25/04/2009 06:49
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η προσαρμογή της αγοράς σε συνθήκες κρίσης

Το πρόβλημα που θέτει το post «Να σπάσουν τα καρτέλ», με αφορμή την μείωση της τιμής του γάλακτος, δεν είναι ο Βγενόπουλος. Ή τουλάχιστον, κατά τη γνώμη μου, το ΚΥΡΙΟ πρόβλημα είναι διαφορετικό:

Ο λόγος για τον οποίο η κλασική οικονομική ανάλυση, δηλαδή όπως διαμορφώθηκε από το έργο του Adam Smith, του Ricardo και του John Stewart Mill ΔΕΝ παράγει κρίσεις (θεωρητικά) είναι διότι η Προσφορά δημιουργεί τη δική της Ζήτηση. Δηλαδή οι αμοιβές των παραγωγικών συντελεστών (μισθοί, τόκοι κεφαλαίου, επιχειρηματικά κέρδη, ενοίκια γης - γαιοπρόσοδος κλπ.) είναι ακριβώς ίσα με την αξία των αγαθών. Συνεπώς οι παραγωγοί των προϊόντων είναι και καταναλωτές τους. Κι έτσι δεν μπορεί να μείνει απούλητο τίποτε. Αυτό ακριβώς λέει ο Νόμος του Say που επισημαίνει ο συντάκτης του post. Ότι η προσφορά δημιουργεί (ή υποκινεί) τη δική της ζήτηση.

Αυτή η {απλοϊκή) αρχική θεωρητική προσέγγιση υποβλήθηκε σε πολύ σκληρή κριτική από δύο πλευρές, μετά τα μισά του 19ου αιώνα: Από τον Κάρολο Μάρξ και λίγο αργότερο από τον Leon Walras.

Δεν θα μπούμε στην κριτική του Μάρξ. Ο Walras εκείνο που υπονόησε είναι ότι σημασία δεν έχει το συνολικό αλλά το "οριακό" (εξ ου και η προσέγγισή του ονομάστηκε "οριακή ανάλυση" και κυριάρχησε έκτοτε).

Σήμερα θα μπορούσαμε να προσθέσουμε την κριτική τριών ακόμα μεγάλων θεωρητικών που ακολούθησαν: του Marshall, του  Schumpeter και του Keynes οι οποίοι ουσιαστικά είπαν το εξής:

Η κλασική ανάλυση και ο Νόμος του Say θα είχαν δίκιο

-- ΑΝ το παραγόμενο προϊόν ήταν ομοιογενές (αν είχαμε ένα μόνο προϊόν),

--ΑΝ παραγόταν στιγμιαία

--ΑΝ πουλιόταν στιγμιαία (δεν υπήρχαν αποθέματα)

-- Κι αν οι τιμές ήταν απεριόριστα ελαστικές προς τα πάνω και προς τα κάτω.

Το πρόβλημα είναι ότι καμία από αυτές τις συνθήκες δεν ισχύει. Κι έτσι έχουμε μια σειρά από θεωρίες που δικαιολογούν τις κυκλικές διακυμάνσεις και τις κυκλικές κρίσεις και τις μεγάλες διαρθρωτικές κρίσεις, όπου η αγορά η ίδια παράγει ανισορροπίες ή η αγορά η ίδια παράγει αδιέξοδα που δεν μπορεί η ίδια να ξεπεράσει.

Εξ ου και η ανάγκη "εξω-οικονομικών" παρεμβάσεων (από το κράτος κλπ.)

Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε απ' όλα αυτά, είναι ότι όταν οι τιμές δεν είναι ελαστικές προς τα κάτω (δεν πέφτουν όταν μειώνεται η συνολική ζήτηση με την ίδια ευκολία που ανεβαίνουν όταν αυξάνεται η συνολική ζήτηση), τότε η κρίση είναι μεγάλη και διαρκεί περισσότερο.

Την ανελαστικότητα των τιμών προς τα κάτω την προκαλούν στρεβλώσεις συγκέντρωσης μονοπωλιακής ισχύος (καταστάσεις μονοπωλίου, συνθήκες ολιγοπωλίου, καταστάσεις καρτέλ, δεσπόζουσας θέσης κλπ.)

Σε αυτές τις περιπτώσεις κάποια επιχείρηση ή κάποιος επιχειρηματικός όμιλος ή κάποιος επιχειρηματικός κλάδος, έχει συμφέρον σε συνθήκες κρίσης να κερδοσκοπήσει είτε ρίχνοντας πολύ τις τιμές για να "πετάξει έξω" τους ανταγωνιστές τους και να ελέγξει στη συνέχεια την αγορά, είτε να αυξήσει τα ποσοστά κέρδους για να ελέγξει μεγαλύτερη ρευστότητα την ώρα που σπανίζει η ρευστότητα και να κερδοσκοπήσει στη συνέχεια από τις υπεραξίες που θα του εξασφαλίσει αυτό το απόθεμα ρευστότητας.

Για να κάνουμε τα πράγματα απλά, η βέλτιστη πολιτική σε μια βαθιά κρίση είναι με επεμβάσεις και άλλα μέτρα να ενθαρρυνθεί το ΣΠΑΣΙΜΟ των καρτέλ της αγοράς, η αποδυνάμωση της μονοπωλιακής ισχύος κλάδων και επιχειρήσεων και - γενικότερα - η αποκατάσταση ευελιξίας στην προσαρμογή των τιμών προς τα κάτω.

Όσο πέφτει το κόστος των βασικών προϊόντων (ανεξάρτητα από το ποιος το ρίχνει και με ποιες επιδιώξεις), το κόστος αποπληρωμής δανείων κλπ., τόσο εξασφαλίζεται η ευκαμψία προσαρμογής της αγοράς σε συνθήκες κρίσης. Άρα τόσο λιγότερο θα "πονέσει" και τόσο λιγότερο θα κρατήσει η κρίση.

Συμπέρασμα: Αυτό που γίνεται στο γάλα (ότι σπάει από τα μέσα το κλαδικό καρτέλ) μακάρι να γίνει και σε άλλα προϊόντα, μακάρι να γίνει και στις τοκοχρεολυτικής δόσεις των ήδη υφισταμένων δανείων.

Όλα αυτά θα επιτρέψουν στα νοικοκυριά να ανασάνουν (χωρίς να χρεώνεται το κράτος για να τα στηρίξει) και αναδιανέμουν εισόδημα από σημεία συγκέντρωσης επιχειρηματικής ισχύος (καρτέλ) σε σημεία διάχυσης αγοραστικής δύναμης (νοικοκυριά και αποκεντρωμένες επιχειρήσεις).

Αυτό είναι θετικό σημάδι αν συμβαίνει από μόνο του και ορθότατη στρατηγική αντιμετώπισης της κρίσης (αν συμβαίνει συστηματικά με κρατική κατεύθυνση και πρωτοβουλία).

 Στην περίπτωσή μας, βέβαια, μάλλον δεν είναι κρατική πολιτική. Αλλά δεν παύει να είναι θετικό, αν γενικευτεί. Και - κυρίως - αν συμπεριλάβει και το σπάσιμο του τραπεζικού καρτέλ. Του πιο ισχυρού ,του πιο επικίνδυνου και αντι-αναπτυξιακού.

Θ.Κ.

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.