Τουρκία: «Παίζει» ενώ το Κομπάνι φλέγεται
08/10/2014 17:49
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τουρκία: «Παίζει» ενώ το Κομπάνι φλέγεται

Η Τουρκία έχει υιοθετήσει μια σκληρή γλώσσα για το Ισλαμικό Κράτος. Αλλά ακόμα δεν είναι έτοιμη για πόλεμο.

Την περασμένη εβδομάδα, η τουρκική Εθνοσυνέλευση ψήφισε να επιτρέψει τη χρήση βίας στη Συρία και το Ιράκ. Οι Τούρκοι βουλευτές ψήφισαν επίσης να επιτρέψουν την ανάπτυξη ξένων δυνάμεων στην Τουρκία για την καταπολέμηση του IS. Οι ψήφοι χαιρετίστηκαν στα τουρκικά και αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ως απόδειξη ότι η Άγκυρα είναι ένας αξιόπιστος σύμμαχος στη συνεχιζόμενη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους. Γιατί λοιπόν οι τουρκικές δυνάμεις κάθονται αδρανείς κατά μήκος των συνόρων, ενώ οι μαχητές της Τζιχάντ προχωρούν;

Η συριακή κουρδική πόλη Κομπάνι, κατά μήκος των τουρκικών συνόρων, είναι έτοιμη να πέσει στα χέρια του IS. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε την Τρίτη ότι μια χερσαία εισβολή είναι απαραίτητη για να σωθεί την πόλη. Ωστόσο, η Άγκυρα περιμένει εβδομάδες, ενώ οι τζιχαντιστές πολιορκούν την πόλη. Τη στιγμή που ο Ερντογάν επιμένει ότι θα χρειαστεί χερσαία εισβολή για να μην πέσει το Κομπάνι στα χέρια του «χαλίφη» Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι, τα τουρκικά τανκς στέκονται παρακολουθώντας τη μάχη. Αποδεικνύεται ότι η έγκριση της Τουρκίας για χρήση βίας αφορούσε λιγότερο την καταπολέμηση του Μπαγκντάντι και περισσότερο το να δώσει στον Ερντογάν και τον πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου τη μέγιστη εγχώρια πολιτική ευελιξία, με δεδομένα τα πολλαπλά διλήμματα που η τουρκική κυβέρνηση αντιμετωπίζει στη Συρία, στο Ιράκ, με τους Κούρδους και στο εσωτερικό.

Η Τουρκία φαίνεται πως θα έπρεπε να είναι όχι μόνο ένα μέρος του συνασπισμού ενάντια στο IS, αλλά και ένα από τα ηγετικά μέλη του. Ο Ερντογάν επέμεινε ότι η Τουρκία δεν υποστηρίζει το IS, δεν επιτρέπει σε εξτρεμιστές να χρησιμοποιούν τουρκικό έδαφος και θεωρεί το IS μια σημαντική απειλή. Ωστόσο, αρνήθηκε να κάνει κάποια σαφή δέσμευση για να σταματήσει την έξαλλη συμπεριφορά των τρομοκρατών ακριβώς απέναντι από τα σύνορα. Όπως και οτιδήποτε άλλο έχουν πει ο Ερντογάν και άλλοι Τούρκοι αξιωματούχοι απ’ όταν το IS εισέβαλε στη Μοσούλη στις αρχές Ιουνίου, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι αρκετά γενικοί ώστε να είναι αρκετά αληθινοί, αλλά δεν είναι απολύτως ακριβείς.

Οι Τούρκοι μπορεί να μην υποστηρίζουν το Ισλαμικό Κράτος, αλλά υπάρχουν περιστασιακές ενδείξεις ότι κατά καιρούς συνεργάζονταν με την ομάδα (και με άλλους εξτρεμιστές) για να προωθήσουν τα συμφέροντα της Άγκυρας στη Συρία τα τελευταία τρία χρόνια του εμφυλίου πολέμου. Εύκολα, οι Τούρκοι μπορούν να ισχυριστούν ότι δεν επέτρεψαν εν γνώσει τους σε ξένους τζιχαντιστές να περάσουν μέσω Τουρκίας στη Συρία. Και ναι, η Άγκυρα έχει επανειλημμένως χαρακτηρίσει το IS απειλή, αν και έχει κάνει πολύ λίγα για τη θύελλα που συσσωρεύεται στα σύνορά της.

Η απειλή του Ισλαμικού Κράτους στην Τουρκία είναι σαφής: η ριζοσπαστική ιδεολογία της ομάδας είναι μια απειλή για το επίσημα κοσμικό πολιτικό σύστημα της Τουρκίας που ιδρύθηκε πάνω στα ερείπια του Οθωμανικού σουλτανάτου και χαλιφάτου. Οι τζιχαντιστές, οι οποίοι υποστηρίζουν τώρα το δικό τους χαλιφάτο, απειλούν επίσης την κοσμοθεωρία του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, το οποίο μπορεί να είναι ισλαμιστικό, αλλά δεν έχει τίποτα κοινό με τον Μπαγκντάντι και τους οπαδούς του. Επιπλέον, παρά τις δύσκολες σχέσεις της με τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον, η Τουρκία είναι συνυφασμένη με τη Δύση μέσω του ΝΑΤΟ και έχει καλά ανεπτυγμένους οικονομικούς δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ηγέτες του IS πιστεύουν ότι κάνουν έναν μεσσιανικό αγώνα με τον μη μουσουλμανικό κόσμο, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Και εάν η Άγκυρα θέλει κάτι στη Μέση Ανατολή, αυτό είναι να ηγηθεί στην περιοχή. Το Ισλαμικό Κράτος προσπαθεί να χαλάσει αυτόν τον ευγενή στόχο, που για την Τουρκία πάει καλά μέσω της Συρίας και του Ιράκ. Ωστόσο, η τουρκική κυβέρνηση εξακολουθεί να διστάζει.

Η αδράνεια του Ερντογάν μπορεί να εξηγηθεί από τα μοναδικά διλήμματα που το IS θέτει για την Τουρκία. Κάθε πολιτική απάντηση που έχει σχεδιαστεί για να επιλύσει αυτά τα διλήμματα απλώς δημιουργεί νέες προκλήσεις, από την εσωτερική πολιτική ως το χρόνιο ζήτημα της κουρδικής αυτονομίας. Δεν υπάρχει διέξοδος για τον Ερντογάν. Τόσο η δράση όσο και η αδράνεια του IS περιέχουν απειλές για την ασφάλεια και πολιτικούς κινδύνους που ο Τούρκος πρόεδρος θα προτιμούσε να αποφύγει.

Πρώτον και κύριον, η Άγκυρα δεν φαίνεται να μπορεί να αποφασίσει ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή: το IS ή οι Κούρδοι. Από τη μία πλευρά, ο Πρόεδρος Ερντογάν, στα 12 χρόνια του ως πρωθυπουργός, εργάστηκε σκληρότερα από ό,τι οποιοσδήποτε από τους προκατόχους του για την επίλυση του «κουρδικού προβλήματος», αναλαμβάνοντας πιο πρόσφατα ειρηνευτικές συνομιλίες με το PKK, μια ομάδα που έχει εξαπολύσει πόλεμο εναντίον του τουρκικού κράτους από το 1984. Όμως, από την τουρκική σκοπιά, η επέμβαση στο Κομπάνι στην πραγματικότητα απειλεί να ανατρέψει την πρόοδο που η κυβέρνησή του έχει κάνει τα τελευταία χρόνια.

Το PKK έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση, αλλά βγήκε με ανανεωμένο πρόσωπο όταν οι Κούρδοι ηγέτες του Ιράκ - σε μια πράξη απελπισίας - ζήτησαν τη βοήθεια του μετά την πολιορκία του όρους Σιντζάρ από το IS τον Αύγουστο. Το PKK τα πήγε πολύ καλά, σε αντίθεση με τους μαχητές Πεσμεργκά που είναι πιστοί στον Ιρακινό Κούρδο ηγέτη Μασούντ Μπαρζανί και στο Κουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα (KDP). Οι Πεσμεργκά, το όνομα των οποίων σημαίνει «εκείνοι που αντιμετωπίζουν το θάνατο», δεν ανταποκρίθηκαν ακριβώς στη φήμη τους ως αποτελεσματικοί πολεμιστές. Και με τη δημοτικότητα του ΡΚΚ στα ύψη τόσο στις ιρακινές όσο και στις κουρδικές περιοχές της Τουρκίας, η Άγκυρα έχει τρομοκρατηθεί από το πώς μια αναζωπύρωση του PKK θα επηρεάσει το ΑΚΡ πολιτικά και τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την τουρκική ασφάλεια. Είναι πολύ πιο δύσκολο να διαπραγματευτείς ένα τέλος σε μια σύγκρουση τριών δεκαετιών όταν ο αντίπαλός σου είναι σε πολιτική άνοδο.

Έτσι, οι Τούρκοι έψαχναν έναν τρόπο για να μειώσουν το PKK και τον βρήκαν στην Συρία, και ειδικότερα στο Κομπάνι, μια πόλη που αποτελεί μέρος ενός αυτο-ανακηρυσσόμενου κουρδικού καντονιού υπό τον έλεγχο της συριακής θυγατρικής του ΡΚΚ, του Λαϊκού Κόμματος Ένωσης (PYD). Περισσότεροι από 130.000 Κούρδοι εγκατέλειψαν την πόλη σε ένα σαββατοκύριακο, στα τέλη Σεπτεμβρίου. Ερντογάν και Νταβούτογλου έχουν δηλώσει ότι θα βοηθήσουν τους Κούρδους του Κομπάνι, αλλά το μόνο που κατάφεραν ήταν να παρκάρουν μερικά τανκς στα σύνορα και να συστήνουν ανεπαρκώς στο PYD να ενταχθεί στον Ελεύθερο Συριακό Στρατό. Εν τω μεταξύ, η Τουρκία απέτρεψε μαχητές του ΡΚΚ να περάσουν τα σύνορα για να συμμετάσχουν στον αγώνα.

Αυτή η αδράνεια κινδυνεύει να εξαγριώσει τον κουρδικό πληθυσμό της Τουρκίας (σχεδόν 14 εκατομμύρια συνολικά) και προκαλεί ρωγμές στην ειρηνευτική διαδικασία με το PKK. Οι ηγέτες της οργάνωσης έχουν απειλήσει να τερματίσουν την κατάπαυση του πυρός με τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, αν οι Τούρκοι αφήσουν το Κομπάνι να πέσει - το οποίο φαίνεται πιθανό - αλλά η Άγκυρα πιστεύει σαφώς ότι είναι προτιμότερο αποτέλεσμα από το να ρίξει τον τουρκικό στρατό στον αγώνα ενάντια στο IS, βοηθώντας έτσι το PYD και το PKK.

Αλλά ακόμη και ενώ οι Κούρδοι τρομοκράτες είναι απασχολημένοι στη Συρία και το Ιράκ, διατηρώντας την αγωνιστικότητα τους εκτός Τουρκίας, υπάρχουν και άλλοι φόβοι για την κυβέρνηση Ερντογάν. Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εξασφάλισε την απελευθέρωση των 46 Τούρκων διπλωματών που το IS κρατούσε από τον Ιούνιο, η Άγκυρα εξακολουθεί να φοβάται αποκεφαλισμούς τούρκων πολιτών - και χειρότερα. Επειδή το IS κατέχει εδάφη τόσο κοντά στην χώρα και επειδή οι μαχητές του έχουν χρησιμοποιήσει τουρκικό έδαφος για τα πάντα, από την ιατρική περίθαλψη ως το λαθρεμπόριο, οι Τούρκοι έχουν κάθε λόγο να φοβούνται ότι αν αρχίσει η επέμβαση στα μέτωπα του IS, ο Μπαγκντάντι θα αιματοκυλήσει τους δρόμους της Κωνσταντινούπολης.

Οι Τούρκοι καταλαβαίνουν ότι ζουν σε μια επικίνδυνη γειτονιά και ότι, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Ευρώπη, ό, τι κάνουν στη Συρία μπορεί να έχει αντίκτυπο στο εσωτερικό σχεδόν αμέσως. Η τουρκική ανάλυση της κατάστασης είναι διαφορετική από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών και των Ευρωπαίων. Η Άγκυρα πιστεύει ότι το IS προέκυψε ως αποτέλεσμα του συριακού εμφυλίου πολέμου, που με τη σειρά του είναι το αποτέλεσμα της αδιαλλαξίας και της βαρβαρότητας του προέδρου της Συρίας Μπασάρ αλ-Άσαντ. Έτσι, οι Τούρκοι επιμένουν ότι το να απαλλαγούμε από τον Άσαντ είναι ο μόνος τρόπος για να απαλλαγούμε από το IS. Αυτό είναι τόσο απλοϊκό όσο και ιδιοτελές: Δεδομένου ότι η Άγκυρα υποστήριξε σθεναρά την αλλαγή καθεστώτος στη Συρία, οτιδήποτε λιγότερο θα προκαλέσει βαθιά αμηχανία σε Ερντογάν και Νταβούτογλου.

Τέλος, αν και μπορεί να είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, υπάρχουν στοιχεία της εκλογικής περιφέρειας του ΑΚΡ που θεωρούν το IS μια νόμιμη ομάδα που επιδιώκει να προστατεύσει τα συμφέροντα των Σουνιτών στη Συρία και το Ιράκ, εν μέσω της συνεχιζόμενης θρησκευτικής αιματοχυσίας. Ο Ερντογάν μπορεί να είναι ο άρχοντας του τουρκικού πολιτικού κόσμου, αλλά ο ίδιος δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. Η προεδρική νίκη του τον Αύγουστο με 51,65 τοις εκατό ήταν στενότερη από ό,τι είχε ελπίσει. Ο Ερντογάν ελπίζει ότι στις εθνικές βουλευτικές εκλογές τον προσεχή Ιούνιο θα επιστρέψει ένα νομοθετικό σώμα που θα προωθήσει την ατζέντα του, ιδιαίτερα την επιθυμία του να γράψει ένα σύνταγμα που θα του δίνει περισσότερη δύναμη ως πρόεδρος. Δεν έχει την πολυτέλεια να αποξενώσει οποιουσδήποτε συμμάχους καθώς προχωρά και αυτό περιλαμβάνει και εκείνους τους σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές του, οι οποίοι βρίσκουν κάτι ελκυστικό στο μήνυμα του IS σχετικά με την αλληλεγγύη των σουνιτών και την αποκατάσταση του χαλιφάτου.

Οι Τούρκοι ηγέτες γνωρίζουν ότι έχουν εγκλωβιστεί. Αυτή η σκληρή θέση τους έχει παγώσει από φόβο: κάθε κίνηση που κάνουν φαίνεται πιθανό να γυρίσει μπούμερανγκ με έναν τρόπο που δεν θέλουν. Οι Τούρκοι μπορεί ακόμα να τραβήξουν τη σκανδάλη εναντίον των δυνάμεων του Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι, αλλά μόνο μετά από πολύ δισταγμό.

www.foreignpolicy.com

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Άπαντα Επιστάμενος avatar
    Άπαντα Επιστάμενος 08/10/2014 22:54:56

    Άντε να παίρνει σιγά - σιγά σειρά η τουρκία για συροποίηση.

    • Κυθήριος avatar
      Κυθήριος @ Άπαντα Επιστάμενος 08/10/2014 22:59:22

      Δεν είναι καλό για μας αυτό φίλε μου,δεν είναι καλό...

      • Naruto avatar
        Naruto @ Κυθήριος 09/10/2014 10:17:16

        Φοβάμαι πως ότι χάσει η Τουρκία απο ανατολή θα της το παραχωρήσουν απο δύση . Η Ελλάδα είναι το νόμισμα με το οποίο οι αμερικάνοι αποζημιώνουν την Τουρκία . Γι'αυτό γκρινιάζω συνέχεια ότι η χώρα μας χρειάζεται ριζική αναθεώρηση του προσανατολισμού της .

        • Ρηνα avatar
          Ρηνα @ Naruto 09/10/2014 12:28:59

          Ακριβως αυτο φοβομαστε αγαπητε Naruto, οτι πρωτον η θεση της Τουρκιας ειναι πιο γεωστρατηγικη απ τη δικια μας, δευτερον οτι μπορει και κουμανταρει η τουλαχιστον ετσι δειχνει στους εξω, πιο καλα απο εμας το λαο της παραλληλα με μια εξοχη διπλωματια και τριτον οτι ο δικος μας λαος με την πολυγλωσσια και το απροβλεπτο που μας διακρινει, τον εχουν καταταξει στους λαους που πρεπει να μην τους αφηνεις να σηκωνουν κεφαλι και να χαλουν τα σχεδια των μεγαλων....

        • Κυθήριος avatar
          Κυθήριος @ Naruto 09/10/2014 15:04:52

          Συμφωνώ απολύτως,επίσης κάθε ένταση ανάμεσα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις είναι τεχνητή...

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.