Τα μεγαλύτερα λάθη του ΝΑΤΟ
13/05/2014 07:30
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα μεγαλύτερα λάθη του ΝΑΤΟ

Η εκτίμηση ότι δεν υπάρχει θέμα «ασφάλειας» στην Ευρώπη και η πρόκληση της Ρωσίας δια μέσου της επέκτασης προς ανατολάς την ώρα που η Συμμαχία έστρεφε το ενδιαφέρον της εκτός ευρωπαϊκής ηπείρου σε μια σειρά από κοστοβόρες και με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα εκστρατείες, είναι τα μεγαλύτερα στρατηγικά λάθη του ΝΑΤΟ...

Επί 20 χρόνια, η πολιτική ασφαλείας του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης βασιζόταν σε τέσσερις στρατηγικούς άξονες. Πρώτος ήταν το ότι η Ρωσία θα είναι μια «ήπια» δύναμη οπότε στο εξής δεν θα υπάρχουν διακρατικές απειλές σε ευρωπαϊκό έδαφος, Από τον πρώτο άξονα προκύπτει ο δεύτερος, ότι θα πρέπει να βρεθεί μια αποστολή εκτός περιοχής για το ΝΑΤΟ προκειμένου να παραμείνει εν ζωή αφού η αρχική του αποστολή, δηλαδή η ασφάλεια της Ευρώπης, δεν υπήρχε πια λόγος να είναι προτεραιότητα. Τρίτος άξονας η άποψη ότι η Ρωσία δεν θα ενοχληθεί από την επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς με την ένταξη σε αυτό νέων χωρών –μελών από την ανατολική Ευρώπη. Και τέταρτος άξονας η πεποίθηση ότι η Συμμαχία θα φέρει σε πέρας επιτυχώς στρατιωτικές επιχειρήσεις «σταθεροποίησης» σε μακρινά μέρη όπως το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Λιβύη κλπ.

Φέτος, το 2014, η ηγεσία του ΝΑΤΟ αρχίζουν να καταλαβαίνουν τα στρατηγικά τους λάθη με τον πιο σκληρό τρόπο. Άρχισαν να συνειδητοποιούν ότι η ασφάλεια της Ευρώπης παραμένει προτεραιότητα σε ισχύ αφού η Ρωσία προσπαθεί ν’ αλλάξει τα σύνορα δια της βίας, ότι το ΝΑΤΟ δεν πρέπει να βγει εκτός περιοχής για να φέρει σε πέρας μια αποστολή, ότι η Ρωσία δεν είδε με «καλό μάτι» την επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και ότι οι αποστολές σε Αφγανιστάν, Ιράκ και Λιβύη κόστισαν και σε χρήμα και σε ανθρώπινες ζωές, αλλά είχαν ανάμικτα αποτελέσματα.

Ταυτόχρονα με την αναζήτηση συνεκτικής αποτελεσματικής απάντησης στη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ιθύνοντες στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να προχωρήσουν και σε στρατηγικές επανεκτιμήσεις. Η κατάσταση που τώρα διαμορφώνεται λόγω της ρωσικής στάσης στην Ευρώπη, δείχνει ότι το ΝΑΤΟ καλείται να επιστρέψει «στα βασικά», δηλαδή στην άμυνα και στην ασφάλεια της Ευρώπης.

Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και τη διάλυσή της, αναπόφευκτα άλλαξε και το ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία είχε φτιαχτεί για να αποτρέψει μια σοβιετική επίθεση στη δυτική Ευρώπη και πλέον η ΕΣΣΔ δεν υπήρχε πια. Έπρεπε να βρεθεί ένας νέος λόγος ύπαρξης. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 η κυρίαρχη αντίληψη ήταν ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει «να βγει εκτός περιοχής για να συνεχίσει να έχει λόγο ύπαρξης». Αυτή η αντίληψη προωθήθηκε από τους περισσότερους (όχι όλους) ειδικούς εμπειρογνώμονες της συμμαχίας. Και οδήγησε σε δύο βασικές αλλαγές στη πολιτική της: καταρχήν επεκτάθηκε σε χώρες – μέλη του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας (Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Αλβανία, Κροατία) . Τη δεκαετία του ’90, πολλοί αναλυτές, συμπεριλαμβανομένου εμού, προειδοποιούσαν ότι είναι «αντιπαραγωγική» αυτή η επέκταση γιατί αναπόφευκτα θα προκαλέσει την αντίδραση της Ρωσίας.

Η επέκταση του ΝΑΤΟ θα έδινε ένα κόμη επιχείρημα στους Ρώσους εθνικιστές και τυχοδιώκτες για την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεσή τους. Στη χειρότερη περίπτωση, αν αυτοί έρχονταν στην εξουσία, θα ακολουθούσαν επιθετική πολιτική απέναντι στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες προτιμούσαν να πιστεύουν ότι οι προθέσεις τους ήταν καλές και ότι η ηγεσία της Ρωσίας θα δει την επέκταση του ΝΑΤΟ σαν «θείο φως». Πίστευαν επίσης ότι τα «ανοίγματά» τους προς το Ρωσία σε διπλωματικό επίπεδο, όπως η δημιουργία του Κοινού Διαρκούς Συμβουλίου ΝΑΤΟ – Ρωσίας το 1997, θα ήταν αρκετό για να κρατά ήρεμο το Κρεμλίνο.

Σε ένα πρόσφατο άρθρο στην Washington Post, ο Τζακ Μάτλοκ, πρώην Αμερικανός πρέσβης στην Μόσχα, εκτίμησε ότι οι συνέπειες των ενεργειών του ΝΑΤΟ τη δεκαετία του ’90 (επέκταση προς ανατολάς, βομβαρδισμός της Σερβίας το 1999 χωρίς απόφαση του ΟΗΕ) ήταν «καταστροφικές». Υποστήριξε ότι το 1991, η ρωσική κοινή γνώμη, μέσα από δημοσκοπήσεις, φαινόταν να έχει θετική γνώμη για τις ΗΠΑ σε ποσοστό περίπου 80% , το οποίο το 1999 είχε μετατραπεί σε αρνητικό. Το 2000 ο Βλαντιμίρ Πούτιν εκλεγόταν πρόεδρος.

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή στην πολιτική του ΝΑΤΟ, που άρχισε τη δεκαετία του ’90, ήταν η πραγματοποίηση επιχειρήσεων σε διάφορα σημεία του πλανήτη για να δικαιολογηθεί η ύπαρξή του. Το σκεπτικό ήταν ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ θα έπρεπε να βοηθήσουν την Ουάσινγκτον σε μια σειρά από αποστολές.

Καθώς αποχωρούσε το 2011 από υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, ο Ρόμπερτ Γκέιτς έκανε ένα μικρό απολογισμό. Στο Αφγανιστάν παρουσιάστηκαν σοβαρές αδυναμίες και σε στρατιωτικές δυνατότητες και σε επίπεδο πολιτικής δέσμευσης και θέλησης, από πλευράς μελών κάτι που φάνηκε και στη δυσκολία που παρουσιάστηκε να συγκεντρώνονται κάθε χρόνο μέχρι σήμερα τα αναγκαία στρατεύματα για τη συνέχιση της αποστολής. Στη Λιβύη, όπως είπε, παρουσιάστηκαν ανάλογα προβλήματα που μπορούσαν να υποσκάψουν την αποτελεσματικότητα της επιχείρησης που ξεκίνησε καθώς αν και όλα τα μέλη ψήφισαν υπέρ της, λιγότερα από τα μισά συμμετείχαν γενικώς και λιγότερα από το 1/3 συμμετείχαν στην επίθεση..

Η ενασχόληση με «παγκόσμια ζητήματα» δεν έκανε το ΝΑΤΟ αποτελεσματικότερο ή πιο αξιόπιστο, αντίθετα είχε τεράστιο κόστος από όλες τις απόψεις (χρήματα, ανθρώπινες ζωές, πολιτική ενότητα, αξιοπιστία). Και αυτά συνέβησαν όταν άρχισαν να επανεμφανίζονται οι κίνδυνοι για την ασφάλεια της Ευρώπης, οι οποίοι, κατά ειρωνικό τρόπο, αναπτύχθηκαν ως ένα βαθμό εξαιτίας των επιλογών του ΝΑΤΟ.

Σήμερα, οι ηγεσίες Ευρώπης και ΗΠΑ προσπαθούν ν΄αντιδράσουν στην άμεση πρόκληση της ρωσικής επιθετικότητας στην Ουκρανία αλλά πρέπει να συνδυάσουν την προσπάθεια αυτή με θεμελιώδεις στρατηγικές αλλαγές. Καταρχήν, πρέπει ν’ αναγνωρίσουν ότι υπάρχουν διακρατικές απειλές ακόμη στην Ευρώπη. Επί χρόνια πίστευαν ότι η πλέον η Ευρώπη είναι ένα «ενιαίο, ελεύθερο και ειρηνικό μέρος» και πίστευαν ότι η Ρωσία θα συμπεριφερθεί σαν μέλος του ΝΑΤΟ.

Ο Πούτιν επέλεξε άλλο δρόμο. Και τα επίπεδα επιδοκιμασίας της πολιτικής του στο εσωτερικό της χώρας του, που μπορεί να επηρεαστούν, χωρίς να είναι και βέβαιο, μόνο αν υπάρξουν πολύ σοβαρές συνέπειες λόγω των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί, δείχνουν ότι δεν θα αλλάξει σύντομα στάση. Όπως πρόσφατα ανέφερε ο πρόεδρος της Εσθονίας, Τούμας Χέντρικ Ιλβς, κατέρρευσε οριστικά η άποψη των τελευταίων χρόνων ότι έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί η επχή που στην Ευρώπη δεν άλλαζαν τα σύνορα δια της βίας, και όπως σημείωσε ο στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ, Φίλιπ Μπρήντλοβ, τα γεγονότα στην Ουκρανία αποτελούν «σημείο καμπής και παράδειγμα για στροφή» στην πολιτική του ΝΑΤΟ.

Κατά δεύτερον, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να καταλήξουν σε νέους τρόπους αντιμετώπισης της ρωσικής ημι-καλυμμένης ρωσικής στρατιωτικής απειλής. Στην Κριμαία και στην ανατολική Ουκρανία η Ρωσία δεν έστειλε τανκς να περάσουν τα σύνορα. Με πολύ επιδέξιο τρόπο, έστησε προβοκάτσιες, οργάνωσε τους ντόπιους υποστηρικτές της, έκανε κυβερνο-επιθέσεις, προχώρησε σε μαζική προπαγάνδα και έστειλε κάποιους άνδρες ειδικών δυνάμεων χωρίς διακριτικά.

Μέχρι στιγμής, η απάντηση από ΗΠΑ και ΕΕ είναι πολύ χαμηλής έντασης και εντελώς «παραδοσιακή»: κάποιες μικρές στρατιωτικές ασκήσεις στην ανατολική Ευρώπη και ενίσχυση της εκεί στρατιωτικής παρουσίας. Το ΝΑΤΟ πρέπει να σκεφτεί γρήγορα κάτι καινούργιο, ιδιαίτερα όσον αφορά στα μέλη του που φιλοξενούν στο έδαφός τους ρωσικές μειονότητες προκειμένου ν’ αποφευχθούν ανάλογες επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης.

Κατά τρίτον, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ θα πρέπει να καταλήξουν σε μια μακροπρόθεσμη γενική συμφωνία ως προς το πώς θα «απαντούν» στις κινήσεις της Ρωσίας. Μέχρι και τώρα, αρκετές ευρωπαϊκές ηγεσίες αρνούνται να ανεβάσουν τους τόνους και η Ευρώπη είναι διαιρεμένη. Η παράλυση της Ευρώπης ενισχύεται από τα οικονομικά ευαίσθητα σημεία της, όπως είναι η προμήθεια ενέργειας από τη Ρωσία, αλλά και από άλλες σημαντικές οικονομικές και επιχειρηματικές σχέσεις με την Μόσχα. Το αποτέλεσμα είναι ότι υπάρχει μεγάλη γκάμα απόψεων στην Ευρώπη όσον αφορά στο πώς πρέπει ν’ αντιμετωπιστεί η Ρωσία. Χώρες που είναι πιο κοντά σε αυτήν, όπως η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής, φοβούνται περισσότερο και πιέζουν και σκληρότερες αντιδράσεις, κάτι που δεν συμμερίζονται άλλες χώρες. Το να γεφυρωθούν οι ενδο-ευρωπαϊκές αυτές διαφορές δεν είναι εύκολο, και θα πρέπει να προηγηθεί και μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία και η γενικότερη αποδυνάμωση της Ρωσίας ως οικονομικής δύναμης και ως ενεργειακού προμηθευτή.

Κατά τέταρτον, οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους για να υπογραφεί η Συμφωνία Διατλαντικού Εμπορίου και Επενδυτικής Συνεργασίας, που αν και αρχικώς είχε ως στόχο να αντιμετωπίσει την οικονομική άνοδο της Κίνας, τώρα θα παίξει ρόλο και απέναντι στη Ρωσία.

Τέλος, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να συνεχίσουν να προσπαθούν να δεσμεύσουν τον Πούτιν σε διάλογο και συνεργασία. Φαίνεται ότι ο Πούτιν έχει μια «επεκτατική» ατζέντα: να φέρει τους ρωσόφωνους μέσα στη Ρωσική Ομοσπονδία, να δημιουργήσει μια σφαίρα επιρροής στην ανατολική Ευρώπη, στον Καύκασο στην Κεντρική Ασία, να ξανασχεδιάσει τα διεθνή σύνορα όπου είναι δυνατό, να διατηρήσει μια αντιπαράθεση με τη Δύση, που ενισχύει εσωτερικά τη θέση του, και γιατί όχι να διαλύσει το ΝΑΤΟ. Θα ήταν λάθος να υποτιμηθούν οι φιλοδοξίες και οι δυνατότητες του Πούτιν.

Μετάφραση – επιμέλεια: Μάρκο Πόλο

ΣΧΟΛΙΑ

  1. Spatharios avatar
    Spatharios 13/05/2014 09:38:08

    Σε όλο αυτό το παιχνίδι θα πρέπει να προσθέσουμε και τον παράγοντα Κίνα. Μια έστω και χαλαρή σύμπλευση της με την Ρωσία μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην οριοθέτηση των επιδιώξεων του Πούτιν μια και μπορεί να εξομαλύνει τις επιπτώσεις των όποιων οικονομικών ή άλλων κυρώσεων του επιβληθούν. Επίσης είναι ζητούμενο το κατά πόσο αυτή την στιγμή το ΝΑΤΟ μπορεί να εμφανιστεί ενιαίο και αδιαίρετο. Βλέπουμε πχ την Γαλλία να μην υποχωρεί στο θέμα της πώλησης των Μιστράλ μια και η οικονομική της κατάσταση, ειδικά στην πολεμική βιομηχανία, δεν επιτρέπει εύκολα ακύρωση συμβολαίων και επιστροφή προκαταβολών. Επίσης ο επανεξοπλισμός την Σκανδιναβικών κρατών μπορεί θα δημιουργήσει κάποιες εντάσεις μεταξύ των δυνητικών προμηθευτών μια και η αγορά έχει μικρύνει και τα καλά συμβόλαια είναι δυσεύρετα αλλά και απόλυτα αναγκαία για την επιβίωση γραμμών παραγωγής αλλά και πολεμικών βιομηχανιών γενικότερα. Το ανησυχητικό βέβαια είναι πως θα εκμεταλλευτούν αυτή την κατάσταση η Ελλάδα και η Τουρκία αντίστοιχα. Δυστυχώς η ιστορία δεν δίνει πολλές πιθανότητες στην χώρα μας να βάλει θετικό πρόσημο σε αυτή την “αντιπαράθεση”. Γιατί το θέμα δεν είναι μόνο αν θα μπορέσουμε να πετύχουμε την αποδέσμευση κρίσιμων συστημάτων προς παραχώρηση αλλά ακόμα κι αν το πετύχουμε αυτό, με δεδομένες τις προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου, αν θα μπορέσουμε να τα παραλάβουμε και να τα αξιοποιήσουμε επιχειρησιακά. Οψόμεθα!

  2. sofokles avatar
    sofokles 13/05/2014 10:35:54

    Bλέπω πως υπαρχει μια συγχυση διαρκής απο όλους για το τι ειναι το ΝΑΤΟ. Καταρχας, όσοι μπλέκουν το ΝΑΤΟ με την ΕΕ δεν ξέρουν για τι μιλανε. ουδεμια σχεση εχει το νατο με την ευρωπαϊκή ένωση. Ο μοναδικός στόχος του ΝΑΤΟ ειναι αυτος: NATO’s essential purpose is to safeguard the freedom and security of its members through political and military means. να διασφαλίσει την ελευθερία των μελών της και μόνο. Εαν ως Έλληνες θα πρέπει να νιώθουμε χαρούμενοι για το οτι είμαστε στο ΝΑΤΟ απο το 1952 είναι το οτι ειναι λόγος αποτροπής επιθετικών ενεργειών από την Τουρκία. τίποτα άλλο. Το ΝΑΤΟ πάντως σε καμιά περίπτωση δεν ενδιαφέρεται για την ασφάλεια της ΕΕ. Το αντίθετο θα έλεγα. Το ΝΑΤΟ το κάνουν κουμάντο οι ΗΠΑ. Και οι ΗΠΑ καιγονται να βαλουν στο χερι την ουκρανία, η οποια σημειωτέον δεν ειναι μελος του ΝΑΤΟ!!!!

  3. Άπαντα Επιστάμενος avatar
    Άπαντα Επιστάμενος 13/05/2014 16:41:30

    Είναι πράγματι λάθος του ΝΑΤΟ ότι δεν προέβλεψε τις πρόσφατες κινήσεις της Ρωσίας. Από την άλλη όμως δεν παραμέλησε και τόσο την ανατολική ευρώπη όσο νομίζει ο αρθρογράφος. Όλη σχεδόν η ανατολική ευρώπη είναι τώρα μέλη του ΝΑΤΟ. Και η ουκρανία, όση δεν ρωσοποιηθεί, σίγουρα δεν θα αγαπάει την ρωσία ιδιαίτερα. Επομένως τα πέρι ζώνης επιρροής της ρωσίας στην Α. ευρώπη, άκυρα. Δεν έχει μείνει πια ρωσοεπηρεαζόμενη ανατολική ευρώπη (πλην λευκορωσίας). Μετά, ήταν λογικό να έχει στρέψει την προσοχή της η συμμαχία σε μέρη εκτός ευρώπης. Εκεί συνέβαιναν πράγματα εκεί εστράφη η προσοχή. Λογικό. Και τέλος, τώρα που η ρωσία σήκωσε σημαία του τύπου: "εγώ είμαι ο κακός της περιοχής, ασχοληθείτε σας παρακαλώ και μαζί μου", προφανώς το ΝΑΤΟ θα την λάβει σοβαρά υπόψη. Χρόνος υπάρχει για αλλαγές και προσαρμογές.

  4. pythagorean avatar
    pythagorean 13/05/2014 22:45:19

    Ο αρθρογράφος είναι ψεύτης και υποκριτής, με προφανή στόχο τη διαφήμιση του ΝΑΤΟ και τη δαιμονοποίηση της Ρωσίας στα μάτια αφελών αναγνωστών. Σίγουρα είναι σε θέση να γνωρίζει ότι το ΝΑΤΟ, παρά τις αρλούμπες περί “στροφής ενδιαφέροντος εκτός Ευρώπης”, στην πράξη ποτέ δεν σταμάτησε να έχει ως βασικό στρατηγικό στόχο την εξουδετέρωση της Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης. Αυτό καταμαρτυρούν οι πόλεμοι εναντίον της Σερβίας και η δαιμονοποίηση του λαού της, η επέκταση του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη, η υποστήριξη των ισλαμιστών του Καυκάσου, η ατυχέστατη εισβολή Σαακασβίλι στη Νότια Οσσετία, η υποστήριξη των ισλαμιστών στη Συρία και τώρα το αμερικανοκίνητο αιματοβαμμένο πραξικόπημα των φασιστών του Κιέβου.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.