#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
03/02/2013 09:15
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

FT: Οι απαισιόδοξοι έθαψαν το ευρώ πριν την ώρα του



Η κρίση του ευρώ έχει υποχωρήσει, αφήνοντας πίσω πολλά, κυρίως για τους Αγγλοσάξωνες. Για ένα μεγάλο μέρος του 2012, υπήρχε διάχυτη η αίσθηση της επικείμενης καταστροφής. Βρετανοί και Αμερικανοί ήταν οι πιο απαισιόδοξοι. Ως αποτέλεσμα, οι εκθέσεις της κατάρρευσης του ενιαίου νομίσματος αποδείχθηκαν σε μεγάλο βαθμό υπερβολικές, γράφει στους Financial Times ο Philip Stephens.

Ακόμα και ο πιο ένθερμους φιλοευρωπαίος θα δυσκολευτεί να υποστηρίξει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ξεπεράσει όλες τις μεγάλες οικονομικές δοκιμασίες τους. Η ήπειρος μαστίζεται ακόμα από την ελάχιστη ανάπτυξη, τη χρόνια ανεργία και τη συσσώρευση του δημόσιου χρέους. Οι τράπεζες δεν είναι υγιείς και υπάρχουν πάμπολλες πολιτικές μάχες στο μέλλον. Όμως, οι υπουργοί Οικονομικών δεν περνούν πλέον την ώρα τους ελέγχοντας συνέχεια τα spreads των κρατικών ομολόγων. Η ιδιωτική χρηματοδότηση επιστρέφει προς την περιφέρεια.
Αξίζει να εξερευνήσουμε που έσφαλαν οι απαισιόδοξοι. Οι απαντήσεις παρέχουν μια ένδειξη ως προς τη μελλοντική αρχιτεκτονική της ευρωζώνης και το πολιτικό σχήμα της Ευρώπης. Το προφανές λάθος ήταν ότι υποτίμησαν την πολιτική βούληση των ευρωπαίων ηγετών να συνεχίσουν το έργο τους. Ειπώθηκε ότι τα κράτη της περιφέρειας δεν θα έχουν τη βούληση να στηρίξουν τα βάρβαρα μέτρα λιτότητας. Ότι οι ταραχές θα εξαπλωθούν από την Αθήνα ως τη Ρώμη, τη Μαδρίτη και τη Λισαβόνα. Ότι στη Γερμανία έλειπε η εγχώρια πολιτική στήριξη που χρειάζεται όσον αφορά τις εγγυήσεις των οφειλετών.

Αυτό το επιχείρημα δεν ήταν αβάσιμο. Η Ελλάδα, ιδίως, φαινόταν σαν να γλιστράει έξω από την νομισματική ένωση. Η Ισπανία φαινόταν να αντιμετωπίζει μια αδύνατη αποστολή για την αποκατάσταση του ακρωτηριασμένου χρηματοπιστωτικού της συστήματος. Οι περιφερειακές οικονομίες ήταν απελπιστικά μη ανταγωνιστικές. Η γερμανική κοινή γνώμη ήταν εχθρική προς τη διάσωση των μεσογειακών χωρών. Αυτό που λείπει από τις περισσότερες βρετανικές και αμερικανικές αναλύσεις, όμως, ήταν η εκτίμηση της δύναμης της πολιτικής. Οι μυριάδες προσπάθειες για τη στήριξη του ευρώ ήταν άγαρμπες. Ο σταθερός δισταγμός αύξησε το κόστος τους και μείωσε την αποτελεσματικότητά τους. Αλλά πίσω από την λιτότητα, οι διασώσεις και οι νέοι μηχανισμοί χρηματοδότησης επέδειξαν σοβαρή αποφασιστικότητα.
Για πολλούς στη Βρετανία, όπως ακούσαμε τις προάλλες και από τον πρωθυπουργό David Cameron, η ΕΕ αφορά την ενιαία αγορά. Για τους υπόλοιπους είναι ένα πολιτικό σχέδιο - ο εγγυητής της γαλλο-γερμανικής συμφιλίωσης, της ελευθερίας στις πρώην δικτατορίες της δεξιάς και της αριστεράς και μια ευρωπαϊκή φωνή σε έναν κόσμο όπου η ισχύς οδηγείται γρήγορα ανατολικά. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου πέρυσι, άκουσα έναν Γερμανό αξιωματούχο να λέει πόσο τυχερή ήταν η Βρετανία που είχε μείνει έξω από το ευρώ. Αν είχε ενταχθεί, θα έφευγε αμέσως με το πρώτο πρόβλημα.

Το σημείο καμπής ήρθε όταν η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατάρρευση της ευρωζώνης θα διέλυε την Ευρωπαϊκή  Ένωση. Η Γερμανία θα έχανε το στρατηγικό πλαίσιο για την ασφάλεια και την ευημερία της. Είναι εντυπωσιακό το πώς ο εθνικός λόγος άλλαξε μέσα σε λίγους μήνες,. Η συζήτηση μετατοπίστηκε από τη «μάταιη» βοήθεια στους Έλληνες, στον ζωτικό ρόλο του ευρώ για τη διαφύλαξη των γερμανικών συμφερόντων. Η Μέρκελ αποφάσισε στα τέλη του καλοκαιριού ότι ήταν πάρα πολύ επικίνδυνο να επιτρέψει στην Ελλάδα να φύγει. Την ίδια περίπου εποχή, τάχθηκε υπέρ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και κατά την Bundesbank. Ο Μάριο Ντράγκι, πρόεδρος της ΕΚΤ, πήρε το πράσινο φως για να εγγυηθεί τα ομόλογα των περιφερειακών κρατών. Μόλις η ΕΚΤ παρουσιάστηκε ως αρχικός δανειστής, οι αγορές έμειναν αβοήθητες στη λάθος πλευρά μιας άνισης μάχης.
Το άλλο λάθος ήταν εννοιολογικό - προϊόν της στυγνής οικονομικής θεωρίας και της υπερβολικά καθαρής σκέψης. Η ευρωζώνη, δήλωσαν οι απαισιόδοξοι, αντιμετώπισε ένα απλό δίλημμα. Θα μπορούσε να γίνει μια οικονομική και πολιτική ένωση – οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης – ή θα καταδικαζόταν. Αφού έγινε προφανές ότι η Γερμανία, η Γαλλία και οι υπόλοιποι δεν ήταν έτοιμοι να εγκαταλείψουν τις εθνικές ταυτότητές τους, ήταν εύκολο να εικάσουν ότι το ευρώ ήταν ένα νόμισμα χωρίς μέλλον.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτό που οι Γάλλοι αποκαλούν η οικοδόμηση της Ευρώπης δεν συμφωνεί με υπάρχοντα πολιτικά μοντέλα. Η ΕΕ συνδυάζει το υπερεθνικό με το εθνικό. Το ευρώ δημιουργήθηκε στο ίδιο καλούπι. Σίγουρα, ήταν λάθος να μην προβλέψουν την οικονομική ολοκλήρωση από την αρχή. Και, ναι, η διατήρηση του ενιαίου νομίσματος θα απαιτήσει τελικά ένα σημαντικό άλμα προς τη δημοσιονομική ομοσπονδία. Αλλά ούτε η «πολιτική ένωση» που οραματίζεται η Γερμανία, ούτε η «οικονομική διακυβέρνηση» που προτείνει η Γαλλία φαντάζονται την κατάργηση του έθνους-κράτους. Και δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο.

Μια μελέτη που θα δημοσιευθεί προσεχώς, από οικονομολόγους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, δείχνει ότι ακόμη και οι πολύ δεμένες πολιτικές ομοσπονδίες ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό όσον αφορά την κατανομή της οικονομικής δύναμης μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των συνιστωσών πολιτειών. Λίγοι, εάν υπάρχουν, προσφέρουν την κεντρική εγγύηση του δανεισμού που υπονοείται από προτάσεις ότι η ευρωζώνη θα πρέπει να εκδίδει ευρωομόλογα. Ο Μπαράκ Ομπάμα το έχει αντιληφθεί αυτό. Όταν ενημερώθηκε για την γερμανική απροθυμία να ενδώσει άνευ όρων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε ότι κατάλαβε καλά την επιφυλακτικότητα της Μέρκελ. Εξάλλου, δεν περιμένουν από τις πολιτείες των ΗΠΑ να διασώσουν τους υπερχρεωμένους γείτονες.
Το τελικό σημείο για την ευρωζώνη φαίνεται πιθανόν να είναι μια πολύ στενότερη οικονομική ένωση, η οποία όμως θα απέχει πολύ από τον πολιτικό φεντεραλισμό. Ο Nemat Shafik, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΔΝΤ, το έθεσε ακριβώς σε μια πρόσφατη γαλλο-βρετανική συνάντηση στο Παρίσι. Ο προορισμός της Ευρώπης κατά πάσα πιθανότητα βρίσκεται «στο δυσδιάκριτο μέσο της μεταβλητής γεωμετρίας και στα υβρίδια μεταξύ των ομοσπονδιακών και των διακυβερνητικών λύσεων». Το ευρώ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεράστια πολιτικά και οικονομικά προβλήματα - αν και εκείνοι που κατηγορούν το ενιαίο νόμισμα για όλα πρέπει επίσης να εξηγήσουν γιατί η Βρετανία βρίσκεται σε μεγαλύτερο χάος. Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος αν το νόμισμα θα επιβιώσει για πάντα. Η ιστορία λέει ότι οι νομισματικές ενώσεις συχνά διασπώνται. Αλλά τουλάχιστον τώρα γνωρίζουμε ότι οι πολιτικοί δεν θα εγκαταλείψουν χωρίς μια αρκετά σκληρή μάχη.

ft.com

 

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Ιαπετός avatar
    Ιαπετός 03/02/2013 11:52:38

    Ενα καλό άρθρο, πού δίνει απάντηση καί στούς επικριτές τού Σαμαρά γιά τήν στροφή του καί τήν στήριξη τής κυβέρνησης Παπαδήμου.

    Γιά ένα καλόπιστο παρατηρητή καθίσταται σαφές ότι η πολιτική Παπανδρέου καί τού στενού κύκλου συνεργατών του στόχευε από ένα σημείο καί μετά στήν έξοδο τής χώρας από τήν ευρωζώνη. Δέν πρέπει νά διαφεύγει τής μνήμης μας τό θρίλερ μέ τήν δημοσίευση τού Spiegel (μετά από στοχευμένη διαρροή) ότι ήταν θέμα ενός σαββατοκύριακου η έξοδός από τό ευρώ. Τό δημοψήφισμα δέ στήν εξυπηρέτηση αυτού τού στόχου αποσκοπούσε, γι'αυτό καί οι βίαιες αντιδράσεις τότε.

    Τό σενάριο εξόδου απομακρύνθηκε, αλλά δέν διαγράφθηκε.
    Άν επιχειρήσω νά αποδικοποιήσω τήν σημερινή στάση Τσίπρα θά κατέληγα στό συμπέρασμα ότι παίζει, αλλά πιό ύπουλα. Έχει αλλάξει ο τρόπος. Δέν είναι ο αμερικάνικος τρόπος τής αντίληψης επίτευξης στόχου μέ κατά μέτωπον επίθεση, αλλά ο ύπουλος αγγλικός μέ προδοσία εκ τών έσω.

    Όσο βλέπω τόν Κάμερον, τόσο πιό πολύ έχω τήν αίσθηση ότι μού θυμίζει νυφίτσα.

  2. cp avatar
    cp 03/02/2013 13:51:46

    Ο Παπανδρέου χρησιμοποίησε έμμεσα το Grexit για να μην αντιδρούν οι χοχόλοι οι ψηφοφόροι του. Ο Σαμαράς έκανε κυβίστηση από τις προεκλογικές αερολογίες......
    Ο Τσίπρας θα κάνει το ίδιο......
    Νέες δυνάμεις θα παρουσιαστούν ,ίσως έχουμε και αλλαγή πολιτεύματος σε λίγο καιρο...Οταν η ανεργία φτασει το 40%!

  3. Φοιτητης avatar
    Φοιτητης 03/02/2013 15:11:41

    Τα παντα σε αυτο τον κοσμο εχουν την χρησιμοτητα τους. Η απαισιοδοξια αυτη ξεφουσκωσε για λιγο το παραφουσκωμενο ευρω και προκαλεσε αυξηση της ανταγωνιστικοτητας της ΕΖ. Και ολα εδειχναν πολυ καλα, το ευρω που το 2002 ηταν στο 89c του δολλαριου ΗΠΑ ειχε κατεβει απο τα 170c στα 120c και ολα εδειχναν οτι θα πεσει κατω του δολλαριου, εκει που ανηκει δικαιωματικα. Ομως, απο το καλοκαιρι που ο καταραμμενος Ντραγκι αποφασισε να το παιξει επαναστατης εναντι της πειθαρχιας της χωρας που δουλευει και αποφασισε να ανακοινωσει οτι θα κανει τα παντα για να σωσει το ευρω (τρωγοντας βεβαια το αγγουρακι και τις σφαλιαρες απο την Αγγελικουλα που τον ανεκρινε 3 ωρες στην Μπουντεσταγκ) το ευρω εχει ξαναφουσκωσει και θα φτασει σε νεα ιστορικα υψηλα αν διαχυθει και αλλη ψευδοαισιοδοξια στους κολπους της ΕΖ. Καθε ανατιμηση του ευρω ειναι σημαδι οτι νεες μειωσεις μισθων ερχονται για ολους μας στην ΕΖ για να "εξισορροπηθει" η ανταγωνιστικοτητα (και να διατηρηθουν/αυξηθουν τα περιθωρια κερδους ασφαλως) χωρις, βεβαια, αυτη η ανατιμηση να μας αυξανει την αγοραστικη δυναμη, οπως μπορει κανεις να εικαζει θεωρητικα αλλα δεν μπορει να δει πρακτικα.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.