#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
20/09/2012 17:34
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Επιστρέφει ο πληθωρισμός;

Γράφει ο Martin Feldstein, καθηγητής Οικονομικών του Harvard και επικεφαλής του Συμβουλίου Οικονομικών Ειδημόνων του Ρήγκαν από το 1982 μέχρι το 1984.



Ο πληθωρισμός βρίσκεται σήμερα χαμηλά σε κάθε βιομηχανική χώρα, και ο συνδυασμός της υψηλής ανεργίας και της βραδείας αύξησης του ΑΕΠ αφαιρεί τις συνήθεις πηγές ανοδικών πιέσεων στις τιμές. Παρ’ όλα αυτά, οι χρηματοοικονομικοί επενδυτές ανησυχούν όλο και περισσότερο ότι ο πληθωρισμός τελικά θα αρχίσει να αυξάνεται λόγω της μεγάλης επέκτασης των αποθεματικών των εμπορικών τραπεζών που σχεδιάστηκε από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Ορισμένοι επενδυτές, τουλάχιστον, έχουν υπ’ όψιν τους ότι η νομισματική επέκταση ακολουθείται συνήθως από αύξηση του πληθωρισμού, και φοβούνται ότι αυτή τη φορά δεν θα είναι διαφορετικά τα πράγματα.

Οι επενδυτές έχουν απαντήσει σε αυτούς τους φόβους με την αγορά χρυσού, γεωργικής γης, καθώς και άλλων παραδοσιακών μέσων αντιστάθμισης του πληθωρισμού. Η τιμή του χρυσού έφθασε πρόσφατα στην υψηλότερη τιμή του τετραμήνου και πλησιάζει τα 1.700 δολάρια ανά ουγγιά. Οι τιμές ανά στρέμμα καλλιεργήσιμης γης στην Αϊόβα και το Ιλινόις αυξήθηκαν περισσότερο από 10% κατά το παρελθόν έτος. Και η πρόσφατη δημοσιοποίηση των πρακτικών του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, τα οποία σημειώνουν την κατάφαση για άλλον ένα γύρο «ποσοτικής χαλάρωσης», προκάλεσε απότομη, αλματώδη άνοδο των τιμών του χρυσού, του αργύρου, της πλατίνας και άλλων μετάλλων.

Αλλά, σε αντίθεση με τους ιδιωτικούς επενδυτές, αξιωματούχοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας επιμένουν ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα είναι όντως διαφορετικά. Επισημαίνουν ότι η τεράστια αύξηση των αποθεματικών των εμπορικών τραπεζών δεν οδήγησε σε ανάλογη αύξηση της προσφοράς χρήματος και των πιστώσεων. Ενώ τα αποθεματικά αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 22% κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών, το ευρύ νομισματικό μέγεθος (M2) το οποίο ακολουθεί στενά το ονομαστικό ΑΕΠ και τον πληθωρισμό κατά τη διάρκεια μεγάλων χρονικών διαστημάτων αυξήθηκε λιγότερο από 6% κατά την ίδια τριετία.

Στην τελευταίες δεκαετίες, οι μεγάλες επεκτάσεις των αποθεματικών των τραπεζών προκάλεσε κύματα δανεισμοὐ που αύξησαν την προσφορά χρήματος και τροφοδότησαν πληθωριστικές αυξήσεις των δαπανών. Τώρα, όμως, οι εμπορικές τράπεζες είναι πρόθυμες να διατηρούν τα πλεονάζοντα αποθεματικά τους στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα, επειδή εκείνη πληρώνει πλέον τόκους γι’ αυτές τις καταθέσεις. Η ΕΚΤ δίνει επίσης τόκους καταθέσεων, γι' αυτό μπορεί να αποτρέψει κατ’ αρχήν κι εκείνη το να οδηγήσουν τα υψηλότερα αποθέματα σε μια ανεπιθύμητη έκρηξη δανεισμού.

Η δυνατότητα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να καταβάλει τόκους είναι το κλειδί γι’ αυτό που εκείνη αποκαλεί «στρατηγική εξόδου» από την προηγούμενη «ποσοτική χαλάρωση». Όταν η οικονομική ανάκαμψη αρχίσει να επιταχύνεται, οι εμπορικές τράπεζες θα θέλουν να χρησιμοποιήσουν τον μεγάλο όγκο των αποθεματικών που η Ομοσπονδιακή Τράπεζα δημιούργησε για να δανείσουν στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές. Αν οι πιστώσεις επεκταθούν πολύ γρήγορα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα μπορεί να αυξήσει το επιτόκιο που πληρώνει για τις καταθέσεις. Αρκετά υψηλά επιτόκια θα αναγκάσουν τις εμπορικές τράπεζες να προτιμήσουν τον συνδυασμό ρευστότητας και ασφάλειας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας και να υποχωρήσουν ως προς την ποσότητα του ιδιωτικού δανεισμού.

Αυτή, εν πάση περιπτώσει, είναι η θεωρία. Κανείς δεν ξέρει όμως πώς θα λειτουργήσει στην πράξη. Πόσο ψηλά θα έπρεπε να ανεβάσει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα -ή η ΕΚΤ- το επιτόκιο καταθέσεων για να αποφευχθεί η υπερβολική αύξηση του τραπεζικού δανεισμού; Τι θα συμβεί αν το επιτόκιο πρέπει να είναι 4% ή 6% ή ακόμη και 8%; Θα μπορούσαν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα ή η ΕΚΤ να εξωθήσουν το επιτόκιο καταθέσεων τόσο ψηλά, ή θα επέτρεπαν την ταχεία, ενδεχομένως πληθωριστική αύξηση του δανεισμού;

Η ασυνήθιστη φύση της τρέχουσας ανεργίας αυξάνει ακόμη περισσότερο τον μελλοντικό κίνδυνο πληθωρισμού. Σχεδόν το ήμισυ των ανέργων στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, δεν έχουν εργασία εδώ και έξι μήνες ή περισσότερο, ενώ η συνήθης μέση διάρκεια ανεργίας ήταν μόλις 10 εβδομάδες. Οι μακροχρόνια άνεργοι θα προσλαμβάνονται με πολύ βραδύτερους ρυθμούς ενώ η οικονομία θα ανακάμπτει σε σχέση με εκείνους που έχουν μείνει εκτός εργασίας για ένα πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα.

Ο κίνδυνος, λοιπόν, είναι ότι οι αγορές προϊόντων θα «σφίξουν», ενώ εξακολουθεί να υπάρχει υψηλή μετρούμενη ανεργία. Ο πληθωρισμός θα αρχίσει από τις αγορές προϊόντων και όχι από την αγορά εργασίας. Οι επιχειρήσεις θα θέλουν να δανειστούν, και οι τράπεζες θα θέλουν να επεκτείνουν την πίστωσή τους. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα θα θελήσει να αυξήσει το επιτόκιο για να αποφευχθεί μια επιτάχυνση του πληθωρισμού.

Όμως, αν το ποσοστό ανεργίας παραμείνει και τότε σχετικά υψηλό -ας πούμε, πάνω από 7%- ορισμένα μέλη της Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς της Ομοσπονδιακής Τράπεζας μπορεί να υποστηρίξουν ότι η διπλή αποστολή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας -χαμηλή ανεργία και χαμηλός πληθωρισμός- θα συνεπάγεται ότι είναι πολύ νωρίς για να αυξήσει επιτόκια.

Θα μπορούσαν επίσης να προκύψουν ισχυρές πιέσεις από το Κογκρέσο των ΗΠΑ για να μην αυξηθούν τα επιτόκια. Αν και η νομική «ανεξαρτησία» της Ομοσπονδιακής Τράπεζας συνεπάγεται ότι ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί να υπαγορεύσει στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα τι πρέπει να κάνει, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα είναι πλήρως υπόλογη στο Κογκρέσο. Η πρόσφατη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας περί οικονομίας Dodd-Frank αφαίρεσε ορισμένες από τις αρμοδιότητες και εξουσίες της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, και στον διάλογο γύρω από το νομοσχέδιο σημειώθηκε ότι θα μπορούσε να υπάρξει ευρεία στήριξη για περαιτέρω περιορισμούς αν το Κογκρέσο δυσαρεστηθεί με την πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας.

Η επιθυμία των πολιτικών να κρατήσουν χαμηλά τα επιτόκια για να μειωθεί η ανεργία βρίσκεται συχνά σε αντιπαράθεση με την ανησυχία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να δρᾶ εγκαίρως για τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Ο μεγάλος αριθμός των μακροχρόνια ανέργων μπορεί να καταστήσει το πρόβλημα δυσκολώτερο αυτή τη φορά με το να διατηρείται ψηλά το ποσοστό ανεργίας ακόμη και όταν στις αγορές προϊόντων αρχίσει να σημειώνεται αύξηση του πληθωρισμού.

Αν συμβεί αυτό, οι αξιωματούχοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας θα αντιμετωπίσουν ένα δύσκολο δίλημμα: είτε θα προωθήσουν αυστηρότερη νομισματική πολιτική, για να ανακόψουν την επιτάχυνση της αύξησης των τιμών, με αποτέλεσμα να ερεθίζουν το Κογκρέσο και, ενδεχομένως, να αντιμετωπίσουν περιορισμούς που θα καταστήσουν δύσκολη την καταπολέμηση του πληθωρισμού στο μέλλον -  είτε να μην κάνουν απολύτως τίποτα. Κάθε μία επιλογή από τις δύο θα μπορούσε να συνεπαχθεί ακόμα υψηλότερο πληθωρισμό στο μέλλον, ακριβώς όπως φοβούνται οι χρηματοπιστωτικές «αγορές».

Παρά το γεγονός ότι η ΕΚΤ δεν είναι υποχρεωμένη να ασχολείται με την άμεση νομοθετική εποπτεία, είναι πλέον σαφές ότι κάποια μέλη του διοικητικού συμβουλίου της θα αντιτάσσοντο στο ενδεχόμενο υψηλότερων επιτοκίων, καθώς και ότι υπάρχει πολιτική πίεση από τους ηγέτες των κυβερνήσεων της Ευρώπης και των υπουργών Οικονομικών για να διατηρηθούν τα επιτόκια σε χαμηλά επίπεδα.

Η άνοδος του πληθωρισμού σίγουρα δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, είναι ένας κίνδυνος που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν.

 

 

Project Syndicate (Απόδοση: Σωτήρης Μητραλέξης)

 

ΣΧΟΛΙΑ

  1. ειδωλοκλάστης avatar
    ειδωλοκλάστης 20/09/2012 19:00:27

    Η παγκόσμια οικονομία ούτε οίκο έχει ούτε νόμο άρα δέν υπάρχει!

  2. Enzo avatar
    Enzo 20/09/2012 21:48:02

    παει και αυτο το επιχειρημα για το ευρω.
    ενα ενα πεφτουν σαν καστρα στην αμμο.

    • Σωτ Μητραλ avatar
      Σωτ Μητραλ @ Enzo 20/09/2012 22:05:56

      Λέω κι ἐγώ, θὰ τὸ πιάσει κανεὶς τὸ ὑπονοούμενο (καὶ τὸν λόγο τῆς μετάφρασης);

  3. Εθνικιστης avatar
    Εθνικιστης 21/09/2012 00:11:43

    Εμεις απο πληθωρισμο ειμαστε ειδημονες. Καμια χωρα, ουτε στους πιο τρελους εφιαλτες των οικονομολογων, δεν θα ειχε υφεση 7%, ανεργια 22% και θα συνεχιζε να εχει θετικο πληθωρισμο.

    Αυτο φανερωνει οτι η Ελλαδα ειναι μια ακρως πληθωριστικη χωρα, που ασφαλως δεν μπορει να βρισκεται κατω απο το χαμηλοπληθωριστικο ευρω. Για να το κανει αυτο, οι μειωσεις μισθων δεν πρεπει να ειναι 5 ή 6 αλλα απειρες και σε τακτα διαστηματα.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.