#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
12/06/2011 07:49
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Που οδεύει η κρίση χρέους της ΕΕ;

Του Kenneth Rogoff, καθηγητή του  Harvard, και πρώην επικεφαλή οικονομολόγου του ΔΝΤ.



Η Ευρώπη βρίσκεται σε πολιτική κρίση. Κανένας δεν φαίνεται να μπορεί να αντιμετωπίσει τη κρίση χρέους των περιφερειακών της χωρών. Αντί να προχωρήσουν στην αναδιάρθρωση των τεράστιων χρεών της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας, και της Ελλάδας, οι πολιτικοί συνεχίζουν να επιμένουν στην εφαρμογή προγραμμάτων οικονομικής διάσωσης, επιβάλλοντας στις χώρες αυτές απραγματοποίητες και δυσβάστακτες συνθήκες λιτότητας.

Προς το παρόν, η κρίση είναι ακόμη διαχειρίσιμη. Η ανάπτυξη της ευρωζώνης είναι αξιοπρεπής, ενώ οι χώρες PIGs αντιστοιχούν μόλις στο 6% του ΑΕΠ της. Ισχυριζόμενοι όμως ότι το πρόβλημα των χωρών αυτών είναι πρόβλημα ρευστότητας, αντί να παραδεχθούν ότι είναι πρόβλημα χρεοκοπίας, οι Ευρωπαίοι αρμόδιοι ρισκάρουν.

Κάποιες μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, έχουν κι αυτές σοβαρά προβλήματα χρέους, χαμηλής ανάπτυξης, και έλλειψης ανταγωνιστικότητας. Το μόνο που δεν χρειάζονται είναι η αναβολή των μεταρρυθμίσεων και της οικονομικής αναδιάρθρωσης.

Οι πολιτικοί της ΕΕ θεωρούν πως μια πρόωρη και προληπτική αναδιάρθρωση χρέους, θα ήταν καταστροφική. Σίγουρα, μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα μεταδίδονταν αμέσως. Θα σταματούσε μόνο όταν η Γερμανία θα δημιουργούσε κάποιο τείχος προστασίας γύρω από το ισπανικό και ιταλικό δημόσιο χρέος. Αυτή είναι η λύση που θα βλέπαμε αν η ΕΕ ήταν πραγματικά ολοκληρωμένη νομισματικά. Γιατί λοιπόν δεν το κάνουν;

Ίσως επειδή πιστεύουν πως δεν έχουν τα κατάλληλα εργαλεία και τους μηχανισμούς διακυβέρνησης, ώστε να πάρουν σκληρές αποφάσεις, και να επιλέξουν τους νικητές και τους χαμένους. Οι αδύναμοι θεσμοί της ΕΕ διαθέτουν λιγότερο από το 2% του ΑΕΠ της ευρωζώνης σε φορολογικά έσοδα. Οποιαδήποτε σημαντική απόφαση απαιτεί ομοφωνία. Όλοι για έναν και ο ένας για όλους, ασχέτως μεγέθους, χρέους, και λογοδοσίας. Δεν υπάρχει δηλαδή λόγος να προβλεφθεί εναλλακτικό σχέδιο εφόσον δεν υπάρχει κάποια αρχή με την εξουσία να το εφαρμόσει.

Υπάρχει περίπτωση η κρίση χρέους και η γενική δυσλειτουργία να εξαφανισθούν από μόνες τους; Όλα είναι πιθανά. Αν η ανάπτυξη της ευρωζώνης πάει καλά στα επόμενα χρόνια, οι τραπεζικοί ισολογισμοί θα ενισχυθούν, και οι τσέπες των Γερμανών φορολογουμένων θα γεμίσουν. Έτσι, με λίγη ανάπτυξη, οι περιφερειακές οικονομίες ίσως μπορέσουν να διατηρήσουν τη πολιτική λιτότητας.

Η σημερινή στρατηγική όμως, μάλλον θα οδηγήσει σε μια άτακτη αναδιάρθρωση. Γιατί θα πρέπει οι Έλληνες, οι Ιρλανδοί, και οι Πορτογάλοι να αποδεχθούν χρόνια λιτότητας και χαμηλής ανάπτυξης, μόνο και μόνο για να στηρίξουν το τραπεζικό σύστημα της Γαλλίας και της Γερμανίας; Σπάνια μπορούν τα κράτη να αντέξουν σε τόση λιτότητα περισσότερο από μερικά χρόνια. Κι όμως, η σημερινή στρατηγική της ΕΕ και του ΔΝΤ απαιτεί δεκαετίες λιτότητας.

Κόντρα σε κάθε ιστορική λογική, η Ευρώπη αποδέχεται την ηγεσία του ΔΝΤ, το οποίο αποδεικνύεται και εξαιρετικά γενναιόδωρο στα κράτη PIGs. Δυστυχώς όμως, ένα ήπιο ΔΝΤ είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη. Με τη συνταγματική κρίση που πλήττει την ΕΕ, το ΔΝΤ είναι το μόνο που μπορεί να αναγκάσει την ευρωζώνη να πάρει σκληρά μέτρα, κάτι που δεν μπορεί να κάνει από μόνη της. Χρειάζονται προγράμματα που θα επαναφέρουν την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα,  και θα μειώσουν τα χρέη, δίνοντας μια ελπίδα οικονομικής ανάπτυξης. Το ΔΝΤ θα πρέπει να αποτρέψει τη μετατροπή της ευρωπαϊκής πολιτικής παράλυσης σε χιονοστιβάδα που θα επηρεάσει τη παγκόσμια οικονομία.

Αν δεν είναι το ΔΝΤ, ο μόνος άλλος θεσμός που θα μπορούσε να αναλάβει δράση είναι μια ανεξάρτητη ΕΚΤ. Αν όμως η ΕΚΤ αναλάβει το ρόλο του «τελικού δανειστή», θα κινδυνέψει να χρεοκοπήσει και η ίδια. Κι αυτό δεν είναι μια καλή λύση για να σιγουρευτεί το μέλλον του ενιαίου νομίσματος και της ευρωζώνης.

Το που θα καταλήξει η κρίση του ευρώ είναι άγνωστο. Ίσως μια γενική κατάρρευση της ισοτιμίας του, να οδηγήσει σε αυξημένες εξαγωγές. Ίσως η ευρωπαϊκή οικονομία ανθίσει. Όμως είναι πολύ δύσκολο για την ευρωζώνη να επιβιώσει χωρίς μια αποφασιστική στροφή προς μια ισχυρότερη δημοσιονομική ένωση.

S.A.-Project Syndicate

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ο Θείος avatar
    Ο Θείος 12/06/2011 22:15:55

    Τον Rogoff τον "πέταξε" έξω από το ΔΝΤ ο Stiglitz to 2003 μετά την περίφημη διαμάχη τους (2001/2002 - "μονομαχία του Νεοφιλελεύθερου με τον Κευνσιανό" είχε χαρακτηρισθεί).
    Όταν λέει ότι "δυστυχώς όμως, ένα ήπιο ΔΝΤ είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη", εννοεί οτι το ΔΝΤ πρέπει να επιστρέψει στην παλιά "καλή" γραμμή πρίν το 2003 (βλέπε Αργεντινή - και γιατί όχι Χιλή των Chicago Boys).
    Ο "Αμερικανός Hans Werner Sinn", από τη μία πλευρά κατηγορεί το ΔΝΤ ότι είναι "υπερβοιλικά ήπιο" και από την άλλη λέει ότι "η σημερινή στρατηγική της ΕΕ και του ΔΝΤ απαιτεί δεκαετίες λιτότητας".
    Αντίφαση απλής λογικής ; Όχι, η γενική αντίφαση του Νεοφιλευθερισμού: Από τη μία θέλουν φορολογική και μισθολογική εύνοια πρός τα πλουσιότερα στρώματα (που οδηγεί σε σκληρή κοινωνική πόλωση), από την άλλη γουστάρουν πολλή ανάπτυξη, "ελεύθερη και πλούσια ζωή".
    Ο Νεοφιλευθερισμός είναι ένας ανορθολογισμός, επειδή ο τρόπος που κατανοεί την οικονομία και την κοινωνία είναι απολύτως ανορθολογικός, με ανορθολογικό γνωσιολογικό και φιλοσοφικό βάθρο.

  2. Ο Θείος avatar
    Ο Θείος 12/06/2011 23:20:13

    Η παρανοική αντίφαση του Rogoff είναι η "επιλογή νικητών και χαμένων μεταξύ των PIIGS": Προτείνει στην ΕΕ (και στη Γερμανία) να "ξεγράψει" με αναδιάρθρωση Ιρλανδία, Ελλάδα και Πορτογαλία και να δημιουργήσει "τείχος προστασίας γύρω από το ισπανικό και ιταλικό δημόσιο χρέος" - ομολογεί φυσικά, ότι προφανώς το ντόμινο θα μεταδιδόταν.
    Αλλά "τείχος προστασίας" σημαίνει πολλά λεφτά, διοχετευμένα κυρίως σε αναχρηματοδότηση - διάσωση τραπεζών, κι ακόμα περισσότερες εγγυήσεις (που μπορεί να καταπέσουν, άρα να πληρωθούν). Άν μετρήσουμε επισφάλειες Ελλάδα (350 δις), Πορτογαλία (280), Ιρλανδία (...650 δις), έχουμε και λέμε πολλά λεφτά για να χτιστεί τέτοιο "οχυρό".
    Από την άλλη πλευρά, βλέπει (σωστά) ότι το πρόβλημα είναι οι ισολογισμοί των τραπεζών, όχι μόνον των "PIIGS", αλλά κυρίως του Γαλλο-Γερμανικού πυρήνα. Και όπως κάνουν πάντα οι νεοφιλελεύθεροι, ζητά να καταπολεμηθεί η φωτιά με φωτιά: Στο επισφαλές χρηματοπιστωτικό περιβάλλον πάει να προσθέσει το τερατώδες συστημικό ρίσκο της αναδιάρθρωσης - χρεωκοπίας τριών χωρών. Και μετά, να τρέχουν να σώζουν όλο το τραπεζικό σύστημα, όχι μνόνον της Ιταλίας και Ισπανίας που είχε πεί. Πολλά λεφτά για εξαέρωση!
    Φυσικά δεν είναι αφελής ο τύπος από το Χάρβαρντ: Είτε θα ήθελε πολύ να ανατιναχτεί όλη η Ευρωζώνη προς όφελος άλλων, είτε επιθυμεί το συστημικό μπάχαλο σαν ευκαιρία για restart ένθεν και εκείθεν του Ατλαντικού.
    Διαλέγει κανείς όποια ερμηνεία από τις δύο θέλει, αλλά νομίζω ότι κατά βάθος ταυτίζονται: Ο άνθρωπος θέλει να δώσει μια ακόμα ευκαιρία στον απορρυθμισμένο καπιταλισμό που απέτυχε. Η σημερινή στρατηγική της ΕΕ και του ΔΝΤ είναι - κατά τη γνώμη του - πολύ μακριά από τις "ελεύθερες και ανόθευτες αγορές", υπερβολικά ρυθμιστική, υπερβολικά "του κεντρικού σχεδιασμού". "Μυρίζει πολύ κράτος".
    Και άκουσον άκουσον, σώζει χρεωκοπημένα κράτη, ενώ οι μόνες οντότητες που αξίζουν πραγματικά τη σωτηρία είναι οι τράπεζες. Αλλά, αυτό το τελευταίο, να μη το λέμε ευθέως στους πολίτες.

  3. rally monkey avatar
    rally monkey 13/06/2011 01:12:55

    - currency union χωρις fiscal union δεν παιζει
    Tα προφανη δηλ. δεν χρειαζεται να εισαι Χαρβαρντ προφ.
    - '.. να πάρουν σκληρές αποφάσεις, και να επιλέξουν τους νικητές και τους χαμένους' στην ιδια συχνοητα με τον 'λεξ' των φαινανσιαλ ταιμς, - καιμε Ελλαδα σωζουμε ευροζωνη
    - αρα 'Θειο' ο εν λογω ειναι απο τις μαζορετες του blowup της ευροζωνης μην το ψαχνεις
    - αυτο που αποφευγει να πει ειναι ποσο θα κοστισει στον Γερμανο να 'περιφραξει' Ισπανικο και Ιταλικο χρεος αν το πραγμα φτασει τελικα μεχρι εκει...
    - φαινεται της ιδιας σχολης με αυτους που φωναζαν αφηστε την αγορα να λειτουργησει -αφηστε τους Lehman να πανε κατω.. και τα ειδαμε τα αποτελεσματα -μουτζαχεντιν του νεοφιλελευθερισμου

    • Ο Θείος avatar
      Ο Θείος @ rally monkey 13/06/2011 13:34:52

      Σωστό. Αλλά είναι deregulated Μαζορέτες σε "Ισπανική Υποχώρηση".
      Πολύ προσεκτικές μαζορέτες, μά τον Μαμμωνά...
      Άφησαν τους Lehman Bros να πάνε κάτω το 2008, είμαστε στο 2011 και συνεχίζει η Αμερικανική οικονομία πτωτικά (δες τιμές ακινήτων ή ανεργία ΗΠΑ το Δεκ. 2008, δες και τώρα, και θα καταλάβεις).
      Ήδη κάποιοι Reps προτείνουν στάση πληρωμών του Αμερικανικού Δημοσίου τον Αύγουστο (δηλαδή τη μητέρα όλων των blowup), ως πυροκροτητή για restart. Προφανώς έχουν συμβούλους από το Χάρβαρντ...
      Χα χα, η νεοκλασική θεωρία περί "ενάρετων κύκλων"...

  4. ataktos avatar
    ataktos 13/06/2011 12:55:02

    Mήπως ήρθε η ώρα για την πτώχευση της Ελ­λάδας......

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.