνσιανή πρόταση. Οι νεοκλασικοί αποφεύγουν να την αναφέρουν και ως έννοια. Και ο νεοκλασικός στο παρελθόν Buiter "Κευνσιανίζει" λοιπόν. Αλλάζει τα μυαλά η πραγματικότητα...

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.