#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
26/10/2011 11:20
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο Milton Friedman και η διάψευση της ελεύθερης αγοράς




Τον άλλο μήνα είναι η 100η επέτειος της γέννησης του μεγάλου Νομπελίστα οικονομολόγου Milton Friedman, που είχε μια τεράστια συνεισφορά στη νομισματική πολιτική, και στη καταναλωτική θεωρία.

Οι περισσότεροι όμως θα τον θυμούνται για πάντα, ως τον οραματιστή της ελεύθερης αγοράς, και ως την διανοητική δύναμη πίσω από την οικονομική πολιτική που κυριάρχησε από το 1980 και μετά.

Σε μια εποχή που ο σκεπτικισμός απέναντι στις αγορές ήταν διαδεδομένος, ο Friedman ανέλυσε και εξήγησε με πολύ απλά λόγια το γεγονός ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της  οικονομικής ευμάρειας. Οι πετυχημένες οικονομίες, έλεγε,  βασίζονται στην εξοικονόμηση, στη σκληρή εργασία, και στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Μίλησε έντονα εναντίον των κρατικών ρυθμίσεων της αγοράς, οι οποίες εμποδίζουν την επιχειρηματικότητα, και πνίγουν τις αγορές.

Ότι ήταν ο Adam Smith για τον 18ο αιώνα, ήταν και ο Milton Friedman για τον 20ο.

Η δεκαετία του `80 σημαδεύτηκε από τις θεωρίες του. Η παγκόσμια οικονομία βρέθηκε στο κατώφλι  μεγάλων αλλαγών. Εμπνευσμένοι από τις ιδέες του, ο Ronald Reagan, η Margaret Thatcher, και άλλοι ηγέτες, ξεκίνησαν την «αποσυναρμολόγηση» των κρατικών περιορισμών, ρυθμίσεων, και κανόνων, που είχαν αναπτυχθεί στη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών.

Η Κίνα έφυγε από τον κεντρικό σχεδιασμό, και επέτρεψε στις αγορές της να ανθίσουν, πρώτα στον γεωργικό τομέα, και αργότερα στον βιομηχανικό. Η Λατινική Αμερική κατάργησε τα εμπόδια στο εμπόριο και ιδιωτικοποίησε τις κρατικές επιχειρήσεις. Και όταν έπεσε επιτέλους το τείχος του Βερολίνου, κανένας δεν αμφέβαλλε πως οι πρώην ανατολικές χώρες θα ακολουθούσαν και αυτές το μοντέλο των ελεύθερων αγορών.

Ο Friedman, στην προσπάθειά του να στηρίξει την δύναμη των αγορών, έκανε έναν σαφή διαχωρισμό μεταξύ κράτους και αγοράς. Στην ουσία, περιέγραψε το κράτος ως τον κατ εξοχήν εχθρό της αγοράς. Έτσι, απέφυγε να μας εξηγήσει την πραγματικότητα, ότι δηλαδή οι περισσότερες πετυχημένες οικονομίες είναι μεικτές. Δυστυχώς, αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η παγκόσμια οικονομία να υποφέρει σήμερα από μια κρίση η οποία οφείλεται εν πολλοίς στην πλήρη απελευθέρωση των χρηματαγορών.

Η θεωρία του Friedman υποτιμά τις θεσμικές προϋποθέσεις των αγορών. Υποθέτει πως αν το κράτος απλά εφαρμόζει και επιβάλλει τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και συμβόλαια, η αγορά ως δια μαγείας θα πετύχει τον σκοπό της. Στην πραγματικότητα όμως, οι σύγχρονες οικονομίες δεν είναι αυτορυθμιζόμενες, και δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να λειτουργήσουν αυτόνομα. Οι κυβερνήσεις πρέπει να επενδύουν στα δίκτυα μεταφορών και τηλεπικοινωνιών, να επεμβαίνουν, να αντισταθμίζουν ασύμμετρες πληροφορίες, να μεσολαβούν σε περιπτώσεις πανικού, να αντιμετωπίζουν τις υφέσεις, και να ανταποκρίνονται στις λαϊκές  απαιτήσεις για κοινωνική ασφάλιση και για κοινωνικά δίχτυα ασφαλείας.

Οι αγορές αποτελούν την πεμπτουσία της οικονομίας αγοράς. Δεν μπορούν όμως να λειτουργήσουν από μόνες τους. Ακόμη και στο Χόνγκ Κόνγκ, που ο Friedman θεωρούσε ως το ιδανικό μοντέλο μιας πλήρως ελεύθερης αγοράς, το κράτος παίζει σημαντικό ρόλο μέσα από την  παροχή γης για κατοικίες.

Ένα παράδειγμα που χρησιμοποίησε παραστατικά ο Friedman, ήταν το μολύβι. Χρειάστηκε, είπε, η συνεργασία χιλιάδων ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο για να το κατασκευάσουν. Να εξορύξουν τον γραφίτη, να κόψουν τη ξυλεία, να συναρμολογήσουν τα συστατικά, και να βγάλουν το τελικό προϊόν στην αγορά. Καμία κεντρική αρχή δεν χρειάστηκε να συντονίσει αυτές τις δραστηριότητες, απλά η ελεύθερη αγορά έκανε την μαγεία της.

Τριάντα χρόνια μετά, τα περισσότερα μολύβια κατασκευάζονται στη Κίνα. Μια οικονομία που αποτελεί μίξη ιδιωτικής πρωτοβουλίας και κρατικού παρεμβατισμού.

Ένας σύγχρονος Friedman σίγουρα θα αναρωτιόταν πως είναι δυνατόν, η Κίνα να κυριαρχήσει στη κατασκευή μολυβιών, όπως και σε πολλά άλλα. Γραφίτης υπάρχει και αλλού. Το ίδιο και δάση. Κάποιες δυτικές χώρες διαθέτουν περισσότερη τεχνολογία. Σίγουρα η Κίνα βασίζεται στο χαμηλό κόστος εργασίας. Το ίδιο χαμηλό κόστος όμως υπάρχει και σε άλλες πολυπληθείς και οικονομικά ασθενείς χώρες όπως π.χ. το Μπαγκλαντές.

Μεγάλο ρόλο έχει παίξει η πρωτοβουλία και η σκληρή εργασία των επιχειρηματιών και εργατών της Κίνας. Το θέμα όμως είναι ότι ακόμη μεγαλύτερο ρόλο έχουν παίξει οι κρατικές επιχειρήσεις της χώρας, που κάνουν τις αρχικές επενδύσεις τόσο στην εκπαίδευση, όσο και στη τεχνολογία που χρειάζεται. Παράλληλα, η χαλαρή νομοθεσία αναφορικά με την εκμετάλλευση των δασών, έχει παίξει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση χαμηλών τιμών στην ξυλεία. Οι εξαγωγές εξάλλου, επιδοτούνται. Η Κίνα επεμβαίνει στις αγορές συναλλάγματος, και συνεπώς επωφελούνται οι επιχειρηματίες της. Το κράτος εν ολίγοις, επιδοτεί, προστατεύει, και ενισχύει τις επιχειρήσεις ώστε να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη, επεμβαίνοντας όπου χρειάζεται, προς όφελός τους.

Αν ζούσε σήμερα ο Friedman, θα ασκούσε κριτική σε αυτές τις πολιτικές. Αν όμως γίνονταν το δικό του, δεκάδες χιλιάδες από εργάτες που σήμερα φτιάχνουν μολύβια στα κινεζικά εργοστάσια, θα είχαν παραμείνει φτωχοί αγρότες, αν το κράτος δεν επενέβαινε υπέρ της επιχειρηματικότητας.

Με δεδομένη την οικονομική επιτυχία της Κίνας, δεν μπορούμε σήμερα να αρνηθούμε την ευεργετική και απαραίτητη παρέμβαση του κράτους.

Μπορεί οι οπαδοί της ελεύθερης οικονομίας να είναι ασφαλείς όσον αφορά στην ιστορία της οικονομικής θεωρίας, αλλά κάποιοι στοχαστές όπως ο Friedman αφήνουν μια ανάμικτη παρακαταθήκη. Διότι τελικά οι οπαδοί της κρατικής παρεμβατικότητας είναι αυτοί που πέτυχαν να επιβληθούν στη σύγχρονη οικονομία, και αυτό είναι που μετράει τελικά.

 

Του Dani Rodrik, καθηγητή στο Harvard.

Project Syndicate

http://www.project-syndicate.org/commentary/rodrik62/English

Απόδοση: S.A.

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ avatar
    ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ 26/10/2011 12:05:11

    Αυτο το ανθρωποειδες δεν ειναι απο τους εμπνευστες του Δογματος του Σοκ ? Εαν κανω λαθος ανακαλω τον χαρακτηρισμο

    • φωνη avatar
      φωνη @ ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ 26/10/2011 12:29:12

      Δεν κάνεις λάθος. Αφού ο Φρίντμαν έλεγε ότι το δογμα του οικονομικού σοκ μπορεί να αναγκάσει τις κοινωνίες να αποδεχθούν τον καθαρό απορρυθμισμένο καπιταλισμό. Έλεγε ότι οι κρίσεις (υπαρκτές ή τεχνητές) είναι χρήσιμες για να επιβάλλεις την αλλαγή, γιατί οι νέες πρωτοβουλίες παρουσιάζονται ως αναγκαίες χάρη στα νέα δεδομένα της εκάστοτε κρίσης.
      Και όπου έγινε προσπάθεια να εφαρμοστεί το νεοφιλελεύθερο δόγμα συνάντησε την αντίσταση της κοινωνίας και δεν εφαρμόστηκε από δημοκρατικές κυβερνήσεις ή κυβερνήσεις που δεν ήρθαν σε σύγκρουση με τους δημοκρατικούς θεσμούς προκειμένουν να εφαρμόσουν αυτό το οικονομικό δόγμα. Δε φτάνει που τελικά παντού ήταν μια σκέτη αποτυχία για την οικονομία μιας χώρας αυτή η ιδέα, ήταν και σε σύγκρουση με τους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας στην πράξη.

    • papasmurf avatar
      papasmurf @ ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ 26/10/2011 18:55:25

      Δεν κανεις λαθος ειναι ο δημιουργος της θεωριας του ΣΟΚ. Οπου και αν επιχειρησε να την εφαρμοσει απετυχε,Χιλη,Αργεντινη,Μ.Βρεττανια και ΗΠΑ .Και σκεψου οτι για την απανθρωπη οπως αποδειχτηκε οικονομικη του θεωρια τιμηθηκε και με Νομπελ......

  2. mind trap avatar
    mind trap 26/10/2011 12:15:34

    Ο Freedman δε θα ήταν γνωστός σήμερα αν δεν υποστήριζε αυτά που συμφέρουν τις χρηματαγορές. Με λίγα λόγια η ελεύθερη αγορά περιέχει έννοιες που ο απλός άνθρωπος που μένει σε επιφανειακές διατυπώσεις ακούγοντας το "ελεύθερη" δεν μπαίνει σε περεταίρω διερεύνηση. Εκ πρώτης όψεως το ελεύθερη αγορά φαντάζει στους περισσότερους αλλά αδαής, σαν έναν χώρο που είναι ελεύθερος να εισέλθει όποιος θέλει. Η πραγματικότητα δεν είναι μόνο εντελώς διαφορετική, αλλά αντίθετη κιόλας. Γιατί στην ελεύθερη αγορά υπάρχει χειραγωγημένη κατεύθυνση που πηγάζει από τον ισχυρότερο του χώρου για μεγιστοποίηση του κέρδους. Άρα λοιπόν από το ελεύθερη αγορά πάμε στην ελεύθερη βούληση του ισχυρότερου, δηλαδή στο νόμο της ζούγκλας.
    Επιπλέον ο ισχυρότερος δημιουργεί εμπόδια εισόδου στους άλλους λόγω του ανταγωνισμού και έτσι το μέλλον προδιαγράφεται μονοπωλιακό. Ιδιωτικά μονοπωλιακό κιόλας, δηλαδή ολιγαρχικό.
    Ένα παράδειγμα είναι το καζίνο. Κανείς δε μπορεί να κερδίσει το καζίνο για ένα απλό λόγο. Το καζίνο έχει απεριόριστη μπάνκα και πάντα όλα τα παίρνει αυτός που διαθέτει τα περισσότερα. Δε θα μπορούσε κάποιος που έχει στη διάθεσή του ας πούμε 1000 ευρώ να παίξει, να κερδίσει στο πόκερ αυτόν που έχει 1.000.000 ευρώ.
    Αν προσθέσουμε και την θεωρία συμπεριφοράς καταναλωτή στο παράδειγμα του άρθρου με τα μολύβια, τότε καταλαβαίνουμε ότι όσο και να μην θέλει ο καταναλωτής να αγοράσει κινέζικα μολύβια, από τη στιγμή που συμπιέζεται το εισόδημά του, θέλει δεν θέλει εκεί θα καταλήξει.
    Επιπλέον σε μία οικονομία σε κατάσταση ισορροπίας υπάρχει το άλλοθι της ελευθερίας για όλα τα άσχημα που μπορεί να υπάρχουν σε αυτή (π.χ. άνιση κατανομή πλούτου), έχοντας δήθεν λυθεί νομοτελειακά από την ελευθερία της αγοράς και την "μη πρόθεση της κοινωνίας" να λύσει τέτοια ζητήματα αφού ελευθερία υπάρχει αλλά όχι πρόθεση.
    Στην ελεύθερη αγορά τους όρους τους βάζει ο ισχυρότερος καταργώντας κάθε έννοια δημοκρατίας. Συνήθως επιπλέον, το κράτος είναι ουραγός τέτοιων εξελίξεων τις περισσότερες φορές σκοπίμως, είτε προς χάριν της "ανάπτυξης", είτε εκπληρώνοντας υποχρεώσεις. Παράδειγμα αποτελεί η ανάγκη εδώ και δεκαετίες δημιουγίας κανόνων χρηματαγορών αλλά δεν γίνεται τίποτα, προς όφελος φυσικά των κερδοσκόπων.

    • ΗΡΩΝ avatar
      ΗΡΩΝ @ mind trap 26/10/2011 14:08:40

      Ο όρος ελεύθερη αγορά είναι ευφημισμός. Ο σωστός όρος είναι ασύδοτη αγορά.

    • tweety avatar
      tweety @ mind trap 28/10/2011 22:27:12

      Mπραβο φιλε.

  3. StarPowerNone avatar
    StarPowerNone 26/10/2011 12:34:18

    Στην Δύση, ο τεχνητός διαχωρισμός των ανθρωπιστικών ή κατ’ άλλους κοινωνικών επιστημών, σε υποκατηγορίες: οικονομία, κοινωνιολογία, ανθρωπολογία, ψυχολογία, πολιτικές επιστήμες, διεθνείς σχέσεις, κλπ., δημιούργησε αγεφύρωτα κενά στην κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και δράσης. Αυτές οι υποκατηγορίες άρχισαν να αναπτύσσονται ξέχωρα και να διεκδικούν ‘επιστημονική αυτονομία’. Από μόνες τους, η καθεμία, δεν είναι ικανές σε ερμηνεύσουν ένα περίπλοκο κόσμο. Ούτε στην θεωρία, όπως αυτή του Friedman ή αυτή των νέο-Κευνσιανών, μπορεί να βασισθεί μια συνεκτική ερμηνεία της ζωής μας, αλλά ούτε και στην πράξη μπορούν αυτές να έχουν επιτυχία, όπως για παράδειγμα οι συνταγές του ΔΝΤ και της Τρόικας. Χρειάζεται μια πιο σύνθετη θεωρητική αντιμετώπιση για να κατανοήσουμε την πολυπλοκότητα των όσων μας συμβαίνουν. Τέτοια υποδείγματα πιο σύνθετης ανάλυσης υπάρχουν αρκετά. Τα περισσότερα πηγάζουν από μαρξιστικές προσεγγίσεις διαφοροποιημένες βέβαια από δογματικές αγκυλώσεις. Δυο παραδείγματα θα αναφέρω. 1. Η δουλειά του Fernand Braudel (http://en.wikipedia.org/wiki/Fernand_Braudel) και 2. Η δουλειά του ‘μαθητή’ του Braudel, του Immanuel Wallerstein (http://en.wikipedia.org/wiki/Immanuel_Wallerstein), που ανέπτυξε την θεωρία world-systems theory. Η δουλειά του τελευταίου παρουσιάζεται στην διεύθυνση: http://www.iwallerstein.com/ και οι παρατηρήσεις του Wallerstein για τα σύγχρονα προβλήματα μας, νομίζω πως αξίζουν της προσοχής μας. Ελπίζω και άλλοι σχολιαστές του ANTINEWS, να με διορθώσουν ή να προσθέσουν τις δικές τους απόψεις και πληροφορίες για το θέμα.

  4. ΔΙΑΥΓΑΣΗ avatar
    ΔΙΑΥΓΑΣΗ 26/10/2011 12:47:38

    ΑΥΤΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΝΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΜΕΓΓΕΛΕ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ. ΑΠΛΑ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΕΔΩΣΑΝ ΚΑΙ ΝΟΜΠΕΛ.

  5. brankaleon avatar
    brankaleon 26/10/2011 13:13:24

    ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΞ-ΑΓΟΡΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

    Οι δρόμοι πρώτα ανοίγονται και μετά ασφαλτοστρώνονται.
    Η πράξη προπορεύεται και η θεωρία "νομιμοποιεί".
    Το Κέρδος που απορρέει από την ανταλλαγή και έναντι της εργασίας νομιμοποιείται ως Υπεραξία.
    Η Υπεραξία που μετατρέπεται σε Μέγιστο Δυνατό Κέρδος, μετατρέπει ΤΟ ΚΑΘΕ ΤΙ σε εμπόρευμα, ως την κατάληξη να "νομιμοποιείται", ότι το κάθε τί έχει Αξία εφ' όσον αποφέρει Κέρδος.
    Μέχρι του σημείου εκείνου όπου και οι καθ' αυτοί αριθμοί να γίνονται φετίχ Κέρδους.
    Σήμερα ακόμη και οι αριθμοί πρέπει να αποφέρουν κέρδος.
    Ο Άνταμ Σμιθ καθόρισε τους "ηθικούς" κανόνες του Κέρδους στηριγμένους στους κανόνες της χριστιανικής ατομικότητας, ως προβολή επί της γής,της "αθανασίας" της ψυχής στα ουράνια.
    Αποτελεί νομιμοποίηση εξατομίκευσης του Πλούτου.
    "Απέδειξε" δήλα δή ότι το Κέρδος αποτελεί την νομιμοποίηση της Ατομικής Ιδιοκτησίας.
    Κατά την αίρεση, ότι και η χριστιανική "ψυχή" αποτελεί ατομική ιδιοκτησία.
    Η "επιβράβευσή" της είναι η "αθανασία" της.
    Ο Κέϋνς πατώντας σε δυο βάρκες, "νομιμοποίησε", ότι ένα μέρους του ατομικού Κέρδους πρέπει να νομιμοποιείται (κοινωνικοποιείται) ως αντίβαρο-αντίδωρο.
    Άλλωστε τότε υπήρχε και η Σοβιετία του "αιμοδειψούς" Στάλιν κι' έπρεπε να χρυσωθούν και χάπια και "μέθοδοι", ...
    Ο M. Friedman "νομιμοποίησε" την ελευθερία της αγοράς, σαν τους ιεραπόστολους που "εκπολίτιζαν" τους βαρβάρους.
    Μιας "ελευθερίας" όπου "νομιμοποιεί" την ατομικότητα έναντι της κοινωνικότητας.
    Η Ατομικότητα απέναντι στην Κοινωνική Μοριακότητα.
    Όμως φθάσαμε πλέον στο σημείο εκείνο όπου η "ελεύθερη" αγορά θα αδυνατεί να δημιουργήσει πηγές κέρδους.
    Να γίνεται όλο και περισσότερο και πιο "ελεύθερη".
    Οπότε αρχίζει να διαγράφεται στο μέλλον το ερώτημα.
    ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΤΟΜΙΚΟ ΚΕΡΔΟΣ ΤΙ;
    Το βιολογικό Κέρδος του διαχωρισμού στον "Υπερ"-άνθρωπο και τον "Υπ"-άνθρωπο.
    Ο Πλούτος και η παραγωγή Πλούτου αποτελεί κοινωνική συνιστώσα, τόσο της ευτυχίας όσο και της εξανθρώπισης του Ανθρώπου.
    Η απελευθέρωση της ατομικότητας μέσα από την "μοριακή" απελευθέρωση".

  6. Κακός avatar
    Κακός 26/10/2011 13:51:17

    Πρωτη φορα βλεπω νεοδημοκρατες να υποστυρίζουν την σοσιαλδημοκρατία. Τα σχόλια είναι περιτα...

    Μου φαίνεται οτι δεν έβαλαν μυαλλο απο την περίοδο Καραμανλη που μοίραζε παροχές και κρατικές επενδύσεις απο δανοικά λεφτά με αποτέλεσμα να σκάσει η φουσκα το 2009.

    Αφου λοιπόν η γαλαζοπράσινη σοσιαλδημοκρατία δεν βάζει μυαλλό τότε είναι άξια της μοίρας της!

    • brankaleon avatar
      brankaleon @ Κακός 26/10/2011 14:18:55

      Τελικά τί πρέπει να υπερασπιζόμαστε;
      Πατρίδα ή ταμπέλα.
      Πατρίδα ή τράπεζες;
      Πατρίδα ή σύστημα;

    • ΚΜ avatar
      ΚΜ @ Κακός 26/10/2011 18:40:18

      Καμία σοσιαλδημοκρατία δεν υπερασπίζονται - απλώς επισημαίνουν ότι παν μέτρον άριστον. Και να ξέρεις ότι δεν είμαστε δεξιοί ένεκα της προσήλωσής μας σε κάποιο οικονομικό μοντέλο αλλά κυρίως ένεκα της προσήλωσής μας σε ορισμένες αξίες (οι οποίες δεν συμβιβάζονται με τον υλισμό, είτε νεοφιλελεύθερης είτε μαρξιστικής κοπής). Οι δε αξίες αυτές υπήρχαν πολύ πρωτού γεννηθεί ο κύριος Φρίντμαν. Και όσα αυτός ο κύριος είπε, μπορεί σε κάποιο βαθμό να ισχύουν αλλά δεν παύουν να είναι θεωρίες ενός ανθρώπου και όχι θέσφατα και δόγματα (όπως τα τσιτάτα του Λένιν για τους κουκουέδες).

    • SOTPAP avatar
      SOTPAP @ Κακός 26/10/2011 18:59:37

      ΚΙ ΕΓΩ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΚΑΠΟΙΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ ΝΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΕΤΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΟΝ ΜΕΓΚΕΛΕ ΤΩΝ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
      ΑΝΑΡΩΤΙΕΜΑΙ ΑΝ ΕΧΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑ, Η ΑΝ ΤΑ ΠΟΥΛΗΣΕΣ ΣΤΗΝ ΈΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ

    • Lampros avatar
      Lampros @ Κακός 26/10/2011 22:52:27

      Δεν είναι παλαιό- ή νεο-φιλελεύθεροι λακαμάδες, είναι δεξιοί "συντηρητικοί", με την θετική έννοια του όρου.

      Και εσύ που ζητάς από τους άλλους να βάλουν μυαλό, κατηγορείς για τα οικονομικά μας από το 2009 ...τον Καραμανλή που "μοίραζε παροχές";

      Άντε στη Ντόρα σου και να μας γράφεις.

      • brankaleon avatar
        brankaleon @ Lampros 27/10/2011 17:01:16

        Συμφωνώ με όσα καταθέτεις.
        Επιπρόσθετα

        Τελικά κανείς δεν μπορεί να ερμηνεύσει την σιωπή του
        Κ. Καραμανλή;

        Σπάει τα τύμπανα των αυτιών κι' "εμείς" δεν ακούμε.
        Ιδεολογικά διαφωνώ με τον Κ. Καραμανλή.
        Τον ψήφισα γιατί τον θεωρό τον πιο έντιμο πολιτικό μετά τον Ι. Καποδίστρια.
        Κι' αν θέλετε το συζητούμε διεξοδικώτερα.
        Μια μαστίχα κολημένη στην άσφαλτο σβύνεται σε 10 χρόνια, ...
        Μια μαστίχα κολημένη στο μυαλό δεν σβύνεται ποτέ.

  7. archaeopteryx avatar
    archaeopteryx 26/10/2011 14:02:47

    Είμαι σίγουρος ότι όλοι οι σοσιαλιστές και οι κρατιστές, και οι οπαδοί του Κεντρικού σχεδιασμού δεν χωνεύουν τον Friedman. Αμφιβάλω εάν έχει κανείς του διαβάσει πρωτογενώς τι έλγε ο Friedman, αλλά δεν πειράζει. Είναι αυτό που λέω εγώ "γνώμες και γνώση".

    Τώρα που θα γευτούμε (αυτή η γενιά) Κεντρικό Σχεδιασμό, θα τα λέμε...

    • ό παγωτατζής avatar
      ό παγωτατζής @ archaeopteryx 26/10/2011 19:25:24

      Ανεφάρμοστος πρακτικά Αρχαίε..πρακτικά μή εφαρμοσιμη ή θεωρία του..Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν ταυτόχρονα 200+ κοινωνίες,πού να πρεσβεύουν ,εξυμνούν και εφαρμόζουν τά τού "ιδιώτη συμφέροντα, άριστα..."
      Στήν ουσία ή εποχή τού "Wild Wild West",- τής οποίας ήταν θιασώτης,λόγω τής ανάπτυξης πού έδωσε στήν Αμερική- δεν μπορεί να ισχύ(σ)ει globally.
      Μόνον μεμονωμένα eldorado ήταν ικανά να δημιουργηθούν και "διαπρέψουν", όπερ και εγένετο.
      Και μετά αναγκαστικά ζητείται ό Σερίφης να επιβάλλει την τάξη.
      Αναγκαστικά.....Ως ή μόνη κοινά αποδεκτή λύση ..
      Τό αδιέξοδο τού Friedman....

    • Lampros avatar
      Lampros @ archaeopteryx 26/10/2011 23:00:47

      Εγώ που τα έχω διαβάσει στο πρωτότυπο από βίτσιο ―όπως και τον Χάγεκ και άλλα καλόπαιδα―, μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι έλεγε μαλακίες ολκής.

      Και η επιστήμη δεν φαίνεται στο πόσο ωραία και σοφά σου φάνηκαν όσα έγραψε, αλλά στην πρακτική επιβεβαιωσή τους. Η οποία υπήρξε επιπέδου "με το ήλιο τα βάζουμε, με τον ήλιο τα βγάζουμε, τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε".

      Το 90% των οικονομικών είναι για αφελείς που ψοφάνε να τρώνε προπαγάνδα και για προπαγανδιστές που την σερβίρουν για τους σκοπούς τους. Το υπόλοιπο 10% είναι μαθηματικά επιπέδου πρώτου έτους του πανεπιστημίου (στις θετικές επιστήμες) το πολύ. Στο τσακιρ κέφι, κολλάνε προχείρως και κάποια ανώτερα μαθηματικά, που τα μπουρδουκλώνουν ως δικαιολογούντα την εκάστοτε θεωρία τους.

      Α, και δεν θα γευτούμε «κεντρικό σχεδιασμό», θα γευτούμε εξωτερική επιτήρηση και υπουδούλωση ―για να ξέρουμε και τι λέμε.

      • sawas avatar
        sawas @ Lampros 27/10/2011 00:25:18

        "...και δεν θα γευτούμε «κεντρικό σχεδιασμό», θα γευτούμε εξωτερική επιτήρηση και υποδούλωση..."

        Σωστός!!!

  8. Γιαγκούλας avatar
    Γιαγκούλας 26/10/2011 14:45:16

    Ενας εκ των θεωρητικών θεμελιωτών αυτού που ζούμε σήμερα, της ασυδοσίας του κεφαλαίου, των "αγορών".
    Οι κοινωνίες πρέπει να αυτορρυθμίζονται, όχι οι αγορές.
    Ή, άλλως, "υπαρκτός σοσιαλισμός" - καπιταλισμός: σημειώσατε Χ. Απέτυχαν και οι δύο.

  9. Strange Attractor avatar
    Strange Attractor 26/10/2011 14:45:34

    Ο Φρίντμαν έχει αρκετούς θαυμαστές στην Ελλάδα: Μάνος, Ανδριανόπουλος, Ξαφά, και σύσσωμη την νυν "σοσιαλιστική" (κατά τα άλλα) κυβέρνηση.

    • archaeopteryx avatar
      archaeopteryx @ Strange Attractor 26/10/2011 14:49:00

      Όχι ο Φρηντμαν, ο "Φρηντμαν".

  10. NM avatar
    NM 26/10/2011 15:11:22

    +1000

  11. Οδυσσέας Αρβανίτης avatar
    Οδυσσέας Αρβανίτης 26/10/2011 15:24:55

    Aυτό είναι το πρόβλημα με τον Φρήντμαν; ότι η οικονομική του θεωρία δεν απαντά στις σύγχρονες προκλήσεις της οικονομίας; Δεν είναι ότι το πείραμα στο οποίο ο ίδιος προσωπικά συμμετείχε ήταν η επιβολή των θεωριών του στην Χιλή μέσω της δικτατορίας του Πινοσέτ; Ότι η νεοφιλελεύθερη οικονομία προυποθέτει δικτατορίες και αυταρχικά καθεστώτα για να αποδώσει; Έλεος πια.

  12. S.R. avatar
    S.R. 26/10/2011 16:06:55

    Τι λετε ρε παλληκαρια, ξερετε τι λετε ? Εχετε πραγματικα διαβασει τι ειπε ο Φρηντμαν, η σας πιπιλισαν το κεφαλι, με βλακειες "κοινωνικης ζουγκλας" και "οικονομικου Νταχαου" , οι σοσιαλιστες της Ελευθεροτυπιας, του ΜΕΓΑ, και οι σοσιαλθολουρες της ενοχικης ΝΔ, της Ντορας η του, ταλαιπωρου μακαριτη Εβερτ?
    Ξεχνατε οτι η Θατσερ ΨΗΦΙΣΤΗΚΕ 4 φορες απο τους ( χαζολαλακες προφανως,κατ' εσας) Αγγλους, λογω ακριβως της οικονομικης της επιτυχιας, που βασιστηκε στις θεωριες του Φρηντμαν ? Οτι ο Ρεηγκαν ειχε την ιδια οικονομικη αποδοση στην Αμερικη με τα "Ρεηγκανομικς", οπως σκωπτικα στην αρχη, τα κοροιδευαν οι οπαδοι του κρατισμου? Η δε ανθηση αυτη της Αμερικανικης οικονομιας του επετρεψε να εξαντλησει την ΕΣΣΔ σε μια κουρσα εξοπλισμων?
    Ασφαλως και δεν ειχε παντου δικιο ο Φρηντμαν, ακι ασφαλως αποδειχθηκε οτι καποιος κρατικος ελεγχος ειναι χρησιμος, αλλα ο κορμος της θεωριας του ΑΠΟΔΕΙΧΘΗΚΕ σωστος, γι' αυτο και πηρε το Νομπελ... Βεβαια αυτοι που του το εδωσαν, δεν ειχαν διαβασει Ελευθεροτυπια, Αυγη, Σοσιαλισμο γενικως, και ετσι κανανε λαθος... Επισης δεν ειχανε δυστυχως, την "καρπαζε" ενοχικη νοοτροπια πολλων σοσιαλομπλε Νεοδημοκρατων.....

  13. Professor Moriarty avatar
    Professor Moriarty 26/10/2011 16:29:00

    Δεν ξέρω αν η Κίνα αναιρεί τον Friedman, πάντως σίγουρα αναιρεί τον Μαρξ ο οποίος δεν θα μπορούσε με τίποτε να φανταστεί καπιταλισμό σε συνδυασμό με φεουδαρχία. Αλλα και η ΕΕ τείνει σε ένα είδος φεουδαρχικού καπιταλισμού. Γι αυτά τα εκτρώματα σίγουρα δεν φταίει ο Friedman.

  14. ΕΥΑ avatar
    ΕΥΑ 26/10/2011 17:30:18

    Είναι τελικά πάρα πολύ σημαντικά τα αποτελέσματα της ''μεταγνώσης'' και της ''μετασκέψης'' ...έχω την εντύπωση ότι ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί αρκετά ικανοποιητικά αυτές τις δύο (βασικές) για τη μάθηση νοητικές λειτουργίες...

  15. sawas avatar
    sawas 26/10/2011 19:53:58

    Τι είπε ο τιτανοτεραστιος.

    είμαστε εν δυνάμει όλοι άχρηστοι άρα τέρμα στις συλλογικές συμβάσεις....
    h**p://www.youtube.com/watch?v=ca8Z__o52sk
    (πχ. θεωρητικά και μόνο: βάζεις λάθους ανθρώπους σε λάθος θέση και επικαλείσαι μετά τον Μιλτον)

    Αλλιώς πως ένα παράδειγμα γενικεύεται/τσουβαλιάζεται/σαλαμοποιείται για να μειώσεις μισθούς.

    Άξιος, Άξιος......

  16. Geros avatar
    Geros 26/10/2011 20:20:21

    Τα σχόλια στο κείμενο αποδεικνύουν για ακόμα μια φορα ότι η δαιμονοποίησης του κέρδους και της ελευθερίας της αγοράς δεν είναι αριστερή κληρονομιά αλλα έχει τις ρίζες της στην πολιτιστική μας παράδοση. Είναι εντυπωσιακό με ποσο μένος αντιδρούν οι περισσότεροι Έλληνες σε οποιονδήποτε θα πει ότι το κέρδος είναι καλο πράγμα , δεν έχει το δικαίωμα να λέγεται άνθρωπος , είναι ένα τέρας , είναι στο επίκεντρο διαβολικών συνωμοσιών ... και πολλά αλλα. Είμαστε απόγονοι (όχι τόσο μακρινοί όσο νομίζουμε) Βυζαντινών και μοιραζόμαστε την δικη τους οπτική γωνια για το κέρδος , το βλέπουμε ως αμαρτία εκτος φυσικά αν είναι δικό μας κέρδος. Δεν είναι τυχαίο ότι από το 81 και μετά μονο ένας πρωθυπουργός (ο Σημίτης) δεν είχε συγγενική σχέση με πρώην πρωθυπουργό (Ο Μητσοτάκης είναι συγγενής του Βενιζέλου). Είναι ο Βυζαντινός μέσα μας που ζητάει την κληρονομική διαδοχη.
    Όχι ρε παιδιά ο Friedman δεν έφτιαξε το δογμα του σοκ , το δογμα του σοκ είναι δημιούργημα της φαντασίας μιας Καναδής δημοσιογράφου ονόματι Naomi Klain , το έκανε και βιβλίο και πούλησε μάλιστα αλλα με την πραγματικότητα έχει την σχέση που έχουν τα βιβιλία του Λιακόπουλου.
    Τέλος ο Friedman δεν δημιούργησε καθεστώτα και δικτάτορες , δεν συνωμοτούσε με τους δαίμονες για την καταστροφή του πλανήτη και την τελευταία φορα που είδα δεν είχε κερατα. Οικονομολόγος ήταν από τους καλύτερους του αιώνα του , όχι αλάνθαστος αλλα με μια βασική αρχή που νομίζω θα έπρεπε να μας βρίσκει όλου σύμφωνους , την ελευθερια του ατόμου . Διαβάστε λιγάκι Friedman δεν δαγκώνει, όσο και κάποιοι να προσπαθούν να σας πείσουν για το αντίθετο. Μπορεί αυτοί που προσπαθούν να σας πείσουν ότι δαγκώνει να διαφωνούν με την βασική του αρχή , το σκεφτήκατε αυτό ?

    • ΚΜ avatar
      ΚΜ @ Geros 26/10/2011 21:09:50

      Ε ναι λοιπόν είμαστε απόγονοι «Βυζαντινών» (Ρωμιοί λέγονταν στην πραγματικότητα, Βυζαντινούς τους βάφτισαν εκ των υστέρων οι Γερμανοί, πολύ μετά την Άλωση). Αυτό όμως δεν είναι κάτι αρνητικό όπως υπονοείς. Αντιθέτως, τί υγιέστερο να είμαστε πιστοί στις δικιές μας αξίες και ανθρωπολογικά πρότυπα αντί να πιθηκίζουμε τους ξένους και να υιοθετούμε την «δυτική» (ορθότερα: γερμανογενή) κοσμαντίληψη. Κάτι τέτοιο θα ήταν πολιτιστικός γενιτσαρισμός. Προφανώς είσαι από αυτούς που θεωρούν (είτε λόγω συμπλέγματος είτε γιατί έτσι σε μάθανε) ότι a priori η ξένη κοσμαντίληψη είναι ανώτερη από την δικιά μας. Κάτι τέτοιο όμως (και συγνώμη αν σε σοκάρω) δεν είναι καθόλου αυταπόδεικτο!

    • S.R. avatar
      S.R. @ Geros 26/10/2011 21:13:36

      Συμφωνω απολυτα με αυτα που λες, φιλε μου... Το τρομερο ειναι οτι και εκει που οι δεξιες ιδεες θριαμβευσαν και εφεραν ευημερια σε λαους, η εδω αριστερη κουλτουρα ( του κ@λου) , διεβαλε τα επιτευγματα αυτα, και οι ενοχικοι ευνουχοι της Ν.Δ., εσπευσαν να τα αποποιηθουν , για να αποσεισουν κομματια της ενοχης που τους φορτωναν οι αλλοι.... Και αν τους ρωτησεις γιατι το απορριπτουν, βγαζουν προθυμως την κασεττα που τους εμαθαν να παπαγαλιζουν οι "δημοκρατες" περι Πινοσετ, ανθρωποφαγου συστηματος, κλπ...Καταντια...

  17. undercover gpr avatar
    undercover gpr 26/10/2011 21:17:54

    'Εχει δίκιο ο αρχαίος , άλλο τι έλεγε ο Μαρξ κι άλλο τι έκαναν οι οπαδοί του..

    Απλά για κάποιο (€$$€) λόγο οι "εφαρμοστές οπαδοί" του Φρίντμαν εδώ κι ένα αιώνα αγνοούν το ρυθμιστικό κομμάτι της θεωρίας του.

  18. Geros avatar
    Geros 27/10/2011 03:15:12

    Το ερώτημα είναι : σε κάνει η Ελλάδα του σήμερα , της σφαλιάρας και της ανυποληψίας περήφανο ? Αν όχι ας βρούμε έναν τρόπο να σε κάνει.
    Δεν με νοιάζει αν αυτός ο τρόπος είναι με δικό τους μοντέλο η δικό μας , τι σημαίνει τελικά δικό τους και δικό μας ? Όπως είπε και ο Deng XiaoPing , δεν με νοιάζει αν η γάτα είναι άσπρη η μαύρη , με νοιάζει να πιάνει ποντίκια.
    Μα τι είναι πραγματικά Ελληνικό τελικά? Το να εγκλωβιστούμε σε ένα μη λειτουργικό τρόπο σκέψης αφορίζοντας με χαρακτηρισμούς τύπου '"πιθηκιζοντες γενίτσαροι" όσους μας λένε ότι το σπίτι μας πήρε φωτιά ? Η να συνθέσουμε ότι καλύτερο βρούμε βασιζόμενοι στην λογική ? Όταν καταστραφήκαμε αφορίζαμε , όταν μεγαλουργήσαμε συνθέταμε απόψεις χωρίς παρωπίδες.

  19. Geros avatar
    Geros 27/10/2011 03:35:35

    Φοβερός !
    Σε έντεκα γραμμές διέγραψες έναν ολόκληρο κλάδο της επιστήμης , μερικά εκατομμύρια βιβλία και μερικά εκατομμύρια ανθρώπους που τους δυο τελευταίους αιώνες ασχολήθηκαν με αυτόν ! Μετά τις αποκαλύψεις σου θα πάω να κάψω όλα τα βιβλία οικονομικών από την βιβλιοθήκη μου , μια και σε έντεκα γραμμές απόδειξες ότι είναι άχρηστα.
    Αν σε έντεκα γραμμές διέγραψες τα οικονομικά αν εγγραφες βιβλίο θα διέγραφες το σύμπαν ?
    Μην γράψεις βιβλίο σε παρακαλώ , μου αρέσει το σύμπαν.

    • peripeton avatar
      peripeton @ Geros 27/10/2011 04:29:19

      Υπάρχουν κι άλλα δόγματα για τα οποία έχουν χυθεί τόνοι μελάνι και τα έχουν ακολουθήσει δισεκατομμύρια άνθρωποι τυφλά..Αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν σωστά...

      Ο νεοφιλελευθερισμός είναι ακόμη ένα δόγμα βασισμένο σε δοξασίες και κανένα επιστημονικό δεδομένο.

  20. ΚΜ avatar
    ΚΜ 27/10/2011 04:28:25

    Και πάλι πέφτεις σε λάθος: Η «Ελλάδα του σήμερα, της ανυποληψίας και της σφαλίάρας» όπως λες, δεν είναι αποτέλεσμα προσήλωσης στα δικά μας διαχρονικά ανθρωπολογικά πρότυπα. Αποτέλεσμα αλλοτρίωσης είναι (η οποία εντάθηκε επί Πασοκοκρατίας και εκσυγχρονισμού). Ο δικός μας τρόπος σκέψης, όπως εκφράζεται διαχρονικά, μια χαρά λειτουργικός είναι.

    Κατά τα άλλα, θα συμφωνήσω ότι η σύνθεση (με κριτικό πνεύμα) είναι καλό πράγμα. Από την αρχαιότητα μέχρι και σχετικά πρόσφατα, διαθέταμε ως πολιτισμός μια αξιόλογη συνθετική/αφομοιωτική ικανότητα. Και ό,τι προσλαμβάναμε (πάντοτε κριτικά), το φτιάχναμε καλύτερο και του προσδίδαμε και ελληνικότητα. Πρόσεξε όμως: αυτού του είδους η ικανότητα προϋποθέτει να κοιτάς τον ξένο στα μάτια ως ίσος, όχι με συμπλέγματα. Και, ενδεχομένως, να απορρίπτεις αυτό που σου προτείνει, άν δεν σου κάνει. Δυστυχώς όμως, αρχικά με τους Κοραήδες της κακιάς ώρας και εν συνεχεία με την Βαυαροκρατία, η άρχουσα τάξη του λαού μας μπολιάστηκε με ανθρωπολογική ανασφάλεια, έναντι της Δύσης. Και, σιγά-σιγά την μετέδωσε και στον υπόλοιπο λαό (που όμως διατηρεί κάποια αντισώματα).

    Ακόμα όμως κι αν συμφωνήσουμε ότι είναι καλό πράγμα η σύνθεση (όταν γίνεται με κριτικό πνεύμα), υπάρχουν μερικά πράγματα που είναι ασυμβίβαστα. Πχ ο υλισμός (νεοφιλελεύθερος ή μαρξιστικός) με τον πυρήνα της ελληνικής κοσμαντιληψης, διαχρονικά. Δεν πάνε αυτά μαζί. Και όχι, δεν είμαι διατεθειμένος να γίνω Γερμανός, ακόμα κι αν το σύστημα τους «δουλεύει» (που δεν δουλεύει και θα φανεί αυτό κάποτε, όταν περιέλθουν σε αδιέξοδο και το πέρασμά τους από αυτή την Γη ξεχαστεί, ενώ εμείς θα συνεχίζουμε να υπάρχουμε). Δεν πουλάω την ψυχή μου για καθρεφτάκια.

  21. Αρης Β avatar
    Αρης Β 27/10/2011 08:27:00

    Στην επίσημη σελίδα του ΚΚΕ μπήκα;

  22. Gaetano avatar
    Gaetano 30/10/2011 10:20:47

    Το κράτος χωρίς ελεύθερη αγορά είναι τυραννία , η ελευθερη αγορά χωρίς κράτος είναι πειρατεία . Η μικτη οικονομια , κράτος που ρυθμίζει και ελεύθερη αγορά, αποτελούν την λύση . Η ανευρεση της σωστης αναλογιας συμμετοχης των δύο στο μίγμα λειτουργιας μιας οικονομιας είναι που μετράει .

  23. Giannis avatar
    Giannis 09/12/2013 23:58:27

    Συμφωνώ με όλους σας , έχετε δίκαιο!!! Το ίδιο ακριβός που εφαρμόζετε τόσα χρόνια στην οικονομία πάνε να το εφαρμόσου και στην Ελλαδίτσα μας!!! Κρίμα.. Έχουμε την δύναμη να αντισταθούμε για να το πολεμήσουμε αλλά δεν μας αφήνουν με τα απανωτά σοκ που δεχόμαστε καθημερινά (μείωση μισθών και συντάξεων, ενεργεία, φτώχεια, πίνα, κτλ) αλλά που θα πάει θα έρθει και οι σειρά τους!! Θα γυρίσει ο Τροχός!!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.